Lajmet

​Sekretet e bërthamës së brendshme të Tokës zbulohen nga tërmetet e mëdha

Studimi i ri i botuar në Nature Communications e thotë këtë.

Published

on

Tërmetet teksa lëvizin përmes qendrës së Tokës kanë zbuluar detaje të reja rreth strukturës së bërthamës së brendshme të planetit, sipas një studimi të botuar në Nature Communications këtë javë. Për disa dekada, provat janë shtuar për të sugjeruar se bërthama e brendshme e ngurtë e planetit përbëhet nga shtresa të veçanta por vetitë e tyre kanë mbetur misterioze. Për të kuptuar më mirë strukturën e bërthamës së brendshme, studiuesit përdorën sizmometra të shumtë për të shqyrtuar se si valët sizmike shtrembërohen ndërsa kalojnë përmes bërthamës së Tokës.

“Toka lëkundet pas një tërmeti të madh, dhe jo vetëm për orë të tëra, por me ditë”, thotë bashkautori Hrvoje Tkalçiç, një gjeofizik në Universitetin Kombëtar Australian në Canberra, Australi.

Për të zbuluar këto lëkundje, studiuesit regjistruan format e valëve afër vendit origjinal të tërmetit. Kjo u mundësoi atyre të shikonin udhëtimet e shumta nëpër qendrën e Tokës.

“Është si një top ping-pongu që kërcen përpara dhe mbrapa”, thotë bashkautori Thanh-Son Pham, një student postdoktor në Universitetin Kombëtar Australian.

Çdo jehonë merr rreth njëzet minuta për të kaluar nga njëra anë e planetit në tjetrën, dhe sizmometrat regjistruan deri në pesë kërcime nga një ngjarje e vetme.

Tërmetet arritën secili një magnitudë më të madhe se gjashtë ballë, por valët u dobësuan në mënyrë progresive ndërsa kalonin nëpër bërthamën e Tokës. Studiuesit përdorën një teknikë të quajtur ‘stacking’, në të cilën ata kombinuan format e valëve nga një ngjarje e vetme për të ndërtuar një pamje më të detajuar.

Gjeofizikani Vernon Cormier në Universitetin e Konektikatit në Storrs thotë se studimi është i rëndësishëm sepse ofron një matje të pjesës më të brendshme të Tokës që ishte shumë e vështirë për t’u arritur. Megjithëse teknika përdoret në mënyrë rutinore për eksplorimin e mineraleve, ajo nuk përdoret zakonisht në gjeofizikë. Zbulimi i fundit do të ndihmojë për të kuptuar se si u formua bërthama e brendshme e ngurtë e Tokës një proces që mendohet të ketë filluar diku midis 600 milionë dhe 1.5 miliard vjet më parë./RTSH

Lajmet

Zbulim i ri arkeologjik në Spanjë: Një dhomë romake mendohet të ketë qenë bibliotekë e lashtë

Published

on

Një zbulim i ri arkeologjik në kompleksin romak Fuente Álamo, në Kordobë të Spanjës, mund të ndryshojë mënyrën se si kuptohet historia e këtij vendbanimi antik.

Sipas një studimi të publikuar në Journal of Mediterranean Archaeology, një dhomë që më parë besohej se ishte një faltore kushtuar perëndisë Mithra, mund të ketë shërbyer si bibliotekë romake.

Studiuesit nga universitetet e Kordobës dhe Granadës kanë arritur në përfundimin se Dhoma 10 është rimodeluar në shekullin e IV pas Krishtit dhe mund të jetë protobiblioteka më e vjetër e zbuluar deri më sot në Gadishullin Iberik, si dhe biblioteka më perëndimore e njohur në Perandorinë Romake.

Analizat arkitekturore kanë zbuluar elemente tipike të bibliotekave romake, përfshirë një absidë, kamare për ruajtjen e dorëshkrimeve, podium dhe hapësira që mund të kenë shërbyer për punë ose magazinim.

Nëse konfirmohet përfundimisht, kjo bibliotekë do të përbënte një nga zbulimet më të rëndësishme për studimin e jetës kulturore dhe intelektuale në Perandorinë Romake./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Sulm ndaj zyrtarëve policorë në Rahovec, një person dërgohet në mbajtje

Published

on

Në Rahovec është arrestuar një person pasi dyshohet se, së bashku me familjarët e tij, ka sulmuar fizikisht zyrtarët policorë gjatë një intervenimi.

Sipas Policisë, të dyshuarit nuk i kanë respektuar urdhrat e zyrtarëve policorë dhe më pas kanë ndërmarrë sulm fizik ndaj tyre.

I dyshuari është arrestuar dhe me vendim të prokurorit është dërguar në mbajtje. Rasti po hetohet./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Inspektim në 65 auto-parkingje në Prishtinë, evidentohen shkelje tatimore

Published

on

Njësitë policore të Drejtorisë për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit, në bashkëpunim me Administratën Tatimore të Kosovës dhe Prokurorinë e Shtetit, kanë realizuar një aksion inspektimi në 65 auto-parkingje në rajonin e Prishtinës.

Gjatë kontrolleve janë evidentuar shkelje të ndryshme, të cilat do të trajtohen nga institucionet përkatëse në përputhje me kompetencat ligjore.

Aksioni është zhvilluar në kuadër të luftimit të shmangies nga tatimi dhe respektimit të obligimeve ligjore nga bizneset./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Arrestohet një person në Lipjan për ngacmim seksual

Published

on

Në Lipjan është arrestuar një person pasi dyshohet se në vazhdimësi ka ngacmuar një grua.

Sipas Policisë, rasti është raportuar më 29 korrik 2026, ndërsa pas konsultimit me prokurorin dhe inicimit të rastit, i dyshuari është dërguar në mbajtje. Rasti po hetohet./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara