Lajmet

1 janari po afron, çfarë duhet të dinë qytetarët që të udhëtojnë pa viza në Schengen

Published

3 years ago

on

Qytetarët e Kosovës nga 1 janari do të kenë të drejtën të udhëtojnë pa viza në zonën Schengen.

Për këtë, faqja e Integrimit Evropian, që është në kuadër të Qeverisë së Kosovës, ka përpiluar një listë të atyre së cfarë duhet të dinë qytetarët në mënyrë që të udhëtojnë pa viza.

Aty thuhet se udhëtimi pa viza u mundëson qytetarëve të Kosovës që të udhëtojnë pa vizë për qëndrime të shkurtra si turist por edhe të vizitojnë miqtë apo familjarët, të marrin pjesë në ngjarje kulturore apo sportive, takime biznesi, trajtim mjekësor, për programe arsimore afatshkurtra si seminare, konferenca, punëtori, shkolla verore dhe çdo aktivitet i ngjashëm.

Sa i përket kohës së qëndrimit, aty thuhet se qëndrimi është i mundur për 90 ditë në çdo periudhë 180 ditore brenda zonës Shengen.

Ndërsa, për dokumentet e nevojshme, bëhet e ditur se qytetarët duhen të kenë pasaporta biometrike, informata të sakta mbi vendin dhe qëllimit e udhëtimit.

Për ata që udhëtojnë me veturë nevojitet edhe dokumentet, përfshirë kartonin e gjelbër.

Pyetje të shpeshta

Pyetjet e bëra më shpesh (FAQ) mbi udhëtimin pa viza Shengen për qytetarët me pasaportë të Kosovës.

Kur do të mund të udhëtoj pa vizë?

Qytetarët e Kosovës do të mund të udhëtojnë pa vizë në zonën Shengen që nga 1 janari 2024.

Për cilat qëllime mund të udhëtoj pa vizë në zonën Shengen?

Udhëtimi pa viza u mundëson qytetarëve të Kosovës që të udhëtojnë pa vizë për qëndrime të shkurtra si turist por edhe të vizitojnë miqtë apo familjarët, të marrin pjesë në ngjarje kulturore apo sportive, takime biznesi, trajtim mjekësor, për programe arsimore afatshkurtra si seminare, konferenca, punëtori, shkolla verore dhe çdo aktivitet i ngjashëm.

Në cilat vende mund të udhëtoj pa vizë?

Shtetet Anëtare të BE-së të mbuluara nga heqja e vizave janë:

Shtetet Anëtare të BE-së që janë pjesë e zonës Shengen: Për më shumë rreth zonës Shengen dhe listën e shteteve vizitoni: https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/schengen-borders-and-visa/schengen-area_en

b) Shtetet Anëtare të BE-së që nuk janë ende pjesë e zonës Shengen, por zbatojnë acquis të BE-së në lidhje me listat e vizave të BE-së: Bullgaria, Qiproja dhe Rumania

c) Heqja e vizave vlen edhe për shtetet e lidhura të Shengenit: Islanda, Lihtenshtajni, Norvegjia dhe Zvicra.

A mund të udhëtoj pa vizë në Irlandë?

Jo. Edhe pse është pjesë e BE-së, Irlanda nuk është pjesë e Zonës Shengen. Ata aplikojnë një regjim tjetër të vizave: për më shumë detaje, shihni faqen përkatëse të Ambasadës/Konsullatës.

A mund të udhëtoj pa vizë drejt Mbretërisë së Bashkuar?

Jo. Mbretëria e Bashkuar nuk është më pjesë e BE-së. Ata aplikojnë një regjim tjetër të vizave: për më shumë detaje, shihni faqen përkatëse të Ambasadës/Konsullatës.

Sa kohë mund të qëndroj pa vizë në zonën Shengen?

Ju mund të qëndroni 90 ditë në çdo periudhë 180 ditore brenda zonës Shengen. Nëse udhëtoni disa herë, duhet të llogaritni me kujdes ditët e qëndrimit, pasi periudha e përgjithshme e qëndrimit nuk duhet të kalojë totalin prej 90 ditësh brenda periudhës 180 ditore.

Gjatë zbatimit të këtij rregulli, duhet të merren parasysh aspektet e mëposhtme:

Data e hyrjes konsiderohet si dita e parë e qëndrimit në territorin Shengen;

Data e daljes konsiderohet si dita e fundit e qëndrimit në territorin Shengen;

Periudha e referencës 180-ditore nuk është fikse. Është një dritare lëvizëse, e bazuar në qasjen e shikimit në çdo ditë të qëndrimit (qoftë në momentin e hyrjes ose në ditën e një kontrolli aktual, si kontrolli i policisë në brendësi ose kontrolli kufitar pas nisjes). Mungesa, mos udhëtimi drejt zonës Shengen për një periudhë të pandërprerë prej 90 ditësh, lejon një qëndrim të ri deri në 90 ditë në një periudhë 180-ditore.

A mund të hyj në zonën Shengen më shumë se një herë gjatë asaj periudhe?

Po. Sidoqoftë, duhet të llogaritni me kujdes ditët e qëndrimit tuaj si periudhën e përgjithshme të qëndrimit, e cila nuk duhet të kalojë totalin e përgjithshëm prej 90 ditësh të qëndrimit brenda çdo periudhe 180-ditore.

Pra, periudha 90 ditë fillon që nga momenti kur ju hyni për herë të parë në zonën Shengen. Për shembull, nëse më datë 1 janar 2024 ju hyni për herë të parë në zonën Shengen , periudha e ardhshme gjashtë mujore fillon pas 180 ditësh ose më saktë me 29 qershor 2024. Pra, brenda këtyre 180 ditëve ju mund të qëndroni në zonën Shengen vetëm deri në 90 ditë. Nëse udhëtoni shpesh në zonën Shengen , duhet të numëroni ditët e mbetura nga periudha e fundit gjashtë mujore.

Cilat dokumente udhëtimi nevojiten për të shfrytëzuar udhëtimin pa viza në zonën Shengen?

√ Pasaportë biometrike (e vlefshme për të paktën tre muaj pas datës së largimit nga zona Shengen);

√ Dëshmi mbi qëllimin e udhëtimit në zonën Shengen;

√ Dëshmi mbi qëndrimin si rezervimi i hotelit apo detajet e vendit ku do të qëndroni;

√ Detajet e udhëtimit, duke përfshirë rezervimin e biletës kthyese;

√ Nëse udhëtohet me veturë, dokumentet e nevojshme të veturës;

√ Dëshmi se keni mjete të mjaftueshme financiare.

A nënkupton liberalizimi punësim në shtetet e zonës Shengen?

Jo! Liberalizimi i vizave në asnjë rast nuk nënkupton mundësi punësimi në shtetet e zonës Shengen.

A kam nevojë për vizë për të punuar në zonën Shengen për më pak se 90 ditë?

Po, shtetet anëtare kërkojnë vizë dhe leje pune nëse keni ndërmend të punoni atje, edhe nëse është për më pak se 90 ditë. Ju lutem kontaktoni Ambasadën/Konsullatën e Shtetit Anëtar ku synoni të punoni për të pyetur nëse nevojitet një lloj i veçantë vize dhe leje pune, zakonisht lloji i vizës D. Liberalizimi i vizave nuk ju mundëson dhe jep leje punë, por vetëm vizita të shkurta turistike dhe familjarëve.

A do të më duhet të aplikoj për vizë studentore nëse planifikoj të udhëtoj në zonën Shengen për studime?

Po, ju duhet të aplikoni për një vizë studentore në rast se keni ndërmend të kryeni studime që i kalojnë 90 ditë qëndrimi në zonën Shengen brenda një periudhe prej 180 ditësh. Për studime duhet të aplikoni për një vizë studimore derisa dokumentet e nevojshme dhe rregullat ndryshojnë nga vendi në vend. Prandaj rekomandohet që të konsultoheni me ambasadën ose konsullatën e vendit në të cilin planifikoni të filloni studimet.

A mund të udhëtoj për arsye shëndetësore?

Kur arsyetohet juve ju mundësohet udhëtimi në zonën Shengen për trajtime shëndetësore. Ky udhëtim duhet të jetë brenda periudhës maksimale prej 90 ditëve. Varësisht nga shteti që vizitohet juve mund t’ju kërkohen dokumente të ndryshme si pjesë e verifikimit të kushteve për qëndrimin tuaj. Për shembull, juve mund t’ju kërkohet dëshmi nga institucioni shëndetësor pritës si dëshmi për trajtimin shëndetësor të planifikuar apo ftesa për analizat mjekësore. Gjithnjë të keni kujdes që trajtimi shëndetësor duhet të përfundoj brenda periudhës 90 ditore. Nëse trajtimi do të zgjas më shumë se 90 ditë, atëherë duhet të siguroni vizën përkatëse përmes ambasadës përgjegjëse.

A ju jep heqja e vizave të drejtën automatike për të hyrë në territorin e shteteve të Shengenit?

Heqja e vizave nuk jep një të drejtë të pakushtëzuar hyrjeje dhe qëndrimi. Shtetet Anëtare kanë të drejtën për të refuzuar hyrjen dhe qëndrimin në territoret e tyre nëse një ose më shumë nga kushtet e hyrjes nuk plotësohen.

Për qëndrimet jo më shumë se 90 ditë në çdo periudhë 180 ditore, kushtet e hyrjes janë si më poshtë:

Nuk ka pasaportë me vlefshmëri të mjaftueshme (minimumi 3 muaj pas periudhës së planifikuar të kthimit nga zona Shengen);

Paraqet dokumente të falsifikuara; justifikimin e qëllimit dhe kushteve të qëndrimit të synuar, duke pasur mjete të mjaftueshme financiare, si për kohëzgjatjen e qëndrimit të synuar ashtu edhe për kthimin;

Në të kaluarën, Ka tejkaluar 90 ditë qëndrimi në periudhën 180 ditore;

(c) të mos jetë një person për të cilin është lëshuar një sinjalizim në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS) për qëllime të refuzimit të hyrjes;

(d) të mos konsiderohet si një kërcënim për politikën publike, sigurinë e brendshme, shëndetin publik ose marrëdhëniet ndërkombëtare të ndonjë prej Shteteve Anëtare, veçanërisht kur nuk ka pasur asnjë alarm të lëshuar në bazat kombëtare të të dhënave të Shteteve Anëtare për qëllime të refuzimit të hyrjes në të bazat.

(e) Kur ka të dhëna se personi është përfshirë në aktivitete kriminale apo dëshmi të qarta se ka për qëllim një gjë të tillë.

A e kam të garantuar hyrjen në Shengen pa vizë?

Hyrja pa vizë në Bashkimin Evropian nuk është e garantuar. Hyrja mund te refuzohet nga policia kufitare në rast se nuk keni pasaportë valide me afat të mjaftueshëm, nuk keni dokumente që dëshmojnë qëllimin e udhëtimit dhe dëshmi se keni mjete të mjaftueshme financiare për qëndrimin e planifikuar në zonën Shengen, apo në të kaluarën keni tejkaluar 90 ditë qëndrimi në periudhën 180 ditore.

Çfarë dokumentesh duhet t’i tregoj zyrtarit/oficerit kontrollues në kufi?

Ju duhet të tregoni pasaportën tuaj që është lëshuar brenda 10 viteve të mëparshme dhe është e vlefshme për të paktën 3 muaj të tjerë pas datës së synuar të nisjes nga territori i Shtetit Anëtar. Përveç kësaj, gjatë kontrollit kufitar mund t’iu kërkohet të tregoni gjithashtu dokumente që vërtetojnë qëllimin dhe kushtet e qëndrimit tuaj (letër ftese nga miku juaj, ftesë për një konferencë, agjendë e një seminari, etj.). Udhëtarët duhet të kenë informacion për qëllimin e tyre të vizitës, vendin e akomodimit dhe rezervimin, biletat e kthimit, dëshmi të mjeteve të mjaftueshme financiare për të mbuluar qëndrimin (para të gatshme dhe/ose kartë krediti). Rekomandohet të keni një sigurim udhëtimi. Nëse keni ndërmend të qëndroni me të afërmit ose miqtë tuaj të familjes, duhet të keni adresën e saktë dhe numrat e tyre të telefonit.

Sa para duhet të kem me vete për të udhëtuar në zonën Shengen?

Sipas nenit 5 (3) të Kodit Kufitar të Shengenit: “Mjetet e jetesës do të vlerësohen në përputhje me kohëzgjatjen dhe qëllimin e qëndrimit dhe duke iu referuar çmimeve mesatare në Shtetet Anëtare të interesuara për akomodimin, shumëzuar me numrin e ditëve të qëndrimit”.

Për çdo informatë më të fundit, çdo Shtet Anëtar përcakton shumën; ju lutemi konsultoni faqen e internetit të Shteteve Anëtare përkatëse nëpërmjet të cilave ju synoni të hyni në Shengen.

Verifikimi që shtetasi i vendit të tretë në fjalë ka mjete të mjaftueshme jetese për kohëzgjatjen dhe qëllimin e qëndrimit të synuar, për kthimin e tij/saj në vendin e origjinës ose tranzitin në një vend të tretë ose që ai/ajo mund t’i marrë këto mjete në mënyrë të ligjshme. Për të vlerësuar mjetet e jetesës, duhet të merren parasysh shumat e referencës të përcaktuara nga çdo shtet i zonës Shengen.

Verifikimi i mjeteve të mjaftueshme të jetesës mund të bazohet në para të gatshme, çek udhëtarësh dhe karta krediti në zotërimin e shtetasit të vendit të tretë. Deklaratat e sponsorizimeve, kur deklarata të tilla parashikohen nga legjislacioni kombëtar dhe letrat e garancisë/ftesave nga pritësit, siç përcaktohet nga legjislacioni kombëtar, në rast se shtetasi i vendit të tretë qëndron me një mikpritës, mund të përbëjë gjithashtu dëshmi të mjeteve të mjaftueshme të jetesës. Vlefshmëria e një karte krediti mund të verifikohet duke kontaktuar kompaninë lëshuese ose duke përdorur lehtësira të tjera të disponueshme në pikën e kalimit kufitar (p.sh. zyrat e këmbimit). Ftesa nga nikoqirët mund të verifikohet duke kontaktuar drejtpërdrejtë mikëpritësin ose duke verifikuar mirëbesimin e pritësit nëpërmjet pikave kombëtare të kontaktit të Shteteve Anëtare në të cilat banon pritësi.

A është gjithmonë i nevojshëm sigurimi mjekësor i udhëtimit për të udhëtuar në zonën Shengen?

Sigurimi mjekësor i udhëtimit nuk është i detyrueshëm. Megjithatë, rekomandohet të merrni një në rast të udhëtimit në vendet e Shengenit.

Nëse planifikoj të vizitoj një mik ose të afërm që jeton në zonën Shengen, do të më duhet të siguroj ndonjë informacion specifik për këtë person në kufi?

Mund t’iu kërkohet të jepni informacion për këtë person. Rekomandohet të keni të paktën adresën e banimit dhe numrin e kontaktit. Autoritetet kufitare mund ti thërasin në telefon miqt tuaj për ta verifikuar nëse ju do të qëndroni tek ata ose tju vizitojnë në adresën e dhënë për tu siguruar që është vizitë private ose familjare.

Pasi të zbatohet udhëtimi pa viza, a mund të udhëtoj nga një vend Shengen në një tjetër vend?

Nuk ka kontrolle kufitare midis vendeve në zonën Shengen. Megjithatë, kontrollet kufitare kryhen ndërmjet vendeve të Shengenit dhe Bullgarisë, Qipros dhe Rumanisë (Shtetet Anëtare të BE-së që ende nuk e zbatojnë plotësisht acquis Shengen).

Nëse qëndroj përtej 90 ditësh (pa leje qëndrimi ose vizë afatgjatë) ose punoj në Zona Shengen (pa leje pune), çfarë mund të ndodhë?

Një shtetas jo-BE që qëndron në zonën Shengen për më shumë se 90 ditë (pa leje qëndrimi ose vizë qëndrimi afatgjatë) është i pranishëm në mënyrë të paligjshme, gjë që mund të rezultojë në një ndalim të rihyrjes në zonën Shengen. Puna në zonën Shengen pa leje pune është gjithashtu e paligjshme (edhe nëse është më pak se 90 ditë) dhe gjithashtu mund të rezultojë në një ndalim të rihyrjes në zonën Shengen. Në varësi të shtetit anëtar, mund të zbatohen edhe gjoba administrative. Keqpërdorimi dhe qëndrimi i tepërt mund të çojnë në gjobë financiare dhe të rezultojnë në dëbimin dhe ndalimin e hyrjes në zonën Shengen deri në 5 vjet.

Çfarë pasoja mund të keni në rast të shkeljeve eventuale?

Në rast të shkeljeve eventuale dhe abuzimit të udhëtimit pa vizë, pasojat personale përfshijnë: shqiptimin e gjobës financiare, shënim zyrtar në pasaportën dhe dosjen tuaj ku figuron shkelja në sistemin Shengen si dhe ndalimi i hyrjes së zonën Shengen deri në 5 vite.

Kush nuk mund të udhëtoj në zonën Shengen?

Persona që figurojnë në listat e personave që përbëjnë kërcënim për rendin, shëndetin publik apo sigurinë e brendshme.

Persona ndaj të cilëve është dhënë masa ndalim hyrje qoftë edhe në një nga vendet e zonës Shengen, apo kanë qenë subjekt i një urdhër largimi, largimi me forcë (kthimi apo dëbimi), që kryesisht zbatohen për raste të qëndrimit të paligjshëm.

A mund të më refuzohet hyrja në shtetet e zonës Shengen?

Pra, policia kufitare e shtetit Shengen ka të drejtë t’i mohojë hyrjen çdo qytetari në rast se:

X Nuk ka pasaportë me vlefshmëri të mjaftueshme (minimumi 3 muaj pas periudhës së planifikuar të kthimit nga zona Shengen);

X Paraqet dokumente të falsifikuara;

X Nuk posedon dokumente që dëshmojnë qëllimin e udhëtimit;

X Nuk paraqet dëshmi se ka mjete të mjaftueshme financiare për të mbuluar shpenzimet e qëndrimit;

X Ka tejkaluar 90 ditë qëndrimi në periudhën 180 ditore;

X Paraqet rrezik për sigurinë publike, shëndetin publik apo marrëdhëniet ndërkombëtare për një apo më shumë shtete të Shengenit;

X Kur ka të dhëna se personi është përfshirë në aktivitete kriminale apo dëshmi të qarta se ka për qëllim një gjë të tillë.

Çka është ETIAS dhe kur do të jetë funksional?

Sistemi Evropian i Informacionit dhe Autorizimit të Udhëtimit shkurt njihet si ETIAS (nga gjuha angleze). Sistemi ETIAS ende nuk është funksional dhe sipas paralajmërimeve mund të operacionalizohet dikur gjatë ose pas vitit 2024. Derisa nuk është ende në funksion, qytetarët e Kosovës me pasaporta valide do ta gëzojnë të drejtën e udhëtimit pa viza duke filluar nga 1 janari, 2024. Në momentin që është plotësisht operativ dhe funksionon, sistemi ETIAS do të vlej për të gjitha shtetet që nuk kanë viza për të hyrë në zonën Shengen, pra njëjtë edhe për Kosovën.

ETIAS është një sistem i automatizuar IT i cili duhet të zbulojë rreziqet, nga pikëpamja e emigracionit dhe sigurisë, te njerëzit që mund të udhëtojnë në zonën Shengen pa vizë. Në të njëjtën kohë, ky sistem do ta bëjë më të lehtë për shumicën dërrmuese të udhëtarëve që nuk paraqesin rrezik kalimin e kufijve. Të gjithë shtetasit jashtë BE-së që hyjnë në zonën Shengen pa viza, pra edhe poseduesit e pasaportës së Kosovës, do të duhet të aplikojnë për një autorizim udhëtimi përmes sistemit ETIAS përpara nisjes. Për këtë shërbim do të paguhet online një shumë simbolike e cila për momentin ende nuk është e caktuar. Informacioni i mbledhur nga ETIAS lejon kontrollimin paraprak për rreziqet e mundshme të emigracionit të parregullt dhe të sigurisë.

Pas plotësimit të formularit të aplikimit online, sistemi kryen kontrolle ndaj sistemeve të informacionit të BE-së për kufijtë dhe sigurinë. Në shumicën dërrmuese të rasteve, leja për të udhëtuar merret brenda pak minutash. Autorizimi i udhëtimit ETIAS do të jetë i detyrueshëm për të hyrë në zonën Shengen. Rojet kufitare do t’i kontrollojnë këto autorizime, së bashku me dokumentet e udhëtimit, kur udhëtarët kalojnë kufijtë e BE-së. Ky para-kontroll i shtetasve të përjashtuar nga viza nga jashtë BE-së lehtëson kontrollet kufitare, shmang burokracinë dhe vonesat për udhëtarët që mbërrijnë në kufi, koordinon dhe harmonizon vlerësimin e rrezikut të shtetasve të vendeve të treta dhe redukton ndjeshëm refuzimet e hyrjes në pikat e kalimit kufitar.

Sa para duhet të kem me vete për të udhëtuar në zonën Shengen?

Kohëve të fundit kemi marr shumë pyetje se sa para duhet ti kemi me vehte ose të deponuara në bankë në mënyrë që të vizitojmë shtetet e zonës Shengen. Duke marr parasysh që #paviza mund të udhëtoni nga 1 janar, 2024 vetëm për vizita afatshkurta turistike ose familjare e atë më së shumti deri në 90 ditë qëndrim në vijim po i japim disa informata praktike.

Si udhëtar/e, me të arritur në pikën e parë kufitare të Shengenit, nga policia kufitare juve mund tju kërkohet nëse keni dëshmi të mjaftueshme financiare për udhëtimin tuaj. Sasia e këtyre mjeteve varet nga dy grupe faktorësh: 1) nga numri i ditëve që do të qëndroni dhe shteti të cilin e vizitoni dhe 2) nga ajo nëse do të qëndroni në akomodim me pagesë si hotel/apartment apo tek të afërmit tuaj.

Nëse deklaroni se do të qëndroni tek të afërmit tuaj duke ofruar adresën dhe kontaktin e tyre, varësisht se cilin shtet e vizitoni, shuma e mjeteve është rreth 30 – 50 EUR në ditë për person. Nëse deklaroni se do të qëndroni në një hotel apo apartment apo çfardo akomodimi tjetër me pagesë, varësisht se cilin shtet e vizitoni, shuma e mjeteve që duhet të ofroni si dëshmi financiare është rreth 50 – 100 EUR në ditë për person.

Akomodimi nga miqtë apo familjarët mund të verifikohet duke kontaktuar drejtpërdrejtë mikëpritësin me telefon ose duke verifikuar adresën e tyre përmes policisë. Derisa, verifikimi i mjeteve të mjaftueshme financiare mund të bëhet në disa forma duke ju kërkuar të tregoni para të gatshme (cash), kartelë bankare, kartë krediti, letër konfirmimi nga një konferencë apo seminar që mbulon shpenzimet tuaja për akomodim e ushqim, dëshmi për pagesën e hotelit apo çfardo konfirmimi a dëshmie tjetër për kostot tuaja gjatë udhëtimit.

Çdo shtet i Shengenit përcakton shumën; ju lutemi konsultoni faqen e internetit të shteteve anëtare të zonës Shengen të cilat planifikoni ti vizitoni. Pra, shuma ditore dallon nëse vizitoni Greqinë, Kroacinë apo nëse vizitoni Zvicrën apo Norvegjinë. Një tabelë me shumat referente mund ta shihni në këtë link: https://home-affairs.ec.europa.eu/system/files/2023-09/reference_amounts_table.pdf

Për fund, ju nuk keni nevojë të keni të deponuara sasi të caktuar të mjeteve në bankë, por ju duhet të dëshmoni që keni mjete të mjaftueshme financiare për të mbuluar qëndrimin tuaj atje duke përfshirë kostot për kthimin në Kosovë.

Unë kam një vizë me afat deri me datën 31 dhjetor, 2023. Nëse kam udhëtuar para vitit të ri, a mund të qëndroj në zonën Shengen edhe disa ditë pas vitit të ri?

Ju duhet të keni një vizë Shengen valide deri me datë 31 dhjetor, pra duke përfshirë edhe datën 31 dhjetor, 2023. Nëse tashmë keni hyrë në zonën Shengen para datës 31 dhjetor, 2023 dhe meqë me pasaportë të Kosovës nuk kërkohet vizë nga 1 janari, 2024 ju mund të vazhdoni të qëndroni në zonën Shengen. Në këtë rast rregulla e njëjtë vlen, ju mund të qëndroni vetëm 90 ditë brenda periudhës 180 ditë. Pra, ditët e kalkuluara në zonën Shengen për vizitë afatshkurtë në rastin tuaj përfshijnë edhe ato të vitit 2023, prandaj kujdes me llogaritjen e ditëve meqë për ju ato llogariten nga data e hyrjes së parë në zonën Shengen.

Për më shumë vizitoni https://home-affairs.ec.europa.eu/policies/schengen-borders-and-visa/smart-borders/european-travel-information-authorisation-system_en

Me rëndësi:

Hyrja pa vizë në Bashkimin Evropian nuk është e garantuar. Hyrja mund te refuzohet nga policia kufitare në rast se nuk keni pasaportë valide me afat të mjaftueshëm, nuk keni dokumente që dëshmojnë qëllimin e udhëtimit dhe dëshmi se keni mjete të mjaftueshme financiare për qëndrimin e planifikuar në zonën Shengen, apo në të kaluarën keni tejkaluar 90 ditë qëndrimi në periudhën 180 ditore.

Related Topics:
Continue Reading

Rajoni

REL: “Askush nuk guxon të thotë jo”: Votuesit nga Kosova flasin për presionet para zgjedhjeve në Serbi

Published

1 hour ago

on

October 21, 2026

By

Shkurtimisht

  • Në prag të zgjedhjeve në Serbi, punonjësve të institucioneve që funksionojnë nën autoritetin e Beogradit në Kosovë u bëhet presion të votojnë për Partinë Përparimtare Serbe (SNS), sipas dëshmive të katër burimeve të Radios Evropa e Lirë.
  • Ata flasin në kushte anonimiteti, duke thënë se druhen se do ta humbasin vendin e punës nëse nuk votojnë për SNS-në.
  • Sipas tyre, në presionet ndaj votuesve përfshihen edhe zyrtarë të Listës Serbe, partisë që qeveris në të dhjetë komunat e banuara me shumicë serbe në Kosovë dhe gëzon mbështetjen e pushtetit në Beograd.
  • As Lista Serbe, as Partia Përparimtare Serbe nuk iu përgjigjën këtyre akuzave deri në publikimin e këtij artikulli.

“Votoj në zgjedhjet në Serbi nën presion [për Partinë Përparimtare Serbe], jo me vullnetin tim të lirë”.

Kështu e nis rrëfimin e saj një qytetare nga Kosova, e punësuar në një institucion arsimor në një zonë të banuar me serbë.

Identiteti i saj, si dhe vendi ku jeton dhe punon, janë të njohur për redaksinë e Radios Evropa e Lirë (REL).

Ajo pranoi të flasë për presionet ndaj votuesve nga Kosova në prag të zgjedhjeve parlamentare në Serbi, të cilat do të mbahen më 25 tetor, me kusht që të mbetet anonime, pasi druhet se mund ta humbasë vendin e punës.

Rrëfimin e saj e konfirmojnë, në mënyrë të pavarur, edhe tri burime të tjera me të cilat bisedoi REL-i.

Në mesin e 6.45 milionë qytetarëve të regjistruar në listën e votuesve të Serbisë, më shumë se 115 mijë kanë adresa në Kosovë.

Ata do të mund të votojnë në 60 vendvotime në katër komuna pranë kufirit me Kosovën: Vranjë, Rashkë, Tutin dhe Kurshumli.

Në këto zgjedhje marrin pjesë kryesisht pjesëtarët e komunitetit serb, i cili mbështetet te Qeveria në Beograd.

Në zonat e banuara me serbë në Kosovë vazhdojnë të funksionojnë institucione arsimore dhe shëndetësore nën sistemin e Serbisë, ndërsa institucionet e tjera të këtij sistemi janë zhvendosur në qytete pranë kufirit, në territorin e Serbisë.

Ato financohen nga buxheti shtetëror i Serbisë.

Kështu, shteti serb mbetet punëdhënësi më i madh në zonat e banuara me serbë në Kosovë, me më shumë se 30 mijë të punësuar.

E pyetur se çfarë rrezikon nëse nuk u bindet kërkesave, bashkëbiseduesja e REL-it thotë se vendi i punës dhe jetesa e saj do të viheshin në rrezik nëse nuk voton për Partinë Përparimtare Serbe (SNS), përkatësisht për listën e saj “Serbia e Bashkuar”.

Deri në publikimin e këtij artikulli, SNS-ja nuk iu përgjigj pyetjeve lidhur me pretendimet se u bën presion qytetarëve për të votuar për të. Në të kaluarën, ajo i ka hedhur poshtë akuza të ngjashme.

Presionet ndaj votuesve janë të dënueshme me ligj.

Kodi Penal i Serbisë parashikon dënim nga tre muaj deri në tre vjet burgim për ata që ndikojnë në votim përmes “forcës ose kërcënimit”.

Për ata që ofrojnë “shpërblim, dhuratë ose çfarëdo përfitimi tjetër” në këmbim të votës, parashikohet gjobë ose dënim deri në tre vjet burgim.

Zgjedhjet në Serbi mbahen në një atmosferë tensionesh të larta dhe polarizimi të thellë shoqëror. SNS-ja, e udhëhequr nga presidenti i deridjeshëm i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, synon ta ruajë pushtetin pas protestave masive antiqeveritare.

Rivalja e saj kryesore është Lista Studentore, e lindur nga vala e protestave kundër korrupsionit.

“Urdhër nga drejtori”

Sipas vlerësimeve të organizatave joqeveritare ndërkombëtare, sundimi 14-vjeçar i partisë së Vuçiqit është karakterizuar nga kontrolli i fortë mbi aparatin shtetëror dhe dobësimi i demokracisë.

Ndërkohë që Vuçiqi refuzonte ta njihte pavarësinë e Kosovës dhe negocionte me Prishtinën zyrtare për normalizimin e marrëdhënieve, me mbështetjen e SNS-së në Kosovë u formua Lista Serbe. Kjo parti, e cila konsiderohet satelit i SNS-së, është në pushtet në të dhjetë komunat me shumicë serbe në Kosovë.

Shumë zyrtarë të Listës Serbe drejtojnë edhe institucione të financuara nga Serbia.

“Të punësuarit marrin ‘urdhër’ nga drejtorët e tyre [se për kë duhet të votojnë] dhe askush nuk guxon të thotë jo, sepse dihet se çfarë pason në të kundërtën”, thotë bashkëbiseduesja e REL-it.

Sipas saj, e njëjta gjë ka ndodhur edhe në zgjedhjet e mëparshme: në zgjedhjet në Kosovë votojnë për Listën Serbe, ndërsa në ato në Serbi për SNS-në.

As Lista Serbe nuk iu përgjigj këtyre pretendimeve deri në publikimin e artikullit.

Bashkëbiseduesja e REL-it thotë se nuk ka marrë para për të votuar dhe as nuk i janë ofruar. Ajo thekson se nuk është anëtare as e Listës Serbe, as e SNS-së. Megjithatë, udhëzimet për votimin e 25 tetorit, sipas saj, tashmë kanë nisur të mbërrijnë. Në vendvotime do të shkojë në mënyrë të organizuar, së bashku me kolegët dhe banorë të tjerë të komunës ku jeton në Kosovë. Transportin drejt vendvotimeve në Serbi, thotë ajo, e organizon Lista Serbe.

Udhëtimi i organizuar për të votuar ka qenë praktikë edhe në zgjedhjet e mëparshme.

Kjo praktikë nisi më 2022, pasi autoritetet në Kosovë refuzuan të lejonin hapjen e vendvotimeve në zonat e banuara me shumicë serbe për zgjedhjet e organizuara nga Beogradi. Që atëherë, në ditët e zgjedhjeve, autobusët nga Kosova niseshin drejt vendvotimeve në Serbi që në orët e hershme të paradites, çdo një orë. Kolonave të autobusëve dhe veturave u prinin përfaqësues të Listës Serbe. Mes udhëtarëve ishin edhe qindra të punësuar në institucionet që funksionojnë sipas sistemit të Serbisë.

Institucionet e tjera, si organet komunale dhe degët e postës, u mbyllën nga Qeveria e Kosovës, në kuadër të hapave për shtrirjen e autoritetit të saj në këto zona.

Prishtina zyrtare i cilësoi këto institucione të paligjshme, ndërsa komuniteti serb i përshkruan mbylljet si formë represioni.

Pas mbylljes në Kosovë, këto institucione vazhdojnë të funksionojnë në qytete pranë kufirit, në Serbi. Atje shkojnë edhe punonjësit e tyre për t’i marrë pagat.

“Vota të sigurta për SNS-në”

Një tjetër bashkëbiseduese e REL-it thotë se, gjatë shtatorit, në selinë e një institucioni pranë një vendkalimi kufitar mes Kosovës dhe Serbisë, mori një formular të SNS-së për mbledhjen e “votave të sigurta” në zgjedhjet e ardhshme.

Sipas saj, aktivistët e kësaj partie i kërkuan të siguronte emrat, adresat dhe numrat e telefonit të 30 qytetarëve, për të cilët do të garantonte se do ta votonin listën e Vuçiqit më 25 tetor.

Edhe kjo bashkëbiseduese punon në një institucion të financuar nga Beogradi, me kontratë me afat të caktuar.

Ajo flet në kushte anonimiteti nga frika se mund ta humbë vendin e punës. Është e bindur se kontrata nuk do t’i vazhdohej nëse do t’i publikohej identiteti.

Për përvoja të ngjashme flasin edhe dy bashkëbisedues të tjerë që folën në kushte anonimiteti, të cilët i thanë REL-it se janë regjistruar në listën e “votave të sigurta” të SNS-së.

“I dhashë të dhënat e mia për këtë qëllim [për ‘votat e sigurta’], sepse personin që m’i kërkoi e kam të afërt dhe kjo e ndihmon ta mbajë vendin e punës”, thotë njëri prej tyre.

Sipas raporteve të vëzhguesve vendorë të zgjedhjeve, kjo praktikë është e përhapur gjerësisht në prag të votimit të 25 tetorit.

Organizata joqeveritare CRTA thotë se ka regjistruar pretendime për presione të drejtpërdrejta politike në vendin e punës në të paktën 16 qytete dhe komuna të Serbisë.

“Presionet përfshinin kërkesa për nënshkrime në mbështetje, mbledhje të ‘votave të sigurta’ dhe pjesëmarrje në fushatë, si dhe kërcënime me pasoja në punësim për shkak të bindjeve politike ose refuzimit të detyrave partiake”, thuhet në raportin për fushatën gjatë shtatorit.

Sipas CRTA-s, të gjitha rastet lidhen me SNS-në dhe listën “Serbia e Bashkuar”.

Për presionet ndaj votuesve paralajmëron vazhdimisht edhe Zyra për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR) e Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE), e cila vëzhgon zgjedhjet.

Në raportin paraprak për zgjedhjet e 25 tetorit, ODIHR-i thekson se nuk janë zbatuar rekomandimet e tij nga zgjedhjet e mëparshme për parandalimin e frikësimit dhe presioneve ndaj votuesve.

Zoran Saviq, nga organizata joqeveritare Aktiv, i përshkruan presionet ndaj votuesve nga Kosova për të mbështetur pushtetin në Serbi si “model të rrënjosur”.

“Pothuajse në çdo cikël zgjedhor shohim të njëjtën pamje: organizimin e punonjësve të institucioneve publike, shkuarjen në grup për të votuar, transportin e organizuar dhe drejtorët që luajnë rol shumë aktiv në mobilizimin e punonjësve”, thotë Saviq.

Në zgjedhjet e fundit në Serbi, pjesëmarrja e votuesve nga Kosova nuk kaloi 25 për qind. Megjithatë, shumica dërrmuese e atyre që votuan mbështetën koalicionin qeverisës.

Nga 23.878 votues që morën pjesë, më shumë se 19 mijë, apo rreth 80 për qind, votuan për të.

Edhe për këto zgjedhje parlamentare, Lista Serbe u ka bërë thirrje publike votuesve nga Kosova që ta mbështesin SNS-në.

Në anën tjetër, rivalen kryesore të SNS-së, Listën Studentore, e kanë mbështetur disa organizata joqeveritare, lëvizje dhe parti opozitare të komunitetit serb në Kosovë.

Mes kandidatëve të Listës Studentore janë edhe katër profesorë të Universitetit të Prishtinës, i cili funksionon sipas sistemit të Serbisë.

Transport të organizuar drejt vendvotimeve në Serbi u ka ofruar mbështetësve të tij edhe ministri në Qeverinë e Albin Kurtit, Nenad Rashiq, i cili ka mbështetur lëvizjen studentore.

Si është votuar deri më tani?

Zgjedhjet e fundit parlamentare që Serbia organizoi në zonat e banuara me serbë në Kosovë u mbajtën më 21 qershor 2020.

Ato u zhvilluan sipas praktikës së mëparshme, me misionin e OSBE-së në Kosovë që mblidhte votat.

Fletëvotimet më pas numëroheshin në Serbi, në Rashkë dhe Vranjë.

Qeveria e kryeministrit Albin Kurti i dha fund praktikës së hapjes së vendvotimeve në këto zona më 2022. Atëherë, Kuvendi i Kosovës miratoi edhe një rezolutë kundër mbajtjes në Kosovë të votimeve të organizuara nga Serbia.

Bashkësia ndërkombëtare i ka bërë thirrje disa herë Qeverisë së Kosovës që të gjejë mënyra për t’u mundësuar qytetarëve të votojnë në zgjedhjet e Serbisë.

Megjithatë, për mbajtjen e tyre në territorin e Kosovës, Prishtina kërkon një kërkesë të drejtpërdrejtë nga Beogradi zyrtar, pa ndërmjetësimin e OSBE-së.

Serbia e ka refuzuar këtë, duke pretenduar se një hap i tillë do të nënkuptonte njohjen e pavarësisë së Kosovës.

Continue Reading

Botë

REL: Bashkëpunimi Serbi-Iran në fushën e IA-së mund të nxisë reagimin e SHBA-së

Published

1 hour ago

on

October 21, 2026

By

Teksa në Senatin amerikan diskutohet një nismë për vendosjen e sanksioneve ndaj zyrtarëve serbë për shkak të bashkëpunimit me Rusinë, Kinën dhe Iranin, Beogradi zyrtar po thellon lidhjet me Teheranin në fushën e inteligjencës artificiale (IA) dhe të teknologjive të informacionit dhe komunikimit.

Në shkurt të vitit 2025, Serbia dhe Irani nënshkruan një memorandum bashkëpunimi në këtë fushë. Që atëherë, dy vendet janë pajtuar për krijimin e një komiteti të përbashkët për zbatimin e tij, ndërsa dy ministra të Qeverisë së Serbisë janë takuar me homologët iranianë për të diskutuar zgjerimin e bashkëpunimit.

Shtetet e Bashkuara janë në luftë me Iranin që nga 28 shkurti, teksa Teherani zyrtar është gjithashtu nën sanksionet e Bashkimit Evropian (BE), anëtarësimin në të cilin e synon Serbia.

Një nismë dypartiake për miratimin e një ligji për Serbinë është paraqitur së fundi në Senatin amerikan. Nisma propozon edhe vendosjen e sanksioneve për vizat dhe atyre financiare ndaj zyrtarëve serbë.

“Serbia dhe Irani kanë thelluar lidhjet teknologjike dhe politike, pavarësisht sanksioneve të gjera që SHBA-ja dhe bashkësia ndërkombëtare i kanë vendosur Iranit”, thuhet, ndër të tjera, në tekstin e paraqitur nga senatori republikan Chuck Grassley dhe kolegu i tij demokrat, Richard Blumenthal.

Megjithatë, në Serbi operojnë kompani të mëdha amerikane në fushën e zhvillimit të inteligjencës artificiale. Në fillim të tetorit, Beogradi zyrtar nënshkroi në Kombet e Bashkuara Deklaratën e Përbashkët për Partneritetin për Mundësitë në Fushën e Inteligjencës Artificiale, duke iu bashkuar partneritetit të udhëhequr nga SHBA-ja.

“Nuk e di se çfarë mund t’i ofrojë Irani Serbisë në aspektin teknologjik përmes këtij bashkëpunimi”, thotë për Radion Evropa e Lirë (REL) eksperti i inteligjencës artificiale, Aleksandar Linc Gjorgjeviq.

Për çfarë bisedoi ministri serb në Teheran?

Në fund të shkurtit të vitit 2025, Serbinë e vizitoi ministri iranian i Telekomunikacionit, Seyed Sattar Hashemi.

Gjatë kësaj vizite, ai nënshkroi me ministrin e atëhershëm të Informacionit dhe Telekomunikacionit të Serbisë, Dejan Ristiq, Memorandumin e Mirëkuptimit dhe Bashkëpunimit në fushën e teknologjive të informacionit dhe komunikimit (TIK).

Sipas njoftimit të Qeverisë së Serbisë, dokumenti përfshin teknologjitë e informacionit dhe komunikimit, sigurinë e informacionit, tregtinë elektronike, qeverisjen elektronike dhe zhvillimin e inteligjencës artificiale. Ristiq theksoi veçanërisht rëndësinë e veprimit të përbashkët të kompanive të të dyja vendeve në tregjet e treta.

Pala iraniane e paraqiti bashkëpunimin me synime edhe më ambicioze: përmendi teknologjinë 5G, infrastrukturën digjitale, sigurinë kibernetike, qeverisjen elektronike, transferimin e të dhënave, ndërmarrjet e reja teknologjike, laboratorët e përbashkët kërkimorë dhe shkëmbimin e ekspertëve.

Pak më shumë se një vit më vonë, ministri aktual i Informacionit dhe Telekomunikacionit i Serbisë, Boris Bratina, u takua me homologun e tij iranian, Hashemi, në Teheran. Ata ranë dakord për formimin e një komiteti të përbashkët për zbatimin e Memorandumit të Mirëkuptimit ndërmjet dy ministrive.

Takimi u mbajt në fillim të korrikut, gjatë vizitës së ministrit serb në Teheran, që nxiti polemika në Perëndim. Atje, ai përfaqësoi qeverinë e vendit të tij në funeralin e udhëheqësit suprem të Iranit, ajatollah Ali Khamenei, i vrarë në sulmet me raketa amerikane.

Sipas njoftimit zyrtar të ministrisë iraniane, Hashemi propozoi shkëmbimin e përvojave në fusha të ndryshme, përfshirë qendrat e të dhënave dhe inteligjencën artificiale.

“Irani është i gatshëm të ndajë me Serbinë përvojën e tij në prodhimin e pajisjeve të veta harduerike, zhvillimin e qendrave të të dhënave dhe të infrastrukturës në ‘cloud’, si dhe në realizimin e projekteve të përbashkëta në fushën e inteligjencës artificiale”, tha Hashemi.

Si një nga detyrat më të rëndësishme, ministri iranian përmendi “krijimin e një korridori për transmetimin e të dhënave ndërmjet Iranit dhe rajonit të Ballkanit”.

Deklarata të ngjashme dha edhe homologu i tij serb, Boris Bratina. Ai theksoi se “realizimi i projekteve që lidhen me rrjetet optike, inteligjencën artificiale, mësimin elektronik dhe industrinë e video-lojërave bën pjesë në fushat më të rëndësishme të bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve”.

Ministria e Informacionit dhe Telekomunikacionit nuk iu përgjigj pyetjeve të Radios Evropa e Lirë (REL) nëse është shënuar ndonjë përparim i mëtejshëm në bashkëpunimin me Iranin dhe çfarë do të përfshinte konkretisht ky bashkëpunim.

“Akrobaci diplomatike”

Aleksandar Linc Gjorgjeviq, ekspert i teknologjisë dhe drejtor i konferencës “Data Science Conference”, nuk pret hapa konkretë në bashkëpunimin serbo-iranian.

“Ne kemi një konflikt të hapur ndërmjet Iranit dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Në të njëjtën kohë, shumica e kompanive që zhvillojnë inteligjencën artificiale në Serbi janë amerikane ose punojnë për tregun amerikan. Pyetja është se si mund të bashkëpunoni në një kontekst të tillë me një vend që është nën sanksione ndërkombëtare”, thotë Linc Gjorgjeviq.

Sipas të dhënave të Dhomës Amerikane të Tregtisë, në fushën e inteligjencës artificiale në Serbi operojnë gjigantët amerikanë të teknologjisë IBM, Microsoft dhe Oracle.

Në mars të vitit 2026, Zyra për Teknologjinë e Informacionit dhe Qeverisjen Elektronike pranë Qeverisë së Serbisë nënshkroi një Memorandum Mirëkuptimi për bashkëpunimin në fushën e teknologjisë së informacionit dhe inteligjencës artificiale me përfaqësues të kompanisë IBM.

Sipas Aleksandar Linc Gjorgjeviqit, përfshirja e Iranit në sistemin e informacionit dhe komunikimit të Serbisë mund të shihet si rrezik për kompanitë amerikane.

“Ato, me të drejtë të plotë, mund ta shohin një hap të tillë si sinjal negativ. Nëse bashkëpunimi me Iranin fillon të zbatohet në praktikë, jam i sigurt se administrata amerikane do të reagojë me pasoja të caktuara, duke pasur parasysh se Uashingtoni e ka ngritur çështjen e inteligjencës artificiale në nivelin më të lartë të mundshëm”, vlerëson Linc Gjorgjeviq.

Bashkëpunimin e Serbisë me Iranin në këtë fushë, bashkëbiseduesi i REL-it e sheh si një “akrobaci diplomatike” të Beogradit zyrtar, në përpjekje për të ruajtur marrëdhënie të mira në disa fronte njëkohësisht.

“Më duket se në Serbi askush nuk merret me çështjet në nivel strategjik, por gjërat bëhen në mënyrë ad hoc”, shton ai.

Çfarë kapacitetesh kanë Serbia dhe Irani në fushën e inteligjencës artificiale?

Për shkak të izolimit ndërkombëtar dhe qasjes së kufizuar në teknologjinë perëndimore, Irani prej vitesh është i detyruar të zhvillojë kapacitetet e veta vendore.

Një analizë e kompanisë amerikane “Recorded Future”, e cila merret me sigurinë kibernetike, thotë se Teherani po përpiqet të ndërtojë një ekosistem vendor të inteligjencës artificiale dhe kapacitete kërkimore, por pikërisht izolimi ekonomik ia kufizon qasjen në teknologji dhe kapital njerëzor.

Në nëntor të vitit 2021, udhëheqësi i atëhershëm suprem i Iranit, Ali Khamenei, e quajti inteligjencën artificiale “një çështje të rëndësishme që lidhet me të ardhmen”, e cila do të “luajë rol në qeverisjen e ardhshme të botës”. Ai i bëri thirrje Iranit që të bëhej një nga dhjetë vendet kryesore në fushën e inteligjencës artificiale.

Pas kësaj, Irani nisi hartimin e një udhërrëfyesi kombëtar për inteligjencën artificiale, në kuadër të të cilit u analizuan “dokumentet strategjike” të 23 vendeve në këtë fushë. U hartua gjithashtu një plan për realizimin e synimit të Khameneit deri në vitin 2032.

Objektivat e përcaktuara në këtë dokument parashikonin që “80 për qind e kërkimeve të orientoheshin drejt përmbushjes së nevojave të vendit, inteligjenca artificiale të zbatohej në 45 për qind të sektorëve industrialë, në këtë fushë të investoheshin tetë miliardë dollarë dhe pjesa e inteligjencës artificiale në Prodhimin e Brendshëm Bruto të arrinte në 12 për qind”, thuhet në raportin e kompanisë “Recorded Future”.

Serbia aktualisht nuk ka një ligj që rregullon fushën e inteligjencës artificiale. Në fuqi është Strategjia për Zhvillimin e Inteligjencës Artificiale për periudhën 2025-2030, si dhe Udhëzimet Etike për Zhvillimin dhe Përdorimin e IA-së, të cilat nuk janë ligjërisht të detyrueshme.

Aleksandar Linc Gjorgjeviq thotë se Serbia ka kapacitete të mira teknologjike në fushën e inteligjencës artificiale.

“Serbia renditet veçanërisht mirë sa i përket kompetencave të inxhinierëve”, thotë ai.

Në fund të vitit 2021, në Qendrën Shtetërore të të Dhënave në Kragujevc, në Serbinë qendrore, nisi punën Platforma Kombëtare për Inteligjencën Artificiale.

Sipas burimeve zyrtare, kjo platformë është një superkompjuter i gjeneratës së fundit, me performancë të lartë, i aftë të përpunojë sasi të mëdha të dhënash brenda një kohe të shkurtër.

Me kë bashkëpunojnë Serbia dhe Irani në fushën e TIK-ut?

Përveç Iranit, Beogradi zyrtar ka nënshkruar gjatë periudhës së fundit marrëveshje dypalëshe në fushën e teknologjive të informacionit dhe komunikimit, telekomunikacionit, sigurisë së informacionit ose inteligjencës artificiale me rreth dhjetë vende të tjera.

Mes tyre janë Kina, Katari, Emiratet e Bashkuara Arabe, Izraeli, Egjipti, Turqia, Mbretëria e Bashkuar, Burundi dhe Angola.

Që nga viti 2019, Serbia e ka intensifikuar bashkëpunimin me Kinën në fushën e inteligjencës artificiale. Në vitin 2026, përfaqësuesit e dy vendeve nënshkruan një memorandum bashkëpunimi në këtë fushë, si dhe një marrëveshje për themelimin e Organizatës Botërore për Bashkëpunim në Fushën e Inteligjencës Artificiale.

Për këtë arsye, Beogradi zyrtar është vënë në shënjestër të kritikave nga Shtetet e Bashkuara, por edhe nga Komisioni Evropian, i cili në një përgjigje të mëhershme për REL-in rikujtoi se Serbia është zotuar të harmonizohet me rregulloret e Brukselit, përfshirë kuadrin evropian për rregullimin e inteligjencës artificiale dhe Aktin e miratuar të BE-së për inteligjencën artificiale.

Nga ana tjetër, sipas dokumenteve që janë të qasshme publikisht, Ministria iraniane e Komunikimit dhe Teknologjisë së Informacionit ka marrëveshje bashkëpunimi që përfshijnë shprehimisht inteligjencën artificiale me Serbinë, Irakun dhe Rusinë.

Përveç kësaj, Irani ka edhe marrëveshje bashkëpunimi teknologjik me Kinën, ndërsa burimet zyrtare iraniane e përmendin inteligjencën artificiale si një nga fushat kryesore të bashkëpunimit dypalësh.

Continue Reading

Vendi

UBT organizon Konferencën Ndërkombëtare të Stomatologjisë dhe Teknikës Dentare

Published

1 hour ago

on

October 21, 2026

By

UBT do të organizojë Konferencën e 15-të Ndërkombëtare të Shkencave Stomatologjike, e cila do të mbledhë studiues, stomatologë, teknikë dentarë dhe profesionistë vendorë e ndërkombëtarë për të diskutuar zhvillimet më të fundit shkencore, inovacionet teknologjike dhe sfidat bashkëkohore në fushën e shëndetit oral.

Nën temën “Artificial Intelligence and Digital Dentistry: Smart Solutions for Better Clinical Outcomes – Redefining Diagnosis, Treatment Planning, and Clinical Excellence”, konferenca do të fokusohet në rolin e inteligjencës artificiale dhe teknologjive digjitale në diagnostikim, planifikimin e trajtimeve dhe avancimin e praktikës klinike.

Programi përfshin fusha të ndryshme të stomatologjisë, si ortodoncia, implantologjia, protetika, endodoncia, stomatologjia pediatrike dhe shëndeti publik oral. Koordinatorja e Konferencës së Stomatologjisë dhe Teknikës Dentare në UBT, Prof. Asst. Dr. Miranda Sejdiu Abazi, theksoi rëndësinë e kësaj ngjarjeje në avancimin e njohurive shkencore dhe forcimin e bashkëpunimit ndërmjet profesionistëve të fushës.

“Përmes konferencës shkencore për stomatologji dhe teknikë dentare, synojmë të krijojmë një platformë të përbashkët për shkëmbimin e njohurive dhe përvojave klinike, duke lidhur zhvillimet më të reja teknologjike me sfidat konkrete të praktikës ditore. Pjesëmarrja e studiuesve dhe profesionistëve vendorë e ndërkombëtarë krijon mundësi të reja për bashkëpunim akademik, zhvillim profesional dhe promovim të trajtimeve të sigurta, të individualizuara dhe të bazuara në evidencë shkencore”, u shpreh ajo

Një element i rëndësishëm i këtij edicioni është akreditimi i konferencës nga Oda e Stomatologëve të Kosovës dhe Oda e Infermierëve të Kosovës.

Pjesëmarrësit do të kenë mundësi të përfitojnë 15 pikë kredituese për pjesëmarrje pasive dhe 20 pikë për pjesëmarrje aktive, duke mbështetur zhvillimin e vazhdueshëm profesional dhe avancimin e kompetencave në fushën e shëndetësisë. Konferenca do të përfshijë gjithashtu prezantime të hulumtimeve nga Kosova dhe vende të tjera, ndërsa ligjëruese kryesore do të jetë dekania e Fakultetit të Stomatologjisë në Tiranë, Prof. Dr. Edit Xhajanka.

Pjesëmarrja e ekspertëve ndërkombëtarë nga vende si Rumania, Gjermania dhe Austria do të mundësojë shkëmbimin e përvojave dhe njohjen me qasjet bashkëkohore në stomatologji. Përmes organizimit të Konferencës Ndërkombëtare të Stomatologjisë dhe Teknikës Dentare, UBT vazhdon të promovojë kërkimin shkencor, inovacionin dhe bashkëpunimin ndërkombëtar, duke kontribuar në avancimin e praktikave profesionale dhe në përmirësimin e cilësisë së kujdesit për shëndetin oral.

Continue Reading

Lajmet

UBT pret nesër Kongresin e 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ)

Published

2 hours ago

on

October 21, 2026

By

Nesër në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së do të nisë punimet Kongresi i 67-të i Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ), i cili do të zhvillohet deri më 23 tetor 2026.

Ky ngjarje e nivelit të lartë organizohet nga “Quality Kosova” – anëtare e rregullt e EOQ-së që nga viti 2013 – dhe do të mbledhë në Kosovë profesionistë, akademikë, ekspertë dhe përfaqësues institucionalë nga mbarë bota.

Me temën kryesore “Shaping Quality for a Smart, Sustainable and Resilient Future – Quality, Growth, Human Values and Trust in the Age of AI”, kongresi do të shërbejë si një platformë ndërkombëtare për të diskutuar të ardhmen e menaxhimit të cilësisë, transformimin digjital dhe zhvillimin e institucioneve. Vëmendje e veçantë gjatë takimeve do t’i kushtohet ndikimit të inteligjencës artificiale në arsim, shëndetësi, financa, industri e qytete të mençura, si dhe rëndësisë së besimit e vlerave njerëzore në ndërtimin e sistemeve të qëndrueshme.

Përmes këtij organizimi, EOQ dhe Quality Kosova synojnë të nxisin shkëmbimin e praktikave më të mira dhe krijimin e urave të bashkëpunimit ndërmjet komunitetit akademik, sektorit privat dhe institucioneve publike. Pritja e këtij eventi nga UBT dëshmon angazhimin e saj të vazhdueshëm për promovimin e standardeve ndërkombëtare, duke fuqizuar potencialin inovativ të Kosovës dhe lidhjen e ekspertizës vendore me rrjetet globale.

 

Continue Reading

Të kërkuara