Lajmet

​Kurti: Sfida kryesore shëndetësore është ta gjejmë një mënyrë për të luftuar sëmundjet kronike

Konferenca punimet e saj do t’i vazhdojë edhe gjatë ditës së nesërme.

Published

on

Në konferencën e tretë rajonale për promovim dhe edukim shëndetësor me temën “Mjediset e shëndetshme” u theksua se përmes promovimit dhe edukimit të shëndetshëm sigurohet mbrojtja shëndetësore e qytetarëve.

Krahas shumë profesionistëve shëndetësor e akterëve relevant në fushën e shëndetësisë, i pranishëm në këtë konferencë ishte edhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili u shpreh se Kosova ka treguar sukses në ballafaqimin me pandeminë COVID-19 fal promovimit dhe edukimit shëndetësor.

Kurti tha se një prej sfidave kryesore të institucioneve shëndetësore në fushën e promovimit dhe edukimit, është të gjendet një mënyrë për luftimin e sëmundjeve të tjera kronike dhe jo ngjitëse.

“Suksesi i Kosovës në këtë drejtim na jep një mundësi ideale për të reflektuar mbi rëndësinë e promovimit dhe edukimit shëndetësor. Sepse një pjesë e madhe e këtij suksesi ka qenë pikërisht për shkak të efikasitetit tonë në promovim dhe edukim…Aktualisht një prej sfidave kryesore të institucioneve shëndetësore në fushën e promovimit dhe edukimit është të gjejmë një mënyrë se si ta përsërisim suksesin tonë gjatë pandemisë në luftimin e sëmundjeve tjera. COVID-19 është një sëmundje akute dhe ngjitëse, këto dy karakteristika të saj mbollën një lloj frike tek qytetarët, gjë që e ka bërë më të lehtë që t’i bindim ata për të pranuar masat e domosdoshme. Mirëpo, në rastin e sëmundjeve kronike dhe jo ngjitëse si për shembull kanceri, diabeti dhe sëmundjet e zemrës puna jonë është dukshëm më e vështirë por sigurisht jo më pak jetike. Sfida kryesore në këtë drejtim është se si të edukojmë qytetarët që të bëjnë ndryshimet e duhura në jetën e tyre të përditshme sot, për të mos pasur nevojë për shërbime të vështira dhe të shtrenjta nesër, për të parandaluar sëmundje të rënda kronike që mund të zhvillohet 10-20 vjet më vonë”, u shpreh Kurti.

Drejtori i Institutit Kombëtar të Shëndetit Publik në Kosovë, Naser Ramadani u shpreh se promovimi dhe edukimi shëndetësor ka ndihmuar institucionet dhe profesionistët për ballafaqim me sfidat shëndetësore. Ai theksoi se fal promovimit dhe edukimit shëndetësor në Kosovë është rritur vdekshmëria e foshnjave por është rritur edhe jetëgjatësia e popullatës.

“Kosova ka arritur të zvogëloj vdekshmërinë e foshnjave, sëmundjet, vaksinë preventabile, të rrit jetëgjatësinë e popullatës dhe ka përmirësuar dukshëm indikatorët tjerë duke u fokusuar në qëllimin që të kemi popullatë më të shëndetshme. Shumë programe preventive mundësuan të fuqizojnë individin dhe bashkësinë të marrin vendime të drejta të bazuara në evidenca dhe të zgjedhin sjellje të shëndetshme të cilat zvogëlojnë mundësitë e lajmërimit të sëmundjeve nën paradigmën shëndeti për të gjithë dhe shëndet në të gjitha politikat….01’44 Promovimi dhe edukimi shëndetësor tashmë zbatohet nga të gjitha nivelet e kujdesit shëndetësor të Kosovës, nga profesionistët shëndetësor për ndryshimin e sjelljeve me qëllim të krijimit të qëndrimeve pozitive për një mënyrë të shëndetshme të jetesës….01’44Qëllimi dhe vizioni ynë është të krijojmë mjedise të shëndetshme dhe të përshtatshme që dërgojnë në ruajtjen dhe përparimin e shëndetit dhe ndikojnë në shfrytëzimin racional të shërbimeve shëndetësore e që rezultojnë në mirëqenien e qytetarëve”, tha ai.

Ministri i Shëndetësisë, Rifat Latifi theksoi se misioni kryesor aktual është transformimi i shëndetësisë kosovare në shëndetësi moderne.

Latifi tha se tashmë do të nisin një fushatë të re për zbatimin e ligjit kundër pirjes së duhanit, derisa u shpreh se edhe industria e ushqimit kërkon kontroll.

“Kjo është me rëndësi të madhe për ne tash kur në vendin tonë qëllimi dhe misioni qendror është transformimi i shëndetësisë në shëndetësi moderne, transformimi i spitaleve në spitale moderne, por në të njëjtën kohë secili prej nesh duhet të punojmë në mënyrë të disiplinuar të zvogëlojmë numrin e atyre që kanë nevojë për shërbimet tona, si mjek, për spitale por edhe për shërbimet tjera farmaceutike, secili prej nesh në shëndetësi duhet me u mundu ..11’40Këtë mund ta bëjmë vetëm nëse shëndetësinë e kemi të bazuar në shkencë nëse bëhemi të ditur për trupin dhe organizimin tonë, për atë që hamë dhe pimë nëse merremi me aktivitete për ruajtjen e shëndetit fizik dhe mendor dhe emocional”, u shpreh Latifi.

Drejtori i Institutit të Shëndetit publik në Shkup, Shaban Memeti u shpreh se konferenca e tillë u jep mundësi t’i shohin të arriturat por edhe të shkëmbejnë përvojat që ndikojnë në mirëqenien e qytetarëve.

“Promovimi i shëndetit dhe parandalimi i sëmundjeve janë aktivitete kyçe në mbrojtjen shëndetësore të qytetarëve me një qëllim të vetëm për të siguruar një mënyrë jetese të shëndetshme dhe vazhdimin e një jetese cilësore dhe aktive. Si një proces i vazhdueshëm i komuniteteve dhe individëve për të vazhduar kontrollën mbi rreziqet e mundshme ndaj shëndetit në këtë mënyrë për të përmirësuar atë promovim shëndetësor që janë baza mbi të cilët punojmë dhe duhet të vazhdojmë të punojmë të gjithë strukturat dhe organizatat”, u shpreh Memeti.

Konferenca e tretë rajonale për promovim dhe edukim shëndetësor me temën “Mjediset e shëndetshme” punimet e saj do t’i vazhdojë edhe gjatë ditës së nesërme. 

Lajmet

Estonia zhvendos trupat pranë kufirit me Rusinë, përgatitet për skenar të mundshëm konflikti

Published

on

Estonia po zhvendos një nga brigadat kryesore të ushtrisë së saj nga Tapa drejt Jõhvi-t, rreth 50 kilometra nga kufiri me Rusinë, ndërsa vendi po forcon përgatitjet për një skenar të mundshëm agresioni rus.

Sipas Financial Times, zyrtarët estonezë thonë se vendi po afron vazhdimisht trupat drejt kufirit dhe po investon në armë me rreze të gjatë veprimi, të afta të godasin objektiva thellë brenda territorit rus. Megjithatë, drejtuesit e ushtrisë dhe inteligjencës estoneze nuk besojnë se Rusia synon një luftë të plotë me NATO-n gjatë dy viteve të ardhshme, por paralajmërojnë se Moska mund të përgatitet për një konflikt të mundshëm në të ardhmen.

Në këtë kuadër, Estonia ka kaluar drejt strategjisë së quajtur “mbrojtje aktive”. “Duhet të nisim nga kufiri dhe të fitojmë që në betejat e para”, tha koloneli Tarmo Kundla, komandant i Brigadës së Parë Estoneze.

Brigada po zhvendoset në mënyrë të përhershme nga Tapa në Jõhvi, ku po ndërtohen objekte të reja për akomodimin e trupave. Ndërkohë, një bazë e re ushtarake po ndërtohet edhe në Narvë, me kapacitet për rreth 1,000 ushtarë.

Një përfaqësues i inteligjencës ushtarake estoneze tha se periudha kritike për forcimin e mbrojtjes në shtetet baltike është një deri në katër vitet e ardhshme. Ministria estoneze e Mbrojtjes ka deklaruar se synimi është që çdo agresion ndaj vendit të bëhet “i paimagjinueshëm” dhe që shkatërrimi i luftës të mbahet larg territorit estonez.

Estonia po rrit paralelisht edhe kapacitetet për goditje me rreze të gjatë. Gjatë vitit të fundit, vendi ka nënshkruar kontrata për nëntë sisteme amerikane HIMARS, përfshirë raketa balistike M57 me rreze deri në 300 kilometra, si dhe nëntë sisteme koreano-jugore Chunmoo me rreze të ngjashme. Nga bazat estoneze pranë kufirit, Shën Petersburgu ndodhet rreth 260 kilometra larg.

Pas pushtimit rus të Krimesë në vitin 2014, strategët ushtarakë estonezë kishin ndërtuar një doktrinë që parashikonte mobilizimin e shpejtë të rezervistëve dhe një mbrojtje taktike, pjesërisht guerile, për të ngadalësuar forcat ruse deri në mbërritjen e përforcimeve të NATO-s.

Por, pas vëzhgimit të luftës në Ukrainë, drejtuesit ushtarakë estonezë arritën në përfundimin se kjo strategji nuk do të ishte e mjaftueshme. Sipas tyre, Rusia ka treguar gatishmëri për të përballuar humbje të mëdha njerëzore dhe për të mbajtur territoret e pushtuara edhe në kushte të shkatërrimit të gjerë.

Për këtë arsye, Estonia synon tani të mbrojë çdo pjesë të territorit dhe të kryejë që në ditën e parë të një pushtimi goditje ndaj objektivave ruse qindra kilometra pas vijës së frontit. “Duhet t’i ndërtojmë linjat tona sot. Kjo është mbrojtje përpara”, tha Kundla.

Inteligjenca ushtarake estoneze është veçanërisht e shqetësuar për mundësinë e një aksioni të kufizuar rus kundër një objektivi kufitar, veçanërisht qytetit të Narvës, ku shumica e banorëve janë rusishtfolës.

Sipas vlerësimeve estoneze, një veprim i tillë mund të përdorej nga Moska për të testuar vendosmërinë e NATO-s dhe për të krijuar përçarje brenda aleancës. Estonia ndërkohë shpreson që prania e aleatëve të NATO-s të luajë rol kyç në parandalimin e një skenari të tillë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kuvendi miraton kredinë 60 milionë euro për kampusin e studentëve në kuadër të “Prishtina 2030”

Published

on

By

Me 95 vota për, asnjë kundër dhe asnjë abstenim, Kuvendi i Kosovës ka miratuar projektligjin për ratifikimin e marrëveshjes ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Agjencisë Franceze për Zhvillim (AFD), që parasheh një kredi prej 60 milionë eurosh për renovimin dhe zgjerimin e kampusit të studentëve të Universitetit të Prishtinës.

Investimi lidhet edhe me përgatitjet për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”, ku kampusi universitar pritet të shërbejë përkohësisht si fshati i atletëve.

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, gjatë prezantimit të marrëveshjes në Kuvend, tha se projekti përfshin renovimin dhe zgjerimin e infrastrukturës së konvikteve, si dhe ndërtimin e renovimin e objekteve sportive në institucionet arsimore përreth kampusit.

Sipas Muratit, gjatë Lojërave Mesdhetare, kampusi do të përdoret për akomodimin e sportistëve, ndërsa objektet sportive të shkollave përreth do të shërbejnë si qendra stërvitore.

“Projekti do të sjellë përfitime për studentët, duke mbështetur njëkohësisht organizimin e Lojërave Mesdhetare që do të mbahen në vitin 2030 në Prishtinë”, deklaroi Murati.

Përveç kredisë prej 60 milionë eurosh, marrëveshja parasheh edhe mundësinë e përfitimit të një granti investiv shtesë prej 10 milionë eurosh.

Investimet pritet të përmirësojnë ndjeshëm infrastrukturën e kampusit universitar dhe hapësirave sportive përreth. Pas përfundimit të Lojërave Mesdhetare, objektet e rinovuara do të mbeten në shërbim të studentëve të Universitetit të Prishtinës dhe komunitetit.

Projekti synon që investimi të mos shërbejë vetëm për organizimin e “Prishtina 2030”, por të krijojë infrastrukturë të qëndrueshme për studentët dhe qytetarët edhe në vitet pas përfundimit të garave.

D.L

Continue Reading

Lajmet

Kurti paralajmëron takim me Hamzën gjatë ditës së sotme

Published

on

By

Gjatë fjalës së tij në Kuvendin e Kosovës lidhur me ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara, kryeministri Albin Kurti ka bërë të ditur se sot pritet të zhvillojë një takim me kryetarin e Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza.

Kurti sqaroi se në këtë takim do të rihapen diskutimet për hapat e mëtejshëm lidhur me projektligjin për Specialen, si dhe çështja e zgjedhjes së Presidentit.

Sipas kryeministrit, për të zbatuar një strategji të mirëfilltë shtetërore e kombëtare në lidhje me proceset në Hagë, vendit i nevojiten institucione funksionale, duke nënvizuar se “adresa e fitores është Apeli”. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Bashkë-yjet e “Friends” refuzojnë të marrin pjesë në dokumentarin për Matthew Perry

Published

on

Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc dhe David Schwimmer nuk do të marrin pjesë në dokumentarin e ri të Netflix për aktorin e ndjerë Matthew Perry, sipas burimeve të cituara nga “Page Six”.

Bëhet fjalë për serialin dokumentar me tri pjesë “The One About Matthew Perry”, i cili do të trajtojë jetën, karrierën dhe betejën e aktorit me varësinë, përmes rrëfimeve të familjarëve, miqve dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Sipas burimeve, pesë aktorët e “Friends” janë kontaktuar nga ekipi i dokumentarit, por kanë vendosur të mos marrin pjesë. Në vend të tyre, dokumentari do t’u japë hapësirë njerëzve të tjerë që e kanë njohur dhe kanë qenë pranë Perry-t gjatë jetës së tij.

Një burim ka thënë se për Jennifer Aniston, e cila ishte veçanërisht e afërt me Perry-n, do të ishte e vështirë ta përjetonte përsëri humbjen në mënyrë publike dhe para kamerave.

Dokumentari, i drejtuar nga Mary Robertson, do të përfshijë edhe rrëfimin e motrës së Perry-t, Mia Perry Bowick, si dhe fotografi dhe video të papublikuara nga arkivi privat i familjes.

Matthew Perry u bë i njohur në mbarë botën për rolin e Chandler Bing në serialin “Friends”, i cili u transmetua nga viti 1994 deri më 2004. Pas përfundimit të serialit, ai mbeti i afërt me bashkë-yjet e tij.

Perry ndërroi jetë në tetor të vitit 2023, në moshën 54-vjeçare. Sipas autoriteteve, shkaku i vdekjes ishte efektet akute të ketaminës. Hetimi për vdekjen e tij çoi në arrestimin e pesë personave, përfshirë asistentin e tij dhe dy mjekë.

Aktori kishte folur publikisht për betejën e tij me varësinë dhe për përpjekjet për t’u rehabilituar. Në vitin 2022 ai publikoi kujtimet “Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing”, ku rrëfeu përvojën e tij personale me varësinë dhe shërimin./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara