Aktualitet

​98 vjet nga vrasja e Bajram Currit

Ai ishte udhëheqës popullor, ushtarak, senator i Senatit të Dhomës së Këshillit Kombëtar të Shqipërisë.

Published

on

Sot mbushen 98 vjet vrasja e heroit të popullit, Bajram Curri, nga ushtria e Ahmet Zogut. Bajram Curri ishte udhëheqës popullor, ushtarak, senator i Senatit të Dhomës së Këshillit Kombëtar të Shqipërisë nga 27 mars 1920 deri më 20 dhjetor 1920.

Më 29 mars 1925, në një shpellë në Grykën e Dragobisë u vra Bajram Curri, një ndër veprimtarët e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare. Megjithëse kanë kaluar 96 vjet, akoma edhe sot e kësaj dite ka diskutime dhe kundërshti për rrethanat në të cilat mori fund jeta e tij. Ndërkohë, shkaqet që e çuan Bajram Currin në këtë përfundim tragjik janë të evidentuara në dokumentet arkivore të shtetit shqiptar, një pjesë e të cilave, për arsye të ndryshme, akoma nuk janë bërë publike.

U kalit me idetë e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, që e përjetoi mjaft të afërt si periudhë, me vrasjen e t’atit, Shaqir agës. Shtëpia e Currve të Gjakovës, kanë qenë zotní, të cilësuar me këtë titull, të Krasniqes. Titullin deri te Bajrami, familja e pati Agë. Prej qëndresës së të atit ndaj trupave turke më 1860 në malësitë e Krasniqes, Mahmud Pasha shtrëngohet të tërhiqet në Gjakovë, ku rreshtoi disa anëtarë të familjes së tij dhe parinë e vendit për t’i burgosur në Krushën e Madhe, fshat në komunën e Rahovecit.

Këtu i burgosur, lindi më 1862 Bajram Curri. Pas gjashtë muajsh Sulltan Abdyl Hazizi vendos t’i lirojë kosovarët. Duke qenë se Bajramit me kohën iu dëgjua zëri në krahinën e tij, si për kundërshtitë ndaj bejlerëve të Kryeziut, një komandant xhandarmërie e zgjodhi kapiten në Prizren, më vonë major në Prishtinë, e së fundi kolonel (allajbeg) në Shkup, ku kishte në dorë xhandarmërinë e gjithë Vilajetit të Kosovës. Ishte një nga organizatorët e Lidhjes Shqiptare të Pejës të viteve 1899-1900. Udhëheqës i lëvizjes antiimperialiste në Kosovë dhe një nga prijësit kryesor të Mbledhjes së Ferizajt, të korrikut 1908, ku përkrahu kërkesën për vendosjen e kushtetutës.

Ndihmoi në themelimin e klubeve e të shkollave shqipe në Kosovë, mbrojti alfabetin e gjuhës shqipe të vendosur në Kongresin e Manastirit. Nënkryetar i klubit “Bashkimi” të Shkupit nga viti 1908. Ndihmoi kryengritjen e armatosur të Malësisë së Mbishkodrës të vitit 1911, u bëri një qëndresë të fortë ushtrive osmane në Qafën e Morinës.

Në maj të vitit 1912 u bashkua me vendimet e mbledhjes së Junikut, mori pjesë në kryengritjen e përgjithshme të armatosur, u shqua si një nga komandantët e talentuar popullorë që theu ushtritë osmane në Qafën e Prushit në korrikun e 1912, dhe në fushën e Kosovës. Së bashku me Hasan Prishtinën, Isa Boletinin, Idriz Seferin dhe Riza bej Gjakova në krye të forcave kryengritëse hyri në Shkup. Mbresëlënëse në futjen në dorë të Shkupit është besa e përgjithshme që u vendos për të mos cenuar rendin e rehatinë e qytetarëve.

Pas 1912 punoi në Kosovë për mbrojtjen e shtetit të pavarur shqiptar. Bajram Curri nuk u pajtua me vendimet e padrejta të Konferencës së Londrës të 1913 që lanë jashtë kufijve të shtetit shqiptar Kosovën dhe vise të tjera shqiptare dhe luftoi për bashkimin e tyre me atdheun. Në vitin 1913 ishte një nga drejtuesit e kryengritjes së armatosur popullore në Kosovë kundër zgjedhës serbo-malazeze. Në vitin 1914 mori pjesë në luftën kundër veprimeve antikombëtare e separatiste të Revoltës së Shqipërisë së Mesme në Durrës. Me të hyrë ushtritë austriake në Gjakovë më 1916, shkon në terren ku interesohet për rendin dhe qetësinë, dhe për zhvillimin arsimor.

Në vitin 1918 u zgjodh anëtar i Komitetit “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës” dhe u bë një nga udhëheqësit e tij kryesorë. I ngarkuar nga ky Komitet, i dërgoi një protestë Konferencës së Paqes në Paris (1919) në të cilën kërkonte që të njiheshin të drejtat e Shqipërisë dhe që popullsisë shqiptare në Kosovë t’i jepej e drejta të shprehte lirisht aspiratat kombëtare. Në Kongresin e Lushnjës u zgjodh anëtar i Këshillit Kombëtar, i cili e caktoi ministër pa portofol të qeverisë dhe komandant të përgjithshëm te forcave të armatosura.

Ai udhëhoqi veprimet ushtarake për shtypjen e lëvizjes e sadiste. Me anë të ndikimit të tij bën të mundur që të dërgojë jashtë shteti me bursë shtetërore të rinj premtues, si Rexhep Krasniqi, Xhevat Kortsha e Krist Maloki. Ishte kundër forcimit të pozitave të Ahmet Zogut në shtetin shqiptar, iu kundërvu atij qysh në fillim. Në ndihmë të qeverisë së Tiranës bashkëpunon për paqësimin e situatës në Revoltën e Mirditës. Në dhjetor 1921 u caktua Komandant i Përgjithshëm i forcave të armatosura në qeverinë disa ditore të Hasan Prishtinës. Pas marrjes së pushtetit nga Ahmet Zogu u vendos në Krasniqe nga ku vazhdoi luftën në gjirin e malësorëve të Veriut ndaj masave të çpopullimit që kishin ndërmarrë serbo-malazezët. Mori pjesë në Lëvizjen e Marsit të vitit 1922 kundër Ahmet Zogut, bashkë me ElezIsuf Ndreun dhe M. Krujën me emrin “Lidhja e Shenjtë”. Krijoi një zonë të lirë në Malësinë e Gjakovës (Tropojë) nga ku kërcënonte qeverinë e Tiranës dhe bashkëpunoi me çetën e Azem Galicës që luftonte në Kosovë për çlirim kombëtar.

Ishte ndër udhëheqësit kryesorë të forcave demokratike revolucionare që shpartalluan repartet zogiste dhe i hap rrugën fitores së Lëvizjes së Qershorit 1924. Në vjeshtë të vitit 1924 shkoi në Gjenevë për të paraqitur para Lidhjes së Kombeve çështjen e të drejtave të popullsisë shqiptare të Kosovës të shtypur egërsisht nga serbomëdhenjtë. E vazhdoi luftën kundër reaksionit të brendshëm dhe shovinistëve serbë edhe pas shtypjes së Lëvizjes së Qershorit.

Sot po iu sjellim një foto i shtrirë vetëm pak çaste pasi kishte vdekur. Akoma nuk është studiuar ( për sa jemi në dijeni ), se kush është autori i fotografisë, e kush kishte aparat me vete në shpellën e Dragobisë në momentet kur Bajram Curri ia shkrepi vetes, por kjo foto vlen sa njëmijë fjalë dhe duhet vlerësuar si material historik dhe me vlera.

Në një intervistë para disa vitesh, Nehat Zherka nga Gjakova, flet për gjyshin e tij fotograf dhe negativat e filmave të ruajtur, e ku Ahmet Zherka ka fiksuar në celuloid këto pamje të Bajram Currit vetëm pak çaste pas vrasjes. Por ky fakt mbetet i pazbuluar.

Gjyshi i Nehatit, Ahmet Zherka, konsiderohet si një nga fotografët e parë të Kosovës që me aparatin e tij ka bërë të përjetshëm shumë personalitete, por edhe ngjarje të rëndësishme.

Në një nga negativet e pazhvilluar ndonjëherë tregon për një njeri të shtrirë që sipas Nehatit, është Bajram Curri i vrarë.

Sidoqoftë u mbetet historianëve të eksplorojnë më shumë në gjenezën e Bajram Currit, “Heroit të Vegjëlisë” siç e ka cilësuar populli./KosovaPress/

Continue Reading

Kujtesë

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 16 korrik 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Nju-Jorku

16 korrik 1993

Vilem Van Ekelen: Konflikti në Kosovë do të çonte në një konflikt evropian në Ballkan

Sekretari i Përgjithshëm i Unionit Evroperëndimor, Vilem Van Ekelen, në një intervistë dhënë gazetës së sotme “Borba”, theksoi se katër dekada “kemi folur se nëse duhet do ta përdorim forcën dhe për këtë kemi qenë të gatshëm”. Mirëpo, vazhdon më poshtë njeriu i parë i këtij unioni ushtarak të disa vendeve evropiane, që u themelua më 1954, “në Jugosllavi nuk qemë të gatshëm t’i përdorimin potencialet tona ushtarake me qëllim të përkrahjes së qëllimeve tona politike”.

Duke folur për Kosovën, Vilem Van Ekelen thotë: “Disa në Evropë mendojnë se krejt kjo çështje do të merr fund në Bosnjë. Në Bosnjë, ndoshta, merr fund një kapitull, por druaj se kapitulli tjetër do të jetë edhe më i përgjakshëm se i pari. Bartja e konfliktit në Kosovë dhe në Maqedoni, pas mendimit tim, do të çonte në një luftë evropiane në Ballkan. Frikësohem se, po ndodhi kështu, në Ballkan do të kemi situatën e luftës qytetare spanjolle, në të cilën vendet fqinje – ndodhta edhe disa të tjera – do t’i përkrahnin palët e ndryshme në konflikt dhe, kështu, do të vazhdonte procesi i eskalimit”, thotë Ekelen, për të konstatuar se “është e qartë se kjo do të kishte pasoja për stabilitetin e përgjithshëm evropian”.

16 korrik 1994

Edhe një kongresist amerikan iu bashkangjit Projektligjit për Kosovën

Kongresisti amerikan Geri Akerman, demokrat nga Nju-Jorku, iu bashkëngjit listës së kongresistëve që kanë përkrahur Projektligjin për Paqe dhe Demokraci në Kosovë.

Siç dihet këtë projektligj e kanë paraqitur kongresistët Suzan Molinari dhe Eliot Engël, të cilët kërkonin që sanksionet ndaj Serbisë të mos zbuten pa u bërë një zgjidhje për çështjen e Kosovës.

Geri Akerman është anëtar i lartë i Komitetit për marrëdhënie të jashtme në Kongresin Amerikan dhe është i angazhuar në Këshillin e të drejtave të njeriut në Kongres, njofton “Ruder Finn” nga Uashingtoni.

 

16 korrik 1997

“Nata” gëlltit flamujt shqiptarë

Rasti i viktimës së tretë u problematizua dhe u politizua tej mase në një pjesë të mjeteve të informimit në gjuhën maqedonase. Për Milaim Dautin, shtypi maqedonas mohon se është viktimë e ngjarjeve të Gostivarit, mirëpo, përkundër pohimeve të tilla, faktin se Milaimi ishte njëmend viktimë e dhunës policore, pos deklaratave të shumta të dobërdolasve, anëtarëve të familjes së të ndjerit, si dhe të strukturave shqiptare politike, e vërtetojnë edhe mjekët e Spitalit të Gostivarit. Ata thonë se ai ishte sjellë me plagë në kokës nga goditjet ditën e mërkurë. Milaim Dauti ishte rast i humbur, prandaj nga spitali i Gostivarit e dërguam si rast të rëndë në Qendrën Kirurgjike të Spitalit Ushtarak në Shkup, ndërsa shkrimet e shtypit maqedonas janë qesharake, theksojnë në spitalin e Gostivarit. Kryeshefi i repartit kirurgjik të spitalit të Gostivarit, kirurgu Gafur Mehmeti, i deklaroi “Rilindjes” se i ndjeri Milaim Dauti qe hospitalizuar më 9 korrik, ndërkaq për shkak të gjendjes së tij tejet të rëndë shëndetësore, gjakderdhjes dhe lëndimeve tjera që kishte pësuar nga goditjet në kokë, ai ishte transferuar në Qendrën Kirurgjike të Spitalit Ushtarak të Shkupit.

Ai ka thënë gjithashtu se prej të mërkurës e deri më këtë spital kanë kërkuar ndihmë mjekësore gjithsej 189 veta, prej të cilëve 28 u dërguan në spitalet e Shkupit, kurse 49 iu nënshtruan trajtimit hospilator në Gostivar. Dje në këtë spita nNga këta të ishin të shtrirë tre pacientë, jasht rrezikut jetësor.

Në Maqedoni vazhdon aksioni i policisë për heqjen e flamujve shqiptarë para kuvendeve të komunave, ku Këshillat e komunave sollën vendime për përdorimin e flamujve në ato komuna ku kjo popullatë përbën shumicën e popullsisë së komunës, duke u bazuar në nenin 48 të Kushtetutës së Maqedonisë i cili thotë se “nacionalitetet në Maqedoni mund të kultivojnë veçoritë kombëtare, kulturën dhe t’i përdorin simbolet. . . ”

Pas intervenimit brutal të policisë në Gostivar dhe Tetovë flamuri kombëtar shqiptar u hoq dje edhe para kuvendit të komunave të Dibrës dhe komunës së Likovës në afërsi të Kumanovës.

Nga Dibra bëhet e ditur se rreth orës 3:30 pesona të panjohur hoqën nga shtylla para kuvendit të komunës flamurin shqiptar dhe turk të cilët para komunave valonin pas vendimit të këshillit të komunës për përdorimin e falmujve kombëtar. Nga shtylla nuk u hoq flamuri shtetëror i Maqedonisë, por kryetari i komunës Qemajl Xhafa, me të kuptuar për këtë rast urdhëroi një anëtar të këshillit që të heqë nga shtylla edhe flamurin shtetëror. Kryetari i Komunës ka kërkuar infomacione nga policia në Dibër, por thuhet se nuk posedon informacione për kryerësit e kësaj vepre.

Poashtu sipas një informacioni nga Gostivari, që u emetua TVM edhe mbrëmë persona të panjohur i zbritën nga shtyllat flamujt shqiptarë, turk dhe shtetëror maqedonas dhe i dogjën.

Edhe në komunën e Likovës në Kumanovë, mbrëmë rreth orës 12:15 policia maqedonase hoqi nga shtylla para komunës flamurin kombëtar shqiptar. Sipas informatës së rojës së komunës, policia atij i ka urdhëruar të fikte dritat, ka hequr flamurin dhe ia ka dhënë rojës.

Lidhur me heqjen tre flamuve kombëtarë në këto komuna, zëdhënësi i Qeverisë në konferencën e djehsme për gazetarë tha se “Qeveria nuk ka njohuri për këtë”!?

Me rastin e ngjarjeve të fundit në Maqedoni udhëheqja më e lartë e komunës së Likovës në Kumanovë i dërgoi një letër të hapur kryetarit të Maqedonisë z. Kiro Gligorov.

Në këtë letër në mes tjerash thuhet se “shqiptarët në Maqedoni pa dyshim janë popullatë e madhe dhe autoktone, e cila me shekuj jeton në trojet e veta etnike dhe se padyshim janë qytetarë lojal ndaj shtetit maqedonas. Themi kështu me plot përgjegjësi për shumë arsye në radhë të parë shqiptarët paguajnë tatimet dhe taksat shtetërore, japin vetëkontributet e shpallura për ndërtmin e Maqedonisë, paguajnë kontrbibutet për arsim, shkencë, kulturë, shëndetësi dhe kontribute të tjera, marrin pjesë në kryerjen e shërbimit ushtarak, bile edhe ata persona që nuk e kanë rregulluar çështjen e nënshtetësisë.

Përkundër kësaj ky shtet shqiptarëve nuk iu ofron asgjë. Shqiptarët pothuaj në të gjitha sferat e jetës janë të privuar nga të drejta e tyre. Të gjitha kontributet që ia japin shtetit shkojnë në dobi të tjetërkujt, pjesëmrrja e shqiptarëve në arsim është katastrofale. E njëjta situatë është dhe në lëmenj tjerë të jetës si, kulturë, punësim etj.

Nuk duhet të jetë njeriu shumë i mençur që të kuptojë realitetin e shqiptarëve në Maqedoni. Shqiptarët ftohen masovikisht në shërbim ushtarak dhe përbëjnë 30 për qind të regrutëve, përkundër kësaj numri i kuadrit udhëheqës ushtarak është katastrofal, por jo me fajin e shqiptarëve. Kjo nuk do koment.

Universiteti i Tetovë lindi si nevojë imanente e kohës dhe është domosdoshëmri për sigurimin e egzistencës së shkollës shqipe, për emancipimin e popullit shqiptar, prandaj si kryetar i Kuvendit të komuëns së Likovës në bazë të Statutit të Këshillit komunal, u bashkëngjitemi themeluseve të Universitetit të Tetovës”.

Në fund të letrës shprehet dëshira që me me autoritetin e tij z. Gligorov të ndikojë që këto probleme të zgjdihen sepse këto janë në dobi të shiptarëve dhe të Maqedonisë, thuhet në mes tjerash në letrën e hapur që këto ditë ia dërgoi z. Vahit Nasufi, kryetar i komunës së Likovës në emër të vet dhe Këshillit komunal, kryetarit të Republikës z. Kiro Gligorov.

 

Continue Reading

Vendi

Argjentina përmbys Anglinë me magjinë e Messit dhe arrin në finalen e madhe

Published

on

By

Argjentina ka siguruar një kualifikim dramatik për në finalen e madhe pasi mposhti Anglinë me rezultatin 2:1 në gjysmëfinalen e zhvilluar në Atlanta. Edhe pse anglezët kaluan të parët në avantazh në minutën e 55-të me golin e Anthony Gordon, argjentinasit nuk u dorëzuan dhe treguan një karakter të jashtëzakonshëm në minutat e fundit të lojës.

Lionel Messi ishte sërish vendimtar duke dhuruar dy asistime kyçe: fillimisht për supergolin e Enzo Fernandezit që barazoi shifrat në minutën e 85-të, dhe më pas për Lautaro Martinezin, i cili shënoi golin e fitores në minutën e 92-të.

Me këtë përmbysje të madhe, Argjentina shkon në finalen e dytë radhazi dhe ka shansin e artë të mbrojë trofeun e Kupës së Botës të fituar në Katar në vitin 2022, një sukses që historikisht e kanë arritur vetëm Brazili dhe Italia shumë kohë më parë.

Ndeshja finale do të luhet këtë të dielë në New Jersey në orën 21:00, ku Argjentina do të përballet me Spanjën, e cila eliminoi Francën. Ndërkohë, Anglia dhe Franca do të diskutojnë vendin e tretë të shtunën në orën 23:00. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Kurti: Gazin amerikan synojmë ta marrim përmes portit e termocentralit të Vlorës

Published

on

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti bëri me dije se qeveria e ka në plan përdorimin e gazit të lëngshëm amerikan.
Veçse tha se kjo synohet të bëhet përmes portit detar, e jo me gazsjellës.

“Dhe po shqyrtojmë mundësinë për të përdorur gazin e lëngëzuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës përmes bashkëpunimit me Shqipërinë në termocentralin e Vlorës”, tha ai, gjatë ceremonisë së fillimit të ndërtimit të Parkut Solar Fotovoltaik me kapacitet prej 105 MW, në Kramovik të Rahovecit.

Projekt ky I nisur në kuadër të ankandit të parë solar të mbështetur e dizajnuar nga SHBA.

”Falënderoj qeverinë e SHBA-ve për mbështetjen në përgatitjen dhe dizajnimin e ankandit të parë solar. Ekspertiza e tyre ka ndihmuar që procesi të zhvillohet mbi praktikat më të mira ndërkombëtare dhe të krijojë besim te investitorët”, tha Kurti.

Për këtë project, tha se synon të rrisë prodhimin e energjisë nga burimet e ripërtëritshme dhe të kontribuojë në forcimin e sektorit energjetik të Kosovës.

“Përtej rritjes së prodhimit vendor, ky projekt ka domethënie të veçantë edhe për raportin tonë me mërgatën. Kompania udhëheqëse e konsorciumit, Orllati Group, është e zhvilluar në Zvicër, ku ka fituar përvojë, kapital dhe standarde pune, të cilat tani po i sjell në Kosovë me investim afatgjatë”, tha Kurti.

Ai e shfrytëzoi rastin për ta lavduar mërgatën për ndihmën e shumëanëshme dhënë Kosovës.

“Për dekada mërgata jonë ka qëndruar pranë Kosovës në momentet më të vështira. Sot po shohim gjithnjë e më shumë ndërmarrës nga mërgata që po kthehen me investime, me prodhim, teknologji dhe me vende pune. Kjo është një fazë e re dhe tej mase e rëndësishme e kontributit të saj”./kosovapress/A.K/

 

Continue Reading

Lajmet

Qeveria mban mbledhjen e 28-të, miraton disa vendime

Published

on

Qeveria në detyrë e Republikës së Kosovës ka mbajtur mbledhjen e saj të 28-të në mënyrë elektronike, ku ka miratuar këto vendime:

  • Është emëruar Ragmi Dalipi në pozitën e Drejtorit të Përgjithshëm të Agjencisë së Shoqërisë së Informacionit.
  • Është miratuar vendimi përfundimtar për shpronësim për interes publik të pronave ish-shoqërore të administruara nga AKP-ja për realizimin e dy projekteve në Komunën e Gjakovës:
    • administrimi i objektit të ish-“Bankos”-it për nevojat e administratës komunale;
    • ndërtimi i një fushe futbolli dhe hapësirave rekreative në fshatin Trakaniq dhe zonat përreth.
  • Është miratuar ndryshimi i Vendimit të Qeverisë Nr. 11/08, me të cilin Besnike Mehmeti nga Zyra e Kryeministrit emërohet zëvendësuese e anëtarit të Komisionit për shqyrtimin dhe vendosjen e zyrtarizimit të gjendjes faktike dhe mospërputhjeve me Regjistrin e të Drejtave të Pronës së Paluajtshme, në vend të Ervina Gashit./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara