Magazinë

A duhet kompanitë të punësojnë punëtorët më të moshuar?

E vërteta është se punëtorët e moshuar mund të jenë një aset i madh për shumë organizata.

Published

3 years ago

February 7, 2023

UBT news

Një sondazh i vitit të kaluar raportoi se 31 për qind e pensionistëve janë të etur për t’u kthyer në punë për shkak të inflacionit dhe shqetësimit për të ardhmen e tyre financiare.

Por a duhet organizatat të punësojnë punëtorë më të vjetër, ata rreth moshës 55-vjeçare ose më të moshuar? Patjetër! Por, për profesionet me përvojë në burime njerëzore e dinë se mosha dhe stereotipizimi i punëtorëve të moshuar është shumë i zakonshëm në shumë organizata. Në fakt, shumica do ta veçonin si formën më të zakonshme të diskriminimit në vendin e punës.

Në fund të fundit, mosha i kapërcen të gjitha racat, fetë, gjinitë dhe grupimet etike, dhe të gjithë ne do të jemi “të moshuar” nëse jetojmë mjaftueshëm. Sekreti i vogël i korporatave, të cilin askush nuk do ta pranojë hapur është se diskriminimi në moshë është përgjithësisht i pranuar, edhe nëse nuk synohet.

Shumë mendojnë se punëtorët e moshuar janë më të ngadaltë, më pak teknikisht të aftë, të patrajnueshëm, më pak të angazhuar dhe përgjithësisht shumë të modës së vjetër për tu përshtatur me vendet moderne të punës. Ata vlerësohet që janë relikte që nuk kanë asgjë “të re” për të kontribuar.

Fuqia punëtore e pashfrytëzuar

E vërteta është se punëtorët e moshuar mund të jenë një aset i madh për shumë organizata. Në mënyrë të veçantë, punëtorët e moshuar shpesh kanë aftësi shumë të mira të cilat janë të bazuara në vitet e tyre të përvojës. Këto nuk janë vetëm aftësi pune: ata shpesh kanë ato “aftësi të buta” që punëdhënësit i kërkojnë.

Ata janë përgjithësisht të besueshëm dhe stabil dhe ka më pak të ngjarë të kalojnë nga punëdhënësi në punëdhënës për dallim nga punëtorët më të rinj.

Një artikull akademik i vitit 2020 në “Journal of Business Diversity” me bashkëautorë Dr. Stephanie K. Douglas dhe Dr. Robin A. Roberts, zbuloi se punëtorët e moshuar, ata mbi 63 vjeç kishin nivele më të larta të angazhimit në vendin e punës se çdo moshë më e re. Shumë punëtorë të moshuar janë mentorë të shkëlqyeshëm për punëtorët e rinj, veçanërisht në lidhje me të menduarit strategjik, orientimin e politikave të korporatave brenda organizatave dhe ndërlikimet e punës që fitohen vetëm me përvojën. Një avantazh tjetër është fakti se shumë punëtorë të moshuar janë “avokatë” pozitivë për punëdhënësin dhe mund t’i ndihmojnë punonjësit e rinj t’i kuptojnë gjërat racionalisht.

Me këto avantazhe të dukshme të punësimit të punëtorëve më të vjetër, dhe me shumicën e organizatave që luftojnë për të gjetur punëtorë, fokusi më i madh në këtë demografi mund të sigurojë një avantazh konkurrues biznesi dhe investim më të mirë të burimeve të fuqisë punëtore./ AkademiPune

Magazinë

11 projekte arkitekturore që do të formësojnë botën në 2026

Published

12 hours ago

March 6, 2026

UBTNews

Për arkitekturën amerikane, viti 2025 mund të mbahet mend për vdekjet e ikonave Frank Gehry, Robert A. M. Stern dhe Ricardo Scofidio, mjeshtër i High Line në Nju Jork. Më e mundshme, megjithatë, është që ai të mbahet mend si një vit i dominuar nga Donald Trump preferenca e tij për klasikën dhe përçmimi i brutalizmit; shembja e kontestuar e Krahut Lindor të Shtëpisë së Bardhë, përplasjet e tij me projektuesin e sallës së balove që e zëvendësonte atë, dhe vendimi i administratës së tij për të përjashtuar arkitekturën nga lista e gradave “profesionale”.

Shumë nga këto çështje kanë vënë presidencën në konflikt të drejtpërdrejtë me organizatën më të madhe profesionale të industrisë, American Institute of Architects (AIA). Nuk është për t’u habitur që, përballë kërcënimit të një vështrimi të brendshëm kombëtar, organizata njoftoi se do t’i japë Medaljen e Artë të AIA-së këtë vit një jo-amerikani, Shigeru Ban nga Japonia, për herë të parë në këtë dekadë.

Në nivel global, ka pasur shumë arsye për festë. Liu Jiakun nga Kina fitoi Çmimin Pritzker, i quajtur “Nobel i arkitekturës”, për ndërtesat e tij të thjeshta akademike dhe kulturore. Një zhvillim i banesave sociale në Londër dhe një kishë betoni e thjeshtë në Ishujt Kanarie të Spanjës, ndërkohë, fituan dy nga çmimet më të mëdha të profesionit, duke mundur konkurencën më të shfaqur.

Por viti 2026 mund të formësohet nga ndërtesa më të mëdha dhe “blockbuster”. Mes tyre janë muze të pritur prej kohësh, qiellgërvishtëse rekord dhe një bazilikë katolike që po ndërtohet për gati 150 vjet. Ja 11 projekte arkitekturore në SHBA dhe jashtë saj ,që pritet të jenë më të diskutuarat e vitit:

Sagrada Familia, Barcelonë, Spanjë

Rreth 144 vjet pas fillimit të saj, projekti më i gjatë ndërtimor në botë po i afrohet përfundimit. Pjesa më komplekse, skulpturat, detajet dekorative dhe shkallët kryesore mund të zgjasin deri në vitet 2030, por këtë vit pritet të përfundojë Kulla e Jezusit të Krishtit, 564 këmbë e lartë, spira e 18-të dhe finale e bazilikës (17 të tjera i dedikohen 12 apostujve, katër Ungjillorëve dhe Virgjëreshës Mari).

Kompleksiteti i dizajnit të Antoni Gaudì, një përzierje surreale e Gotikës, Art Nouveau dhe formave të frymëzuara nga natyra, shpjegon pjesërisht kohëzgjatjen e jashtëzakonshme të ndërtimit. Por mungesa e fondeve, burokracia dhe pandemia Covid-19 gjithashtu kontribuan. Një sfidë tjetër ishte shkatërrimi i vizatimeve dhe modeleve të Gaudì në vitin 1936 gjatë Luftës Civile Spanjolle. A do të miratonte Gaudì formën përfundimtare? Nuk do të dihet kurrë, por siç ai dikur tha: “Klienti im nuk ka nxitim”, duke iu referuar Zotit.

520 Fifth Avenue, Nju Jork, SHBA

Shijet e Nju Jorkut në qiellgërvishtëse po ndryshojnë. Epoka e fasadave të qelqit po lë vend për kullat më madhështore që kujtojnë të kaluarën arkitekturore amerikane. Kulla 520 Fifth Avenue, 1,002 këmbë e lartë, i referohet stilit Beaux-Arts të epokës së Gilded Age, me harqe terrakote dhe ritmin e fasadës i frymëzuar nga pallatet historike përreth.

Arkitektët nga Kohn Pedersen Fox (KPF) kanë marrë frymëzim nga Grand Central Terminal, New York Public Library dhe ilustrimet e Hugh Ferriss, që ndihmuan në krijimin e qytetit të Gotham-it të Batman-it.

Fshati Olimpik Dimëror, Milano, Itali

Për disa javë në shkurt, një zonë 11.5 akra në jug-lindje të Milanos do të presë mijëra atletë të Lojërave Olimpike Dimërore 2026. Arkitektët nga Skidmore, Owings & Merrill (SOM) kanë projektuar një fshat olimpik që mund të konvertohet shpejt në një rezidencë studentore 1,700 shtrimesh pas mbylljes së lojërave. Projekti përfshin edhe restaurimin e dy ndërtesave historike në vendin e ish-depozitave hekurudhore.

Guggenheim Abu Dhabi, Abu Dhabi, Emiratet e Bashkuara Arabe

Pas vdekjes së Frank Gehry, hapja e Guggenheim Abu Dhabi merr kuptim të ri. Me forma të pjerrëta dhe të luajtshme, projekti shfaq stilin karakteristik të Gehry-t dhe frymëzimin nga barjeel (kullat e erës tradicionale në Lindjen e Mesme). Hapja zyrtare pritet të njoftohet më vonë, sipas një zëdhënësi të Guggenheim.

Tour F, Abidjan, Bregu i Fildishtë

Afrika do të presë ndërtesën më të lartë, Tour F, 1,381 këmbë e lartë. Kulla 64-katëshe e projektuar nga arkitekti libanez-ivorian Pierre Fakhoury do të tejkalojë rekordin e tanishëm, Iconic Tower në Egjipt, duke shërbyer gjithashtu si simbol stabiliteti ekonomik dhe investimi për Bregun e Fildishtë.

Shanghai Grand Opera House, Shanghai, Kinë

Arkitektët nga Snøhetta kanë ndërtuar një sallë operash me një shkallë spirale që lidh vizitorët me një shesh publik në çati. Operaja do të ofrojë performanca operistike si në traditat perëndimore ashtu edhe kineze.

Obama Presidential Center, Chicago, SHBA

Qendra për Barack Obama përfshin një kullë 225 këmbë të lartë (e njohur si “Obamalisk”), kopshte frutore, një shteg wetland dhe degë të bibliotekës publike të Chicago-s. Kulla simbolizon katër duar që bashkohen, dhe fasada përfshin fjalime të Obamës mbi të drejtat civile.

Central Bank of Iraq, Baghdad, Irak

Kjo është ndërtimi i vetëm i realizuar në Bagdad nga arkitektja e ndjerë Zaha Hadid, me një fasadë që shpaloset si fluturore shampanje, duke u shtuar në horizontin kryesisht të ulët të qytetit. Projekti simbolizon kthimin dhe stabilitetin e institucioneve financiare pas periudhave të trazirave.

Lucas Museum of Narrative Art, Los Angeles, SHBA

Muzeu i George Lucas, i kushtuar artit narrativ, hapet në Shtator. Projektuar nga arkitekti kinez Ma Yansong, ndërtesa ka formë të harkuar që duket se leviton mbi tokë dhe ofron mbi 100,000 sq ft hapësirë ekspozimi.

Melbourne Metro Tunnel, Melbourne, Australi

Rrjeti i ri hekurudhor përmban dy tunele paralelë 5.6 milje, shtrihet deri në 130 këmbë thellësi dhe përfshin pesë stacione të reja. Projekti kushton 13.48 miliardë dollarë australianë dhe shënon rregullimin më të madh të rrjetit urban në 40 vjet.

OPPO Chang An R&D Center, Dongguan, Kinë

Prodhuesi i telefonëve Oppo ka ndërtuar një qendër të madhe kërkimore dhe zhvillimi në Dongguan, me 10 ndërtesa, të përfshira në një kampus të lidhur dhe të përqendruar rreth konceptit të rrethit dhe ndërveprimit, duke ofruar shërbime për 6,000 punonjës.

Në vitin 2026, këto projekte pritet të jenë ndër më të diskutuarat dhe më ndikueset në botën e arkitekturës globale, duke kombinuar historinë, teknologjinë dhe vizionin artistik në mënyra të jashtëzakonshme.

Magazinë

NASA njofton ndryshime në planet e saj për ulje në Hënë

Published

18 hours ago

March 6, 2026

UBTNews

Agjencia hapësinore amerikane NASA ka vendosur të shtojë një mision shtesë në programin Artemis, përpara se të tentojë uljen e parë të astronautëve në Hënë pas më shumë se gjysmë shekulli.

Sipas planit fillestar, misioni Artemis II, i planifikuar aktualisht për në prill, do të dërgonte astronautë për një fluturim rreth Hënës, ndërsa ulja në sipërfaqe do të realizohej me misionin Artemis III në vitin 2028.

Me ndryshimin e ri, misioni Artemis III do të zhvillohet më afër Tokës. Në vitin 2027 një ekuipazh do të dërgohet në orbitën e ulët të Tokës për të praktikuar procesin e lidhjes me një modul uljeje në Hënë.

NASA theksoi se ky fluturim shtesë nuk do të ngadalësojë rikthimin në Hënë dhe se objektivi mbetet viti 2028 për një ose edhe dy ulje në Hënë, të planifikuara në misionet Artemis IV dhe Artemis V.

Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, deklaroi gjatë një konference për media se vendimi për këtë hap shtesë është marrë për të shmangur intervalet shumë të gjata mes lëshimeve të misioneve.

Ai shtoi se fluturimi në orbitën e ulët të Tokës do të ndihmojë në testimin e teknologjisë dhe sistemeve përpara një uljeje të vërtetë në Hënë.

Ndërkohë, NASA dha edhe një përditësim për misionin Artemis II, i cili do të dërgojë katër astronautë për një fluturim rreth anës së largët të Hënës dhe më pas kthimin në Tokë.

Fillimisht lëshimi ishte planifikuar për në mars, por u shty pasi u zbulua një rrjedhje heliumi në raketën Space Launch System (SLS). Raketa është zhvendosur nga platforma e nisjes në ndërtesën Vehicle Assembly Building në Qendrën Hapësinore Kennedy në Florida për riparime.

Mundësia më e hershme për lëshim tani është në prill, por NASA tha se data e saktë do të varet nga koha që do të kërkojnë punimet teknike.

Ndryshimet e reja përbëjnë një riorganizim të rëndësishëm të programit Artemis. Isaacman tha se arkitektura aktuale e misioneve nuk ishte “një rrugë drejt suksesit”.

Ai theksoi se testimi i kapsulës Orion dhe i modulit të uljes në orbitën e ulët të Tokës do të ulte rreziqet përpara se astronautët të tentojnë uljen në Hënë.

Megjithatë, programi për rikthimin në Hënë përballet ende me një sfidë të madhe: moduli që do të dërgojë astronautët në sipërfaqen e Hënës nuk është ende gati.

Kompania SpaceX e Elon Musk ka kontratë për ndërtimin e këtij moduli, i cili pritet të dërgohet në Hënë me raketën Starship. Por vonesat në zhvillimin e Starship kanë bërë që NASA të kërkojë një plan të ri për të përshpejtuar procesin.

NASA gjithashtu i ka kërkuar kompanisë rivale Blue Origin, në pronësi të Jeff Bezos, të paraqesë një plan të përshpejtuar për një modul alternativ uljeje në Hënë.

Shtetet e Bashkuara po përballen me presion për t’u rikthyer në Hënë, pasi Kina synon të realizojë një ulje në sipërfaqen hënore deri në vitin 2030.

Të dy vendet planifikojnë të zbresin në polin jugor të Hënës dhe po garojnë për vendet më të përshtatshme për ndërtimin e bazave të ardhshme hënore.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Magazinë

Britney Spears arrestohet në Kaliforni nën dyshimin për drejtim mjeti nën ndikimin e alkoolit.

Published

19 hours ago

March 6, 2026

UBTNews

Këngëtarja e njohur amerikane Britney Spears është arrestuar në Kaliforni nën dyshimin për drejtim automjeti nën ndikimin e alkoolit dhe drogës.

Sipas autoriteteve, këngëtarja u ndalua nga policia rrugore e Kalifornisë rreth orës 21:30 të mbrëmjes së të mërkurës, pasi u raportua se po drejtonte automjetin e saj BMW në mënyrë të çrregullt dhe me shpejtësi të lartë në autostradë.

Policia bëri të ditur se Spears shfaqi shenja të mundshme të dehjes dhe iu nënshtrua disa testeve të maturisë në vendngjarje pasi u ndalua nga patrulla.

Artistja u lirua nga paraburgimi në orët e para të së enjtes dhe pritet të paraqitet në gjykatën e Ventura County më 4 maj.

Një përfaqësues i saj deklaroi për BBC se bëhet fjalë për një “incident fatkeq dhe të pajustifikueshëm”, duke shtuar se Spears do të ndërmarrë hapat e duhur për të respektuar ligjin dhe për të marrë mbështetjen e nevojshme.

“Shpresojmë që ky të jetë një hap i parë drejt ndryshimeve të shumëpritura në jetën e Britney-t dhe që ajo të marrë ndihmën dhe mbështetjen e duhur gjatë kësaj periudhe të vështirë”, tha përfaqësuesi i saj.

Sipas autoriteteve, këngëtarja ishte duke drejtuar e vetme BMW-në e saj 430i në drejtim jugor në autostradën US-101 kur u ndalua nga policia. Automjeti i saj u konfiskua pas incidentit.

Spears nuk u dërgua për trajtim në spital, por u transportua përkohësisht në një institucion mjekësor për kryerjen e analizave të gjakut, sipas procedurës standarde për rastet e dyshuara të drejtimit të mjetit nën ndikimin e alkoolit.

Ndërkohë, këngëtarja duket se ka fshirë llogarinë e saj në Instagram pasi lajmi për arrestimin e saj u bë publik.

Britney Spears konsiderohet një nga yjet më të suksesshme të muzikës pop, me hite të njohura si “Baby One More Time”, “Toxic”, “Everytime”, “Gimme More”, “Womanizer” dhe “Stronger”.

Në janar të vitit 2024, Spears kishte deklaruar se nuk planifikon të rikthehet më në industrinë e muzikës. Kënga e saj e fundit ishte një duet me Elton John i publikuar në vitin 2022.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Magazinë

2026 pritet të jetë një nga vitet më të mira për të parë Dritat e Veriut

Published

1 day ago

March 5, 2026

UBTNews

Ekspertët thonë se viti 2026 pritet të jetë një nga vitet më të mira për të parë Aurorën Boreale (Dritat e Veriut). Fotografi Wil Cheung, i cili i ka parë këto drita më shumë se 400 herë, ka dhënë disa këshilla për njerëzit që duan ta përjetojnë këtë fenomen të rrallë natyror.

Në mars të vitit 2015, Cheung ishte duke vizituar Iceland me miqtë e tij për të parë një eklips diellor, kur mori një informacion se një aurorë shumë e fortë pritej mbi Thingvellir National Park. Fillimisht ai hezitoi, sepse do të duhej të merrnin një makinë me qira dhe të udhëtonin në të ftohtë. Por sapo nisën rrugën, filluan të shihnin ngjyra në qiell që bëheshin gjithnjë e më të forta. Ata përfunduan duke u shtrirë në borë në park dhe duke parë shtylla të mëdha drite që ngriheshin lart në qiell. Cheung thotë se momenti ishte aq i bukur sa nuk do ta harrojë kurrë dhe që nga ajo kohë u “dashurua” me aurorën.

Në atë kohë ai ishte vullnetar në një observator në Northumberland, ku mësonte për shkencën e qiellit të natës. Pas kësaj përvoje, ai filloi të merrej seriozisht me fotografimin e qiellit dhe aurorës, me shpresën që fotografitë e tij të frymëzojnë edhe të tjerët ta shohin këtë fenomen.

Deri në vitin 2017 ai kishte filluar të organizonte ligjërata për vëzhgimin e yjeve dhe aurorës në Northumberland National Park. Kur filloi të organizonte udhëtime për të ndjekur aurorën në vende të ndryshme të botës, kërkesa u bë aq e madhe sa lista e pritjes për t’u bashkuar në turet e tij arriti deri në 17 vjet.

Deri më sot, Cheung i ka parë Dritat e Veriut më shumë se 400 herë, nga veriu i France deri në rajonet e Arctic. Meqenëse 2026 parashikohet të jetë një nga vitet më të mira për aurora në më shumë se një dekadë, ai beson se shumë njerëz do të kenë mundësi ta shohin këtë spektakël natyror.

Aurora shfaqet më shpesh në zonat pranë Arctic Circle, prandaj vendet më të mira për ta parë janë Norway, Finland, veriu i Sweden, Greenland, Iceland, Canada dhe Alaska.

Shumë turistë zgjedhin qytetin Tromsø në Norvegji, sepse ndodhet brenda Rrethit Arktik, por sipas Cheung atje shpesh ka shumë re. Për të, një nga vendet më të mira është Akureyri në veri të Islandës, sepse kombinon mot më të mirë dhe mundësi të mira për aurorë. Ai thotë gjithashtu se udhëtimet me anije janë një mënyrë e mirë për ta parë aurorën, sepse largohesh nga dritat e qyteteve dhe nga retë.

Sipas tij, kushti më i rëndësishëm për të parë aurorën është qielli i kthjellët. Është mirë të qëndroni larg qyteteve dhe dritës, sepse dritat e forta mund ta bëjnë më të vështirë shikimin e aurorës. Ai rekomandon gjithashtu që njerëzit të kontrollojnë parashikimin e motit dhe, nëse është e mundur, ta rezervojnë udhëtimin sa më afër datës së nisjes për të pasur më shumë gjasa për qiell të pastër. Një avantazh tjetër është se sezoni i aurorës është zakonisht periudha më e qetë turistike në Norway dhe Iceland, kështu që fluturimet shpesh mund të gjenden edhe me çmime të ulëta, madje edhe një javë para udhëtimit.

Arsyeja pse 2026 pritet të jetë një vit i mirë për aurorën lidhet me aktivitetin e Diellit. Dielli kalon një cikël natyror rreth 11 vjet, gjatë të cilit rritet numri i njollave diellore dhe stuhive diellore. Kulmi i aurorave zakonisht ndodh disa vite pas këtij aktiviteti të lartë. Shkencëtarët mendojnë se kulmi i fundit i aktivitetit diellor ishte në 2024 ose 2025, prandaj 2026 dhe 2027 mund të jenë vitet më aktive për të parë Dritat e Veriut.

Cheung thotë se aurora nuk është vetëm një pamje e bukur, por edhe një kujtesë se fusha magnetike e Tokës na mbron nga rrezatimi i rrezikshëm i Diellit. Ky rrezatim përplaset me atmosferën dhe shndërrohet në dritë shumëngjyrëshe në qiell. Sipas tij, është sikur Toka po mbron jetën dhe njëkohësisht krijon një spektakël natyror për njerëzit.

Për ata që planifikojnë ta shohin aurorën, ai këshillon të qëndrojnë në një vend me qiell shumë të errët, si një kabinë larg qyteteve. Shumicën e kohës aurora duket vetëm si një dritë e zbehtë në qiell, por ndonjëherë bëhet shumë e ndritshme dhe fillon të lëvizë me forma spektakolare. Këto momente mund të zgjasin vetëm disa minuta, prandaj është mirë të jeni në një vend ku mund ta shikoni qiellin gjatë gjithë natës. Nëse rezervoni një tur për aurorën, ai rekomandon të lexoni komentet dhe vlerësimet e turistëve, sepse jo të gjitha turet janë të besueshme.