Aktualitet

​Temperaturat e larta, Instituti i Shëndetësisë jep rekomandimet për të moshuarit

Published

on

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës ka dhënë masat e rekomanduara mbrojtëse për shëndetin e personave të moshuar gjatë ekspozimit ndaj temperaturave të larta të ajrit mbi 30°C, posaçërisht për të moshuarit me sëmundje kardiovaskulare dhe sëmundje tjera kronike.

Instituti thekson se duke u ekspozuar në diell për një kohë të gjatë mund të pësohen goditje nga të nxehtit që çon në dehidrim të organizmit përcjellur me ngërçe, vjellje, çrregullime diarreike, skuqje dhe djegie të lëkurës duke komplikuar sistemin kardiovaskular deri në insufiçiencë renale.

QYTETARË TË DASHUR!

JU LUTEMI PËR KUJDES NGA TEMPERATURAT E LARTA!

Temperaturat e larta që mbretërojnë në sezonin e verës ndikojnë negativisht në organizmin e njeriut sidmos te të moshuarit. Duke u ekspozuar në diell për një kohë të gjatë mund të pësojmë goditje nga të nxehtIt që çon në dehidrim të organizmit përcjellur me ngërçe, vjellje, çrregullime diarreike, skuqje dhe djegie të lëkurës duke komplikuar sistemin kardiovaskular deri në insufiçiencë renale.

Masat e rekomanduara mbrojtëse për shëndetin e personave të moshuar gjatë ekspozimit ndaj temperaturave të larta të ajrit mbi 30°C, posaçërisht për të moshuarit me sëmundje kardiovaskulare dhe sëmundje tjera kronike janë:

  1. Personat e moshuar asesi nuk duhet të ekspozohen në rrezet e diellit në intervalin kohor prej orës 10.00-17.00 , sidomos jo të moshuarit me sëmundje të zemrës ose ata me diabet;
  2. Gjatë daljes nga shtëpia të moshuarit detyrimisht duhet ta mbrojnë kokën me kapelë ose shall; rrobat duhet të jenë të holla, komode, prej liri ose pambuku dhe me ngjyra të çelta;
  3. Është e domosdoshme marrja e 2 litrave lëngje gjatë ditës, qoftë si 8 gota ujë ose në formë supe ose qaji; poashtu duhet anashkaluar ushqimin e fërguar, shumë të njelmët ose të ëmbël ose me mëlmesa të shumta, ndërsa duhet marrë shumë pemë dhe perime sezonale;
  4. Përveç këshillave të marra nga mjeku për përdorimin e barnave, tek të moshuarit është e domosdoshme matja më e shpeshtë e tensionit arterial;
  5. Paraqitja e kokëdhembjes, mundimit, marramendjes dhe dehidrimit, tharjes së gojës dhe lëkurës, janë shenja alarmante për të moshuarin, sidomos kur është i sëmurë dhe ka paaftësi funksionale; atëherë doemos i sëmuri geriatrik duhet të lajmërohet tek mjeku i tij familijar ose në qendrën më të afërt emergjente;
  6. Anëtarët e familjes, miqtë, fqinjtë dhe anëtarët e OJQ-ve të cilët kujdesen për të moshuarit gjatë muajve të nxehtë të verës duhet doemos më shpesh të kontaktojnë me të moshuarit, e në raste të paaftësive funksionale edhe disa herë gjatë ditës;
  7. Në rast se del jashtë shtëpisë/banesës ku jeton, i moshuari duhet detyrimisht të bartë me vete të dhënat elementare, emrin dhe mbiemrin, vitin e lindjes, adresën e banimit, numrin e telefonit të personit kontaktues, i cili mund të kontaktohet lidhur me këtë person të moshuar;
  8. Më e rëndësishmja është mirëmbajtja e higjienës personale dhe asaj të ambientit të të moshuarit, si dhe mbikëqyrja e përdorimit të barnave në mënyrë të rregullt;
  9. Është i domosdoshëm aktiviteti fizik dhe psikik i të moshuarit, sidomos ecja e vazhdueshme në orët e para të mëngjesit ose në mbrëmje, qëndrimi sa më i gjatë në natyrë (park, shëtitore etj).
  10. Nëse i moshuari ka vështirësi për të lëvizur për shkak të pamjaftueshmërive funksionale, atëherë duhet bërë ajrosjen shumëorëshe të hapësirave ku qëndron i moshuari.

Sport

Meksika e hap me fitore Kupën e Botës 2026

Published

on

By

Meksika e ka nisur me fitore aventurën në Kupën e Botës 2026, duke triumfuar 2:0 ndaj Afrikës së Jugut në ndeshjen hapëse të turneut.

Takimi i parë i Botërorit, që po organizohet nga Kanadaja, Meksika dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, u zhvillua në stadiumin ikonik “Azteca” në Mexico City.

Kombëtarja meksikane kaloi në epërsi që në minutën e nëntë me golin e Julian Quiñones, ndërsa Raul Jimenez vulosi fitoren në minutën e 67-të. Pjesa e dytë u karakterizua edhe nga tensione në fushë, me arbitrin që ndau tre kartonë të kuq.

Te Afrika e Jugut u përjashtuan Yaya Sithole dhe Themba Zwane, ndërsa te Meksika me karton të kuq u ndëshkua Cesar Montes. Me këtë fitore, Meksika merr kryesimin e përkohshëm në Grupin A, ku bëjnë pjesë edhe Çekia dhe Koreja e Jugut. /D.L/

Continue Reading

Lajmet

REL: NATO-ja thotë se do ta zvogëlojë praninë në Kosovë, sheh përmirësim të situatës së sigurisë

Published

on

Komandanti Suprem i Forcave Aleate në Evropë, gjenerali i Forcave Ajrore amerikane, Alexus G. Grynkewich, tha se Organizata e Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) gradualisht do të përshtatë forcën për mbështetjen e misionit të saj paqeruajtës në Kosovë, KFOR, gjatë vitit të ardhshëm, për shkak të, siç tha ai, përmirësimit të situatës së sigurisë në vend.

“NATO dhe KFOR-i janë të përkushtuar për sigurinë në Kosovë”, tha komandanti Grynkewich përmes një njoftimi më 12 qershor. “Është ky angazhim që ka çuar në rritjen e stabilitetit, teksa organizatat e sigurisë në Kosovë janë bërë më të afta. Kushtet aktuale ofrojnë mundësi për të optimizuar madhësinë dhe pozicionimin e KFOR-it”, shtoi ai.

Misioni paqeruajtës i NATO-s në Kosovë është vendosur më 1999 në vend. Nga afër 50.000 trupa sa ishin dislokuar në atë vit, pas përfundimit të luftës, në Kosovë aktualisht janë rreth 4.600 trupa paqeruajtëse të KFOR-it nga shtete të ndryshme.

KFOR-i është reaguesi i tretë i sigurisë në Kosovë, pas Policisë së Kosovës dhe Misionit për Sundim të Ligjit të Bashkimit Evropian, EULEX. Ky mision paqeruajtës po ashtu ka përgjegjësinë e sigurisë përgjatë kufirit të Kosovës me Serbinë.

Në njoftimin e NATO-s – që vjen në përvjetorin e 27-të të hyrjes së trupave të saj në Kosovë, pas fushatës ajrore të aleancës mbi caqet serbe – u tha se situata e sigurisë ka vazhduar që të përmirësohet në vitet e fundit. Për këtë arsye, në janar NATO-ja ndaloi dislokimin e forcave rezervë në KFOR pas pothuajse dy vjetësh të rotacionit të vazhdueshëm.

“Teksa situata e sigurisë në Kosovë mbetet përgjithësisht stabile, NATO do të optimizojë praninë e KFOR-it dhe gradualisht do të përshtatë forcën e tij aktuale gjatë vitit të ardhshëm”, u tha në njoftimin e aleancës ushtarake perëndimore.

Ndryshimet do të ndodhin gradualisht në përputhje me kushtet në terren dhe ato mund të zhbëhen, nëse është e nevojshme, tha NATO.

Aleanca ushtarake perëndimore kujtoi se kishte rritur numrin e dislokimeve për pothuajse 1.000 trupa shtesë pas tensioneve dhe dhunës më 2023, përfshirë edhe “sulmeve të pajustifikuara ndaj paqeruajtësve të KFOR-it në Zveçan”. Ky dislokim, sipas NATO-s, ishte më i madhi në mbi një dekadë.

Më 29 maj të vitit 2023, 93 pjesëtarë të KFOR-it kishin pësuar lëndime pas përleshjes me protestuesit serbë, të cilët po kundërshtonin marrjen e detyrës të kryetarëve shqiptarë në katër komunat në veri, të banuara me shumicë serbe. Të lënduar nga kjo përplasje pati edhe në anën e protestuesve.

Deri më tani, për dhunën në Zveçan janë dënuar disa persona.

Përveç ofrimit të sigurisë në vijën kufitare mes Kosovës dhe Serbisë, KFOR-i ka edhe rol në ofrimin e sigurisë në pjesën veriore të Kosovës.

Përmes një zotimi të vitit 2013, Kosova nuk mund të dërgojë Forcën e Sigurisë së Kosovës – që është në proces të transformimit në ushtri – në veri, pa pëlqimin paraprak të misionit të KFOR-it.

Ky angazhim ishte dhënë përmes një letre  që ish-kryeministri i Kosovës, Hashim Thaçi, i kishte drejtuar sekretarit të atëhershëm të NATO-s, Anders Fogh Rasmussen. Ai mbetet në fuqi  sot e kësaj dite, pavarësisht ndryshimeve në mandatin e FSK-së.

NATO tha po ashtu se vazhdon të mbështesë dialogun për normalizimin e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë – që zhvillohet nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian – duke u bërë thirrje palëve që të zgjidhin mosmarrëveshjet dhe të arrijnë një zgjidhje që respekton të drejtat e të gjitha komuniteteve.

“Kjo është kyç për siguri afatgjatë në Kosovë dhe stabilitet në rajon”, u tha në njoftimin e KFOR-it.

Gjenerali Grynkewich po ashtu tha se NATO-ja është e përkushtuar për Ballkanin Perëndimor, të cilin e cilësoi si rajon me rëndësi strategjike për aleancën, siguria e të cilit, sipas tij, lidhet direkt me sigurinë e zonës euroatlantike, duke shtuar se NATO nuk do të lejojë që të ketë vakum të sigurisë”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 12 qershor 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 Foto: Uashingtoni

 12 qershor 1993

“Sudeusche Zeitung”: Rugova kërkon pavarësinë e Kosovës

Gazeta gjermane “Sudeusche Zeitung”, shkruan se udhëheqësi i shqiptarëve të Kosovës, dr.Ibrahim Rugova, në një punim të paraqitur në Konferencën rreth temës: “Rikthimi i çështjes shqiptare – rëndësia e saj për Ballkanin dhe Evropën”, që këto ditë u mbajt në Vjenë, kërkoi njohjen e Republikës së Kosovës si shtet të pavarur dhe neutral.

Gazeta konstaton se sipas Rugovës, pavarësia e Kosovës nënkupton shkëputjen e çdo lidhjeje me Serbinë.

 

12 qershor 1995

Vazhdoi gjykimi kundër 72 ish-policëve shqiptarë në Prishtinë

Sot në sallën e madhe të Kuvendit të pushtuar të Kosovës në Prishtinë, të shndërruar tashmë në gjykatore, vazhdoi procesi i montuar politik kundër 72 ish-policëve shqiptarë të Kosovës. Siç dihet ky proces pat filluar më 29 maj dhe, pas vërejtjeve të mbrojtësve, u shty për sot.

Edhe në seancën e sotme mbrojtësit patën një varg vërejtjesh, të cilat kanë të bëjnë me parregullsitë procedurale. Mbrojtësit theksuan se 61 procesverbale nuk janë të nënshkruar nga të akuzuarit dhe këto nuk mund të shërbejnë si dëshmi para gjyqit se të akuzuarit kanë bërë vepër penale.

Kjo tregon më së miri se si ka kaluar “procedura” e “argumentimit” të fajësisë gjatë hetimeve.

Mbrojtësit po ashtu patën vërejtje edhe për faktin se një numër i madh i të akuzuarve mbahen në paraburgim edhe pse për këtë nuk iu është lëshuar kurrfarë vendimi.

Përkundër kësaj trupi gjykues i Gjyqit serb të Qarkut në Prishtinë (i udhëhequr nga Dragolub Zdravkoviq), në seancën e veçantë, refuzoi të gjitha vërejtjet e mbrojtësve.

Seanca vazhdoi me marrjen në pyetje të akuzuarit të parë, Avdi Mehmedoviqit, i cili në tërësi mohoi aktakuzën. Në fjalën e tij ai tha se ky proces është proces i montuar politik që ka për qëllim demotivimin e popullit shqiptar të Kosovës që të heqë dorë nga e drejta legjitime. Mehmedoviqi para këtij gjyqi mbi një orë foli për torturat që i janë bërë atij gjatë procedurës hetimore.

Gjykimi vazhdon.

 

12 qershor 1997

 

Demonstratë e shqiptarëve në Uashington

Komuniteti Shqiptar i SHBA-ve zhvilloi dje një demonstratë në mbështetje të kërkesave të popullit shqiptar për një Kosovë të lirë dhe të pavarur, sipas vullnetit të popullit të saj të shprehur në Referendumin e vitit 1991.

Para ndërtesës së Kongresit Amerikan u mblodhën rreth 1. 000 demonstrues shqiptarë nga Nju-Jorku, Çikago, Detroiti dhe nga disa qytete të tjera të SHBA-ve. Demonstruesit mbanin në duar flamurin kombëtar shqiptar dhe flamurin amerikan. Ata mbanin në duar edhe parulla e pankarta, në të cilat kërkohet që SHBA-të të njohin Reublikën e Kosovës, liri për Kosovën, ushtria serbe të largojë trupat nga Kosova, SHBA-të të ndalojnë agresionin serb në Kosovë – duke brohoritur edhe: “Ne duam lirinë e Kosovës tashti”.

Demonstruesit i përshëndeti Ilir Zherka, punonjës pranë kongresistit Xhejmz Moran, demokrat nga Kalifornia. Z. Ilir Zherka renditi një sërë shkeljesh të të drejtave të njeriut në Kosovë.

Në këtë demonstratë morën pjesë edhe anëtarë të Kongresit të SHBA-ve Piter King, Sju Kelli, Nita Loui, Dana Rohrabaher, Eliot Engël, Edolfus Taunz, Benxhëmin Gilman, Xhejms Portër etj.

 

12 qershor 1998

Incident mes Obiliqit e Vushtrrisë, së paku dy policë të vrarë

Mbrëmë rreth orës 21:00, në mes fshatrave Hamidi të Obiliqit dhe Bivolak të Vushtrrisë forcat serbe kanë kryer disa sulme. Gjatë shkëmbimit të zjarrit, thuhet se është plagosur një shqiptar, ndërsa janë vrarë së paku dy policë serbë dhe është shkatërruar një pizgauer.

KMDLNJ ka njoftuar sot se gjatë shkëmbimit të zjarrit janë vrarë tre policë, ndërsa një burim i LDK-së në Vushtrri i tha QIK-ut se ka të ngjarë që të jenë vrarë katër policë.

Gjatë natës forcat serbe kanë zgjeruar rrethimin nëpër fshatrat Zhilivodë, Strofc, Beçuk e tjerë, që gjenden rrëzë malit të Qyqavicës afër Drenicës.

Në këtë pjesë të Kosovës, rreth 12 km. larg Prishtinës, sot mbretëron një gjendje shumë e rrezikshme.

Mbi Prishtinë dhe rrethinë sot gjatë paraditës kanë fluturuar vazhdimisht dhe shumë ulët aeroplanë.

 

Deçan: U vra Rexhep M. Mazrekaj

Gjatë luftimeve të sotme në komunën e Deçanit u vra Rexhep Musë Mazrekaj (38) nga fshati Drenoc.

Nga Deçani njoftohet se dje pasdite dhe gjatë natës forcat serbe kanë sulmuar sulmuar fshatrat Baballoç, Gramaçel, Rastavicë, Prejlep, Irzniq, Carrabreg dhe Drenoc. Ndërsa gjatë ditëve të sotme janë sulmuar fshatrat Carrabreg i Ulët dhe Prejlep.

Mësohet se foprcat serbe kanë pasuar humbje në njerëz dhe në teknikë.

Gjatë sulmit janë përdorur edhe topat 220 milimetërsh.

Continue Reading

Lajmet

Ndërron jetë Sahit Jashari, një nga themeluesit e UÇK-së dhe bashkëluftëtar i Adem Jasharit

Published

on

By

Ka ndërruar jetë Sahit Jashari, njëri ndër themeluesit dhe luftëtarët e parë të Ushtria Çlirimtare e Kosovës, nga Prekazi i Skenderajt, figurë e njohur e rezistencës shqiptare dhe bashkëluftëtar i afërt i Komandantit Legjendar Adem Jashari.

Lajmi për vdekjen e tij ka ngjallur pikëllim të madh në Drenicë dhe mbarë Kosovën, ku ai njihej si një nga njerëzit që qëndroi në vijën e parë të përpjekjeve për liri, shumë kohë para fillimit të luftës së hapur çlirimtare.

Në njoftimin e familjes thuhet se Sahit Jashari do të kujtohet me krenari për jetën dhe veprën e tij në shërbim të atdheut.

“Babin do ta kujtojmë gjithmonë me krenari për veprimtarinë e tij në shërbim të atdheut, për guximin, përkushtimin dhe kontributin e tij të çmuar. Kujtimi për jetën dhe veprën e tij do të mbetet përgjithmonë në zemrat tona”, thuhet në njoftimin e familjes Jashari.

Për vdekjen e tij ka reaguar edhe kryetari i Komunës së Skenderajt, Fadil Nura, si dhe shumë personalitete e bashkëluftëtarë, ndërsa ish-komandanti dhe politikani Sami Lushtaku e ka cilësuar Sahit Jasharin si një prej burrave më të mëdhenj të kësaj toke.

“Sonte, para pak çastësh, u nda nga jeta një prej burrave më të mëdhenj të kësaj toke, një prej themeluesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, luftëtari i orëve të para dhe bashkëluftëtari besnik i Komandantit Legjendar Adem Jashari, Sahit Jashari”, ka shkruar Lushtaku.

Ai ka kujtuar se Sahit Jashari ishte ndër veprimtarët që nuk u përkulën asnjëherë përballë represionit serb, pavarësisht përndjekjeve dhe dënimeve nga regjimi i Slobodan Milošević.

“Një burrë që nuk njohu frikë, nuk njohu dorëzim dhe nuk kërkoi asgjë për vete. Ai jetoi për Kosovën dhe për lirinë e saj. I përndjekur e i dënuar nga regjimi i Millosheviçit, ai qëndroi i palëkundur në rrugën e lirisë”, ka shkruar Lushtaku.

Sahit Jashari ishte pjesë e familjes emblematike Jashari, e cila dha një sakrificë të jashtëzakonshme në luftën për çlirimin e Kosovës. Gjatë Epopeja e UÇK-së, ai humbi 13 anëtarë të ngushtë të familjes, të cilët ranë dëshmorë në përballjen historike me forcat serbe në Prekaz.

Sipas Lushtakut, me gjakun e familjes Jashari u vulos rruga e Kosovës drejt lirisë dhe pavarësisë.

“Drenica humbi një bir të madh, Kosova një luftëtar të shquar, ndërsa ne humbëm një shok e një bashkëluftëtar që me jetën dhe veprën e tij na mësoi çfarë do të thotë sakrifica dhe dashuria për atdheun. Lamtumirë, trimi ynë! Prehu i qetë pranë dëshmorëve të familjes Jashari dhe të gjithë atyre që ranë për lirinë e Kosovës. Lavdi e përjetshme jetës dhe veprës së Sahit Jasharit”, ka përfunduar ai.

Familja Jashari ka bërë të ditur se homazhet pranë arkivolit do të mbahen nga ora 11:30 në Palestra Ilaz Kodra, ndërsa në orën 14:00 do të organizohet mbledhja komemorative kushtuar jetës dhe veprës së tij. Varrimi do të bëhet në orën 16:00 në lagjen Jashari në Prekaz.

Me ndarjen nga jeta të Sahit Jasharit, Kosova humb një nga figurat më të rëndësishme të brezit të luftëtarëve që hodhën themelet e UÇK-së dhe që sakrifikuan gjithçka për lirinë e vendit.

/E.A/

Continue Reading

Të kërkuara