Aktualitet

​Bullgari: Regjistrimi i vitit 2021 tregon rritje 5.9% në numrin e njerëzve me diploma universitare

Kjo përqindje është krahasuar me regjistrimin e mëparshëm të vitit 2011.

Published

on

Sipas të dhënave të regjistrimit të vitit 2021, numri i personave me diplomë universitare në Bullgari është 1.56 milionë ose një në çdo katër persona.

Përqindja relative e personave me diplomë universitare rritet me 5.9 pikë përqindjeje krahasuar me regjistrimin e mëparshëm të vitit 2011.

Përqindja relative e femrave me diplomë universitare është 29.3%, dhe e meshkujve 21.5%. Krahasuar me vitin 2011, aksionet rriten përkatësisht me 7 dhe 4.8 pikë.

Të hënën, Instituti Kombëtar i Statistikave publikoi të dhëna për karakteristikat sociale dhe ekonomike të popullsisë së Bullgarisë në shtator 2021, kur u krye regjistrimi i fundit i popullsisë.

Të dhënat tregojnë dallime të theksuara në arsimimin e njerëzve sipas vendbanimit: personat me arsim të lartë në qytete kanë një peshë relative prej 31.2%, ndërsa në fshatra kjo përqindje është 10.2%, ose tri herë më pak.

Përqindja më e lartë e personave me diplomë universitare është në Sofje, 43.6%, 30.7% në Varna, në Detin e Zi, 25.2% në Plovdiv, Bullgaria Jugore.

Kurdjali, Bullgaria Jugore, ka përqindjen më të ulët të personave me arsim të lartë, 14%, e ndjekur nga Turgovishte, Bullgaria Verilindore, 15.5%, dhe Razgrad, gjithashtu në Bullgarinë Verilindore, 15.7%.

Trendi pozitiv në rënie i personave me arsim të ulët ose pa arsim vazhdon. Ndërsa në vitin 1893, 80.1% e popullsisë nëntë vjeç e lart e identifikonte veten si analfabete, në vitin 2021 përqindja ishte 1.3%. Krahasuar me vitin 2011, përqindja e analfabetëve është ulur me 0.4 pikë përqindjeje./BTA

Lajmet

REL: Shqipëria bëhet gati për të dërguar trupa në Gazë

Published

on

By

Shqipëria po përgatitet për t’u angazhuar në Rripin e Gazës, në kuadër të Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit.

Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Ermal Nufi tha në një konferencë për mediat në Tiranë se një skuadër shqiptare ka parë situatën në terren.

“Në kuadër të angazhimit në Bordin e Paqes, Shqipëria ka marrë masa për shqyrtimin e situatës në Gaza. Rripi i Gazës është nën sigurinë e Forcave të Mbrojtjes së Izraelit [IDF] dhe çdo lloj inspektimi trupash atje bëhet përmes Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese dhe ushtrisë izraelite. Kemi dërguar një skuadër për të parë nga afër vendndodhjen dhe situatën në terren, që të kuptojmë se ku dhe si mund të vendosemi”, u shpreh ai.

Forca Ndërkombëtare Stabilizuese buron nga një plan 20-pikësh i presidentit amerikan, Donald Trump, për t’i dhënë fund luftës mes Izraelit dhe Hamasit – grupit palestinez të shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian – në Rripin e Gazës.

Nufi bëri të ditur se Shtabi i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura të Shqipërisë ka përgatitur planin konkret që pritet të zhvillohet në disa nivele dhe faza sa i përket angazhimit të Shqipërisë në Gazë, por nuk zbuloi më shumë rreth tij.

Shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Arben Kingji, tha se aktualisht Shqipëria është në fazën e procedimit dhe hartimit të praktikës dhe dokumenteve ligjore për dërgimin e trupave në mision.

“Shtabi i Përgjithshëm po bën vlerësimin e saktë në lidhje me misionin, detyrat, sigurinë e personelit, rregullat e angazhimit dhe mbështetjen logjistike. Kontingjenti i parë shqiptar që mund të dislokohet në Gazë do të jetë pjesë e shtabit të Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese, ndërsa më pas do të shqyrtohet mundësia e një kontributi më të gjerë me trupa”, u shpreh Kingji.

Në fillim të majit u bë e ditur se një ekip ushtarësh të Kosovës është dërguar në Gazë, për të bërë vlerësimin e vendit ku do të veprojë si pjesë e misionit paqeruajtës.

Ministri Nufi theksoi se Shqipëria mbetet një aleate e palëkundur e NATO-s dhe një partnere aktive në sigurinë rajonale dhe ndërkombëtare.

Duke folur për bashkëpunimin në fushën e mbrojtjes mes Shqipërisë, Kosovës dhe Kroacisë – shtete që kanë nënshkruar një deklaratë bashkëpunimin në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes vitin e kaluar – po hyn në një fazë më konkrete, me zhvillimin e tre stërvitjeve të përbashkëta ushtarake gjatë këtij viti.

“Dy stërvitje do të zhvillohen në Kroaci ku jemi në fazën e planifikimit, kemi dhënë dakordësinë për t’u zhvilluar stërvitjet. Po kështu, një stërvitje do të zhvillohet në Shqipëri. Nuk do të jenë vetëm tre shtete pjesëmarrëse [Shqipëri-Kosovë-Kroaci], por do të ketë edhe shtete të tjera nga NATO-ja, qoftë edhe shtete partnere me të cilat bashkëpunojmë”, tha Kingji.

Bashkëpunimin mes Prishtinës, Tiranës dhe Zagrebit, Serbia e sheh si aleancë kundër serbëve dhe Serbisë – pretendim që është hedhur poshtë nga shtetet nënshkruese të deklaratës për bashkëpunim.

Po ashtu, autoritetet e mbrojtjes bënë të ditur se Shqipëria ka nisur zyrtarisht përgatitjet për organizimin e samitit të NATO-s që do të mbahet vitin e ardhshëm në Tiranë.

“Kemi ngritur një task-forcë për zhvillimin e samitit të NATO-s. Nuk e kemi ende të përcaktuar vendndodhjen e samitit, por NATO merr masa të jashtëzakonshme sigurie për organizimin e këtyre ngjarjeve”, deklaroi ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Ermal Nufi. /REL/

 

Continue Reading

Aktualitet

Trump dhe Xi mbyllin samitin pa marrëveshje konkrete tregtare

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është larguar nga Pekini pas një samiti dyditor, duke thënë se kishte arritur “marrëveshje fantastike tregtare, të shkëlqyera për të dyja vendet”, mirëpo kanë dalë pak detaje rreth asaj se çfarë kanë rënë dakord dy superfuqitë.

Trumpi mbërriti të mërkurën për një samit të rëndësisë së lartë me udhëheqësin kinez, Xi Jinping, i shoqëruar nga disa drejtorë ekzekutivë: një delegacion biznesi i profilit të lartë që përfshinte fushën e bujqësisë, aviacionit, automjeteve elektrike dhe çipave të inteligjencës artificiale (AI).

Tregtia ishte në krye të agjendës me gjithë tensionet e fundit rreth luftës në Iran, dhe bizneset shpresonin për marrëveshje kyçe si dhe për një zgjatje të armëpushimit tarifor, i cili pritet të skandojë në nëntor.

Vizita u karakterizua nga një retorikë e ngrohtë dhe simbolika. Trumpi u prit me një agjendë të ngjeshur që përfshinte një gardë nderi, një organizim shtetëror dhe një ftesë në kompleksin ekskluziv ku jetojnë dhe punojnë udhëheqësit e Partisë Komuniste të Kinës.

Presidenti amerikan u shfaq i impresionuar dhe e ftoi Ksin në Shtëpinë e Bardhë në shtator. Ai tha se bisedimet ishin “shumë të suksesshme”, ndërsa Ksi e cilësoi këtë si një vizitë “historike dhe shënjuese”.

Megjithatë, asnjëra palë nuk ka njoftuar ndonjë kthesë të madhe tregtare apo marrëveshje të rëndësishme biznesi.

Sidoqoftë, Presidenti Trump bisedoi me gazetarët në bordin e avionit “Air Force One” dhe tha se Kina ka rënë dakord të blejë 200 avionë Boeing, me një zotim potencial për të blerë edhe 750 avionë të tjerë. BBC-ja ka kontaktuar kompaninë Boeing për një koment.

Trumpi tha gjithashtu se fermerët amerikanë do të jenë të lumtur me marrëveshjet e tij tregtare, pasi Kina do të blinte sojë në vlerë prej “miliarda dollarësh”.

Por, nga ana e kinezëve nuk ka pasur asnjë konfirmim për ndonjë marrëveshje apo blerje.

Nëse porositë e Boeing-ut finalizohen, kjo do të ishte marrëveshja e parë e madhe e këtij prodhuesi të avionëve me Kinën në gati një dekadë. Kompania ishte përjashtuar kryesisht nga tregu i dytë më i madh i aviacionit në botë për shkak të tensioneve tregtare mes Pekinit dhe Uashingtonit.

I pyetur për komentet e mëparshme të Trumpit dhënë për Fox News, ku ai thoshte se marrëveshjet ishin arritur, zëdhënësi i ministrisë së jashtme kineze, Guo Jiakun, tha vetëm se “thelbi i marrëdhënieve ekonomike dhe tregtare Kinë-SHBA është përfitimi i ndërsjellë dhe bashkëpunimi ku fitojnë të dyja palët”.

Ai shtoi se të dyja palët duhet të punojnë për të zbatuar “konsensusin e rëndësishëm” të arritur nga dy udhëheqësit dhe për të sjellë më shumë stabilitet në lidhjet tregtare dypalëshe dhe në ekonominë globale.

Sidoqoftë, mbeten ende pikëpyetje mbi armëpushimin tarifor të rënë dakord në tetor, kur Uashingtoni pezulloi rritjet e larta të tarifave për mallrat kineze, ndërsa Pekini u tërhoq nga kufizimi i eksporteve të tokave të rralla, të cilat janë kritike për prodhimin industrial.

Çuditërisht, Trumpi u tha gazetarëve në Air Force One se ai dhe Ksi nuk kishin diskutuar fare për tarifat.

Nga ana tjetër, Shtëpia e Bardhë tha se të dy udhëheqësit ranë dakord të themelojnë një “Bord Tregtie” për të menaxhuar marrëdhënien pa pasur nevojë të rihapin negociatat për tarifat.

Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, i cili ka udhëhequr bisedimet tregtare për Uashingtonin, tha në një intervistë të regjistruar paraprakisht për CNBC se priste përparim në një mekanizëm për të mbështetur investimet e ardhshme.

Zyrtarët amerikanë, megjithatë, kanë tërhequr vërejtjen se ka ende shumë punë për të bërë përpara se këto njoftime të hyjnë në fuqi.

 

Teknologjia dhe tregtia

Një nga momentet më me vëmendje ishte kur Air Force One u ul në Pekin të mërkurën mbrëma.

Drejtori ekzekutiv i Teslas, Elon Musk, zbriti nga avioni përpara zyrtarëve të lartë duke përfshirë Pete Hegseth, Marco Rubio dhe Greer – një shenjë kjo e agjendës vendimtare ekonomike që i priste.

Gjithashtu, Musk dhe shefi i prodhuesit amerikan të çipave Nvidia, Jensen Huang, qëndruan pranë Trumpit gjatë ceremonisë së mirëseardhjes dhe patën një prani të dukshme gjatë banketit.

Shfaqja e Huangut ishte mjaft rëndësishme pasi ai fillimisht nuk ishte planifikuar të ishte pjesë e delegacionit – por bashkimi i tij në këtë udhëtim nxiti spekulimet se AI dhe qasja në çipa ishin pjesë më e madhe e bisedimeve nga sa mendohej më parë.

Me automjetet elektrike, AI-n dhe gjysmëpërçuesit që po kthehen në fusha kryesore të betejës në rivalitetin SHBA-Kinë, si Tesla ashtu edhe Nvidia janë shumë të ekspozuara ndaj Kinës.

Tesla mbështetet shumë në fabrikën e saj në Shangai dhe te konsumatorët kinezë, ndërsa Nvidia dëshiron të jetë në gjendje të fillojë sërish shitjen e çipave të avancuar në Kinë, gjë që aktualisht është e ndaluar nga kontrollet amerikane të eksportit.

Continue Reading

Lajmet

Vdes Alush Gashi, një nga themeluesit e LDK-së dhe ish-ministër i Shëndetësisë

Published

on

By

Ka ndërruar jetë në moshën 75-vjeçare Alush Gashi, një nga figurat qendrore të skenës politike dhe shëndetësisë në Kosovë, i njohur si një nga themeluesit e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK) dhe ish-ministër i Shëndetësisë. Lajmin për ndarjen e tij nga jeta e kanë bërë të ditur familjarët, të cilët njoftuan se për detajet e ceremonisë së varrimit do të njoftojnë me kohë.

I lindur më 4 tetor 1950 në fshatin Prigodë të komunës së Istogut, Alush Gashi la gjurmë të thella si në fushën e mjekësisë, ashtu edhe në atë të shtetndërtimit të Kosovës. Ai përfundoi studimet për mjekësi në Universitetin e Prishtinës në vitin 1974, ndërsa gradën e doktorit të shkencave mjekësore e mori në Universitetin e Zagrebit në vitin 1979, duke u bërë një nga profesorët dhe kirurgët e njohur në vend.

Në vitin 1989, derisa shërbente si dekan i Fakultetit të Mjekësisë në Universitetin e Prishtinës, Gashi iu bashkua lëvizjes kombëtare për liri dhe pavarësi, duke u bërë pjesë aktive e themelimit të LDK-së.

Gjatë viteve të ’90-ta, ai luajti një rol kyç si sekretar për marrëdhënie me jashtë i LDK-së dhe shërbeu si këshilltar i lartë dhe bashkëpunëtor shumë i afërt i presidentit historik, Dr. Ibrahim Rugova. Gashi ishte pjesë e delegacioneve të rëndësishme që përfaqësonin Kosovën në arenën ndërkombëtare dhe mori pjesë në procese të shumta negociatash diplomatike për zgjidhjen e çështjes së Kosovës.

Pas çlirimit dhe shpalljes së pavarësisë, ai vazhdoi kontributin e tij në institucionet e Republikës së Kosovës, ku ndër të tjera shërbeu edhe si Ministër i Shëndetësisë, duke u angazhuar në reformimin e sistemit mjekësor pasluftës. Ndarja e tij nga jeta cilësohet si një humbje e madhe për komunitetin akademik, mjekësor dhe politik në Kosovë.

 

Continue Reading

Sport

Infantino uron FFK-në për 10-vjetorin e anëtarësimit në FIFA, kujton edhe Fadil Vokrrin

Published

on

By

Presidenti i FIFA-s, Gianni Infantino, ka uruar Federatën e Futbollit të Kosovës (FFK) me rastin e dhjetëvjetorit të pranimit në shtëpinë e futbollit botëror.

Përmes një postimi në profilin e tij zyrtar në Instagram, Infantino vlerësoi progresin e futbollit kosovar gjatë kësaj dekrete, duke vënë theksin te rritja e vazhdueshme dhe frymëzimi që ky sport u ka dhënë lojtarëve të rinj dhe tifozëve në Kosovë.

Kreu i FIFA-s rikonfirmoi mbështetjen për zhvillimin e mëtejshëm të futbollit në Kosovë, ndërsa vlerësoi kontributin e ish-presidentit të ndjerë të FFK-së, Fadil Vokrri, si dhe punën që po bëhet aktualisht nën drejtimin e Agim Ademit.

Kosova u pranua zyrtarisht si anëtare e FIFA-s më 13 maj 2016, duke shënuar një moment historik që u mundësoi klubeve dhe kombëtares kosovare pjesëmarrjen e rregullt në arenën ndërkombëtare.

 

Continue Reading

Të kërkuara