Lajmet

​Tim Judah: Marrëveshja Kosovë-Serbi në Uashington asgjë befasuese, ri-angazhim çështjesh të njohura

Published

on

Tim Judah, analist për çështjet e Ballkanit në revistën britanike ‘The Economist’ thotë për Top Channel se pikat e marrëveshjes mes Kosovës dhe Serbisë, janë një ri-angazhim për të normalizuar marrëdhëniet, gjë të cilën e kemi dëgjuar shumë herë në të shkuarën.

Analisti anglez nuk beson se do të ketë një angazhim të dytë të Uashingtonin për njohjen e ndërsjellët Kosovë Serbi.

Tim Judën e intervistoi gazetari i Top Channel, Muhamed Veliu.

Muhamed Veliu: Zoti Judah si e shihmi marrëveshjen e nënshkruar në Shtëpinë e Bardhë dhe kush ishte ajo që mund të quhet si pika e fitores për Kosovën?

Tim Judah: Unë besoj se është një marrëveshje jo befasuese e kështu Kosova dhe Serbia nuk kanë fituar ndonjë gjë sikurse Kosova dhe Serbia nuk kanë humbur diçka në të gjithën këtë. Pamë një përzierje të çuditshme gjërash pasi në marrëveshje ka pika të dakorduar më parë . Tani kemi të bëjmë me një ri-angazhim për të normalizuar marrëdhëniet gjë të cilën e kemi dëgjuar shumë herë në të shkuarën. Çështjet ekonomike siç është hekurudha ne i kemi dëgjuar në të shkuarën. Njohja nga Izraeli, përmendja e Hezbollahut apo bllokimi 5 G janë 100 % relevante në marrëdhëniet Kosovë-Serbi. Mbase janë me interes për amerikanët në një kohë kur palët nuk nënshkruan marrëveshje mes tyre. E gjitha është ‘ok’, por le të shohim çfarë do të prodhojë kjo në krahun ekonomik. Nuk kemi të bëjmë me fitues apo të humbur nga kjo.

Por në perspektivën afatgjatë marrëveshja ka për tu harruar paçka se u bë dhe nuk solli ndonjë ndryshim të madh. Ajo që do të jetë e dëmshme për zotin Hoti dhe posaçërisht për zotin Vuçiq janë pamjet filmike të të dyve përballë Trump nga ku duken si djem shkolle përpara mësuesit kujdestar. Do të shihet në të ardhme dëmi i shkaktuar në imazhin e tyre politik në terma afat gjatë.

Muhamed Veliu: Sipas jush cila është pika më e rëndësishme e marrëveshjes?

Tim Judah: Nuk shikoj ndonjë pikë të rëndësishme në marrëveshje. Thjesht kemi të bëjmë me një angazhim të ri për çështje të caktuara. Ndërsa pjesa janë tërësisht pa lidhje për marrëdhëniet Kosovë-Serbi. Ata thonë njohje e ndërsjellët e diplomave, por këtë e kanë bërë në të shkuarën pasi është pjesë e marrëveshjes me BE. Angazhim për të gjetur të zhdukurit. Ne e kemi dëgjuar këtë shumë herë në të shkruarën. Jemi përballë një përsëritje të gjërave. Në dokumentet e nënshkruara nuk ka asnjë madhore e cila qëndron.

Muhamed Veliu: Presidenti Vuçiq gjatë negociatave në Uashington ia arriti të sigurojë një marrëveshje pa përmendur fjalët “njohje e ndërsjellët”. Ishte kjo një fitore për Serbinë dhe humbje për Kosovën?

Tim Judah: Nuk do të ishte reale të ndërtohej ndonjë fije shprese se do të arrihej një njohje e ndërsjellët. Natyrisht nuk do të adresoj çështja e njohjes së ndërsjellët. Të gjithë e dinin këtë. Nuk arrita ta kuptoj përse kryeministri Hoti e artikuloi këtë se kjo ishte tema më e rëndësishme kur e dinte se nuk kishte për të ndodhur.

Muhamed Veliu: Marrëveshja e të premtes në Shtëpinë e Bardhë, besoni se mund të pasojë me një marrëveshje tjetër me ndërmjetësim amerikan për njohjen e Kosovës shtet nga Serbia?

Tim Judah: Jo. Kjo nuk ka për të ndodhur. Bisedimet e ardhshme do të zhvillohen në Bruksel.

Muhamed Veliu: A besoni se mos-marrëveshjet e gjata Kosovë-Serbi u përdorën në një mënyrë të zgjuar nga administrate Trump, për ta shitur si një arritje të politikës së jashtëm e për presidentin Trump përpara zgjedhjeve presidenciale?

Tim Judah: Në të gjithën këtë pati një qëllim dhe një lloj mesazhi për votues evangjelistë kur u përmend Lindja e Mesme. Mbase kjo mund të sjellë ndonjë ndryshim të vogël. Siç e patë nga ai Twitteri famoz i presidentit Trump u pa konfuzioni me Kosovës duke e vendosur si lokacion në Lindjen e Mesme. Nuk e di nëse kjo do t’ia mbushë mendjen shumë personave në SHBA të ndryshojnë opinion. Nuk jam specialist zgjedhjesh amerikane ata e dinë më mirë se unë këtë punë.

Lajmet

REL: Kongresisti Wilson i kërkon Serbisë t’i ndalë kërcënimet ndaj Kosovës dhe të shkëputet nga Rusia, Kina e Irani

Published

on

By

Kongresisti amerikan Joe Wilson thotë se Serbia duhet t’i japë fund varësisë nga energjia ruse, të distancohet nga Moska, Pekini dhe Teherani, si dhe të veprojë plotësisht në linjë me institucionet perëndimore.

Në një intervistë për Shërbimin e Ballkanit të Radios Evropa e Lirë, Wilson rikonfirmoi gjithashtu mbështetjen e tij për pavarësinë e Kosovës dhe e kritikoi Serbinë për, siç tha, kërcënime të vazhdueshme.

Ai tha se Beogradi duhet përfundimisht t’i bashkohet Bashkimit Evropian dhe NATO-s, por argumentoi se kjo do të kërkonte një shkëputje të qartë nga pushtetet autoritare.

Wilson ka sponsorizuar një rezolutë në Kongresin amerikan që kërkon që Sesioni Vjetor i vitit 2027 i Asamblesë Parlamentare të OSBE-së të mbahet në Çarlston të Karolinës së Jugut, e jo në Beograd.

Derisa tha se synimi kryesor është të mbahet ky takim në Shtetet e Bashkuara, ai përmendi marrëdhëniet e Serbisë me Rusinë, Kinën dhe Iranin, si dhe qasjen e saj ndaj Kosovës, si disa nga shqetësimet e tij lidhur me Beogradin si nikoqir i këtij takimi.

Asambleja Parlamentare e OSBE-së thotë se delegacioni amerikan më herët e kishte njoftuar atë se Çarlston nuk mund të organizonte sesionin, dhe se pas kësaj Beogradi u përzgjodh në bazë të procedurave të përcaktuara.

Wilson tha se shqetësimet logjistike që lidhen me ushqimin, stafin dhe përkthimin janë zgjidhur ndërkohë, dhe sugjeroi se Beogradi mund ta organizojë këtë takim në vitin 2028.

Radio Evropa e Lirë: Kongresist Wilson, cili është sipas jush argumenti më i fortë që Beogradi nuk duhet të jetë nikoqir i takimit të Asamblesë Parlamentare të OSBE-së në vitin 2027?

Joe Wilson: Një shqetësim që do të kisha për mbajtjen e tij në Beograd, Serbi, është ajo që – për mua, termi që përdor është – ndikimi i tepruar i kriminelit të luftës [presidenti rus Vladimir] Putin në Serbi, gjë që e them me keqardhje. Nuk më gëzon kjo, por në të vërtetë Serbia ende blen naftë dhe gaz nga krimineli i luftës Putin. Kompania shtetërore e naftës, për fat të keq, NIS, është blerë nga krimineli i luftës Putin.

Për më tepër, ekziston një ndikim i tepruar i Partisë Komuniste Kineze sa i përket komunikimeve dhe investimeve të tjera. Dhe pastaj, për ta bërë edhe më të papranueshme, sipas meje, është lidhja me diktaturën në Teheran.

Prandaj, vazhdimisht, Serbia prej vitesh ka treguar një afërsi me diktaturën e Khameinit. Serbia është veçanërisht një vend që duhet të jetë i madh dhe duhet të jetë pjesë e BE-së, duhet të jetë në të vërtetë pjesë e NATO-s.

Sapo jam kthyer nga Sllovenia. Sa emocionuese është të shohësh ish-republikat jugosllave që po ecin kaq mirë. Jam shumë mirënjohës. E di suksesin e Kroacisë dhe me të vërtetë shpresoj për Malin e Zi dhe gjithashtu për Maqedoninë e Veriut. Dhe Kosovën – kam qenë në Prishtinë – dhe pavarësia e saj, për mua, është shumë e rëndësishme. Dhe, për fat të keq, kërcënimet nga Serbia thjesht – në shekullin XXI – nuk duhet të ndodhin.

Një mënyrë për ta bërë këtë është shkëputja e marrëdhënieve dhe ndikimit të kriminelit të luftës Putin në Serbi, shkëputja e ndikimit të Partisë Komuniste Kineze, i cili është kaq tinëzar, dhe ndalimi i çdo lidhjeje me diktaturën në Teheran, synimi i së cilës është vetëm vdekja e Amerikës.

Radio Evropa e Lirë: A keni mbështetje të mjaftueshme në Kongres ose në administratën e Trumpit për ta ndryshuar vendimin për Beogradin dhe samitin e OSBE-së? Por, bazuar në përgjigjen tuaj të mëparshme, duhet t’ju pyes: A keni mbështetje të mjaftueshme për ndryshimin e qasjes amerikane ndaj Serbisë? Dhe duhet të përmend gjithashtu se, 10 ditë më parë, Uashingtoni dhe Beogradi nisën një dialog strategjik.

Joe Wilson: Pikëpamja ime është se ajo që po bëj, para së gjithash, është në favor të mbajtjes së Asamblesë Parlamentare të vitit 2027 në Amerikë. Ky është 98 për qind interesi im.

Por, në të njëjtën kohë, jam i shqetësuar për ndikimin e tepruar të kriminelit të luftës Putin në Serbi. Beogradi duhet të jetë pjesë e qytetërimit modern perëndimor, siç e shohim, siç e pashë unë në Lubjanë.

Radio Evropa e Lirë: A po bëni thirrje jo vetëm për zhvendosjen e takimit të OSBE-së nga Beogradi, por edhe që SHBA-ja të rishqyrtojë marrëdhënien e saj më të gjerë politike, ushtarake ose ekonomike me Serbinë?

Joe Wilson: Serbia, ne e dimë se çfarë vendi historik është dhe sa pozitiv mund të jetë dhe duhet të jetë.

Edhe gjatë Luftës së Ftohtë, atje ekzistonte një nivel pavarësie nga Moska. Kjo pavarësi duhet të forcohet, jo të lejohet të vazhdojë kjo gjendje, në mënyrë që, sido që të jetë e mundur, të arrihet. Duhet të ketë afrim të plotë me Bashkimin Evropian dhe me NATO-n.

Është koha për t’i ndërprerë marrëdhëniet me diktaturat e Pekinit, Moskës dhe Teheranit. Bota po ndryshon. Ne e shohim këtë. Diktatorët janë në arrati. Assadi është zhvendosur nga Siria në Moskë. Maduro është në burg në Nju Jork. Khameini ka vdekur. Ai është me 40 mijë njerëzit që vrau më herët këtë vit.

Tani është koha që Serbia të jetë pjesë e qytetërimit perëndimor, sepse qytetërimi perëndimor do të triumfojë.

Radio Evropa e Lirë: Por, Beogradi ka ndërmarrë disa hapa – Serbia është në proces negociatash me Rusinë për ndalimin e importit të naftës ruse dhe gjithashtu Beogradi është në komunikim me Uashingtonin për këtë çështje. A mendoni se kjo është shenjë e mirë? A është e mjaftueshme?

Joe Wilson: Jo, jo, jo. Negociatat nuk mjaftojnë. Ata mund të veprojnë në mënyrë të njëanshme. Nuk kanë nevojë të marrin leje nga Donald Trump.

Në të vërtetë, Hungaria po ndërmerr çdo hap për të ndaluar blerjen e naftës dhe gazit. Falë Zotit. E dimë se Bullgaria në fakt po heq ndikimin e kompanive ruse të naftës atje – Lukoil.

Dhe kështu, vazhdimisht, vendet po tregojnë mospajtimin e tyre ndaj vrasjeve masive që po kryhen nga krimineli i luftës Putin. Dhe mënyra për ta ndalur këtë është të mos financohet krimineli i luftës Putin.

Dhe kjo nuk vlen vetëm për Serbinë, por edhe për Indinë. Jam shumë mirënjohës që presidenti Trump po punon me Indinë për të ndryshuar blerjet e saj nga Rusia.

Kjo është një përpjekje globale dhe Serbia nuk duhet të negociojë. Serbia thjesht duhet ta bëjë këtë, sepse është gjëja e duhur për të promovuar lirinë dhe demokracinë në botë.

Radio Evropa e Lirë: A besoni se rezoluta e propozuar nga 41 kolegë tuaj mund të jetë arsye për ndryshimin e vendimit, ose për një qasje tjetër të Departamentit të Shtetit ndaj Serbisë? Çfarë mund të presim më pas dhe çfarë nëse rezoluta nuk ka sukses?

Joe Wilson: Po theksoj përsëri se sa e rëndësishme do të ishte që Asambleja Parlamentare të mbahej në Shtetet e Bashkuara.

Gjithashtu, sa e rëndësishme do të ishte kjo si një nderim për senatorin e ndjerë Lindsey Graham, i cili ishte një mbështetës i madh i popullit të Ukrainës, një mbështetës i madh i popullit të Izraelit dhe, vazhdimisht, një mbështetës i madh i popullit të Tajvanit dhe pavarësisë së tij.

Prandaj, ajo që duhet të bëjmë është që unë do të vazhdoj të përpiqem t’i promovoj Shtetet e Bashkuara si vendin e duhur për Asamblenë Parlamentare të OSBE-së në vitin 2027.

Unë nuk jam kundër asnjë vendi tjetër, por shpresoj që çdo vend që do të jetë nikoqir të jetë një vend që do të zvogëlojë çdo ndikim të kriminelit të luftës Putin, çdo ndikim të Partisë Komuniste Kineze dhe çdo ndikim të mullave në Teheran, të cilët kanë planifikuar vdekjen e Amerikës.

Radio Evropa e Lirë: REL kërkoi një koment nga Asambleja Parlamentare e OSBE-së. Ata thanë se delegacioni amerikan i kishte informuar në korrik se Çarlston nuk mund ta organizonte më sesionin e vitit 2027 dhe se më pas Beogradi u zgjodh sipas procedurave të përcaktuara. Çfarë ka ndryshuar që nga ai vendim?

Joe Wilson: Lajmi i mirë është se kishte shqetësime për kapacitetet e furnizimit me ushqim në Çarlston. Në rregull. Por ne jemi një nga liderët e kuzhinës në Amerikën e Veriut. Ne kemi shpikur karkaleca me miell misri, dhe kështu kemi shërbime ushqimi të nivelit botëror.

Dhe kështu, ne arritëm ta zgjidhim këtë çështje. Pastaj u ngrit, në mënyrë legjitime, çështja e stafit. Dhe më pas zbulova – dhe isha shumë mirënjohës që mësova në Hagë – se stafi përbëhet nga vullnetarë të papaguar.

Në Çarlston ka shumë, shumë vullnetarë që do të donin të merrnin pjesë. Shumë prej tyre janë studentë në Citadel, Kolegjin Ushtarak të Karolinës së Jugut. Ka gjithashtu një numër studentësh ndërkombëtarë atje që do të mund të punonin si vullnetarë.

Dhe pranë qendrës së kongreseve ndodhet Kolegji i Çarlstonit, me 11 mijë studentë. Pastaj më thanë se kishim problem me sigurimin e përkthyesve. Por natyrisht, Çarlston është një qytet ndërkombëtar dhe përkthyesit mund të sigurohen lehtësisht.

Dhe më pas mësova se, në fakt, OSBE-ja siguron përkthyesit. Pra, çdo çështje që është ngritur në mënyrë legjitime – jam shumë mirënjohës që çdo çështje mund të adresohet – tregon se, në të vërtetë, Shtetet e Bashkuara janë vendi i duhur për Asamblenë Parlamentare të OSBE-së në vitin 2027.

Radio Evropa e Lirë: Pozita ndërkombëtare e Beogradit përcaktohet nga “politika e balancimit” e Aleksandar Vuçiqit. Nëse përgjigjja për takimin e OSBE-së vitin e ardhshëm në Beograd është në fakt “jo”, çfarë mendoni? A keni frikë nga reagimi i ardhshëm i Beogradit, duke pasur parasysh se në Ballkan gjithçka është e lidhur dhe gjithçka mund të shkaktojë dëme në marrëdhëniet rajonale?

Joe Wilson: Në të vërtetë, unë do ta shihja këtë si adresim të çështjeve brenda Shteteve të Bashkuara që janë zgjidhur, dhe më pas Beogradi mund të jetë nikoqir në vitin 2028.

Por, thelbi është se Shtetet e Bashkuara janë plotësisht të përgatitura për të qenë nikoqire. I jap shumë merita presidentit Donald Trump. Ai vërtet e ka bashkuar Evropën për t’iu kundërvënë kriminelit të luftës Putin dhe për të mbështetur Ukrainën.

Jam shumë mirënjohës që një ditë të ketë zgjedhje të drejta dhe të lira në Republikën e Gjeorgjisë, sepse ne e dimë që presidenti, duke punuar me Putinin, i manipuloi zgjedhjet në Tbilisi.

Nuk është diçka unike që puna me Putinin po përpiqet të zhbëjë ndikimin. Ne e dimë se kishte ndikim të tepruar në Moldavi, por, falë Zotit, populli i Moldavisë u ngrit; ndikim të tepruar në Rumani dhe, përsëri, populli i Rumanisë veproi për të ruajtur pavarësinë e tij.

Por kjo varet nga populli i Serbisë që të përcaktojë qeverinë e vet, në mënyrë të drejtë dhe të lirë. Por unë dua që ata të jenë në anën fituese të historisë, që është liria dhe demokracia, jo totalitarizmi, siç dëshmohet nga krimineli i luftës Putin ose Partia Komuniste Kineze.

 

Burimi: Radio “Evropa e lirë”

Continue Reading

Lajmet

Parlamenti Evropian: Kosova të përshpejtojë reformat dhe normalizimin me Serbinë

Published

on

Parlamenti Evropian ka kërkuar nga Kosova që të përshpejtojë reformat që lidhen me integrimin evropian dhe të punojë në normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë.

Përmes një publikimi në rrjetin social “X”, Parlamenti Evropian ka bërë të ditur se Kosova ka nevojë për një legjislaturë dhe qeveri funksionale, në mënyrë që të avancojë reformat e kërkuara nga Bashkimi Evropian dhe të mbështesë rrugën e saj drejt anëtarësimit.

Continue Reading

Lajmet

Merz: Mali i Zi duhet të anëtarësohet në BE deri në fund të dekadës

Published

on

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, ka deklaruar se Mali i Zi duhet të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian deri në fund të kësaj dekade, duke vlerësuar se vendi ka përmbushur pothuajse të gjitha kriteret për anëtarësim.

Gjatë një vizite në Dublin, Merz tha se procesi i zgjerimit të BE-së duhet të mbetet i besueshëm dhe se vendet që i plotësojnë kushtet nuk duhet të pengohen nga zhvillimet në shtetet e tjera kandidate.

Ai theksoi se Mali i Zi ka bërë përparim të konsiderueshëm në zbatimin e reformave dhe mbetet vendi më i avancuar i Ballkanit Perëndimor në negociatat për anëtarësim.

“Mali i Zi duhet të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian deri në fund të dekadës. Vendi është gati për anëtarësim dhe ka përmbushur në masë të madhe të gjitha kërkesat”, deklaroi Merz.

Kancelari gjerman rikujtoi se Kroacia ishte shteti i fundit që iu bashkua BE-së në vitin 2013 dhe theksoi se Bashkimi Evropian duhet të mbajë premtimet ndaj vendeve që përmbushin Kriteret e Kopenhagës.

Sipas tij, deklarata përbën një sinjal të fortë mbështetjeje për integrimin evropian të Malit të Zi, i cili synon të përfundojë negociatat dhe të anëtarësohet në BE para fundit të dekadës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zelensky kërkon 300 raketa Patriot deri në dimër

Published

on

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar se i ka kërkuar presidentit amerikan Donald Trump një paketë urgjente me interceptorë Patriot për të mbrojtur infrastrukturën energjetike të vendit nga sulmet ruse gjatë dimrit.

Në një intervistë për Axios, Zelensky tha se rezervat ukrainase të raketave Patriot janë pothuajse të shteruara, duke paralajmëruar se pa to Rusia mund të godasë termocentralet dhe të shkaktojë një krizë humanitare.

Ai bëri të ditur se Trump ka shprehur gatishmëri për të mbështetur Ukrainën edhe me licenca për prodhimin e raketave Patriot, por theksoi se prodhimi do të kërkojë kohë.

“Ne kemi nevojë për raketat Patriot dje”, u shpreh Zelensky, duke shtuar se Ukraina synon të sigurojë 300 interceptorë deri në dimër.

Presidenti ukrainas tha se vendi është i gatshëm të ndajë teknologji dhe ekspertizë ushtarake me SHBA-në në këmbim të mbështetjes, ndërsa njoftoi se po shqyrtohet edhe mundësia e prodhimit të interceptorëve në bashkëpunim me kompanitë amerikane të mbrojtjes.

Zelensky theksoi se mbetet i interesuar për rifillimin e bisedimeve të paqes me Rusinë, por shtoi se nuk beson se presidenti rus Vladimir Putin është i gatshëm të ndalë luftën./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara