Aktualitet

​FMN: Çmimet në Shqipëri do të vijojnë të larta për tre vitet e ardhshme

Parashikimi është bërë nga Fondi Monetar Ndërkombëtar, në raportin e fundit të pasqyrës ekonomike globale, të publikuar së fundmi.

Published

on

Çmimet në Shqipëri do të jenë të larta jo vetëm këtë vit, por do të vijojnë të jenë më të lartat në dy dekada, të paktën deri në vitin 2027.

Parashikimi është bërë nga Fondi Monetar Ndërkombëtar, në raportin e fundit të pasqyrës ekonomike globale, të publikuar së fundmi.

FMN vlerëson se inflacioni mesatar në Shqipëri, në vitin 2022 do të jetë 5.5%, nga 2% që ishte mesatarja e vitit të kaluar. Çmimet pritet të jenë të larta edhe në vitin 2023, me normën e inflacionit që vlerësohet të jetë në 3.7%. Deri në 2027-n inflacioni pritet të qëndrojë në rreth 3%, në objektivin e Bankës së Shqipërisë.

Këto janë nivelet më të larta që nga viti 2004, kur FMN raporton të dhënat. Për periudhën 2004-2013, inflacioni mesatar është luhatur në 2.7%, ndërsa nga viti 2014 deri në 2021 është luhatur midis 1.3-2%.

Në raportin e titulluar “Lufta frenon rimëkëmbjen ekonomike”, FMN vlerëson se lufta e Rusisë ndaj Ukrainës do të frenojë rëndë rimëkëmbjen globale, duke ngadalësuar rritjen dhe duke rritur inflacionin edhe më tej.

Raporti thekson se efektet ekonomike të luftës po përhapen gjerësisht, si valët sizmike që burojnë nga epiqendra e një tërmeti, kryesisht përmes tregjeve të mallrave, tregtisë dhe lidhjeve financiare. Për shkak se Rusia është një furnizues kryesor i naftës, gazit dhe metaleve, dhe, së bashku me Ukrainën, të grurit dhe misrit, rënia aktuale dhe e pritshme e ofertës së këtyre mallrave tashmë i ka rritur ndjeshëm çmimet e tyre.

Edhe para luftës, inflacioni ishte rritur në shumë ekonomi për shkak të rritjes së çmimeve të mallrave dhe çekuilibrit të kërkesë-ofertës të shkaktuar nga pandemia. Disa tregje në zhvillim dhe banka qendrore të ekonomive të zhvilluara, si Rezerva Federale e SHBA-së dhe ato në Amerikën Latine, tashmë ishin nën presion para luftës, duke përshpejtuar shtrëngimin e politikës së tyre monetare.

Mungesa e furnizimit të lidhura me luftën do t’i përforcojë shumë këto presione, veçanërisht nëpërmjet rritjes së çmimit të energjisë, metaleve dhe ushqimit.

Megjithëse pengesat pritet të lehtësohen përfundimisht pasi prodhimi do të nxitet në vende të tjera në përgjigje të çmimeve më të larta, duke shtuar njëkohësisht dhe kapacitetet, mungesat e furnizimit në disa sektorë pritet të zgjasin deri në vitin 2023. Si rezultat, FMN parashikon që inflacioni të mbetet i lartë për shumë më gjatë, si në tregjet e avancuara ashtu edhe në ato në zhvillim dhe ekonomitë në zhvillim.

FMN parashikon që rritja e çmimeve të ushqimit dhe karburantit do të dëmtojë familjet me të ardhura më të ulëta në nivel global, duke përfshirë këtu shtetet e Amerikës Jugore dhe Azisë.

“Në tregjet dhe ekonomitë në zhvillim, rritja e çmimeve të ushqimeve dhe karburanteve mund të shtojë ndjeshëm rrezikun e trazirave sociale”, thuhet në raport.

Në raportin e fundit FMN ka përgjysmuar parashikimin për rritjen ekonomike të vendit në vitin 2022. FMN parashikon që ekonomia shqiptare do të rritet ketë vit me vetëm 2%, nga 4.5% që ishte parashikimi në muajin tetor. Ulja e parashikimit të FMN-së lidhet me luftën dhe ndikimin e saj në partnerët kryesorë të vendit (si Italia) si dhe situatën energjetike.

lajme

Rita Ora bëhet pjesë e filmit të ri fantastiko-shkencor “The Signalers”

Published

on

By

Artistja shqiptare me famë botërore, Rita Ora, do të jetë pjesë e kastit të filmit të ri fantastiko-shkencor dhe thrillerit aventuresk “The Signalers”. Sipas revistës Variety, ajo do të ndajë ekranin me aktorin Tom Hopper, i njohur për rolet në serialet “The Umbrella Academy” dhe “The Terminal List”, si dhe me aktoren e re Mila Harris, e cila po shënon ngritje në Hollywood përmes projekteve “No Exit” dhe “Mary”.

Në kastin e këtij projekti janë përfshirë gjithashtu Missi Pyle (“Galaxy Quest”) dhe Nolan North (“Uncharted”), ndërsa në role mbështetëse do të paraqiten edhe Paulina Alvarez, David Silverman dhe Wolfgang Fiegl. Filmi, i cili është projekt i kompanisë Gramercy Park Media, tashmë ka nisur xhirimet. Skenarin e ka shkruar Cate Carson, e cila ka një të kaluar si detektive dhe specialiste e inteligjencës ushtarake, ndërsa regjinë e mban Gille Klabin, i njohur për filmin “The Wave”.

Ngjarja e filmit përqendrohet te një kontrollor i trafikut ajror (Tom Hopper), i cili punon në një zonë të izoluar, dhe mbesa e tij (Mila Harris), me të cilën ka një marrëdhënie të shkëputur. Jeta e tyre merr një kthesë të pazakontë kur zbulojnë një sinjal të pashpjegueshëm në thellësi të një zone të egër në Kanada, i cili shkakton fenomene të çuditshme e të rrezikshme dhe i shtyn të nisin një udhëtim për të zbuluar origjinën e tij.

Gjatë kërkimeve, ata hasin në një grup shkencëtarësh hulumtues, rolet e të cilëve luhen nga Rita Ora dhe Missi Pyle, që po ashtu janë në gjurmët e këtij fenomeni. Megjithatë, përpjekjet e tyre i çojnë pa dashje drejt zbulimit të një force të jashtëtokësore të varrosur prej kohësh, e cila nis të zgjohet rreth tyre. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Marta Kos shpreh keqardhje për këngën nacionaliste serbe në Bruksel, fajëson muzikantët

Published

on

By

Komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, ka shprehur keqardhjen për lëshimin e muzikës së këngës nacionaliste serbe gjatë koncertit të organizuar në prag të “Forumit të Zgjerimit” në Bruksel, duke ua lënë fajin muzikantëve për përzgjedhjen e melodisë.

Kos ka theksuar se kjo këngë nuk pasqyron në asnjë mënyrë qëndrimet e Komisionit Evropian dhe se institucionet evropiane janë të vetëdijshme për sakrificat e njerëzve në atë rajon në të kaluarën.

“Shpreh keqardhje për përzgjedhjen e këngës nga ana e muzikantëve. Kjo këngë në asnjë mënyrë nuk paraqet qëndrimet e Komisionit Evropian”, ka deklaruar Kos.

Duke folur më tej për nevojën e pajtimit rajonal pa e harruar të kaluarën, komisionerja shtoi se synohet ndërtimi i një Evrope ku dallimet nuk e pengojnë zhvillimin.

“Nuk po kërkojmë të harrohen dallimet, por po ndërtojmë një Evropë ku dallimet nuk do të jenë arsye për të penguar të ardhmen”, ka thënë ajo.

Ndërkohë, lidhur me vërejtjen e KOHËS se pse për të dytën herë me radhë askush nga Kosova nuk është ftuar në këtë ngjarje të rëndësishme, Kos e ka kundërshtuar këtë, duke thënë se “ky konstatim nuk është i vërtetë” dhe ka përmendur se si pjesëmarrëse është ftuar Donika Emini nga shoqëria civile. /KOHA/

Continue Reading

lajme

Qeveria e Kosovës ndalon tregtimin e energjisë elektrike me kompanitë serbe

Published

on

By

Qeveria e Kosovës ka vendosur të ndalojë tregtimin e energjisë elektrike me kompanitë serbe. Në mbledhjen e mbajtur të hënën, kryeministri Albin Kurti ka deklaruar se ky vendim vjen si kundërmasë ndaj Serbisë, e cila prej gjashtë vjetësh po bllokon linjat ndërkufitare për tregtim.

Ndalimi përfshin blerjen, shitjen, importin dhe eksportin e energjisë elektrike, qoftë drejtpërdrejt, qoftë përmes transitit ose rishitjes në një apo më shumë shtete të treta.

“Së pari do të ndalojmë tregtimin e energjisë elektrike me kompanitë serbe si masë e parë ndaj Serbisë për bllokimin e linjave ndërkufitare për tregtim, e cila mund të përshkallëzohet në të ardhmen nëse nuk ka reflektim”, ka theksuar Kurti.

Për t’u përballur me vështirësitë e krijuara si pasojë e veprimeve të Serbisë, ai ka bërë të ditur se do të obligohet Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) që të sigurojë një sasi të kapaciteteve ndërkufitare për muajin dhjetor, ndërsa do të vendosen edhe masa emergjente në sektorin e energjisë, të cilat përfshijnë obligimin e ndërmarrjes “Ibër-Lepenci” për ta shitur energjinë e shërbimit publik.

Sipas kryeministrit, në muajin dhjetor bëhen gjashtë vjet prej kur Kosova ka fituar pavarësinë energjetike, dhe që nga ajo kohë Serbia po bllokon alokimin komercial dhe tregtimin në linjat ndërkufitare me Kosovën, duke shkaktuar dëme financiare dhe duke rrezikuar furnizimin me energji.

“Bllokimi i linjave nga ana e Serbisë nuk na pengon sepse duam të blejmë energji nga Serbia, por ajo pamundëson shfrytëzimin e kësaj infrastrukture kritike për të sjellë energjinë transit nga Serbia”, është shprehur Kurti. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Zelensky u bën thirrje SHBA-së dhe Muskut t’i heqin kufizimet e Starlinkut dhe të jenë në “anën e duhur të historisë”

Published

on

By

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar se një shërbim jetik amerikan i internetit satelitor po funksionon ende shumë ngadalë, duke ndikuar në aftësinë e Ukrainës për t’i ndalur sulmet ruse.“Po llogarisim që këto kufizime të hiqen. Mbrojtja e jetëve dhe e infrastrukturës energjetike të Ukrainës para dimrit varet drejtpërdrejt nga kjo”, ka thënë ai.

Çështja e shpejtësisë së sistemit Starshield – një shërbim i nivelit ushtarak i zhvilluar nga kompania Starlink e Elon Muskut dhe i ofruar për Ukrainën nga qeveria amerikane – po zgjat prej javësh. Zelensky ka bërë të ditur se u ka kërkuar zyrtarëve “të punojnë sa më ngushtë që të jetë e mundur” me qeverinë amerikane dhe kompaninë e Muskut. “Është e rëndësishme të jesh në anën e duhur të historisë”, ka theksuar ai. BBC-ja ka kërkuar koment nga Shtëpia e Bardhë dhe Starlinku lidhur me këtë çështje.

Ukraina e përdor shërbimin e zakonshëm Starlink për komunikime në fushëbetejë, ndërsa Starshieldi shërben për kapjen e raketave dhe dronëve në hapësirën ajrore të vendit. Kufizimet e shpejtësisë u vunë re për herë të parë në muajin tetor, duke shkaktuar deklarata kundërthënëse mes Elon Muskut dhe presidentit amerikan, Donald Trump. Musku pati deklaruar se përgjegjëse ishte qeveria e SHBA-së pasi sistemi kontrollohet prej saj, mirëpo Trumpi e mohoi këtë, duke thënë se i kishte kërkuar pronarit miliarder ta “rikthente” shërbimin. Edhe pse pas një jave u duk se gjendja po kthehej në normalitet, Ukraina njoftoi se kufizimet po vazhdonin të zbatoheshin.

Problemet me lidhjen përkuan me një përplasje të tensionuar diplomatike mes Zelenskyt dhe Trumpit rreth sulmeve ukrainase ndaj infrastrukturës së naftës brenda Rusisë. Trumpi ka thënë se sulmet ndaj rafinerive ruse të naftës – të cilat Kievi i konsideron vendimtare për t’ia prerë Moskës burimin kryesor të të ardhurave për luftën – kanë shkaktuar rritje të çmimeve globale.

Të dielën, Zelensky deklaroi se Ukraina po has vështirësi në kapjen e dronëve rusë me motor reaktiv që po godasin nënstacionet elektrike, sepse “kufizimet në shpejtësinë e funksionimit të terminaleve Starshield përgjatë vijës së frontit dhe në territoret e pushtuara përkohësisht janë ende aty”.

“Dronët tanë kapës humbasin lidhjen me operatorët e tyre në shpejtësinë 161 km/orë (100 milje në orë) dhe thjesht nuk mund t’i arrijnë ‘shahedët’ rusë me motor reaktiv”, ka shkruar ai, duke iu referuar dronëve të dizajnuar sipas modelit iranian. Më herët, të premten, ai kishte bërë të ditur se kufizimet prej rreth 100 miljesh në orë ishin vendosur që nga e hëna, por vetëm në zonat e pushtuara nga Rusia dhe jo në të gjithë Ukrainën.

“Kjo tashmë ka implikime politike. Nëse vendosni kufizime atje, ju tashmë po i njihni pjesërisht territoret e pushtuara përkohësisht si jo tonat”, ka cituar New York Times fjalët e tij.

Përveç kësaj, Ukraina po përballet edhe me mungesë të sistemeve mbrojtëse amerikane Patriot që përdoren kundër raketave ruse – një situatë që Rusia e ka shfrytëzuar për t’i intensifikuar sulmet. Gjatë natës dhe mëngjesit të së dielës, forcat ruse goditën infrastrukturën energjetike në Zaporizhzhia, si dhe në rajonet Sumy, Odesa, Zhytomyr e Kirovohrad, ndërsa sulmuan edhe infrastrukturën hekurudhore në rajonet Dnipro, Kharkiv dhe Zaporizhzhia. Dhjetëra persona raportohet se janë lënduar në këto sulme, përfshirë dy në rajonet Donetsk dhe Kiev. Në Mena të rajonit Chernihiv u vranë dy persona nga goditja e një objekti infrastrukturor, bëri të ditur guvernatori Vyacheslav Chaus, duke shtuar në Telegram se sulme të shumta u kryen edhe ndaj objekteve energjetike në mbarë rajonin.

Ndërkohë, ushtria ukrainase njoftoi se ka goditur një uzinë petrokimike dhe një rafineri nafte në qytetin qendror rus Nizhnekamsk. “Natën e 15 nëntorit, njësitë e Forcave të Mbrojtjes të Ukrainës arritën në Nizhnekamsk të Tatarstanit. Dy ndërmarrje që e furnizojnë luftën ruse me lëndë të parë dhe karburant u vunë në shënjestër”, thuhet në njoftimin e ushtrisë në Telegram. Sulme të tjera ukrainase vranë një person në qytetin portual industrial Taganrog pranë kufirit, njoftoi guvernatori rajonal Yuri Slyusar, ndërsa në rajonin e pushtuar të Luhanskut mbetën të vrarë një shofer kamioni dhe një grua e moshuar, sipas liderit rajonal të emëruar nga Moska, Leonid Pasechnik.

Në një zhvillim tjetër, Estonia ka njoftuar se do t’i mbyllë pikat e kalimit kufitar me Rusinë nga 1 dhjetori, pas një sulmi të dyshuar sabotazhi ndaj një kompanie të mbrojtjes. Tetë persona janë ndaluar lidhur me një tentativë zjarrvënieje ndaj prodhuesit të dronëve “Threod Systems”. Autoritetet estoneze thonë se ata ishin urdhëruar nga shërbimi i inteligjencës ushtarake ruse GRU për ta kryer sulmin, ndërsa Rusia nuk ka komentuar.

“Rusia duhet ta kuptojë se veprimet armiqësore kundër Estonisë sjellin pasoja”, ka deklaruar ministri i Jashtëm estonez, Margus Tsahkna. /BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara