Çmimi i gazit ka pësuar një rritje të hapur dhe të menjëhershme në tregjet ndërkombëtare, pas sulmeve që goditën infrastrukturën energjetike në Lindjen e Mesme.

Goditja e kompleksit “Ras Laffan” në Katar ka bërë që çmimet në bursat e Britanisë së Madhe dhe Evropës të kthehen në nivele shqetësuese.

Në hapje të tregtisë këtë mëngjes, çmimi i gazit u rrit me mbi 25%, ndërsa aktualisht qëndron në rreth 23% më shtrenjtë, duke arritur në 171 paund për njësi (therm). Situata mbetet e rëndë, pasi çmimet e gazit në Evropë tashmë janë dyfishuar krahasuar me periudhën para fillimit të konfliktit.

Sipas kompanisë shtetërore të energjisë në Katar, dy valë sulmesh iraniane kanë shkaktuar “dëme të mëdha” në qendrën kryesore të gazit në vend. Ky tension ka prekur edhe naftën, e cila po tregtohet rreth 5% më shtrenjtë, duke arritur në 113 dollarë për fuçi.

Ekspertët po përcjellin me vëmendje situatën, pasi dëmtimi i këtyre pikave strategjike furnizimi mund të ketë pasoja afatgjata për koston e jetesës në gjithë kontinentin. /BBC/

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, është përpjekur të distancojë SHBA-në nga sulmi i Izraelit në fushën e gazit South Pars në Iran, duke i përshkruar aleatët e tij izraelitë si palë që “kanë reaguar dhunshëm” ndaj objektit dhe duke premtuar se kjo nuk do të përsëritet nëse Teherani përmbahet nga sulmet ndaj Katarit.

Trumpi tha se SHBA-ja nuk kishte “asgjë të bënte” me sulmin e së mërkurës mbi impiantet e fushës së gazit në provincën Bushehr të Iranit, i cili u pasua nga zotimi i Iranit për të goditur objektet energjetike në Katar, Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Terminali i eksportit të gazit natyror të lëngshëm (LNG) i Katarit në qytetin industrial Ras Laffan pësoi më vonë “dëme të konsiderueshme” nga një sulm iranian me raketa, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe pezulluan punën në impiantin e gazit Habshan dhe në fushën e naftës Bab mes sulmeve me raketa.

“Nuk do të ketë më sulme nga Izraeli lidhur me këtë fushë jashtëzakonisht të rëndësishme dhe të vlefshme, South Pars,” tha Trumpi në platformën e tij TruthSocial vonë të mërkurën.

“Përveçse nëse Irani vendos pa dritësi të sulmojë një palë krejtësisht të pafajshme, në këtë rast Katarin – rast në të cilin Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me ose pa ndihmën apo pëlqimin e Izraelit, do të hedhin në erë në mënyrë masive të gjithë fushën e gazit South Pars, me një forcë dhe fuqi që Irani nuk e ka parë apo përjetuar kurrë më parë,” tha ai.

“Shtetet e Bashkuara nuk dinin asgjë për këtë sulm specifik dhe shteti i Katarit nuk ishte në asnjë mënyrë apo formë i përfshirë në të, as nuk kishte ndonjë ide se kjo do të ndodhte,” deklaroi Trumpi.

Më herët të mërkurën, The Wall Street Journal raportoi se Trumpi kishte miratuar planin e Izraelit për të sulmuar South Pars, i cili është sektori iranian i depozitës më të madhe të gazit natyror në botë, të cilën Irani e ndan me Katarin.

“Trumpi, i cili ishte në dijeni paraprakisht për sulmin izraelit në South Pars, e mbështeti atë si një mesazh ndaj Teheranit për bllokimin e Ngushticës së Hormuzit,” njoftoi Journal, duke cituar zyrtarë amerikanë. “Presidenti beson se Irani e mori mesazhin dhe tani është kundër sulmeve mbi infrastrukturën energjetike iraniane,” thuhej në raport.

Rosiland Jordan e Al Jazeera-s, duke raportuar nga Washington, DC, tha se sulmi në fushën e gazit – një nga motorët kryesorë ekonomikë të Iranit – ngre pikëpyetje serioze. “Kjo ngre dyshime nëse izraelitët i thanë SHBA-së se po planifikonin të sulmonin South Pars përpara sulmit të së mërkurës,” tha Jordan.

Sulmi në South Pars shënoi herën e parë në konfliktin aktual që shënjestrohet një vend i lidhur drejtpërdrejt me prodhimin e lëndëve djegëse fosile, në vend të infrastrukturës më të gjerë të naftës dhe gazit.

Analistët kishin sugjeruar se objekte të tilla ishin kursyer nga sulmet deri më tani për të kufizuar rrezikun e sulmeve hakmarrëse mbi impiante të ngjashme në të gjithë rajonin. Përshkallëzimi i fundit ka nxitur shqetësimet se konflikti po zgjerohet në sektorin e energjisë, me pasoja ekonomike potencialisht të larta në nivel global.

Një valë sulmesh ajrore izraelite ka nisur ndërsa ofensiva tokësore po zgjerohet në jug, ku Hezbollahu po lufton kundër forcave izraelite.

Agjencia Kombëtare e Lajmeve e Libanit (NNA) njoftoi se Izraeli ka sulmuar një ndërtesë në Bashoura, një lagje në zemër të Bejrutit. Shpërthimi dhe shtëllungat e tymit u panë mbi zonë pak pasi Izraeli lëshoi një kërcënim për evakuim të atij lokacioni, raporton AlJazeera.

Ky sulm ishte pjesë e një vale vdekjeprurëse goditjesh izraelite në të gjithë Libanin, të cilat vranë të paktën 20 persona dhe plagosën 24 të tjerë të mërkurën, sipas Ministrisë së Shëndetësisë Publike të vendit. Sulmet u shtrinë nga kryeqyteti deri në pjesët jugore dhe lindore, duke shënuar një front rrënues në luftën më të gjerë midis SHBA-Izraelit dhe Iranit që ka përfshirë rajonin.

Të paktën gjashtë persona humbën jetën nga sulmet ajrore në Bejrut, ndërsa dhjetëra të tjerë u lënduan.

Shkatërrime masive dhe pretendime për objektiva

Korrespondentja e Al Jazeera-s në Bejrut, Zeina Khodr, raportoi se sulme intensive izraelite goditën rajone të shumta në Liban gjatë natës. Duke raportuar para një ndërtese 15-katëshe të goditur, Khodr tha se katet e poshtme të saj ishin shënjestruar një javë më parë. Megjithatë, në orët e para të mëngjesit, struktura u rrafshua plotësisht. Ushtria izraelite pretendoi se Hezbollahu kishte fshehur para në atë ndërtesë.

“Mund të shihni dëme të përhapura në të gjithë këtë lagje,” tha Khodr.

Ushtria e Izraelit deklaroi se ka nisur ato që i përshkroi si “operacione tokësore të kufizuara” në jug të Libanit, duke lëshuar urdhra evakuimi për banorët e katër qyteteve pranë lumit Zahrani dhe zonës së Tirit, me paralajmërimin për t’u larguar menjëherë drejt veriut. NNA raportoi gjithashtu sulme mbi Tirin dhe zonën fqinje të Al-Burj Al-Shamali para agimit.

Pasojat humanitare dhe paralajmërimet e OKB-së

Që prej nisjes së ofensivës izraelite më 2 mars, sulmet kanë vrarë të paktën 912 persona në Liban, duke përfshirë 111 fëmijë, dhe kanë plagosur mbi 2,200 të tjerë. Më shumë se një milion njerëz janë detyruar të braktisin shtëpitë e tyre.

Kombet e Bashkuara paralajmëruan të martën se sulmet izraelite mbi ndërtesat e banimit dhe infrastrukturën civile mund të përbëjnë krime lufte sipas ligjit ndërkombëtar humanitar. Një zëdhënës i zyrës së OKB-së për të drejtat e njeriut tha se shënjestrimi i qëllimshëm i civilëve ose objekteve civile është krim lufte, duke shtuar se edhe urdhrat e gjerë të Izraelit për zhvendosje në jug të Libanit mund të shkelin ligjin ndërkombëtar.

Pozicioni i Hezbollahut dhe konteksti i konfliktit

Sekretari i Përgjithshëm i Hezbollahut, Naim Qassem, vendosi kushtet për përfundimin e luftës:

1. Ndalimi i sulmeve nga Izraeli.
2. Kthimi i të zhvendosurve në shtëpitë e tyre.
3. Lirimi i të burgosurve nga Izraeli gjatë dy viteve të fundit.
4. Tërheqja e ushtrisë izraelite.

Khodr shtoi se Hezbollahu mbetet prezent në jug, duke u përpjekur të zmbrapsë përparimin e ushtrisë izraelite, me synim parandalimin e marrjes së pozicioneve të reja nga Izraeli.

Konflikti u ndez më 28 shkurt kur forcat amerikane dhe izraelite vranë liderin suprem iranian, Ali Khamenei, në Teheran, gjë që shtyu Hezbollahun të lëshonte raketa drejt veriut të Izraelit më 2 mars. Që atëherë, Izraeli ka vrarë më shumë se 2,000 persona në Iran dhe Liban.

Kancelari gjerman Friedrich Merz, një aleat i palëkundur i Izraelit, shprehu shqetësimin ndërkombëtar në rritje, duke paralajmëruar se ofensiva tokësore në Liban ishte një “gabim” që rrezikon të përkeqësojë situatën tashmë të rëndë humanitare. /AlJazeera/

Mbi 400 persona janë vrarë dhe 250 të tjerë janë lënduar nga një sulm ajror i Pakistanit mbi një spital të rehabilitimit nga droga në Kabul, ka deklaruar të martën një zëdhënës i qeverisë së Talibanëve afganë. Siç raporton Reuters, kjo ngjarje shënon një eskalim të ashpër të konfliktit mes dy vendeve fqinje.

Pakistani e ka hedhur poshtë këtë pretendim si të rremë dhe mashtrues, duke deklaruar se mbrëmjen e së hënës ka “shënjestruar me precizitet instalimet ushtarake dhe infrastrukturën mbështetëse të terroristëve”. Ministri i Informacionit i Pakistanit, Attaullah Tarar, përmes një postimi në rrjetin social X, tha se shpërthimet dytësore pas sulmeve “tregojnë qartë praninë e depove të mëdha të municionit”.

Ky sulm erdhi vetëm pak orë pasi Kina u shpreh e gatshme të vazhdonte përpjekjet për uljen e tensioneve, duke u bërë thirrje të dyja palëve të shmangin zgjerimin e luftës dhe t’i kthehen tryezës së bisedimeve. Konflikti, i cili nisi muajin e kaluar, vlerësohet si më i rëndi i ndodhur ndonjëherë mes këtyre dy vendeve që ndajnë një kufi prej 2,600 kilometrash.

Dëshmitë e të mbijetuarve: “Ishte si dita e kiametit”

Në vendngjarje, pamjet tregojnë ndërtesa të shkatërruara dhe të mbuluara nga flakët. Zëdhënësi i Ministrisë së Brendshme afgane, Abdul Mateen Qanie, specifikoi se numri i të vdekurve ka arritur në 408, ndërsa 265 janë plagosur. Ndonëse autoritetet afgane thanë se viktimat janë dërguar në spitalet e Kabulit, ato nuk dhanë detaje se si është bërë numërimi i saktë i tyre.

Dëshmitarët rrëfyen se tri bomba shpërthyen sapo njerëzit në spital po përfundonin lutjet e mbrëmjes. “I gjithë vendi u përfshi nga zjarri. Ishte si dita e kiametit,” tha Ahmad, 50-vjeçar, i cili po trajtohej në këtë qendër. “Shokët e mi po digjeshin në zjarr dhe ne nuk mundëm t’i shpëtonim të gjithë.”

Shoferi i ambulancës, Haji Fahim, i tha Reuters-it se kur kishte arritur në vendngjarje çdo gjë ishte në flakë. “Në mëngjes më thirrën sërish të kthehem, sepse ka ende trupa nën rrënoja,” u shpreh ai.