Aktualitet

​Praga merr presidencën e BE-së në një ”mot të keq” për Evropën

Hungaria dhe Polonia kanë mosmarrëveshje me Brukselin për shkak të pozicioneve të tyre mbi çështjen e shtetit të së drejtës.

Published

on

Republika Çeke merr sot presidencën e radhës të Bashkimit Evropian, në një kohë me ”mot të keq” për Evropën, kur të gjithë sytë janë kthyer nga Ukraina.

Kjo presidencë, të cilën çekët e marrin nga Franca dhe do t’ia kalojnë Suedisë, nuk është planifikuar për mot të mirë, është planifikuar për mot të keq”, paralajmëron Pavel Havlicek, nga Instituti për Çështjet Ndërkombëtare, me qendër në Pragë.

Të premten, qeveria çeke do të presë komisionerët evropianë, në një kështjellë, për bisedime dhe më pas për një koncert, në këtë vend me 10,5 milionë banorë, i cili u bashkua me BE-në në 2004-n.

Praga ka premtuar se do të vendosë ndihmën për Ukrainën në qendër të presidencës së saj, nga kriza e refugjatëve në rindërtimin e vendit në luftë, por edhe sigurinë energjetike evropiane.

Republika Çeke, një mbështetëse e fortë e sanksioneve kundër Rusisë brenda Bashkimit Evropian, ka pranuar rreth 400 mijë refugjatë ukrainas që nga fillimi i konfliktit, në fillim të vitit 2022 dhe ka ofruar ndihmë financiare dhe ushtarake.

Kryeministri i djathtë Petr Fiala, një ish-analist politik, i cili bashkëshkroi një libër mbi BE-në, kohët e fundit tha se do të përpiqej të organizonte një samit me presidentin ukrainas, Volodymyr Zelensky.

Vendet e Ballkanit Perëndimor, oferta e të cilëve për në BE e promovuar nga Praga dhe vende të tjera të Evropës Lindore ka ngecur, do të jetë gjithashtu në qendër të vëmendjes.

Por ky samit, i cili do t’i propozonte Ukrainës një lloj plani Marshall, do të mbahet vetëm nëse lufta përfundon.

Drejtori i Universitetit të Nju Jorkut në Pragë, Jiri Pehe e konsideron këtë projekt jorealist.

Konflikti vështirë se do të përfundojë para përfundimit të presidencës çeke. Çekët thjesht do të përpiqen të organizojnë një samit për Ukrainën dhe të bindin të tjerët që të vazhdojnë të ndihmojnë këtë vend”, tha Pehe.

Pehe thotë tutje se çekët janë në një pozicion të keq për të udhëhequr një debat mbi rimëkëmbjen ekonomike ose sigurinë e energjisë, sepse, përballë inflacionit të lartë, vendi ende nuk është anëtarësuar në zonën euro dhe varet nga energjia bërthamore, e refuzuar nga disa anëtarë të BE-së, përfshirë Gjermaninë.

Vështirë se mund të ofrojë lidership në këto fusha”, kritikon Pehe.

Çekët janë tradicionalisht euroskeptikë dhe një sondazh i marsit nga agjencia STEM tregon se vetëm 36% e tyre janë të kënaqur me BE-në.

Qeveria e Fiala është më pak euroskeptike se disa nga paraardhëset e saj.

Por, analistët vënë në dyshim aftësinë e tij për t’u distancuar nga Budapesti dhe Varshava, me të cilat ai ka lidhje të ngushta brenda grupit të Vishegradit, i cili përfshin gjithashtu Sllovakinë.

Hungaria dhe Polonia kanë mosmarrëveshje me Brukselin për shkak të pozicioneve të tyre mbi çështjen e shtetit të së drejtës.

Nënkryetarja e Këshillit Evropian, Vera Jourova, e cila është çeke, kohët e fundit i kërkoi qeverisë të mbajë një qëndrim të qartë ndaj Hungarisë dhe Polonisë gjatë presidencës.

Nuk shoh se si Republika Çeke mund të ketë një këndvështrim më kritik ndaj tyre”, thotë Pehe.

Bota

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Published

on

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, ka shprehur se nuk mund ta imagjinonte ekzekutimin e një urdhërarresti kundër kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, gjatë një vizite të tij në Gjermani. Kjo deklaratë erdhi pas lëshimit të një urdhërarresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në nëntor, lidhur me veprimet e qeverisë izraelite në Gazë, dhe pas mbërritjes së Netanyahut në Budapest, udhëtimi i tij i parë në Evropë që nga lëshimi i këtij urdhri.

Scholz, gjatë një konference për shtyp në Berlin së bashku me mbretin e Jordanisë, Abdullah II, tha se qeveria gjermane kishte bërë të qartë qëndrimin e saj lidhur me arrestimin e Netanyahut, duke deklaruar: “Nuk mund ta imagjinoj se do të ketë një arrestim në Gjermani.”

Në një ditë kur Hungaria njoftoi planet për t’u tërhequr nga vendimi i ICC-së, ministrja e Jashtme gjermane, Annalena Baerbock, e kritikoi ashpër këtë vendim, duke theksuar se ishte një ditë e keqe për të drejtën penale ndërkombëtare dhe duke kujtuar se në Evropë, askush nuk është mbi ligjin.

Traktati i Romës, që është dokumenti themelues i ICC-së, kërkon që shtetet anëtare të zbatojnë urdhrat e gjykatës. Si anëtare të ICC-së, edhe Hungaria dhe Gjermania janë të detyruara ligjërisht të arrestojnë Netanyahu nëse ai hyn në territorin e tyre. Megjithatë, vendimi i Hungarisë ka ngritur shqetësime dhe diskutime për zbatimin e ligjit ndërkombëtar dhe përgjegjësitë e shteteve anëtare të ICC-së.

Continue Reading

Bota

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Published

on

Çmimet e naftës regjistruan një rënie të ndjeshme më 3 prill 2025, pas masave të reja tregtare të presidentit amerikan, Donald Trump. Rënia e çmimeve është lidhur me shqetësimet e tregjeve financiare për ndikimin që mund të ketë këto tarifa mbi rritjen ekonomike globale dhe kërkesën për naftë.

Çmimi i një fuçie nafte “West Texas Intermediate” (WTI), standardi amerikan, për dërgesë në maj, ra me 5,15%, duke arritur në 68,02 dollarë. Ndërkaq, çmimi i një fuçie nafte “Brent” të Detit të Veriut për dorëzimin e qershorit ra me 4,78%, duke u ulur në 71,37 dollarë.

Përveç pasigurisë nga tarifat e reja të Trump, OPEC-u njoftoi një rritje më të mprehtë të prodhimit të naftës se sa ishte pritur, që gjithashtu ka kontribuar në uljen e çmimeve të naftës.

Continue Reading

Bota

Rubio: SHBA do të vijojë të qëndrojë në NATO, e rëndësishme forcimi i aleancës

Published

on

Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të vazhdojnë të jenë pjesë e NATO-s dhe ka theksuar rëndësinë e forcimit të aleancës. Gjatë një fjalimi në Bruksel, Rubio ka hedhur poshtë spekulimet dhe mendimet negative që janë shprehur në disa media lidhur me angazhimin e SHBA-së në NATO, duke theksuar se Presidenti Trump e ka mbështetur gjithmonë NATO-n dhe ka bërë të qartë se Shtetet e Bashkuara do të qëndrojnë në aleancë.

Ai ka theksuar se kërcënimi më i madh për sigurinë e vendit është “nga brenda” dhe ka përdorur këtë mundësi për të kritikuar politikanët evropianë. Rubio ka shprehur dëshirën që NATO të jetë më e fortë dhe më e qëndrueshme, duke theksuar se kjo mund të arrihet vetëm nëse shtetet aleate kanë më shumë aftësi dhe mundësi. Ai gjithashtu ka bërë thirrje për një angazhim më të madh nga shtetet e pasura dhe ato me ekonomi të forta që mund të kontribuojnë më shumë në fuqizimin e NATO-s.

Rubio është aktualisht në Bruksel për takime me zyrtarë të NATO-s dhe për të diskutuar mbi përforcimin e kësaj aleance të rëndësishme për sigurinë ndërkombëtare.

Continue Reading

Bota

Njëmbëdhjetë persona u arrestuan në Turqi si pjesë e hetimit për thirrjen e bojkotit

Published

on

Prokuroria e Stambollit ka nisur hetime ndaj protestuesve që bënë thirrje për bojkot të blerjeve më 2 prill, duke i akuzuar për “urrejtje dhe diskriminim” dhe “nxitje të publikut në urrejtje dhe armiqësi”. Bojkoti erdhi si reagim ndaj arrestimit të kryebashkiakut të Stambollit, Ekrem İmamoğlu, dhe ishte mbështetur nga studentë, figura politike dhe personalitete të njohura.

Deri më tani, janë lëshuar 16 urdhër-arreste, nga të cilat 11 persona janë ndaluar, përfshirë aktorin Cem Yiğit Üzümoğlu. Po ashtu, Korporata e Radio-Televizionit Turk (TRT) ka shkarkuar aktoren Aybüke Pusat nga seriali “Teşkilat” për mbështetjen e saj ndaj bojkotit, dhe skenaristi Ali Aydın ka parë projektin e tij “Rumi” të hiqet nga platforma dixhitale e TRT-së si masë ndëshkuese. Kreu i CHP-së, Özgür Özel, ka deklaruar se bojkoti ishte një formë proteste demokratike dhe ka ftuar qytetarët të përdorin fuqinë e tyre përmes konsumit.

Continue Reading

Të kërkuara