Kur përvoja të ngjashme përsëriten vazhdimisht në trurin e njeriut për vite me radhë, struktura e tij bëhet mjaft fikse dhe rezistuese ndaj ndryshimeve të shpejta.

Kjo mund të nënkuptojë, ndër të tjera, se njerëzit me depresion kronik, në të cilët përjetësohen vazhdimisht përvojat negative, kanë pak shanse për të dalë prej tij.

Shkencëtarët ishin të bindur më parë se struktura e trurit të të rriturve ishte përgjithësisht e pandryshueshme dhe e paaftë për të ndryshuar, të paktën për ndryshime të shpejta. Por në dekadat e fundit është treguar se truri, jo vetëm i fëmijëve, por edhe i të rriturve, ndryshon funksionalisht, madje edhe morfologjikisht. Kjo aftësi e trurit për të ndryshuar quhet neuroplasticitet. Ai mundëson krijimin e qarqeve të reja nervore, sinapset e reja, madje edhe neuronet e reja. Këto ndryshime në përgjithësi ndodhin ngadalë dhe gradualisht, shumë më pak te të rriturit sesa te fëmijët.

Terapitë e ndryshojnë trurin çuditërisht shpejt

Megjithatë, një punim i ri i shkencëtarëve gjermanë i paraqitur në Kongresin e Kolegjit Evropian të Neuropsikofarmakologjisë (ECNP) në Vjenë tregoi se nuk është kështu.

Sipas rezultateve të hulumtimit të tyre, trajtimi spitalor i depresionit me tri terapi të njohura mund të çojë në një rritje të lidhjes së neuroneve të trurit brenda vetëm disa javësh.

Në të njëjtën kohë, pacientët që reagojnë mirë ndaj terapive të tilla tregojnë një rritje më të madhe të lidhjes sesa ata që nuk reagojnë ndaj tyre dhe ata që nuk trajtohen.

Ilaçet kundër depresionit, terapia konjitive e sjelljes (CBT) dhe terapia elektrokonvulsive (ECT) nuk funksionojnë për të gjithë me çrregullime të rënda depresive, por ekipi gjerman thotë se një kombinim i këtyre trajtimeve mund të ndryshojë strukturat e trurit, të cilat konsiderohen kyçe për trajtimin e kushteve të tilla si kronike. dhe depresion të rëndë. Se sa zgjasin ndryshime të tilla mbetet për t’u përcaktuar.

Duke prezantuar punën në kongres, autori kryesor i tij, profesori dhe psikologu Jonathan Repple nga Universiteti i Frankfurtit, tha se ekipi zbuloi se, për habinë e tyre, këto ndryshime ndodhën gjatë një periudhe prej vetëm 6 javësh.

Ai vuri në dukje se ekipi i tij nuk e di “si ndodhin këto ndryshime ose pse do të ndodhnin me forma kaq të ndryshme trajtimi”, por shpjegoi se këto rezultate janë kryesisht në përputhje me “besimin e tyre se edhe gjatë një periudhe të shkurtër kohore truri ka një fleksibilitet shumë më i madh në përshtatje sesa mendohej më parë”.

Depresioni ndryshon trurin

Njerëzit që vuajnë nga depresioni i rëndë kronik shpesh kanë probleme me rregullimin e emocioneve negative dhe përgjigjet fiziologjike ndaj stresit. Në kushte të tilla të vështira, të shijosh edhe aktivitetet më të këndshme në jetë mund të perceptohet si një barrë.

Disa skanime të mëparshme të trurit kanë treguar se depresioni i rëndë shoqërohet me ndryshime në vëllimin e lëndës gri (e cila përbëhet nga trupat e neuroneve) dhe lëndës së bardhë (e cila përbëhet nga fibra nervore). Ajo shoqërohet gjithashtu me rritjen e aktivitetit në amigdalë, pjesa e trurit përgjegjëse për përpunimin e emocioneve, e cila ndikon në përvojat emocionale.

Së fundi, shoqërohet edhe me ulje të hipokampusit, i cili luan një rol të madh në të mësuarit dhe kujtesën afatgjatë, si dhe me uljen e ganglioneve bazale, të cilat marrin pjesë edhe në përpunimin e emocioneve.

Nëse vërtet ekziston një lidhje e fortë dhe e diferencuar midis strukturës së trurit të njeriut dhe depresionit, kjo mund të bëjë një rrugë të gjatë në përmirësimin e diagnostikimit dhe trajtimit të sëmundjeve mendore.

Një studim i efektit të tri terapive

Në studimin e ri, shkencëtarët përdorën imazhe të rezonancës magnetike (MRI) për të skanuar trurin e 109 pacientëve me çrregullim të madh depresiv përpara se të fillonin trajtimin. Pas kësaj, pacientët trajtoheshin me terapi elektrokonvulsive, ose psikoterapi (tipi i sjelljes), ose me ilaçe kundër depresionit (të ashtuquajturit antidepresivë), ose me ndonjë kombinim të këtyre terapive.

Gjashtë javë pas ekzaminimit të parë MRI, truri i pacientëve u skanua përsëri. Rezultatet “para dhe pas” më pas u krahasuan me trurin e 55 pjesëmarrësve të shëndetshëm të studimit.

Autorët zbuluan se pacientët me përmirësimin më të madh të simptomave shfaqën gjithashtu ndryshimet më strukturore në tru. Pas gjashtë javësh, lidhja midis neuroneve në pjesë të caktuara të trurit të tyre u rrit dhe këto efekte ishin të pavarura nga zgjedhja e trajtimit.

“Ne ishim të befasuar me shpejtësinë e përgjigjes”, tha Repple.

Shkencëtarët besojnë se për trajtimin e depresionit dhe sëmundjeve të tjera psikiatrike, ndryshimet plastike në strukturën e trurit ndodhin me kalimin e kohës.

Ky konsiderohet si një mekanizëm i zakonshëm i veprimit të antidepresantëve, psikoterapisë dhe terapisë elektrokonvulsive. Megjithatë, hulumtimi që sqaron se cilat ndryshime janë të nevojshme ose specifike për përgjigjen ndaj trajtimit ose remisionit të depresionit është i rrallë.

Si funksionojnë të tri terapitë?

Siç u tha në hyrje, në trajtimin e depresionit, ekspertët sot përdorin kryesisht tri terapi natyrale: antidepresivë, terapi konjitive-sjellëse (CBT) dhe terapi elektrokonvulsive (ECT).

ECT duket të jetë trajtimi më efektiv dhe më i shpejtë për depresionin e rëndë dhe rezistent. Kjo metodë u prezantua nga Cerletti dhe Bini në vitin 1938. Ishte i ashtuquajturi ECT amtar, efektet anësore të së cilës e sollën reputacionin e kësaj terapie në mesin e shekullit të 20-të, veçanërisht në media dhe filma për shembull, One Flew Over the Cuckoo’s Nest.

Megjithatë, sot ECT aplikohet në një mënyrë krejtësisht tjetër: në depresione të rënda dhe rezistente (që nuk i përgjigjen antidepresivëve), me pëlqimin e pacientit, pas trajtimit somatik (që përjashton disa kundërindikacione), pacienti është nën anestezi dhe nën ndikim. i një relaksuesi muskulor (kështu që nuk ka konvulsione klasike).

Në këtë terapi, një rrymë elektrike kalon nëpër trurin e pacientit. Hulumtimet kanë treguar se ECT përmirëson komunikimin midis neuroneve në pjesë të caktuara të trurit.

Për më tepër, studiuesit në Universitetin Johns Hopkins zbuluan kohët e fundit se qelizat e reja të trurit zhvillohen në hipokampusin e minjve të trajtuar me ECT.

Studimet njerëzore kanë prodhuar rezultate të ngjashme. Për shembull, në vitin 2015, shkencëtarët zbuluan se ECT ri-formëson lidhjet neuronale në amigdalën dhe hipokampusin e pacientëve me depresion të rëndë.

Ilaçet kundër depresionit janë lidhur me plasticitetin neuronal në hipokampus dhe korteksin parafrontal përmes dekadave të kërkimit. Terapia kognitive-sjellëse (CBT), nga ana tjetër, shoqërohet me aktivizimin e ndryshuar të trurit në korteksin parafrontal dhe precuneus, të cilat janë të lidhura me imazhet mendore dhe kujtesën. Por pavarësisht se janë të bazuara në prova, këto terapi nuk janë gjithmonë njësoj efektive ose rezultojnë në nivele të qëndrueshme të ndryshimit të trurit.

Truri është një strukturë jashtëzakonisht komplekse dhe e njëjta gjë vlen edhe për emocionet njerëzore, andaj, lidhja e të dyjave është një detyrë jashtëzakonisht e vështirë.

Pasi studimi i ri tregoi se këto terapi mund të shkaktojnë ndryshime në tru, pyetja tjetër është nëse trajtime të ndryshme mund të ndryshojnë pjesë specifike të rrjeteve të trurit, ose anasjelltas – nëse mund të përdorim ndërprerje në rrjetet e trurit për të zgjedhur terapi që mund të jenë të dobishme.

Fatkeqësisht, ndryshimet e regjistruara në hulumtimin e ri nuk mund të lidhen ende me një formë specifike trajtimi. Siç sugjerojnë vetë autorët, për këtë do të duhet të kryhen kërkime më të detajuara. Por mbi të gjitha, rezultatet e regjistruara duhet të përsëriten në studime të pavarura.