Dhjetëra liderë botërorë do të mblidhen këtë javë në selinë e Kombeve të Bashkuara në New York për të marrë pjesë në sesionin e 81-të të Asamblesë së Përgjithshme. Vëmendja kryesore e diskutimeve pritet të përqendrohet në tensionet në Lindjen e Mesme mes SHBA-së dhe Iranit, luftën në Ukrainë, si dhe sfidat e inteligjencës artificiale.

Punimet do të hapen nga Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, dhe presidenti brazilian Luiz Inacio Lula da Silva, ndërsa ndër folësit e parë do të jetë edhe presidenti amerikan Donald Trump. Gjatë kësaj seance, fjalën do ta marrin 13 udhëheqës shtetërorë, përfshirë presidentin turk Recep Tayyip Erdogan dhe atë francez Emmanuel Macron.

Në Nivelin e Lartë të këtij sesioni po marrin pjesë edhe kryeministri Albin Kurti dhe ministri i Punëve të Jashtme, Glauk Konjufca. Meqenëse Kosova nuk është anëtare e OKB-së, delegacioni nga Prishtina nuk do t’i adresohet Asamblesë, por do të zhvillojë takime dypalëshe në margjinat e kësaj ngjarjeje ndërkombëtare. /BBC/

Platforma “Liria ka emër” ka njoftuar organizimin e një marshi më 1 tetor në Prishtinë dhe jashtë Kosovës, si dhe nisjen e një peticioni qytetar drejtuar Brukselit, Strasburgut e Hagës, nën moton “Jo në emrin tim”. Ky reagim vjen pas aktgjykimit dënues të Gjykatës Speciale me 81 vjet burgim ndaj katër ish-udhëheqësve të UÇK-së: Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Në një konferencë për shtyp, përfaqësuesi i platformës, Ismail Tasholli, iu bëri thirrje spektrit politik, shoqërisë civile, mërgatës dhe ekspertëve për bashkim dhe koordinim në këtë fazë të re juridike. Ai i kërkoi institucioneve të Kosovës transparencë dhe një strategji të qartë shtetërore, duke propozuar gjithashtu një mbledhje urgjente të përbashkët mes Qeverisë së Kosovës dhe asaj të Shqipërisë për mbrojtjen e luftës së UÇK-së.

Përfaqësuesja Eliza Hoxha sqaroi se data 1 tetor është zgjedhur simbolikisht për të kujtuar protestat studentore të vitit 1997. Ajo bëri të ditur se pas marshit në Prishtinë, më 10 tetor mobilizimi qytetar do të vijojë edhe në Bruksel me pjesëmarrjen e mërgatës. /E.A/

Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë Kosovë (DHTIK) ka shprehur shqetësim lidhur me rritjen e sërishme të çmimeve të derivateve të naftës në vend, duke vlerësuar se kjo po shton presionin mbi bizneset, sektorin e bujqësisë dhe konsumatorët.

Sipas DHTIK-ut, ndërmarrjet po përballen me kosto më të larta të energjisë, transportit dhe inputeve të tjera, ndërsa ndikimi i rritjes së çmimeve të karburanteve është bërë edhe më i ndjeshëm për shkak të ndërprerjeve të energjisë elektrike.

“Për një pjesë të ndërmarrjeve, veçanërisht ato prodhuese, ndërprerjet e energjisë i detyrojnë të përdorin gjeneratorë për të vazhduar procesin e punës, duke krijuar shpenzime shtesë për blerjen e derivateve”, thuhet në njoftimin e DHTIK-ut.

Sipas kësaj dhome, rritja e çmimit të karburanteve po prek drejtpërdrejt edhe sektorin e bujqësisë, ku derivatet janë të domosdoshme për punimin e tokës, mbjelljen dhe korrjen.

DHTIK paralajmëron se rritja e kostove të prodhimit bujqësor mund të reflektohet edhe në çmimet e produkteve vendore, duke ndikuar në konkurrueshmërinë e tyre në treg.

Ndërkohë, DHTIK thekson se shtrenjtimi i derivateve po ndikon edhe në rritjen e çmimeve të konsumit, kostove të ndërtimit dhe çmimeve të prodhimit.

Duke e lidhur situatën edhe me zhvillimet në tregjet ndërkombëtare dhe krizën në Lindjen e Mesme, DHTIK u ka bërë thirrje institucioneve të Kosovës të shqyrtojnë masa lehtësuese për sektorët më të prekur.

Ndër kërkesat kryesore të DHTIK-ut janë ulja e përkohshme e akcizës për derivatet e naftës, skema mbështetëse për bizneset që përdorin gjeneratorë gjatë ndërprerjeve të energjisë, masa lehtësuese për fermerët dhe stimulimi i konsumit të produkteve vendore.

DHTIK ka shprehur gjithashtu keqardhje për mungesën e gatishmërisë institucionale për organizimin e një tryeze të përbashkët me komunitetin e biznesit, duke theksuar nevojën për dialog institucional për gjetjen e zgjidhjeve praktike./A.K/

Vendimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së mund t’i japë Serbisë dhe kundërshtarëve të Perëndimit material për një fushatë diplomatike kundër Kosovës. Në qendër të saj do të ishte përpjekja për ta paraqitur Shtabin e Përgjithshëm të UÇK-së si ndërmarrje të përbashkët kriminale dhe, përmes këtij interpretimi, për ta lidhur krijimin e shtetit me një projekt kriminal. Synimi do të ishte cenimi i legjitimitetit ndërkombëtar të Kosovës dhe i besueshmërisë së shteteve që mbështetën çlirimin dhe pavarësinë e saj.

Diplomacia serbe mund ta ndërtojë argumentin mbi vazhdimësinë ndërmjet udhëheqjes së luftës dhe institucioneve të pasluftës. Roli i ish-drejtuesve të UÇK-së në shtetndërtim do të përdorej për të pretenduar se institucionet e Kosovës burojnë nga struktura të cilësuara si kriminale. Kjo narrativë do të synonte ta zhvendoste debatin nga represioni serb dhe rrethanat e ndërhyrjes ndërkombëtare te akuzat kundër origjinës së shtetit të Kosovës. Në muajt e ardhshëm, Beogradi mund ta përdorë këtë interpretim në dosje diplomatike, takime dypalëshe dhe debate në organizata ndërkombëtare. Përpjekjet pritet të përqendrohen te shtetet që nuk e njohin Kosovën dhe te qeveritë që ende hezitojnë ta mbështesin. Objektivi mund të jetë pengimi i njohjeve të reja, shtyrja e anëtarësimeve dhe sigurimi i abstenimeve. Edhe pa ndryshuar qëndrimin e partnerëve kryesorë të Kosovës, Serbia mund të përfitojë nga shtimi i dyshimeve te shtetet më pak të angazhuara në rajon.

Për Rusinë, dobia politike do të shtrihej përtej Kosovës. Autoritetet ruse mund ta përdorin vendimin për të pretenduar se NATO-ja ndërhyri në mbështetje të një udhëheqjeje kriminale dhe se qeveritë perëndimore e kthyen atë mbështetje në një projekt shtetëror. Në këtë mënyrë, aktgjykimi do të përfshihej në akuzat për standarde të dyfishta, ndërhyrje selektive dhe përdorim politik të së drejtës ndërkombëtare. Në debatet mbi Ukrainën, qëllimi do të ishte dobësimi i autoritetit të Perëndimit për të gjykuar veprimet e Rusisë. Kina mund ta përdorë të njëjtën çështje me një gjuhë të përqendruar te sovraniteti dhe integriteti territorial. Diplomacia kineze mund ta paraqesë Kosovën si shembull të pasojave të ndërhyrjes së jashtme dhe mbështetjes për shkëputje territoriale. Ky mesazh mund të gjejë terren te qeveritë që përballen me konflikte territoriale ose lëvizje separatiste.

Një tjetër objektiv mund të jetë vetë opinioni publik në Kosovë. Mesazhi se Perëndimi i mbështeti drejtuesit e UÇK-së gjatë luftës dhe shtetndërtimit, për t’i braktisur më pas, mund të përdoret për të ushqyer mosbesimin ndaj partnerëve euroatlantikë. Jashtë Kosovës do të sulmohej besueshmëria e Perëndimit; brenda saj, besimi te partneriteti me të.  Për Kosovën, rreziku i afërt është që interpretimi i kundërshtarëve të qarkullojë më shpejt dhe më gjerësisht sesa përgjigjja e institucioneve të saj. Prishtina duhet të përgatitë një përgjigje diplomatike të dokumentuar dhe të bashkërenduar me partnerët. Ajo duhet të kundërshtojë përdorimin e vendimit për rishkrimin e historisë së luftës dhe delegjitimimin e shtetit. Heshtja do t’u linte kundërshtarëve hapësirë për të përcaktuar pyetjet të cilave Kosova do të detyrohej t’u përgjigjej.

Dritëro Arifi është profesor i Shkencave Politike në UBT