Shëndet
Ushqimet që duhet shmangur pas moshës 30-vjeç
Mund ta keni vënë re se disa ushqime nuk mund t’i duroni më.
Published
4 years agoon
By
Betim GashiUshqimet e pashëndetshme nuk duhen ngrënë pavarësisht nga mosha jonë, por pas moshës 30-vjeçare trupi ynë befas bëhet gjithnjë e më pak rezistues ndaj ushqimeve nga restorantet e ushqimit të shpejtë dhe çdo ushqim tjetër shumë të përpunuar.
Mund ta keni vënë re se disa ushqime nuk mund t’i duroni më dhe nuk është e kotë të zgjidhni datëlindjen tuaj të tridhjetë si ditën kur më në fund do të vendosni t’i kushtoni më shumë vëmendje shëndetit tuaj.
1. Kos frutash
Një gotë kos me shijen e frutës suaj të preferuar përmban afërsisht 47 gramë sheqer. Kjo është një sasi shumë më e lartë e sheqerit se sa duhet të konsumojmë gjatë gjithë ditës, për më tepër ekspertët kanë vendosur kufirin maksimal në 38 gramë për burrat dhe 25 gramë për gratë.
Në vend të kosit me fruta, zgjidhni kos grek shumë më të shëndetshëm dhe përziejeni me manaferrat e freskëta. Kosi ka një efekt të dobishëm në tretje dhe nëse i shtoni fruta të freskëta, trupi juaj do të jetë mirënjohës.
2. Soja
Soja është një tjetër ushqim që konsiderohet i shëndetshëm, por në realitet nuk është zgjedhje më e mirë se mishi me të cilin dëshironi ta zëvendësoni.
Në afat të shkurtër, soja mund të stimulojë proceset inflamatore në trup dhe potencialisht të ndikojë negativisht në funksionin e tiroides. Një problem tjetër i sojës ka të bëjë me fitoestrogjenin që përmban, i cili imiton estrogjenin në trup. Prandaj, soja nuk duhet t’u jepet fëmijëve që janë ende në rritje, por më së miri do të ishte ta shmangnin të gjithë anëtarët e familjes.
Ka shumë alternativa të shijshme për mishrat me bazë bimore nëse dëshironi të reduktoni marrjen e proteinave shtazore.
3. Bukë e bardhë
Mielli i bardhë në bukë ngre nivelin e sheqerit në gjak në qiell, ndërsa nuk përmban as vitamina dhe as minerale që përmban mielli integral. Buka e bardhë gjithashtu përmban më pak fibra dhe sa më i vjetër të jeni, aq më shumë fibra ka nevojë sistemi juaj tretës.
E njëjta gjë është edhe me pastat e shijshme dhe të ngrohta – ato nuk përmbajnë lëndë ushqyese dhe fibra, por janë të ngarkuara me natrium. Edhe kur zgjidhni pasta me drithëra integrale, me siguri do të merrni 565 mg natrium në trupin tuaj, që është më shumë se një e katërta e kërkesës suaj ditore.
4. Lëng frutash
Shumica e lëngjeve komerciale përmbajnë sheqer të shtuar, shumë më tepër se sa është i pranishëm në vetë frutat. Ata gjithashtu shpesh pasterizohen, që do të thotë se lëndët ushqyese të ndjeshme ndaj nxehtësisë shkatërrohen përpara se produkti të përfundojë në rafte.
Fibrat ndihmojnë në ngadalësimin e shkallës me të cilën sheqeri hyn në gjakun tuaj, kështu që duke konsumuar lëng të pastër do të përjetoni një rritje të papritur të sheqerit në gjak.
5. Ëmbëlsira
Tortat e gatshme që blejmë në dyqane janë plot me vajra të hidrogjenizuara që i ndihmojnë ata të duken bukur dhe të freskët për javë të tëra. Nëse asgjë tjetër, ju mund t’i kontrolloni përbërësit në shtëpi dhe ndoshta do të përdorni shumë më pak sheqer dhe gjalpë.
6. Kokoshka me gjalpë
Ndërsa plakemi, natyrshëm fillojmë të mendojmë se si të mbrohemi nga rënia e aftësive njohëse.
Mbajtja e trurit tuaj aktiv duke vazhduar të mësoni gjëra të reja dhe sfida me lojëra dhe enigma është një fillim i mrekullueshëm. Por edhe dieta luan një rol.
Kokoshkat nga mikrovala janë ushqim veçanërisht i dëmshëm për trurin tuaj. Ato gjithashtu pengojnë prodhimin e acideve yndyrore omega-3 që janë thelbësore për shëndetin e trurit.
Shëndet
Ish-anesteziologu francez dënohet me burgim të përjetshëm për helmimin e 30 pacientëve
Published
3 weeks agoon
December 19, 2025By
UBTnews
Një ish-anesteziolog francez është dënuar me burgim të përjetshëm pasi u shpall fajtor për helmimin e qëllimshëm të 30 pacientëve, 12 prej të cilëve humbën jetën.
Frédéric Péchier, 53 vjeç, u dënua të premten pas përfundimit të një gjyqi katërmujor në qytetin lindor të Besançon, në një nga rastet më të rënda të keqpërdorimit mjekësor të regjistruara ndonjëherë në Francë.

Sipas hetimeve dhe aktakuzës, Péchier kishte futur substanca kimike si klorur kaliumi ose adrenalinë në qeset e infuzionit të pacientëve, duke shkaktuar arreste kardiake ose hemorragji të papritura gjatë ndërhyrjeve kirurgjikale.
Viktima më e re ishte një fëmijë katërvjeçar, i cili i mbijetoi dy arresteve kardiake gjatë një operacioni rutinë të bajameve në vitin 2016. Viktima më e moshuar ishte 89 vjeç.
“Ju jeni Doktor Vdekja. Një helmues, një vrasës. Ju turpëroni gjithë profesionin mjekësor”, deklaruan prokurorët gjatë seancave përmbyllëse, duke shtuar se ai “e kishte kthyer klinikën në një varrezë”.
Sipas prokurorisë, Péchier shpesh nuk ishte anestezisti kryesor në operacione. Ai dyshohet se mbërrinte herët në klinikë për të manipuluar qeset e infuzionit, ndërsa më pas, kur pacientët pësonin komplikacione, ndërhynte vetë për t’u paraqitur si “shpëtimtari”.
Në 12 raste, ndërhyrja erdhi shumë vonë ose nuk ndodhi fare, duke përfunduar me vdekjen e pacientëve.
Hetimi nisi në vitin 2017, kur në qesen e infuzionit të një pacienteje u gjet një tepricë e rrezikshme kloruri kaliumi. Autoritetet zbuluan një model alarmues “ngjarjesh serioze të padëshiruara” në klinikën private Saint-Vincent në Besançon.
Ndërsa mesatarja kombëtare për vdekje nga arresti kardiak nën anestezi ishte 1 në 100 mijë, në këtë klinikë shifra ishte më shumë se gjashtë herë më e lartë. Anomalia u zhduk kur Péchier u largua përkohësisht dhe u rikthye sapo ai u kthye në klinikë. Pas pezullimit të tij nga profesioni në vitin 2017, rastet u ndalën përfundimisht.
Gjatë gjyqit, Péchier mohoi vazhdimisht akuzat, duke deklaruar se kishte respektuar “betimin e Hipokratit”. Megjithatë, dëshmia e tij ndryshoi disa herë dhe ai pranoi se mund të ketë pasur “një helmues tjetër” në klinikë.
Psikologu i gjykatës e përshkroi atë si një person me personalitet të dyfishtë, i aftë të shfaqej i respektueshëm në publik, por edhe të shkaktonte dëme të mëdha.
Tani, Péchier pritet të kalojë të paktën 22 vite pas hekurave. Ai ka 10 ditë kohë për të apeluar vendimin.
“Është fundi i një makthi”, tha Sandra Simard, një nga pacientet që i mbijetoi helmimit. Një tjetër i mbijetuar, Jean-Claude Gandon, u shpreh: “Tani mund të kemi një Krishtlindje më të qetë”./BBC
Shëndet
Kur dieta dhe pesha nuk mjaftojnë, arsyeja e fshehur e kolesterolit të lartë
Published
3 weeks agoon
December 16, 2025By
UBT News
Studimet tregojnë se nivelet e kolesterolit në gjak ndikohen më shumë nga gjenet sesa nga ushqimi, pesha apo aktiviteti fizik.
Mëlçia prodhon shumicën e kolesterolit dhe kjo prodhimtari kontrollohet nga gjenet, ndaj disa persona ka kolesterol LDL të lartë edhe pse jetojnë shëndetshëm.
Edhe pse faktorët e stilit të jetesës si ushqimi i pashëndetshëm, mungesa e aktivitetit fizik, mbipesha dhe stresi janë shkaktarë të shpeshtë, forma e trashëguar – hiperkolesterolemia familjare (FH) – përbën rreth 5% të rasteve dhe është më e rrezikshme.
Ajo shfaqet herët dhe shpesh nuk përmirësohet vetëm me dietë.
FH shkaktohet nga mutacione gjenetike që pengojnë largimin e kolesterolit LDL nga gjaku, duke rritur ndjeshëm rrezikun për infarkt ose goditje në tru në moshë të re, shpesh pa simptoma.
Ekspertët theksojnë se pamja e jashtme nuk garanton shëndet të mirë.
Kontrolli i profilit lipidik të paktën një herë në vit, pasi kolesteroli i lartë nuk dhemb, por dëmton në heshtje zemrën dhe enët e gjakut. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Si ta kuptoni nëse trupi juaj ka mungesë të vitaminës D?
Published
4 weeks agoon
December 15, 2025By
UBT News
Vitamina D është thelbësore për shëndetin e kockave, pasi ndihmon trupin të përthithë kalciumin dhe kontribuon në forcimin e tyre.
Ajo luan rol të rëndësishëm në rritjen dhe zhvillimin e qelizave, ul inflamacionin dhe mbështet funksionimin e sistemit imunitar.
Kur trupi ka mungesë të vitaminës D, mund të shfaqen disa shenja paralajmëruese.
Djersitje e tepruar
Djersitja e pazakontë, sidomos gjatë dimrit, lidhet me mungesën e vitaminës D, pasi trupi ka vështirësi në rregullimin e temperaturës.
Lodhje e vazhdueshme
Ndjenja e lodhjes, edhe pas gjumit të mjaftueshëm, si dhe marramendja, janë shenja të shpeshta të mungesës së kësaj vitamine.
Ndryshime në humor
Mungesa e saj lidhet me ndjenja trishtimi e depresioni, pasi ndikon në prodhimin e hormoneve të mirëqenies si serotonina dhe dopamina.
Dhimbje në kocka dhe muskuj
Dhimbjet në kyçe, kocka dhe muskuj janë shenjë e niveleve të ulëta të vitaminës D, veçanërisht te personat me probleme reumatike.
Si ta furnizoni trupin me vitaminë D?
Ekspozimi i moderuar në diell ndihmon prodhimin e vitaminës D, duke përdorur gjithmonë mbrojtje nga rrezet UV.
Përveç kësaj, vitamina D merret edhe nga ushqimi, si: peshqit e yndyrshëm (salmon, sardele, ton), vezët, qumështi dhe produktet e bulmetit, kërpudhat, drithërat dhe lëngu i portokallit. /A.Z/UBT News/
Shëndet
Çfarë të hani para gjumit për një natë më të qetë?
Published
4 weeks agoon
December 15, 2025By
UBT News
Nëse vetëm mendimi për gjumin të shqetëson, ajo që ha mund të ketë ndikim të madh. Gjumi cilësor ndihmon shëndetin e trurit, forcon sistemin imunitar dhe ul rrezikun për sëmundje kronike.
Edhe pse rekomandohen 7–8 orë gjumë çdo natë, shumë njerëz e kanë të vështirë ta arrijnë këtë.
Përveç zakoneve të mira të gjumit, edhe ushqimi luan rol kyç.
Ja 9 ushqime dhe pije që mund të ndihmojnë për gjumë më të mirë:
Bajamet – të pasura me magnez, vitamina B dhe melatoninë.
Gjeli i detit – përmban triptofan që nxit përgjumjen.
Çaji i kamomilit – ka efekt qetësues dhe ndihmon kundër pagjumësisë.
Kivi – përmban serotonin dhe antioksidantë.
Lëngu i qershisë së thartë – burim natyral i melatoninës.
Peshqit e yndyrshëm – të pasur me vitaminë D dhe omega-3.
Arrat – ndihmojnë rregullimin e ciklit të gjumit.
Çaji i lules së pasionit – ul stresin dhe nxit relaksimin.
Orizi i bardhë – karbohidratet mund të ndihmojnë rënien në gjumë kur konsumohet me masë. /A.Z/UBT News/
Super derbi në basketboll
Top dhjetë rangimet në sporte të ndryshme
Ndërroi jetë Ali Sadriu, ministri i parë i financave i Kosovës së pasluftës
The Guardian shkruan për përmbytjet në Kosovë
Vërshimet në veri: Mbyllet një urë shkaku i dëmtimeve, evakuohen katër familje që iu përmbytën shtëpitë
Këta janë 120 deputetët e legjislaturës së 10-të
Gjendja aktuale në pikat kufitare
Stabilizohet furnizimi me ujë nga KRU “Mitrovica”, megjithatë rekomandohet uji mos të përdoret për pije
Përfundon numërimi i të gjitha votave
Të kërkuara
-
Aktualitet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Marigona Bekteshi-Ferati, fituese e bursës prestigjioze Fullbright Visiting Scholar, Profesor Vizitor dhe Post Doktoraturë
-
Aktualitet2 months agoU mbajt Mbledhje Komemorative në nder të Prof. Dr. Faton Kabashit në UBT Prizren
-
Rajoni2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Lajmet3 months agoProfesoresha e UBT-së, Dr. Fatbardha Qehaja Osmani boton studim ndërkombëtar në revisten prestigjioze të Quartile-it 1- Reading Psychology, Taylor & Francis- Routledge
