Lajmet

​Studimi: Infeksionet në adoleshencë mund të jenë një shkas për sklerozën e shumëfishtë

Gjenet luajnë një rol të madh.

Published

on

Gjatë periudhës shumë të gjatë që nga përshkrimi i parë i sklerozës së shumëfishtë (MS) në vitin 1868, ekspertët nuk e dinin saktësisht se cilët faktorë ndikojnë në shfaqjen e kësaj sëmundjeje.

Tani dihet se gjenet luajnë një rol të madh në të gjithë këtë, përkatësisht ekziston një rrezik më i lartë për të zhvilluar sklerozë të shumëfishtë nëse një nga anëtarët e familjes e ka pasur atë tashmë.

Epidemiologu Scott Montgomery pranë Kolegjit mbretëror universitar në Londër dhe kolegët e tij, kohët e fundit kryen një studim që tregoi se shfaqja e MS pas moshës njëzet vjeç është e lidhur me disa lloje infeksionesh gjatë adoleshencës.

Sipas hulumtimit “Lidhja e mononukleozës infektive në fëmijërinë dhe adoleshencën me rrezik për diagnoza të mëvonshme të sklerozës së shumëfishtë”, mononukleoza, e njohur si sëmundja e puthjes, mund të jetë një faktor rreziku për MS të fillimit të mëvonshëm në adoleshencë.

Shkencëtarët kanë sugjeruar më parë se infeksione të tilla mund të jenë më të theksuara te njerëzit që janë të prirë për të zhvilluar sklerozë të shumëfishtë, pasi sistemet e tyre imune janë të ndryshme. Por një shpjegim tjetër, ai me të cilin merret ky studim, është se vetë infeksioni mund të jetë një shkaktar për MS.

Për të përcaktuar nëse infeksionet ishin një faktor rreziku, ekspertët analizuan historinë mjekësore të vëllezërve dhe motrave, duke qenë se ata ndajnë pjesën më të madhe të materialit gjenetik dhe kanë një jetë të ngjashme familjare.

Ata filluan nga supozimi se nëse njëri nga vëllezërit e motrat merr mononukleozë dhe më vonë zhvillon sklerozë të shumëfishtë, ndërsa tjetri nuk e merr sëmundjen dhe nuk zhvillon MS, do të thoshte se mononukleoza, dhe jo ndonjë predispozitë gjenetike specifike, ishte ajo që shkaktoi shfaqjen e MS.

Nga ana tjetër, nëse vetëm njëri nga vëllezërit e motrat ka mononukleozë, dhe të dy më vonë kanë zhvilluar sklerozë të shumëfishtë, kjo do të thotë që përgjegjësia qëndron vetëm në predispozicionin gjenetik, shkruan “The Conversation”.

Shkencëtarët analizuan të dhënat nga 2.5 milionë njerëz në Suedi. Pak më shumë se 6.000 prej tyre u zhvilluan MS pas moshës 20-vjeç. Ata zbuluan se mononukleoza midis moshës 11 dhe 19 ishte e lidhur me një rrezik të rritur ndjeshëm të MS pas moshës 20-vjeç. Rreziku më i lartë për MS u vërejt në infeksionet e mononukleozës midis moshës 11 dhe 15 (afërsisht në pubertet), me rrezikun që ulet me moshën dhe zhduket pothuajse plotësisht deri në moshën 25 vjeç.

Ekspertët besojnë se mononukleoza gjatë adoleshencës mund të stimulojë zhvillimin e MS pasi mund të depërtojë në tru dhe të dëmtojë qelizat nervore. Sistemi imunitar më pas sulmon një pjesë të nervave, pra zhvillohet një sëmundje autoimune e cila nga ana e saj dëmton sistemin nervor dhe mund të jetë një shkas për shfaqjen e sklerozës së shumëfishtë.

Lajmet

Gjimnazi Gjuhësor në UBT International Smart Schools, porta drejt komunikimit global dhe suksesit akademik

Published

on

By

Në një botë gjithnjë e më të ndërlidhur, njohja e gjuhëve të huaja dhe aftësia për të komunikuar në mjedise ndërkombëtare janë shndërruar në një nga kompetencat më të kërkuara. Pikërisht për këtë arsye, Gjimnazi Gjuhësor në UBT International Smart Schools paraqet një mundësi ideale për të rinjtë që synojnë të ndërtojnë një të ardhme akademike dhe profesionale pa kufij.

Si pjesë e një prej institucioneve më inovative arsimore në Kosovë, Gjimnazi Gjuhësor kombinon programin bashkëkohor mësimor me teknologjinë moderne, metodologjitë interaktive të mësimdhënies dhe standardet ndërkombëtare të edukimit. Nxënësit përfitojnë njohuri të avancuara në gjuhë të huaja, letërsi, komunikim, kulturë dhe fusha të tjera që kontribuojnë në zhvillimin e tyre akademik dhe personal.

Një nga përparësitë më të mëdha të këtij drejtimi është fakti se nxënësit kanë mundësinë të ndjekin programe të akredituara nga Cambridge International Education, duke përfituar kualifikime dhe diplomë të njohur ndërkombëtarisht. Kjo u hap atyre dyert e universiteteve prestigjioze brenda dhe jashtë vendit, duke i përgatitur për sfidat e arsimit të lartë dhe tregut global të punës.

Mësimi zhvillohet në ambiente moderne dhe të pajisura me teknologji të avancuar, duke krijuar një përvojë dinamike dhe motivuese për nxënësit. Përveç përvetësimit të gjuhëve të huaja, programi fokusohet edhe në zhvillimin e aftësive të komunikimit, të mendimit kritik, të prezantimit publik dhe të punës në grup – kompetenca që janë thelbësore për suksesin në universitet dhe në karrierë.

Një tjetër veçori e UBT International Smart Schools është integrimi i teknologjisë dhe inovacionit në procesin mësimor. Nxënësit mësojnë në një ambient kreativ dhe interaktiv, ku edukimi shkon përtej klasës tradicionale dhe përfshin aktivitete të shumta akademike, kulturore dhe ekstrakurrikulare.

Përmes bashkëpunimeve ndërkombëtare dhe orientimit drejt standardeve globale të arsimit, Gjimnazi Gjuhësor i UBT-së përgatit të rinjtë për studime universitare në vend dhe jashtë vendit, si dhe për karriera në fusha të ndryshme si diplomacia, marrëdhëniet ndërkombëtare, komunikimi, gazetaria, turizmi, përkthimi dhe menaxhimi.

Me një mjedis modern, staf profesional dhe fokus të veçantë në zhvillimin e gjeneratave të reja, Gjimnazi Gjuhësor në UBT International Smart Schools vazhdon të mbetet një nga zgjedhjet më të mira për nxënësit që dëshirojnë të ndërtojnë një të ardhme të suksesshme në një botë pa kufij gjuhësorë.

Continue Reading

lajme

UBT merr pjesë në vizitën studimore të projektit TBEAI në Universitetin e Lubjanës

Published

on

By

Katër përfaqësues të UBT-së morën pjesë në vizitën e dytë studimore të projektit ndërkombëtar “Transforming Business Education with AI in Western Balkans: Innovating Education for the Next Generation of Entrepreneurs (TBEAI)”, e cila u zhvillua nga 9 deri më 11 qershor 2026 në Universitetin e Lubjanës, përkatësisht në Fakultetin e Shkencave Kompjuterike dhe Informacionit në Slloveni.

UBT në këtë aktivitet u përfaqësua nga Dekani i Fakultetit të Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë, Prof. Dr. Besnik Qehaja, Prof. Gonxhe Beqiri nga Fakulteti i Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë, Elinda Krasniqi nga Zyra e Projekteve, si dhe Prof. Bekim Marmullaku, udhëheqës i Departamentit për Bashkëpunim dhe profesor në Fakultetin e Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë.

Ky aktivitet u organizua në kuadër të projektit TBEAI, i bashkëfinancuar nga Bashkimi Evropian, dhe ka bërë bashkë partnerë nga institucione të arsimit të lartë të Shqipërisë, Sllovenisë, Portugalisë, Bosnjë dhe Hercegovinës, si dhe Kosovës. UBT është pjesë aktive e këtij konsorciumi ndërkombëtar, duke kontribuar në zhvillimin dhe modernizimin e arsimit të lartë në rajon.

Gjatë ditëve të punës, pjesëmarrësit janë angazhuar në aktivitete të fokusuara në finalizimin e kurrikulës së programit të ri master, shkëmbimin e praktikave më të mira në fushën e inteligjencës artificiale, si dhe diskutimet mbi inovacionin dhe transformimin digjital në arsimin e biznesit.

Programi i vizitës përfshiu punëtori për definimin e kurrikulës së studimeve master, prezantime nga ekspertë të Universitetit të Lubjanës, vizita në qendrat kërkimore dhe laboratorët e avancuar teknologjikë, prezantimin e platformës FRIDA HPC Cluster, si dhe aktivitetet e Slovenian Artificial Intelligence Competence Center, një nga qendrat më të rëndësishme për zhvillimin e inteligjencës artificiale në Slloveni.

Pjesëmarrja e UBT-së në këtë vizitë studimore kontribuon në forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar, zhvillimin e kapaciteteve akademike dhe integrimin e inteligjencës artificiale në programet moderne të arsimit të lartë. Përmes këtij projekti, UBT synon të mbështesë përgatitjen e një gjenerate të re profesionistësh dhe sipërmarrësish të aftë për t’u përballur me sfidat e transformimit digjital dhe ekonomisë së bazuar në njohuri.

Continue Reading

Aktualitet

UBT zhvillon takim bashkëpunimi me New University në Lubjanë

Published

on

By

Në kuadër të zgjerimit të bashkëpunimit ndërkombëtar dhe forcimit të partneriteteve akademike, Udhëheqësi i Departamentit për Bashkëpunim në UBT, Prof. Bekim Marmullaku, zhvilloi një takim me Rektorin e New University në Lubjanë, Prof. Peter Jambrek.

Gjatë takimit u diskutuan mundësitë për thellimin e bashkëpunimit ndërmjet dy institucioneve, me fokus të veçantë në krijimin e një asociacioni të përbashkët akademik, zhvillimin e programeve të përbashkëta studimore, si dhe avancimin e aktiviteteve në fushën e kërkimit shkencor, mobilitetit të studentëve dhe stafit akademik.

Bashkëbiseduesit shprehën gatishmërinë për të intensifikuar bashkëpunimin institucional përmes projekteve të përbashkëta, shkëmbimit të përvojave dhe praktikave më të mira në arsimin e lartë, duke krijuar mundësi të reja për zhvillimin profesional dhe akademik të studentëve dhe stafit të të dy institucioneve.

Ky takim përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt forcimit të lidhjeve ndërinstitucionale dhe zgjerimit të rrjetit ndërkombëtar të bashkëpunimit, duke kontribuar në rritjen e cilësisë së arsimit, inovacionit dhe ndërkombëtarizimit të universiteteve partnere.

UBT mbetet i përkushtuar në ndërtimin e partneriteteve strategjike me institucione prestigjioze të arsimit të lartë në Evropë dhe më gjerë, me synim krijimin e mundësive të reja akademike, shkencore dhe profesionale për studentët dhe stafin e tij.

Continue Reading

Vendi

Studentët dhe stafi i Fakultetit të Shkencave të Sportit të UBT-së zhvillojnë internship në Vjenë në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE

Published

on

By

Fakulteti i Shkencave të Sportit në UBT, nën udhëheqjen e Dekanit Agron Thaqi, po realizon aktivitetet e internshipit në Vjenë të Austrisë, në kuadër të projektit ndërkombëtar SHAPE.

Ky program po zhvillohet në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë të projektit, duke bashkuar studentë dhe staf akademik nga universitete të ndryshme evropiane për të shkëmbyer njohuri, përvoja dhe praktika bashkëkohore në fushën e sportit, shëndetit dhe aktivitetit fizik.

Përgjatë javës, pjesëmarrësit janë të angazhuar në një sërë aktivitetesh profesionale, përfshirë punëtori praktike, vizita studimore, sesione trajnimi dhe ligjërata të udhëhequra nga ekspertë të Universitetit të Vjenës. Këto aktivitete synojnë avancimin e kompetencave profesionale të studentëve, zgjerimin e njohurive të tyre akademike dhe përgatitjen për sfidat e tregut ndërkombëtar të punës.

Internshipi në Vjenë paraqet një mundësi të jashtëzakonshme për studentët e UBT-së që të aplikojnë në praktikë njohuritë e fituara gjatë studimeve, të krijojnë rrjete të reja bashkëpunimi me kolegë nga vende të ndryshme të Evropës dhe të njihen nga afër me modelet më të avancuara të edukimit dhe praktikës profesionale në fushën e shkencave të sportit.

UBT shpreh mirënjohjen e saj për partnerët e projektit SHAPE dhe në veçanti për ekipin e Universitetit të Vjenës për mikpritjen, profesionalizmin dhe mbështetjen e vazhdueshme në organizimin e këtij aktiviteti me rëndësi të veçantë për zhvillimin akademik dhe profesional të studentëve dhe stafit të Fakultetit të Shkencave të Sportit.

Përmes pjesëmarrjes në projekte të tilla ndërkombëtare, UBT vazhdon të forcojë dimensionin ndërkombëtar të arsimit, duke krijuar mundësi të reja mobiliteti, bashkëpunimi dhe zhvillimi profesional për studentët dhe stafin e saj.

Continue Reading

Të kërkuara