Kulturë
92 vjet nga lindja e mbretëreshës së këngës shqipe, Nexhmije Pagarushës
Published
10 months agoon
By
UBT NewsSot janë bërë 92 vjet nga lindja e mbretëreshës së muzikës shqipe, Nexhmije Pagarushës.
Ajo mbetet një nga figurat më të shquara të muzikës shqiptare, e cila sot në këtë përvjetor vazhdon të kujtohet si ‘Bilbili i këngës shqipe’ e cila la pas një trashëgimi të pashlyeshme, e cila vazhdon të frymëzojë e të prekë zemrat e shumëkujt.
Nexhmije Pagarusha nuk ishte vetëm një artiste, por një ikonë, një përfaqësuese e muzikës shqiptare. Me zërin e saj të shkëlqyeshëm dhe interpretimin e ndjeshëm, ajo arriti të kapte zemrat e publikut në mënyrë të paimagjinueshme.
Këngët e saj, si “Baresha”, ”Ani mori nuse”, ”Mora testin”, “Një lule”, “Zambaku i Prizrenit” dhe shumë të tjera, nuk janë vetëm kompozime muzikore, por janë pjesë e trashëgimisë kulturore të kombit tonë.
Veprimtaria e saj muzikore 40-vjeçare është aq e gjerë, sa që është vështirë të thuhet se cilit zhanër i takon. Është e njohur për interpretimet e saj të shkëlqyera në muzikën popullore dhe opera.
Nexhmije Pagarusha ishte edhe aktore e suksesshme, si në film ashtu edhe në teatër.
”Baresha” është një ndër kryeveprat e interpretimit të saj. Kjo këngë u kompozua nga bashkëshorti i saj Rexho Mulliqi, me tekstin e poetit Rifat Kukaj.
Nexhmije Pagarusha interpretoi në një koncert të muzikës klasike veprat e përkthyera shqip të Bethovenit, Puçinit, Verdit, etj. Ky koncert ka qenë i pari i këtij lloji. Fatkeqësisht, asnjërit nga organizatorët teknikë nuk iu kishte kujtuar që të regjistronte këtë koncert. Mendohet se ajo ka interpretuar mbi 150 këngë.
Ajo ishte pjesëmarrëse e koncerteve në Kosovë, Shqipëri, Bullgari, etj. Karrierën muzikore e përfundoi në vitin 1984, pas një koncerti në Sarajevë. Pas 16 vjetësh larg skenës, ajo u paraqit në vitin 2000 me këngën “Për ty” në një emision të udhëhequr nga Ardit Gjebrea, i cili e bindi të bëjë këtë.
Më 2018 Pagarusha u vlerësua me “Medaljen e Mirënjohjes” nga presidenti amerikan, Donald Trump.
Përveç talentit të saj të rrallë, Nexhmije Pagarusha ishte gjithashtu një simbol i forcës dhe rezistencës.
Me 7 Shkurt 2020, Nexhmije Pagarusha u nda nga jeta.
Kulturë
Restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit, rikthim i trashëgimisë kulturore për publikun
Published
7 hours agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Ka përfunduar restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit dhe po punohet për rimuzealizimin dhe hapjen për publikun. Restaurimi u realizua falë financimit nga Fondet e Bashkimit Evropian, të fituar nga Këshilli i Qarkut Berat, duke i dhënë muzeut një dimension të ri në prezantimin e trashëgimisë qytetare dhe duke forcuar profilin kulturor e turistik të qytetit.
I hapur për herë të parë në vitin 1979 dhe i vendosur në banesën monumentale “Llavda”, muzeu ruan rreth 1,300 artefakte që pasqyrojnë mënyrën e jetesës, mjeshtërive dhe kulturës qytetare ndër shekuj. Në katin përdhes, vizitorët mund të njohin rrugicën e pazarit mesjetar dhe zejet më të zhvilluara të trevës, si qëndistaria, argjendaria, punimi i bakrit dhe veshjet e zbukurimet e shtresave të pasura qytetare. Pjesa e hapur e hajatit paraqet zejet që kryheshin në shtëpi, si dhe oborrin me objekte gurgdhendjeje dhe qeramike.
Në katin e sipërm vizitorët mund të shohin organizimin dhe traditat e një familjeje qytetare të pasur, përfshirë çardakun, dhomën e punës dhe odën e miqve. Muzeu është ndërtuar në fillim të shekullit XVIII dhe ndodhet në zonën e mbrojtur pranë qendrës historike, duke ofruar një përvojë të plotë të jetesës qytetare të kaluar.
Rihapja e muzeut në verën e vitit 2026 pritet të shënojë një moment të rëndësishëm për trashëgiminë kulturore të Beratit, duke rikthyer në jetë një pasuri të çmuar të qytetit dhe duke fuqizuar turizmin dhe promovimin e kulturës lokale.
Kulturë
Muzeu i Mitrovicës bëhet pjesë e rrjetit evropian NEMO
Published
1 day agoon
March 2, 2026By
UBTNews
Muzeu i Qytetit të Mitrovicës është bashkuar zyrtarisht me NEMO, rrjetin evropian të muzeve, duke hapur mundësi të reja për shkëmbim njohurish dhe bashkëpunim ndërkombëtar.
Ky muze publik komunal, nën drejtimin e Drejtorisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, i përkushtohet ruajtjes, hulumtimit dhe prezantimit të trashëgimisë historike dhe kulturore të qytetit përmes ekspozitave, programeve arsimore dhe aktiviteteve me komunitetin.
Drejtoresha Nora Prekazi tha se përmes bashkimit me NEMO, muzeu synon të forcojë vizionin e tij si një institucion i hapur dhe përfshirës:
“Ne duam të jemi një muze për të gjithë, duke shkëmbyer njohuri me kolegët evropianë, duke zhvilluar praktikat arsimore dhe pjesëmarrëse, dhe duke e bërë muzeun tonë më të aksesueshëm dhe përfshirës për të gjithë.”
Ky hap vendos Muzeun e Mitrovicës në një rrjet evropian muzeal, duke e pozicionuar Kosovën në hartën e institucioneve kulturore që punojnë për komunitete më të hapura dhe të përfshira.
Kulturë
Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar
Published
4 days agoon
February 27, 2026By
UBTNews
Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.
Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.
Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.
Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”
Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.
Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.
I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/
Kulturë
Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore
Published
5 days agoon
February 26, 2026By
UBTNews
Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.
Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.
Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 3 mars, në vitet ‘90
Rutte nga Shkupi: KFOR-i mbetet garantues i fuqishëm i sigurisë në Kosovë
UBT sjell në Kaçanik një reflektim akademik mbi trashëgiminë moderne përmes ekspozitës ‘Modernizmi në Kaçanik 1945–1990’
REL: Kosova në valën e shtrenjtimit global të karburanteve
Irani kërcënon Evropën: “Çdo ndërhyrje do të jetë akt lufte”
Lojërat Mesdhetare po hyjnë në fazën vendimtare të planifikimit
MRS shpall kategorizimin e ri të federatave sportive, Xhudoja kryeson listen
Mbishkrime nacionaliste serbe në Ambasadën e Kosovës në Berlin
Finalja e tensionuar, Barcelona përballë Atletico Madrid sonte në “Camp Nou”
Të kërkuara
-
Vendi3 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
-
Kulturë3 months agoIvanka Trump zbulon librat për historinë shqiptare: Çfarë e tërheq?
-
Lajmet2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
