Lajmet

​100 nxënës të arsimit fillor braktisën shkollën vitin e kaluar

Nga ministria po kërkohet që të punojnë në parandalimin e rasteve të tilla.

Published

on

Bankave shkollore vitin e kaluar iu munguan rreth 100 nxënës të arsimit fillor. Ani pse arsim i obligueshëm, shumë vajza e djemë nuk arritën të përfundojnë as nëntëvjeçaren. Numër më i madh i braktisjes u regjistrua në arsimin e mesëm të lartë. 900 nxënës të tjerë të Kosovës nuk vijuan shkollimin gjatë vitit 2020-2021. Madje në këtë periudhë Kosova regjistroi 12 mijë nxënës më pak. Kjo më së shpeshti po ndodhë për shkak të kushteve jo të mira ekonomike, ku fëmijët po detyrohen të punojnë, ani pse është shkelje e të drejtave të fëmijëve. Në raste të tjera, vajzat detyrohen të lënë shkollimin, numër i madh evidentohet te komunitet. Nga ministria po kërkohet që të punojnë në parandalimin e rasteve të tilla, ndërkaq nga vet ky institucion thonë se kanë hartuar politika në parandalim e rikthim të nxënësve.

Koordinatorja për të drejtat e njeriut në Ministrinë e Arsimit, Merita Jonuzi tregon se shifrat e rasteve të braktisjes së shkollave kanë rënë, por vjetëve të fundit ka edhe rënie të natalitetit.


“Rreth 100 apo në përqindje është 1.05 braktisja në arsimin e obliguar, klasa 1 deri në 9. Ndërkaq, braktisjen e kemi të lartë në arsimin e mesëm të lartë. I kemi 1,19, ndërkohë që viteve më parë kemi pasur 3 për qind, ka qenë një numër i lartë ose shifra të larta të braktisjes në niveleve arsimore. Tani kemi një rënie, por që neve na shqetëson secila shifër, për faktin se legjislacioni në fuqi dhe sidomos në arsimin e obligueshëm kërkon që të gjithë fëmijët të jenë në banka shkollore dhe të jenë përfitues të sistemit arsimor…(10:36) I kemi rreth 900 nxënës braktisës në arsimin e mesëm të lartë. Nuk është arsim i obligueshëm, por vëmendja jonë është që terreni të punojë shumë në parandalim”
, tregon ajo.

Faktorët social e ekonomik janë kryesorët që po ndikojnë në braktisjen e shkollimit. Por kjo po ndryshon varësisht nga komunat në Kosovë.


“Faktorët kryesorë që e motivojnë braktisjen e shkollimit janë faktorët social e ekonomik. Ka edhe faktorë individual, familjarë që e gjenerojnë problemin e braktisjes. Por, kryesisht faktori ekonomik e social herë-herë kulturor është ai që e shkakton problemin kryesor të braktisjes…(04:36) Komunat që kanë braktisjen më të madhe të shkollave janë komunat e mëdha, por edhe komuna të vogla. E kemi Gjakovën, Pejën, Prizrenin, Malishevën, Vushtrrinë, Prishtinën që kanë shifra pak më të larta të braktisjes”, shton ajo.

Përveç braktisjes së tërësishme të shkollave, problem për shumë nxënës mbesin edhe mungesat e shumta.

Kryesuesi i kolegjiumit parauniversitar në Asociacionin e Komunave të Kosovës, Samir Shahini thotë se që nga pandemia ka pasur vështirësi të nxënësve për t’iu rikthyer normalitetit.

“Kemi ende raste të shumta që nxënësit vazhdojnë të mos gjejnë përshtatshmëri të nevojshme për t’iu rikthyer sistemit arsimor dhe ka mungesa të shumta. Mendoj se si fenomen ende kemi problemi të shumta me mungesat e shumta më tepër se sa me mungesë totale. Mirëpo, në arsimin e obligueshëm këta që kanë mungesa të shumta duhet të iu mundësojë shkolla, jemi të obliguar me ligj, t’iu mundësohet që arsimin e obligueshëm ta përfundojmë edhe me provime klasore”, deklaron Shahini.

Në vend gjithmonë e më pak ka numër të nxënësve në shkolla, por shkak është edhe migrimi.


“Arsimi i obligueshëm shpesh herë, arsyeja kryesore e braktisjes është largimi nga Kosova, migrimi. Prej vitit të kaluar në këtë vit shkollor kemi statistikisht 12 mijë nxënës më pak në sistem të arsimit parauniversitar në Kosovë. Që është shumë alarmante. Faktor kryesor mbetet nataliteti në ulje e sipër në vendin tonë. Një tjetër faktor është migrimi”
, shton Shahini.

Koalicioni i organizatave joqeveritare për mbrojtjen e fëmijëve (KOMF) e konsideron shkelje të drejtave të fëmijëve, pamundësinë për vijimin e shkollimit.

“Ne si koalicion konsiderojmë se kjo është shkelje e të drejtave të fëmijëve, sepse e drejta për arsim është e drejtë e garantuar me të gjitha instrumentet ndërkombëtare për të drejtat e njeriut. Madje, edhe me legjislacionin në Kosovë edhe përmes kushtetutës dhe të gjiytha ligjeve të tjera, nuk është vetëm e drejtë por edhe obligim i të gjithë personave dhe shoqërisë që fëmijëve t’iu mundësojmë dhe t’iu garantojmë shkollim falas. Sipas të dhënave të ASK-së në bashkëpunim me UNICEF, raporti i fundit tregon se braktisja e shkollave vazhdon të mbes një problem sidomos te komunitetet romë, ashkalinj, egjiptianë. Ku 84 për qind e fëmijëve të komuniteteve ndjekin shkollat fillore… 64 për qind e ndjekin shkollën e mesme të lartë, ndërkaq 31 për qind e ndjekin shkollën e mesme të ulët”, shprehet Bukureza Surdulli.

Një nga grupet e cenueshme në arsim janë edhe fëmijët me aftësi të kufizuara.

“Sidomos gjatë pandemisë ka pasur braktisje, por edhe janë lënë anash për shkak të pamundësive që të ndjeket shkollimi. Për shkak edhe të mungesës së infrastrukturës, për shkak të mungesës së pajisjeve elektronike. Ka qenë një fenomen që është vënë në dukje në vitin 2020 në pandemi, mirëpo edhe përgjatë viteve të mëparshme fëmijët me aftësi të kufizuara kanë pasur vështirësi për ndjekjen e mësimit”, thekson Surdulli nga KOMF.

Në bazë të dhënave të ministrisë, 63 meshkuj dhe 46 femra në arsimin fillor dhe të mesëm të ulët kanë ndërprerë shkollimin. Por, nga Këshilli Rinor Kosovar (KYC) thonë se femrat mbesin më të ‘përjashtuarat’ në arsim.

Hekuran Meta nga kjo organizatë deklaron se nga raportimet në organizatën e tyre kanë evidentuar disa faktorë që po ndikojnë në braktisjen e shkollave.

“Shumicën e rasteve që i kemi pasur që detyrohen ta lënë mësimin janë në zona rurale apo ku ka shumicë të komuniteteve. Ku për shkak të kushteve të këqijave ekonomike detyrohen ta lënë mësimin dhe të bëjnë punë të tjera të cilat mund ta ndihmojnë familjen e tyre. Por, kemi edhe shumë raste të tjera ku nxënëset detyrohen ta lënë mësimin në rastin kur vajzat detyrohen që të ndjekin normat dhe rolet gjinore. Pra, në vend se të shkojnë në edukim detyrohen të bëjnë punët e shtëpisë apo të familjes. Kemi shumë raportime që na kanë ardhur në formën e raportimit të Këshillit të Nxënësve të Kosovës ku përveç arsyejeve që i përmende, kemi pasur shumë raste kur nxënësit janë detyruar të lënë mësimin për shkak të kushteve të këqija në sistemin arsimor të Kosovës”, deklaroi ai.

Merita Jonuzi nga Ministria e Arsimit shprehet se kanë krijuar sistem të identifikimit të hershëm të problemit të braktisjes. Sipas saj, ekipet në terren po punojnë në parandalimin dhe kthimin e nxënësve në banka shkollore.

“Ekipet po punojnë, dikush më mirë, dikush më dobët. Ne jemi duke punuar ngushtë si ministri për të ngritur kapacitetet e të gjithëve në terren për t’i zbatuar mirë këto politika në mënyrë që të gjithë fëmijët në Kosovë, pa dallim gjinie, etnie apo rrethane tjetër të jenë përfitues të sistemit arsimor. Dhe të zhvillohen brenda potencialit të plot, për aq sa ata kanë potencial”, përfundoi ajo.

Institucionet arsimore bazuar në Konventën për të Drejtat e Fëmijëve duhet të kujdesen për pjesëmarrje dhe gjithëpërfshirje në arsim cilësor, duke siguruar zhvillimin e fëmijëve brenda potencialit të plotë. 

Continue Reading

Vendi

Gjendet pa shenja jete një person në Prizren

Published

on

By

Një burrë në Prizren është gjetur pa shenja jete. Sipas raportit 24 orësh te Policisë se Kosovës , rasti ka ndodhur më 27 prill 2026, në rrethana që ende pritet të sqarohen.

Menjëherë pas marrjes së informatës, në vendin e ngjarjes kanë dalë njësitë policore dhe ekipi mjekësor, i cili ka konstatuar vdekjen e viktimës. Deri më tani, shkaqet e vdekjes mbeten të panjohura, duke bërë që autoritetet të nisin hetimet nën cilësimin “hetim i vdekjes”.

Me vendim të prokurorit kompetent, trupi i pajetë i viktimës është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore (IML) për obduksion.

 

Continue Reading

Vendi

Prishtinë: Një i arrestuar për kanosje dhe dy armë të sekuestruara

Published

on

By

Brenda 24 orëve të fundit, Policia e Kosovës ka ndërhyrë në dy raste të ndara të kanosjes në rajonin e Prishtinës, të cilat kanë rezultuar me arrestimin e një personi dhe konfiskimin e armatimit.

Në rastin e parë të regjistruar në Prishtinë, policia ka arrestuar një person, i cili dyshohet se ka përdorur rrjetet sociale për të kërcënuar një burrë kosovar. Pas denoncimit të viktimës dhe mbledhjes së provave fillestare, prokurori ka lëshuar vendim që i dyshuari të dërgohet në mbajtje për procedime të mëtejshme.

Ndërkohë, një tjetër incident ka ndodhur në fshatin Besi, pas një mosmarrëveshje mes dy personave. Policia ka intervistuar palët e përfshira dhe, me qëllim parandalimin e eskalimit të situatës, ka sekuestruar dy armë (për të cilat i dyshuari posedonte leje) së bashku me 60 fishekë. Pas intervistimit, me urdhër të prokurorit, ky rast ka kaluar në procedurë të rregullt hetimore.

 

Continue Reading

Vendi

Zgjedhja e Presidentit: Prapaskenat e një dite me dy seanca dhe dështimi i votimit në rundin e parë

Published

on

By

Zhvillimet e fundit në Kuvendin e Kosovës rreth zgjedhjes së Presidentit të ri janë shoqëruar me tensione të larta, akuza për shkelje të Kushtetutës dhe një bllokadë totale nga ana e partive opozitare.

Gjithçka nisi me një seancë të thirrur të hënën në orën 17:00, e cila ishte paraparë si një hapësirë për diskutim lidhur me procesin e zgjedhjes së kreut të shtetit. Gjatë këtij takimi, kandidatët e mëparshëm, Glauk Konjufca dhe Fatmire Mulhaxha-Kollçaku, u tërhoqën zyrtarisht nga gara për t’i hapur rrugë një procesi të ri, por kjo nuk mjaftoi për të bindur opozitën.

Partitë opozitare si PDK, LDK dhe AAK e bojkotuan këtë seancë, duke e cilësuar atë si një performancë të brendshme të partisë në pushtet dhe jo si një përpjekje serioze për konsensus kombëtar.

Në vazhdën e kësaj situate, një tjetër seancë e jashtëzakonshme u thirr në orën 20:30, ku në procedurë votimi u futën dy kandidatet e reja të propozuara nga Lëvizja Vetëvendosje, Feride Rushiti dhe Hatixhe Hoxha.

Megjithëse procesi nisi, ai dështoi që në rundin e parë, pasi në sallë nuk ishin të pranishëm 80 deputetë, siç kërkohet me rregullat kushtetuese. Kandidatja Feride Rushiti mori 63 vota, ndërsa Hatixhe Hoxha nuk mori asnjë, duke bërë që kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, ta ndërpresë seancën për ta shtyrë atë për të martën.

Gjatë kësaj kohe, Haxhiu u bëri thirrje vazhdimisht deputetëve të tjerë që të hyjnë në sallë, duke pretenduar se ata ndodheshin në zyrat e tyre brenda ndërtesës së Kuvendit, por thirrjet e saj ranë në vesh të shurdhër.

Nga ana tjetër, kryeministri Albin Kurti e akuzoi opozitën për mosrespektim të vullnetit të popullit dhe për bllokadë të qëllimshme. Ai u shpreh se qeveria ishte e gatshme për bashkëpunim, madje duke ofruar edhe pozitën e kryeparlamentarit apo propozimin e emrave konsensualë, por sipas tij, opozita ka preferenca për koalicione të padeklaruara që synojnë vetëm dëmtimin e subjektit fitues.

Kjo qasje u kundërshtua ashpër nga krerët e opozitës. Bedri Hamza nga PDK dhe Besnik Tahiri nga AAK e cilësuan nisjen e votimit pa kuorumin e nevojshëm si një “puç kushtetues” dhe një goditje të rëndë ndaj demokracisë. Ata kritikuan edhe joseriozitetin e thirrjes së seancave brenda pak minutave, duke e konsideruar këtë si një përpjekje për të detyruar institucionet në rrugë antikushtetuese.

Edhe Lidhja Demokratike e Kosovës, përmes kryetarit Lumir Abdixhiku, shprehu pakënaqësinë e saj, duke bërë të ditur se kishin mbledhur 15 nënshkrime për të mbështetur një kandidaturë, por akuzuan Lëvizjen Vetëvendosje se e refuzoi dialogun e mirëfilltë.

Ndërkohë, Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) paralajmëroi se çdo tentativë për të zgjedhur presidentin pa praninë e dy të tretave të deputetëve në dy rundet e para është një shkelje e hapur e ligjit dhe krijon precedentë të rrezikshëm për stabilitetin e vendit. Me afrimin e datës 28 prill, që është edhe afati i fundit ligjor për zgjedhjen e presidentit, vendi mbetet në një pritje të tensionuar mes nevojës për institucione të qëndrueshme dhe krizës së thellë politike.

 

Continue Reading

Lajmet

Kurti: LDK-ja i hodhi poshtë të gjitha propozimet tona për marrëveshje

Published

on

By

Gjatë fjalimit të tij në seancën parlamentare që po diskutohet çështja e presidentit, kryeministri Albin Kurti ka drejtuar kritika të ashpra ndaj Lidhjes Demokratike të Kosovës.

Ai deklaroi se ky subjekt ka treguar mospërfillje ndaj ofertave të shumta për arritjen e një dakordimi politik.

Në sallën ku mungon opozita për shkak të bojkotit, Kurti theksoi se partitë opozitare po përdorin bllokada institucionale me synimin e vetëm për të dëmtuar fituesin e zgjedhjeve të fundit. Sipas tij, kompromisi duhet të jetë parimor dhe jo një mjet për përfitime personale të individëve.

“Marrëveshje politike dhe kompromisi për koalicion qeverisës është gjëja më normale. Kompromisi nuk është pazar për të rehatuar figura politike”, u shpreh Kurti.

Kreu i qeverisë shtoi se çdo marrëveshje duhet të pasqyrojë fuqinë që partitë kanë marrë nga votat e qytetarëve. Ai u shpreh i habitur me faktin që opozita nuk ka propozuar asnjë emër konkret për postin e presidentit, përkundër kërkesave të tij.

“Nuk mund të gjeni askund në Evropë e as në botë që ka një subjekt që ju thotë partive sillni tre emra dhe ne ju votojmë. Nëpër takime unë kam përmendur edhe emra të këtyre partive opozitare, por ata nuk përmendën kurrë asnjë emër, pse e bënë këtë nuk e dimë”, deklaroi kryeministri.

Kurti zbuloi gjithashtu se i kanë ofruar LDK-së një partneritet të gjerë qeverisës, duke i propozuar poste ministrore me peshë të madhe, madje dyfish më shumë sesa partnerit tjetër të koalicionit, Listës Guxo, por që këto propozime nuk janë pranuar.

Haxhiu: Bojkoti i opozitës po e bllokon qëllimisht procesin kushtetues

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka paralajmëruar se vendimi i partive opozitare për të mos marrë pjesë në seancën për presidentin po e çon vendin drejt një ngërçi të dëmshëm.

Sipas saj, ky veprim jo vetëm që pengon procedurat ligjore, por edhe “e shtyn vendin drejt një krize të panevojshme”.

Haxhiu sqaroi se pas dështimit të seancës së 5 marsit për shkak të mungesës së kuorumit, i është drejtuar Gjykatës Kushtetuese për sqarime, ku mori përgjigje se detyrimi i deputetëve për pjesëmarrje në votim është tashmë i qartë.

“Përgjigja ishte e qartë, kjo çështje është vendosur njëherë. Nuk ka hapësirë për shmangie nga ky detyrim”, u shpreh Haxhiu.

Ajo rikujtoi se prezenca në sallë nuk është çështje dëshire, por një obligim zyrtar që buron nga mandati i deputetit.

“Deputetët janë të obliguar që të jenë të pranishëm dhe të votojnë, përveç kur kanë marrë leje paraprake”, nënvizoi kryeparlamentarja.

Në përmbyllje, Haxhiu shtoi se ndonëse nuk synon t’i detyrojë subjektet opozitare të ndryshojnë bindjet e tyre politike, mbetet kërkesë e qytetarëve që të zgjedhurit e popullit të përmbushin detyrën e tyre dhe të mundësojnë zgjedhjen e kreut të ri të shtetit.

Opozita refuzon të marrë pjesë në seancën për diskutimin e presidentit

Deri sa po pritet të fillojë seanca e thirrur në Kuvendin e Kosovës për diskutimin e zgjedhjes së presidentit, partitë opozitare kanë zgjedhur të mos marrin pjesë, duke e konsideruar këtë thirrje si joserioze dhe spektakël politik.

Kreu i LDK-së, Lumir Abdixhiku, konfirmoi shkurtimisht se partia e tij nuk do të jetë pjesë e këtij procesi:“Nuk marrim pjesë në seancë. Kjo është show propagandues i VV-së.”

Nga AAK-ja, Besnik Tahiri akuzoi kryeministrin se po e shndërron Kuvendin në arenë për debate të brendshme partiake

“Kurti në vend se të flasë në organe të partisë, do që platformën e Kuvendit ta kthejë në diskutim të brendshëm”, u shpreh Tahiri.

Ndërkaq, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, bëri të qartë se pa marrëveshje paraprake nuk ka lëvizje nga qëndrimet e tyre.

“Kemi thënë që fillimisht të ketë marrëveshje mbi parime të caktuara dhe pastaj të vijmë e t’i propozojmë emrat”, tha Hamza.

Me bojkotin e shpallur nga tri partitë kryesore opozitare, mbajtja e seancës mbetet në pikëpyetje, pasi pa prezencën e 80 deputetëve rrezikohet dështimi i procesit vetëm një ditë para skadimit të afatit kushtetues.

Foto: REL

Continue Reading

Të kërkuara