Botë

800 mijë viktima në 30 vjet nga ndryshimet klimatike dhe miliarda dollarë dëme

Published

on

Gati 800,000 njerëz kanë vdekur në mbarë botën në 30 vitet e fundit për shkak të më shumë se 9,400 ngjarjeve ekstreme të motit që kanë shkaktuar dëme ekonomike që arrijnë në 4.2 trilion dollarë.

Mediat ndërkombëtare bëjnë të ditura se Dominika, Kina dhe Hondurasi ishin vendet më të prekura nga përmbytjet, stuhitë dhe valët e të nxehtit nga viti 1993 deri në 2022. Në 10 vendet e para të Indeksit të Rrezikut Klimatik 2025 të Germanwatch, bëjnë pjesë edhe Italia, Greqia dhe Spanja. Në vitin 2022, këto vende renditen edhe më lart, kryesisht për shkak të valëve intensive të të nxehtit.

Italia është në vendin e pestë në renditjen e vendeve më të prekura në 30 vitet e fundit dhe në vendin e tretë në vitin 2022. Italia rezulton me humbje ekonomike prej rreth 60 miliardë dollarësh dhe më shumë se 38 mijë viktima ishte vendi më i prekur në Evropë.

Raporti citon përmbytjet ekstreme në Ahrtal të Gjermanisë (2021) dhe në Valencia, Spanjë, (2024) si shembuj të autoriteteve evropiane që janë shumë vonë për të shpallur gjendjen e jashtëzakonshme  me pasoja katastrofike. Në të dyja rastet, më shumë se 100 njerëz vdiqën dhe shumë të tjerëve iu përmbys jeta.

Rezultatet tregojnë se të gjitha vendet në mbarë botën janë të prekura.

Nuk bën dallim midis Veriut dhe Jugut. Mesazhi kryesor atje është se Veriu nuk është ende gati me menaxhimin e rrezikut të fatkeqësive dhe me përshtatjen“, tha ha Lina Adil, këshilltare për politika në Germanëatch dhe bashkëautore e raportit.

Sipas saj kombet përballen me lloje të ndryshme rreziqesh. Nga njëra anë, ekziston ndikimi njerëzor: vdekje, lëndime, të pastrehë dhe zhvendosje dhe humbja ekonomike.

Aktualitet

Trump thotë se nuk do ta nënshkruajë ligjin dypartiak për strehimin

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të premten se nuk do ta nënshkruajë ligjin dypartiak për përballueshmërinë e strehimit, të cilin ai e kishte quajtur “një mërzi të madhe”, por masa mund të bëhet ligj edhe pa nënshkrimin e tij, sipas Reuters.

Trump tha në një postim në rrjetet sociale se po e refuzonte nënshkrimin e tij “në shenjë proteste ndaj faktit se Senati i Shteteve të Bashkuara nuk është i aftë të kalojë ligjin ‘Save America’ (Të Ruajmë Amerikën)”.

Ky projektligj për strehimin ishte një rast i rrallë i një marrëveshjeje dypartiake për një legjislacion të rëndësishëm në Kongresin thellësisht të ndarë. Ndër dispozitat e tij kryesore janë shmangia ose përshpejtimi i rishikimeve mjedisore për projektet e ndërtimit të shtëpive dhe vendosja e një tavanit për numrin e shtëpive ekzistuese njëfamiljare që mund të zotërojnë investitorët e mëdhenj të Wall Street-it.

Trump e anuloi papritur një ceremoni nënshkrimi të parashikuar për 24 qershor për t’u bërë presion republikanëve që të kalonin ligjin “SAVE America”, i cili do të kërkonte dëshmi të shtetësisë për t’u regjistruar për të votuar dhe do të krijonte një bazë kombëtare të të dhënave të votuesve duke përdorur të dhënat shtetërore. Trump ka pretenduar prej kohësh dhe në mënyrë të rreme për mashtrime të përhapura në zgjedhjet në SHBA.

Pasi ligji është miratuar nga të dyja dhomat e Kongresit, ai mund të hyjë në fuqi pavarësisht nëse Trump e nënshkruan atë ose jo. Pas pranimit të projektligjit, Trump ka 10 ditë kohë për ta nënshkruar ose për të vendosur veton ndaj tij, dhe nëse nuk bën asnjërën, ai do të bëhet ligj automatikisht pa nënshkrimin e tij. /Reuters/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Dymbëdhjetë të vdekur nga zjarret pyjore në Spanjë, teksa vala e të nxehtit po vazhdon në Evropën Jugore

Published

on

By

Të paktën 12 persona kanë vdekur dhe gjashtë të tjerë janë lënduar si pasojë e një zjarri pyjor në Spanjën Jugore, ka njoftuar qeveria rajonale e Andaluzisë, raporton BBC.

Rreth 150 zjarrfikës po punojnë për të lokalizuar flakët, të cilat sipas dëshmitarëve u shkaktuan nga këputja e një linje elektrike, përpara se të shpërndaheshin në një zonë pyjore në Los Gallardos të Almerisë. Autoritetet ende nuk e kanë konfirmuar shkakun e zjarrit.

Një valë e zgjatur e të nxehtit me temperatura rreth 40°C ka shkaktuar zjarre të shumta pyjore anembanë Evropës Jugore gjatë kësaj vere. Qindra zjarrfikës po përballen me vatra të mëdha zjarri në Francë, Portugali dhe Spanjë, ku mijëra njerëz janë detyruar të braktisin shtëpitë e tyre.

“Numri i personave që humbën jetën nga zjarri në Los Gallardos ka shkuar në 12, pas konfirmimit të gjashtë viktimave të tjera”, thuhet në deklaratën e qeverisë rajonale të Andaluzisë.

Trupat e disa prej viktimave u gjetën brenda në makina, pasi kishin tentuar t’ u shpëtonin flakëve gjatë kohës që zjarri po përhapej me shpejtësi gjatë natës.

Kreu i qeverisë rajonale, Juanma Moreno, i quajti këto vdekje “një tragjedi”. Përmes një postimi në rrjetin social X, pas njoftimit të bilancit fillestar me gjashtë të vdekur, ai u shpreh: “Zemrat tona janë të rënduara dhe jemi të shkatërruar nga dhimbja”.

Në mes të të lënduarve, një person u dërgua me urgjencë në spital për shkak të thithjes së tymit, ndërsa një tjetër pësoi djegie. Katër persona të tjerë morën ndihmë mjekësore në vendngjarje për djegie të lehta dhe probleme të frymëmarrjes të shkaktuara nga tymi i dëndur.

Zjarri gjithashtu shkaktoi bllokimin e disa rrugëve, ndërsa rreth 1,000 banorë u evakuuan, sipas të dhënave nga shërbimet e emergjencës.

Kryeministri Pedro Sanchez deklaroi në maj se Spanja do të dislokonte këtë vit kapacitetet më të mëdha ndonjëherë për t’iu përgjigjur zjarreve verore, siç raportuan mediat lokale dhe agjencia AFP.

Njësia Ushtarake e Emergjencave e Spanjës (UME), e cila ndërhyn në raste të emergjencave të mëdha, konfirmoi se do t’u bashkohet forcave zjarrfikëse në Los Gallardos.

Në qershor, Spanja shënoi mesataren më të lartë ditore që nga viti 1950, duke regjistruar në disa ditë temperaturat më të larta historike për atë muaj. Në disa pjesë të vendit u parashikuan temperatura deri në 42°C.

Vitin e kaluar, një sipërfaqe rekord prej 393,000 hektarësh u dogj në Spanjë, sipas Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret Pyjore (EFFIS), që është mbi gjashtë herë më shumë se mesatarja spanjolle e periudhës mes viteve 2006 dhe 2024.

Ndryshimet klimatike po rrisin temperaturat globalisht, dhe Evropa është kontinenti që po ngrohet më së shpejti, duke u nxehur dy herë më shpejt se mesatarja globale, sipas shërbimit klimatik Copernicus.

Kjo po sjell valë më të shpeshta të të nxehtit gjatë verës, presion më të madh mbi rezervat e ujit në Evropë dhe zjarre pyjore shumë më intensive.

Viti i kaluar ishte sezoni më i keq i zjarreve për Bashkimin Evropian që nga fillimi i regjistrimit të të dhënave në vitin 2006, ku u dogjën më shumë se 1 milion hektarë në të gjithë BE-në — një sipërfaqe kjo e barabartë me pothuajse gjysmën e territorit të Uellsit.

Përkeqësimi i sezonit të zjarreve në rajonin e Mesdheut është lidhur drejtpërdrejt me ndryshimet klimatike në një studim të veçantë të realizuar nga grupi “World Weather Attribution” në Imperial College London.

Ekspertët paralajmërojnë se zjarret më të shpeshta dhe më të ashpra në mbarë Evropën pritet të vazhdojnë edhe në të ardhmen. /BBC/ /E.A/

 

 

Continue Reading

Lajmet

Pasiguri në Ngushticën e Hormuzit, anijet përballen me udhëzime të kundërta për kalimin

Published

on

Anijet që synojnë të kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit po përballen me një situatë të pasigurt, pasi palët e përfshira në konflikt po përpiqen të drejtojnë trafikun detar nëpër korridore të ndryshme.

Për shkak të tensioneve të vazhdueshme, anijeve u është rekomanduar të shmangin pjesën qendrore të ngushticës, një nga rrugët më të rëndësishme detare në botë për transportin e naftës dhe gazit.

Qendra e Përbashkët për Informacion Detar, ku përfshihen edhe Shtetet e Bashkuara, ka këshilluar anijet që të përdorin një itinerar pranë bregdetit të Omanit, në pjesën jugore të ngushticës, për të zvogëluar rrezikun nga kërcënimet e mundshme, përfshirë minat detare.

Ndërkohë, Irani ka deklaruar se anijet nuk do të lejohen të kalojnë nëpër ngushticë, përveç rasteve kur ndjekin një korridor të përcaktuar pranë vijës së tij bregdetare në veri.

Autoritetet iraniane kanë bërë të ditur se do të japin leje kalimi vetëm për anijet që përdorin këtë rrugë, ndërsa itineraret e tjera i kanë cilësuar si të ndaluara.

Përplasja e këtyre udhëzimeve ka rritur pasigurinë për kompanitë e transportit detar, të cilat po përballen me vështirësi në menaxhimin e kalimeve përmes këtij korridori strategjik të tregtisë globale./A.K.

Continue Reading

Aktualitet

Ukraina godet me dronë infrastrukturën e naftës në Rusi dhe Detin Azov, raportohet për krizë karburanti

Published

on

By

Dronët ukrainas kanë goditur të enjten një sërë objektesh të naftës brenda territorit rus, si dhe kanë djegur dy anije-cisternë në Detin Azov. Këto sulme vijnë vetëm një ditë pasi presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u zotua t’i japë Ukrainës licencën për të prodhuar vetë sistemet e mbrojtjes ajrore Patriot.

Fushata e fundit e Kievit ndaj rafinerive dhe infrastrukturës energjetike ka shkaktuar një krizë të gjerë të karburantit në Rusi. Në shumë rajone raportohet për mungesë të benzinës dhe racionim të rreptë të karburantit, ku shoferët po presin me orë të tëra nëpër pika të furnizimit për të mbushur rezervuarët e tyre.

Autoritetet lokale ruse kanë konfirmuar dëmet e shkaktuara nga sulmet e fundit:

Ushtruesi i detyrës së guvernatorit, Vitaly Korolyov, deklaroi se një sulm me dron ka shkaktuar zjarr të madh në një depo nafte në qytet.

Guvernatori Vladimir Vladimirov njoftoi se rezervuarët e naftës janë përfshirë nga flakët. Si pasojë e zgjerimit të zjarrit, autoritetet urdhëruan evakuimin e menjëhershëm të banorëve nga disa ndërtesa banimi pranë objektit.

Dronët ukrainas kanë djegur dy anije-cisternë (tankerë).

Përmes një njoftimi në Telegram, Shtabi i Përgjithshëm i ushtrisë ukrainase bëri të ditur se këto anije përdoreshin nga Moska për të furnizuar me karburant trupat ruse në front, si dhe për të transportuar naftë duke anashkaluar sanksionet ndërkombëtare.

Kjo seri sulmesh është pjesë e një fushate të intensifikuar të Ukrainës, e cila synon ndërprerjen e linjave të furnizimit për forcat pushtuese ruse dhe izolimin logjistik të Krimesë së aneksuar. /BBC/ /E.A/

 

Continue Reading

Të kërkuara