Aktualitet

14 tetori – Dita Botërore e Zogjve Shtegtarë

Published

on

Më 14 tetor, njerëzit dhe organizatat në mbarë botën do të bashkohen për të rritur ndërgjegjësimin dhe për të ndërmarrë veprime konkrete.

Uji është thelbësor për mbijetesën e shpendëve shtegtarë. Ai është jetik për shumimin, pushimin dhe furnizimin me energji gjatë migrimeve dhe dimërimeve. Zogjtë shtegtarë mbështeten në liqene, lumenj, pellgje, ligatina bregdetare dhe madje edhe në lagështinë e farave, luleve dhe mjegullës. Por uji është duke u kërcënuar.

Ndryshimet klimatike, ndotja dhe kërkesa e shtuar njerëzore për ujë po rrezikojnë ekosistemet dhe furnizimin me ujë të pastër, jo vetëm për zogjtë, por edhe për njerëzit. Në 50 vitet e fundit, 35% e ligatinave në botë janë zhdukur, ndërsa mbi 2 miliard njerëz nuk kanë qasje në ujë të pijshëm të sigurt, sipas Raportit Botëror të Ujit të OKB-së.

Jo vetëm cilësia, por edhe sasia e ujit është në rrezik. Për shembull, Liqeni Çad, një vend Ramsar dhe një nga trupat ujorë më të mëdhenj në Afrikë në vitin 1960, ka humbur 90% të sipërfaqes së tij, duke dëmtuar burimet ujore për komunitetet lokale dhe zogjtë shtegtarë.

Në pellgun Amur-Heilong në Azi, ndryshimet klimatike po përkeqësojnë shkatërrimin e habitatit, duke lënë zogjtë pa vende të rëndësishme për shumim dhe ndalesa. Në Shtetet e Bashkuara, thatësira e gjatë ka lënë ligatina si Cheyenne Bottoms në Kansas të thata gjatë migrimeve, duke ndikuar tek zogjtë e bregdetit dhe specie të tjera. Aktualisht, 48% e specieve të shpendëve në botë po përjetojnë rënie të popullsisë.

Dita Botërore e Zogjve Shtegtarë është thirrje globale për veprim. Me zogjtë shtegtarë që kalojnë kufijtë e shumë vendeve, bashkëpunimi ndërkombëtar është kyç për ruajtje. Vetëm duke vepruar së bashku adresojmë krizën globale të ujit e sigurojmë mbrojtjen e zogjve tanë.

Fushata organizohet nga Konventa për Ruajtjen e Specieve Migruese të Kafshëve të Egra (CMS), Marrëveshja Afriko-Euraziatike për Zogjtë Ujorë Shtegtues (AEWA), Mjedisi për Amerikën (EFTA) dhe Partneriteti i Rrugëve Aziatike-Australiane (EAAFP).

Ngjarje të ndryshme janë planifikuar për 14 tetor, duke përfshirë një aktivitet edukativ përgjatë lumit Kherlen në Mongoli, festival ruajtjeje të shpendëve në Bangladesh, festivale në Guatemalë, aktivitete në kopshtet zoologjike në Belize, dhe shumë të tjera në mbarë botën. /A.Z/UBT News/

Vendi

Kurti për varrimin e Mlladiqit: Serbia ka kaluar në glorifikim shtetëror të gjenocidit

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka reaguar ashpër ndaj ceremonisë së varrimit të ish-komandantit të Ushtrisë së Republikës Serbe në Bosnje, Ratko Mlladiq, duke akuzuar Beogradin zyrtar për glorifikim shtetëror të një krimineli të dënuar për gjenocid.

Kurti ka krahasuar zhvillimet e fundit në Kosovë me ato në Serbi, duke përmendur 27-vjetorin e themelimit të Policisë së Kosovës, përvjetorin e vdekjes së Nënë Terezës dhe Ditën e Kushtetutës së Kaçanikut.

Në anën tjetër, ai ka thënë se Serbia fundjavën e ka kaluar duke u përgatitur për ceremoninë e Mlladiqit.

“Serbia fundjavën e kaloi në përgatitje të asaj që bëri dje: nderime të larta shtetërore për kriminelin e luftës, gjeneralin serb, Ratko Mlladiq, fajtorin e gjenocidit në Srebrenicë”, ka shkruar Kurti.

Ai ka theksuar se gjenocidi në Srebrenicë është fakt historik i dokumentuar përmes dëshmive, identifikimeve forenzike dhe dokumentimit të krimeve.

Kurti e ka krahasuar Mlladiqin me ish-presidentin jugosllav, Slobodan Millosheviq, duke e cilësuar atë si një prej figurave kryesore të aparatit ushtarak të tij.

Ai ka kritikuar gjithashtu ceremoninë e organizuar për Mlladiqin, duke thënë se Serbia ka kaluar nga mohimi i krimeve në glorifikimin e tyre.

“Kështu mohimi i gjenocidit kaloi nga deklarata politike në liturgji shtetërore”, ka shkruar Kurti.

Në fund, ai ka deklaruar: “Nga dita e djeshme, mohimi është fjalë e pamjaftueshme. Serbia ka kaluar në adhurim shtetëror të gjenocidit”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Liria Ka Emër” para EULEX-it: “Shpalleni të pafajshëm!”

Published

on

Aktivistë të platformës qytetare “Liria Ka Emër” kanë zhvilluar të martën një aktivitet simbolik para objektit të EULEX-it në Prishtinë, ku ndodhet edhe Zyra e Dhomave të Specializuara.

Gjatë aktivitetit është vendosur pankarta me mesazhin “Në emër të popullit, shpalleni të pafajshëm!”, ndërsa platforma ka kërkuar drejtësi dhe liri për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin.

Para mediave foli Flaka Fazlija, vajzë dëshmori, e cila tha se kërkesa e tyre nuk është për hakmarrje, por për drejtësi, duke theksuar se procesi në Hagë nuk duhet të shkëputet nga konteksti historik i luftës së Kosovës.

“Ne nuk kërkojmë hakmarrje. Ne kërkojmë drejtësi. Ama drejtësia nuk mundet me qenë e drejtë nëse e harron historinë”, deklaroi Fazlija.

Ajo tha se më 16 shtator, kur pritet vendimi për ish-krerët e UÇK-së, nuk pritet vetëm një aktgjykim, por edhe një përgjigje që, sipas saj, ka rëndësi për mënyrën se si trajtohet historia e Kosovës.

Fazlija iu bëri thirrje institucioneve ndërkombëtare që të mos harrojnë sakrificën mbi të cilën është ndërtuar Republika e Kosovës.

Ndërkohë, platforma “Liria Ka Emër” ka paralajmëruar vazhdimin e aktiviteteve në prag të Marshit për Liri, i cili do të mbahet më 12 shtator, nga ora 14:00, në sheshin “Skënderbeu” në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Vendi

PISA 2025: Rënie në matematikë, Kosova mbetet nën OECD

Published

on

Sipas rezultateve, Kosova ka marrë mesatarisht 357 pikë në shkencë, 340 pikë në lexim dhe 350 pikë në matematikë. Krahasuar me vitin 2022, rezultati në shkencë ka mbetur i njëjtë, leximi ka rënë nga 342 në 340 pikë, ndërsa matematika nga 355 në 350 pikë.

Rezultati më i lartë është shënuar në fushën e zgjidhjeve kompjuterike, me 359 pikë. Megjithatë, rezultatet e Kosovës në të gjithë treguesit kryesorë mbeten nën mesataren e vendeve të OECD-së.

Raporti tregon gjithashtu performancë më të lartë të vajzave, veçanërisht në shkencë dhe lexim. Në shkencë vajzat kanë marrë 366 pikë, ndërsa djemtë 347, kurse në lexim diferenca është edhe më e madhe, 358 pikë për vajzat dhe 322 për djemtë. Në matematikë rezultatet janë pothuajse të barabarta.

Vetëm rreth 21 për qind e nxënësve në Kosovë kanë arritur të paktën Nivelin 2 në shkencë, ndërsa në matematikë kjo përqindje është 15 për qind dhe në lexim rreth 16 për qind.

Raporti rekomandon përmirësimin e cilësisë së të nxënit, si dhe përdorimin më efektiv të teknologjisë dhe Inteligjencës Artificiale për kërkim, analizë, verifikim dhe krijim të pavarur të njohurive.

Ministria e Arsimit ka bërë të ditur se rezultatet do të analizohen në detaje dhe do të shërbejnë si bazë për ndërhyrjet dhe përmirësimet në Strategjinë e re të Arsimit.

Në PISA 2025, në krye të renditjes u pozicionuan Kina dhe Singapori./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kurti: Do të jemi nesër në seancën e Kuvendit, vazhdojmë bisedimet për Presidentin

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka konfirmuar se Lëvizja Vetëvendosje do të marrë pjesë në seancën e Kuvendit të Kosovës të thirrur për nesër.

“Nesër e kanë thirrë seancën e Kuvendit, do të jemi aty”, deklaroi Kurti.

Ai tha se ndërkohë do të vazhdojnë takimet dhe bisedimet me partitë politike, me synimin për të arritur një marrëveshje për zgjedhjen e Presidentit dhe për të shmangur zgjedhjet e reja.

Kurti u shpreh se zgjedhjet e reja do të ishin “të paarsyeshme e të kushtueshme”, ndërsa për mundësinë e një takimi tjetër me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, tha se është në komunikim të vazhdueshëm me aktorë të tjerë politikë.

Deklaratat e Kurtit vijnë një ditë para seancës, në kohën kur partitë po përpiqen të gjejnë një zgjidhje për konstituimin e institucioneve dhe shmangien e një procesi të ri zgjedhor./EO//A.K/

Continue Reading

Të kërkuara