Aktualitet

​Rama për “Der Spiegel”: Bombardimi i Beogradit dhe çlirimi i Kosovës shpëtoi popullsinë nga spastrimi etnik

Rama ka folur edhe për situatën e sigurisë në rrethanat aktuale.

Published

4 years ago

on

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama në një intervistë për gazetën e njohur gjermane Der Siegel ka thënë se bombardimi i Beogradit dhe çlirimi i Kosovësi shërbeu qëllimit për të shpëtuar popullsinë nga spastrimi etnik.

I pyetur për mandatin e NATO-s atëbotë, Rama tha se arsyeja e vetme që nuk kishte mandat ishte se Rusia dhe Kina votuan kundër.

“Aneksimi i Krimesë ndjek një model imperialist, si sulmi ndaj Ukrainës, një vend sovran dhe demokratik. Bombardimi i Beogradit dhe çlirimi i Kosovës në atë kohë, nga ana tjetër, i shërbeu qëllimit për të shpëtuar popullsinë nga spastrimi etnik. Dhe Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë më në fund konfirmoi pavarësinë e Kosovës si akt të së drejtës ndërkombëtare”, tha ai.

Rama ka folur edhe për situatën e sigurisë në rrethanat aktuale, për çka ka thënë se presidenti rus Vladimir Putin do të ishte i gëzuar nëse do të kishte një konflikt diku në Ballkan, prandaj i referohet Kosovës.

Ai ka thënë se duhet të parandalohet me çdo kusht që të ndodhë diçka e keqe.

Megjithatë, kryeministri shqiptar tha se kur bëhet fjalë për anëtarësimin në Bashkimin Evropian, ka konsensus absolut.

Ai ka folur edhe për sulmin kibernetik iranian kundër Shqipërisë. 

DER SPIEGEL: Zoti kryeministër, Shqipëria ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Iranin pak ditë më parë. Diplomatët kishin vetëm 24 orë kohë për t’u larguar nga vendi. Çfarë fshihet pas kësaj?

Edi Rama: Irani sulmoi vendin tonë me një sulm masiv kibernetik. Qëllimi ishte të shkatërroheshin të gjitha shërbimet digjitale të qeverisë që ne kemi ndërtuar me shumë mund përgjatë shumë viteve. Falë specialistëve tanë të IT-së, ekspertëve nga Microsoft dhe qeveria amerikane, ne arritëm të zvogëlojmë dëmin.

DER SPIEGEL: Sfondi i sulmit është, me sa duket, prania e disa mijëra anëtarëve të opozitës iraniane, të cilët po punojnë aktivisht për ndryshimin e regjimit në Iran dhe po bashkëpunojnë me SHBA, të ashtuquajturit Muxhahedinë të Popullit (MEK). Në vitin 2013, vendi juaj pranoi MEK-un nga Iraku me kërkesë të Uashingtonit. Do të parapëlqenit që të largoheshit sot nga ky grupim?

Edi Rama: Jo, Shqipëria ka një traditë për t’u krenuar për të strehuar njerëzit në rrezik. Dhe aleanca jonë strategjike me SHBA-në nuk mund të nënkuptojë thjesht se Uashingtoni ka gjithmonë mbështetjen tonë. Ndonjëherë duhet ta ndihmojmë edhe SHBA-në. Shqiptarët u detyrohen shumë amerikanëve.

DER SPIEGEL: Lufta në Ukrainë ka ndryshuar botën dhe tani po kërcënon paqen e brishtë në Ballkanin Perëndimor. Sa e thellë është kjo ndarje?

Edi Rama:Shumë e thellë. Më shumë se 80 për qind e serbëve mendojnë pozitivisht se si Putin po kundërshton aktualisht Perëndimin, por në Shqipëri popullariteti i tij është më pak se një për qind. Ky është rezultati i një sondazhi të kryer nga qeveria jonë, menjëherë pas fillimit të luftës. Ndikimi i Moskës në Serbi është i fortë, në pjesën serbe të Bosnje-Hercegovinës është madje shumë i fortë. Rusia ka shumë ndikim te serbët. Duhet të jemi të vetëdijshëm se ky ndikim mund të shndërrohet në diçka të tmerrshme.

DER SPIEGEL: Për çfarë duhet të jemi të përgatitur?

Edi Rama:Putini do të ishte i gëzuar nëse do të kishte një konflikt diku në Ballkan. Shefi i Kremlinit ngacmon dhe provokon kudo që të mundet. Në fjalimet e tij, Putin vazhdimisht i referohet Kosovës, problemit më të dhimbshëm nga problemet e pazgjidhura në Ballkan. Duhet të parandalojmë me çdo kusht që të ndodhë diçka e keqe.

DER SPIEGEL: Çfarë këshilloni ju?

Edi Rama: Nuk mund të kërkosh shumë nga Beogradi tani. Gjithçka mund të përmbyset. Serbia, për shembull, nuk mund të sanksionojë Rusinë.

DER SPIEGEL: Putinit i pëlqen të përdorë historinë e Kosovës si shabllon për pushtimin e Krimesë, Donjetskut dhe Luhanskut. A ka ai si pikë faktet që NATO bombardoi Beogradin dhe pushtoi Kosovën pa mandat të OKB-së?

Edi Rama: Arsyeja e vetme që nuk kishte mandat ishte se Rusia dhe Kina votuan kundër. Aneksimi i Krimesë ndjek një model imperialist, si sulmi ndaj Ukrainës, një vend sovran dhe demokratik. Bombardimi i Beogradit dhe çlirimi i Kosovës në atë kohë, nga ana tjetër, i shërbeu qëllimit për të shpëtuar popullsinë nga spastrimi etnik. Dhe Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë më në fund konfirmoi pavarësinë e Kosovës si akt të së drejtës ndërkombëtare.

DER SPIEGEL: A ka ndryshuar gjë në të vërtetë në Ballkanin Perëndimor në njëzet vitet e fundit?

Edi Rama: Ballkani ka qenë gjithmonë një vend i tensionuar, ai është i brishtë. Por, unë pretendoj se situata është më e mirë sot se në çdo kohë tjetër.

DER SPIEGEL: Si mund të përcaktohet kjo?

Edi Rama: Me gjithë mosmarrëveshjet, gjashtë krerët e qeverive të Ballkanit Perëndimor kanë rënë dakord që nga një takim në Berlin në 2014 se ne duhet ta kthejmë rrjedhën e historisë së bashku. Duhen hapa të vegjël për të ndërtuar një marrëdhënie më të madhe, ashtu si gjermanët dhe francezët lëvizën ngadalë drejt paqes së plotë pas Luftës së Dytë Botërore.

DER SPIEGEL: A vlen kjo edhe për marrëdhënien tuaj me presidentin e Serbisë Aleksandar Vuçiç?

Edi Rama: Absolutisht. Historia e shqiptarëve dhe e serbëve është histori dhimbjeje dhe gjaku. Por, kur u zgjodha kryeministër, vendosa të shkoj në Beograd. Vizita ime në vitin 2014 ishte e para e një kreu të qeverisë shqiptare në Serbi pas 68 vjetësh. Dhe pastaj Vuçiç erdhi në Tiranë. Kjo tregon se sa larg kemi arritur.

DER SPIEGEL: A ka ndonjë shpresë për një marrëveshje për çështjen e Kosovës?

Edi Rama: Për Kosovën ramë dakord që nuk do të pajtoheshim. Mendoj se Serbia duhet ta njohë Kosovën. Por, Aleksandar Vuçiq nuk mund ta bëjë këtë. Por, të paktën mund të flasim për këtë temë. Dhe ne bashkëpunojmë në projekte si ai i Ballkanit të Hapur.

DER SPIEGEL: Një lloj miniSchengeni mes Maqedonisë së Veriut, Shqipërisë dhe Serbisë?

Edi Rama: Po, ku janë të ftuar edhe të gjitha shtetet e tjera të Ballkanit. Vuçiq ka pranuar kështu kufirin mes Shqipërisë dhe Kosovës. Një hap i madh përpara dhe një arritje vërtet e madhe politike.

DER SPIEGEL: Vetëm Kosova nuk merr pjesë. Pse kryeministri Albin Kurti është kundër projektit ballkanik?

Edi Rama: Kurti thotë se serbët duhet së pari të kërkojnë falje për atë që u kanë bërë shqiptarëve. Dhe unë i them po, Serbia duhet të kërkojë falje. Pyetja e vetme është kur? Unë mendoj se falja do të vijë kur dialogu të funksionojë. Ëilly Brandt nuk u gjunjëzua as në vitin 1946. Ai u gjunjëzua në Varshavë vetëm në vitin 1970. Jeta jonë politike mund të jetë e polarizuar sot, shpesh nuk mund të biem dakord as për motin këtu. Por, kur bëhet fjalë për anëtarësimin në Bashkimin Evropian, ka konsensus absolut.

DER SPIEGEL: A mund të shërohet trauma e luftërave jugosllave?

Edi Rama: Duhen hapa të vegjël për të ndërtuar një marrëdhënie më të madhe, ashtu si gjermanët dhe francezët kaluan ngadalë drejt paqes së plotë pas Luftës së Dytë Botërore. Open Balkan është një platformë për këtë dhe mendoj se vëllai im Albin Kurti duhet të përballet me serbët atje. Por, ai e lë mundësinë të kalojë. Kjo është për të ardhur keq.

DER SPIEGEL: Ashtu si Shqipëria, edhe Serbia po përpiqet të anëtarësohet në Bashkimin Evropian. Megjithatë, Beogradi vazhdon të blejë gaz dhe armë nga Rusia. A mund të ketë sukses një akt i tillë balancues në planin afatgjatë?

Edi Rama: Serbia ndjek traditën e politikës së jashtme të Jugosllavisë komuniste të paangazhuar, dëshiron të jetë e mirëpritur në të gjithë botën, në Uashington dhe në Bruksel, në Pekin dhe në Moskë. Kur bëhet fjalë për gazin rus, më duhet të them se serbët janë në shoqëri të mirë!

DER SPIEGEL: Nga erdhi uniteti?

Edi Rama: E gjithë historia jonë është formuar nga regjime dhe perandori që nuk i kemi zgjedhur ne, nga osmanët, komunistët, mbretëritë, sistemet totalitare. Ne kemi qenë gjithmonë të detyruar. BE do të thotë një zgjedhje e lirë për herë të parë.

DER SPIEGEL: Pra, pse Shqipëria nuk po bën ende ndonjë përparim të rëndësishëm me reformat, 30 vjet pas përfundimit të diktaturës, në drejtim të qeverisjes, luftës kundër korrupsionit dhe reformës në drejtësi?

Edi Rama: Këtu duhet të bëjmë shumë gjëra që nuk i kemi pasur kurrë. Shqiptarët nuk kanë pasur kurrë një gjyqësor të pavarur nga politika. Nuk kemi pasur kurrë një shtet me traditë solide. Në fund të fundit, ne ishim një diktaturë e izoluar, Koreja e Veriut e Evropës, ku ishte ende e rrezikshme të dëgjoje ‘Beatles’ në fund të viteve 1980. Prandaj pretendoj se në terma absolutë kemi arritur në këto 30 vite më shumë se çdo vend tjetër në Evropë.

DER SPIEGEL: Në çdo rast, nuk thuhet se keni mungesë vetëbesimi?

Edi Rama: Imagjinoni ku ishim në fund të diktaturës, jepeshin katër kilogramë mish për familje në muaj. Në orën një të mëngjesit, njerëzit viheshin në radhë për një shishe qumësht. Dhe shikoni numrin e madh të shqiptarëve që pushojnë sot jashtë vendit apo makinat në rrugë.

DER SPIEGEL: Ne shohim shumë makina të reja, përfshirë një numër të madh Mercedesësh të zinj. Në të njëjtën kohë, pesë për qind e shqiptarëve ende nuk kanë ushqim të mjaftueshëm. Mbi të gjitha, kjo duket si një pabarazi e madhe.

Edi Rama: Nuk po vdes askush këtu, por sidoqoftë ka varfëri. Deri tani nuk kemi arritur ta fusim ekonominë tonë në rrugën e duhur. Shumica e transaksioneve ende shlyhen me para në dorë. Emigrantët dërgojnë para’ nga e gjithë bota dhe legalizimi i këtyre parave është një sfidë për ne edhe nëse ato nuk vijnë nga aktiviteti kriminal.

DER SPIEGEL: Ndërkohë, njerëzit po ikin masivisht, sidomos në Gjermani. A nuk mund t’i bindni qytetarët tuaj të ndërtonin ekonominë shqiptare këtu?

Edi Rama: Si mund t’i ndaloj unë si qeveri e një vendi në zhvillim, kur vendi më i zhvilluar i Evropës është vetëm një orë e gjysmë larg? 50 000 portugezë largohen nga vendi i tyre çdo vit, 500 000 kroatë janë larguar nga vendi i tyre që kur vendi u bashkua me BE.

DER SPIEGEL: Edhe njerëzit po ikin sepse shteti nuk u ka ofruar asgjë. Edhe një vizitë te mjeku duhet të sigurohet me ryshfet. Nuk mund ta eliminoni atë?

Edi Rama: Administrata jonë tashmë është tërësisht e dixhitalizuar për ta bërë të pamundur korrupsionin. Ju lutemi regjistrojeni edhe një progres të tillë! Një sistem i rrënjosur është i vështirë për t’u thyer. Përqafoni drejtimin pa rripa sigurimi. Në Gjermani, një shqiptar futet në një makinë dhe sigurisht lidh rripin e sigurimit. Pse? Sepse ka një ligj që askush nuk e kundërshton.

DER SPIEGEL: Në një vend me një popullsi prej vetëm 2,8 milionë banorësh, kjo luftë duhet të fitohet me pak vullnet apo jo?

Edi Rama: Vendet e vogla nuk janë më pak të ndërlikuara se ato të mëdha. Në fund të fundit, ne të gjithë jemi të lidhur këtu. Kushërinjtë duhet të gjykojnë kushërinjtë dhe kushërinjtë duhet të vendosin kushërinjtë e tyre në vendin e tyre. Është e vështirë në një vend ku gjithçka është kaq personale.

DER SPIEGEL: Politika shqiptare është përbërë gjithmonë nga të njëjtët emra që nga fillimi i viteve 1990: paraardhësi juaj Sali Berisha, ish-presidenti Ilir Meta dhe Edi Rama. Jeni në pushtet prej një kohe të gjatë?

Edi Rama: Nuk kam qenë në politikën shtetërore sa dy të tjerët, por tani kemi një gjeneratë krejt të re në parlament dhe një kabinet me përqindjen më të lartë të grave në tabelën e OKB. Kjo është në fakt mjaft përparimtare.

DER SPIEGEL: Ju shpesh thoni se gratë janë më të mirat. Çfarë ju sjell në këtë besim?

Edi Rama: Jam vërtet i bindur për këtë. Nëse i kërkoni një mashkulli të bëjë një projekt të caktuar, ai zakonisht thotë po, por shpesh nuk ndodh asgjë. Me një grua është e kundërta. Ajo heziton në fillim, por pasi të vendoset projekti, ajo e kryen atë me besueshmëri.

DER SPIEGEL: Ndryshe nga gratë, marrëdhënia juaj me median konsiderohet të jetë mjaft e tensionuar. Ju pëlqen të shani gazetarët si ‘kazanë’ dhe ‘sharlatanë’. Si përshtatet kjo në një demokraci të hapur?

Edi Rama: Unë mendoj se falja do të vijë kur dialogu të funksionojë.

DER SPIEGEL: Shqipëria ka tetë vjet që pret negociatat e anëtarësimit në BE, Maqedonia e Veriut 17 vjet. Bisedimet e para më në fund u zhvilluan në korrik. Sa do të zgjasë durimi juaj?

Edi Rama: Kur bëhet fjalë për anëtarësimin në BE, durimi ynë nuk ka fund. Ne duam të jemi atje. Ne jemi evropianë. Jeta jonë politike mund të jetë e polarizuar sot, shpesh nuk mund të biem dakord as për kohën. Por, kur bëhet fjalë për anëtarësimin në Bashkimin Evropian, ka konsensus absolut.

DER SPIEGEL: Për çfarë po flisni saktësisht?

Edi Rama: Së fundmi në ”Guardian” u botua një artikull për ndërtimin e shumë pallateve të larta në qendër të Tiranës, ku pretendohej se projekti i ndërtimit është pastrim parash dhe se këto pallate të larta do të qëndrojnë bosh. E gjithë kjo është e gabuar.

DER SPIEGEL: A nuk është e saktë që teatri i vjetër kombëtar në qendër u shkatërrua me një operacion për të ndërtuar këto godina të reja? Dhe, a nuk mund të thuhej se procedurat e prishjes dhe ndërtimit nuk ishin shumë transparente?

Edi Rama: Jo! Po ndërtohet një i ri ku u shemb teatri i vjetër. Dhe bëhet fjalë vetëm për shtatë ndërtesa të larta. Pronarët e ardhshëm janë të gjithë biznesmenë të njohur. Ata janë ndër taksapaguesit më të mëdhenj në Shqipëri. Blerjet dhe shitjet përpunohen përmes bankave. Disa tani pretendojnë se janë paratë e drogës. E vërteta është se këta persona kanë marrë kredi nga bankat për financim, verifikohen të gjitha transaksionet e shitblerjes. Deklarata jonë ndoshta nuk përshtatet në trendin e artikullit

DER SPIEGEL: Për ndërtimin e portit në qytetin bregdetar jugor të Durrësit, ju keni fituar emirin e Abu Dabit si ndërmjetës për investitorët arabë. Çfarë prisni nga kjo?

Edi Rama: Ky projekt fantastik do ta sjellë turizmin tonë në Shqipëri në majat e botës. Porti i vjetër i qytetit kthehet në një port turistik. Për vite me radhë ne kërkonim një investitor të gatshëm për të investuar dy miliardë euro, por nuk mund të gjenim një. Mohammed bin Zayed e mbështet projektin me bujari dhe ka gjetur sponsorët.

DER SPIEGEL: Shqipëria renditet e 110-ta nga Transparency International, a mund të na jepni tre arsye pse sipërmarrësit duhet të investojnë ende këtu?

Edi Rama: Shqipëria është një nga vendet më të sigurta në botë. Shkalla jonë e krimit është më e mirë se Britania e Madhe, Greqia apo Italia dhe sigurisht SHBA, me një nga normat më të ulëta të vrasjeve në Evropë. Industria e turizmit duhet të investojë sepse natyra dhe brigjet të lënë pa frymë. Dhe pensionistët gjermanë duhet të vijnë këtu për të kaluar pleqërinë e tyre buzë detit. Sipas një thënieje të vjetër, “shtëpia e shqiptarir është e Zotit dhe e mikut”.

Related Topics:
Continue Reading

Vendi

Përplasje në KPK: Gashi i kujton Isufajt se ka kaluar koha kur anëtarët i raportonin kryeprokurorit

Published

11 minutes ago

on

September 2, 2026

By

Raportimi i kryeprokurorit të Prokurorisë Speciale, Blerim Isufaj, para Këshillit Prokurorial të Kosovës (KPK) për punën e vitit 2025, është shoqëruar me tensione e debate me kryesuesin e këtij institucioni, Arian Gashi.

Përplasja nisi gjatë kohës kur anëtarët e Këshillit po i parashtronin pyetje Isufajt. Kryesuesi Arian Gashi ndërhyri duke i kërkuar kryeprokurorit të Prokurorisë Speciale që vetëm t’u përgjigjet pyetjeve dhe të mos tentojë t’u bëjë pyetje apo të kërkojë llogari nga anëtarët e KPK-së.

Nga ana e tij, Isufaj — i cili ka mbajtur më parë postin e kryesuesit të KPK-së — u shpreh se po jepte argumentet e tij dhe se nuk po i bënte pyetje askujt. Megjithatë, Gashi u tregua i prerë duke deklaruar se rolet tashmë kanë ndryshuar dhe se është kryeprokurori ai që duhet të raportojë e të dëgjojë para Këshillit, e jo e kundërta. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Qasja e përmbajtur e Sirisë ndaj Izraelit bart rreziqe

Published

1 hour ago

on

September 2, 2026

By

Opinion -Al Jazeer

Përmbajtja e Damaskut mund të nxisë më tej cenimin izraelit dhe të humbasë besimin e publikut sirian.

Javën e kaluar, Izraeli sulmoi sërish territorin sirian. Forcat izraelite bombarduan një kodër afër Beit Jinn-it në zonën rurale perëndimore të Damaskut, ndërsa ushtarët bastisën një fshat në provincën e Quneitras.

Sulmet erdhën vetëm pak ditë pasi aeroplanët luftarakë izraelitë goditën bazën ushtarake Abu al-Duhur në veri të Sirisë, duke shkaktuar dëme të mëdha. Izraeli tha se goditja kishte për qëllim parandalimin e një dislokimi të mundshëm ushtarak turk atje, edhe pse si Damasku ashtu edhe Ankara i hodhën poshtë këto pretendime. Sulmet izraelite kanë vazhduar përkundër përpjekjeve të Sirisë për ç’tensionim përmes diplomacisë dhe kritikave nga Uashingtoni për sulmin në Abu al-Duhur.

Duke iu shmangur përplasjes, qeveria e Ahmed al-Sharaa vazhdon të insistojë që Izraeli të tërhiqet nga territori sirian që ka pushtuar dhe që Damasku duhet të mbetet i lirë të rindërtojë forcat e tij të armatosura e të bashkëpunojë me partnerët që zgjedh vetë.

E gjithë kjo shpërfaq më shumë sesa thjesht dobësinë ushtarake të Sirisë. Kjo sugjeron se udhëheqja e re siriane beson se sovraniteti mund të rikthehet duke rindërtuar fillimisht kapacitetet e shtetit. Kjo strategji, megjithatë, bart rreziqe potenciale: Izraeli mund të vazhdojë të cenojë sovranitetin sirian duke shfrytëzuar përmbajtjen e Sirisë; si dhe qeveria siriane mund të fillojë përfundimisht të humbasë besimin e sirianëve dhe të publikut më të gjerë arab, mes të cilëve Izraeli shihet në mënyrë dërrmuese si kërcënim.

Dobësia e Sirisë është reale. Në fund të vitit 2024, pas rënies së ushtrisë së ish-presidentit Bashar al-Assad, Izraeli goditi asete strategjike ushtarake në të gjithë vendin. Qeverisë së re iu desh më pas të fillonte ngritjen e një arkitekture të sigurisë kombëtare nga institucionet jofunksionale dhe një mozaik grupesh të armatosura.

Për momentin, një përgjigje ushtarake siriane e aftë për të ndryshuar sjelljen e Izraelit është e vështirë të imagjinohet.

Në vend të kësaj, al-Sharaa ka vendosur rimëkëmbjen ekonomike dhe legjitimitetin ndërkombëtar në krye të prioriteteve të tij. Qeveria e tij është përqendruar në rindërtimin e institucioneve shtetërore, ristrukturimin e sektorit të sigurisë, rikthimin e furnizimit me energji, përmirësimin e marrëdhënieve me jashtë dhe rilidhjen e Sirisë me ekonominë ndërkombëtare. Por rindërtimi i Sirisë është një sfidë e jashtëzakonshme.

Banka Botërore vlerëson se rindërtimi i aseteve fizike të dëmtuara të Sirisë do të kushtojë rreth 216 miliardë dollarë. Një shtet që përballet me nevojë të tillë nuk mund ta rikthejë autoritetin e tij vetëm përmes institucioneve ushtarake. Ai ka nevojë për të ardhura, energji elektrike, administratë funksionale, qasje bankare, investime dhe marrëdhënie të jashtme.

Al-Sharaa ka arritur progres të ndjeshëm në frontin ndërkombëtar. Uashingtoni shpërbëu programin e gjerë të sanksioneve ndaj Sirisë në vitin 2025, ndërsa Bashkimi Evropian hoqi sanksionet e tij ekonomike, edhe pse masat e targetuara dhe ato që lidhen me sigurinë mbeten në fuqi. Më 24 gusht, Uashingtoni gjithashtu hoqi Sirinë nga lista e Shteteve Sponsore të Terrorizmit, duke eliminuar një tjetër pengesë kryesore për normalizimin financiar dhe investimet.

Për Damaskun, këto hapa zgjerojnë burimet me të cilat shteti mund të qeverisë; ato nuk janë thjesht një përfitim ekonomik nga shmangia e luftës.

Kjo e bën gjithashtu kontestin me Izraelin më me peshë. Strategjia e rindërtimit të Sirisë tashmë varet shumë pikërisht nga qasja ndërkombëtare që viteve të izolimit uua kishte mohuar. Një përshkallëzim i madh ushtarak me Izraelin mund të dëmtonte besimin e investitorëve, të komplikonte riintegruarjen e Sirisë në sistemin bankar ndërkombëtar dhe të dobësonte mbështetjen diplomatike nga e cila varet rimëkëmbja e saj.

Kjo gjithashtu mund ta ekspozonte Damaskun ndaj një presioni të ri politik nga Uashingtoni dhe BE-ja, edhe nëse kjo nuk do të përkthehej automatikisht në rivendosjen e sanksioneve të gjera.

Dilema prandaj po bëhet më e mprehtë: Përmbajtja e ndihmon Damaskun të ruajë mjedisin ndërkombëtar që i nevojitet për të rindërtuar shtetin, por gjithashtu i jep hapësirë Izraelit të kufizojë pikërisht ato kapacitete ushtarake dhe strategjike që Siria po përpiqet të rindërtojë.

Izraeli ka shqetësime sigurie rreth qeverisë së re siriane, udhëheqja e së cilës doli nga një lëvizje e armatosur islamike, dhe është gjithnjë e më i alarmuar nga marrëdhënia ushtarake e Turqisë me Damaskun. Por kërkesat izraelite janë shtrirë përtej parandalimit të forcave armiqësore që t’i afrohen kufirit të saj.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka kërkuar çmilitarizimin e provincave Quneitra, Deraa dhe Suwayda të Sirisë. Qeveria e tij po ashtu kundërshtoi dislokimin e forcave që i përkasin ushtrisë së re të Sirisë në jug të Damaskut dhe ka kërkuar të kufizojë fushëveprimin e bashkëpunimit ushtarak të Damaskut me Turqinë.

Izraeli qartazi dëshiron të kufizojë rindërtimin e kapaciteteve ushtarake të Sirisë. Ai e sheh këtë ndërhyrje përmes prizmit të sigurisë parandaluese. Damasku e sheh të njëjtën çështje përmes prizmit të sovranitetit: Një shtet që nuk mund të vendosë se ku do të dislocohet ushtria e tij apo me kë stërvitet, nuk e ka rikthyer plotësisht autonominë strategjike.

Ky është një nga rreziqet qendrore të strategjisë së al-Sharaa-s. Siria po i shmanget një përplasjeje të pafitueshme pjesërisht për të rindërtuar kapacitetet e pushtetit shtetëror, ndërkohë që po këto kapacitete po bëhen gjithnjë e më shumë objekt i presionit izraelit.

Përmbajtja ka kufijtë e vet. Siria ka mbështetjen e shteteve të tjera arabe, ndërsa Shtetet e Bashkuara dhe BE-ja kanë mbështetur rindërtimin e një shteti funksional sirian si pjesë e qasjes së tyre ndaj stabilitetit rajonal. Damasku ka shprehur gjithashtu në mënyrë të përsëritur interesin për arritjen e një marrëveshjeje sigurie me Izraelin.

E megjithatë, asnjë nga këto nuk e ka ndalur aksionin ushtarak izraelit.

Rreziku tjetër ka të bëjë me opinionin publik sirian. Të dukurit pafundësisht i paaftë për t’iu përgjigjur sulmeve izraelite mund të dëmtojë përfundimisht pozitën publike të al-Sharaa-s dhe legjitimitetin e qeverisë së tij.

Një sondazh i madh nga Arab Center Washington DC i realizuar në vitin 2025 zbuloi se 74 për qind e sirianëve kundërshtonin njohjen e Izraelit, 70 për qind refuzonin një marrëveshje që nuk përfshinte kthimin e Lartësive Golan, dhe 88 për qind besonin se Izraeli kërcënonte sigurinë dhe stabilitetin e Sirisë. Në të njëjtën kohë, 61 për qind thanë se politika e jashtme e qeverisë aktuale pasqyronte pikëpamjet e popullit sirian.

Gjetjet janë të rëndësishme pikërisht sepse e ndërlikojnë tablonë. Sondazhi i paraprin përplasjeve të fundit dhe nuk na tregon nëse sirianët favorizojnë hakmarrjen ushtarake. Ai vendos linja të kuqe politike, jo një kërkesë publike për luftë.

Sondazhet e tjera më të gjera arabe tregojnë në të njëjtin drejtim. Në të gjitha vendet e anketuara në Indeksin e Opinionit Arab të vitit 2025, kundërshtimi ndaj njohjes së Izraelit mbeti dërrmues.

Thënë kjo, Siria nën sundimin e Assad-ëve përgjithësisht i shmangej gjithashtu përplasjes me Izraelin, ndërsa ruante një reputacion për përkatësinë në kampin rajonal të “rezistencës”. Modeli i vjetër kombinonte shmangien e luftës direkte me aleancat dhe rrjetet e armatosura që i jepnin Damaskut ndikim rajonal.

Qeveria e al-Sharaa-s duket se po bën një bast tjetër, duke u përqendruar në konsolidimin e institucioneve, rimëkëmbjen ekonomike, qasjen ndërkombëtare dhe ushtrinë kombëtare të rindërtuar.

Kjo nuk zëvendëson sovranitetin territorial. Është një përpjekje për të rindërtuar mjetet për ushtrimin e tij.

Basti do të bëhet më i vështirë për t’u mbrojtur, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, nëse kapaciteti i rikthyer shtetëror nuk i jep përfundimisht Sirisë kontroll më të madh mbi territorin e saj, zgjedhjet e saj të sigurisë dhe marrëdhëniet e saj të jashtme.

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin redaktues të Al Jazeera-s.

Ehab Badwi

Ehab Badwi është politolog dhe hulumtues në Qeverisje dhe Politika në Gjermani, me përvojë të gjerë profesionale në politikat publike ndërkombëtare dhe menaxhimin strategjik.

 

Continue Reading

Aktualitet

Abdixhiku: Refuzimi i Presidentit po i bën dëm LDK-së dhe po e çon vendin në zgjedhje

Published

2 hours ago

on

September 2, 2026

By

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, ka reaguar ashpër pas bllokimit të kandidaturës së profesor Bekim Sejdiut për President nga gjashtë deputetë të këtij subjekti, duke sqaruar se LDK-ja kishte vendosur të qëndronte në opozitë dhe se nuk ekzistonte asnjë marrëveshje qeverisëse me Lëvizjen Vetëvendosje.

Përmes një shkrimi në facebook, Abdixhiku theksoi se refuzimi i gjashtë deputetëve nuk ishte parandalim i ndonjë koalicioni, por bllokim i zgjidhjes për kreun e shtetit që e çon vendin pashmangshëm drejt zgjedhjeve të reja të parakohshme. Ai e cilësoi këtë veprim si një dëm të madh që po i bëhet drejtpërdrejt LDK-së, duke e krahasuar me vendimet e vitit 2020 që e zbritën me parë këtë parti në kuotën e 12 përqindëshit.

Kreu i LDK-së shprehu keqardhje që agjenda e zgjedhjeve të reja e cila sipas tij ishte synim i grupeve të tjera politike,  po ndikon me sukses edhe brenda radhëve të partisë së tij. Sidoqoftë, Abdixhiku konfirmoi se nuk do të dorëzohet përballe kësaj situate, duke ritheksuar përkushtimin e tij për mbrojtjen e interesave të Republikës. /E.A/

Continue Reading

Botë

Kallas: Sulmi rus në aeroportin e Lajpcigut ishte terrorizëm shtetëror

Published

3 hours ago

on

September 2, 2026

By

Kaja Kallas, shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, e cilësoi përpjekjen e Rusisë për të kryer një sulm me dron në aeroportin e Lajpcigut muajin e kaluar si një incident që “kishte të gjitha shenjat dalluese të terrorizmit të sponsorizuar nga shteti”. Deklarata e saj vjen përpara drejtimit të bisedimeve mbi përgjigjen politike të BE-së.

Ministrat e Jashtëm të vendeve anëtare do të mblidhen sot në Wicklow të Irlandës, në një takim të kryesuar nga Kallas. Në qendër të diskutimeve do të jetë pyetja se “çfarë mund të bëjmë më shumë”, pasi Gjermania e ka akuzuar zyrtarisht Rusinë për incidentin.

Sipas Kallas, ngjarja duhet të shërbejë si një sinjal alarmi për shtetet që kanë vonuar vendosjen e sanksioneve të reja ndaj Moskës. “Nëse duam t’i japim fund kësaj lufte, të gjithë duhet të përqendrojmë përpjekjet tona, ta çojmë atë në një nivel të ri”, u shpreh ajo.

Ndërkohë, Bashkimi Evropian dhe Franca kanë thirrur zyrtarë të lartë rusë për të diskutuar sulmin.

Takimi do të trajtojë edhe mënyrat se si BE-ja mund të rrisë mbështetjen për Ukrainën, në një kohë kur, sipas Kallas, “Rusia po përshkallëzon situatën dhe po vret civilët dhe po shkakton sa më shumë dëm që mundet”.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, do të zhvillojë sot një takim të veçantë me Mark Rutte të NATO-s. Edhe në këtë bisedë, incidenti i Lajpcigut dhe situata në Ukrainë pritet të jenë ndër temat kryesore.

Continue Reading

Të kërkuara