Kulturë

​Gratë dhe shkenca: Gabriella Greison homazh për Margherita Hack në Prishtinë

Shfaqja mbahet sot, 10 maj, në ora 20:00 në Teatrin Kombëtar të Kosovës dhe hyrja është falas.

Published

on

Me rastin e edicionit të pestë të “Ditës së hulumtimit italian në botë”, promovuar nga Ministria e Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar e Italisë në fushën e diplomacisë shkencore, Ambasada e Italisë në Prishtinë dhe Teatri Kombëtar i Kosovës sjellin në skenë monologun teatral “Oqeani Margherita” i gazetares dhe fizikanes, Gabriella Greison, kushtuar astrofizikanes italiane, Margherita Hack (1922-2013). Shfaqja mbahet sot, 10 maj, në ora 20:00 në Teatrin Kombëtar të Kosovës dhe hyrja është falas.

“Është një tekst i pabotuar, me të cilin doja t’i bëja homazh shkencëtares italiane në njëqindvjetorin e lindjes së saj, që përmban shumë anekdota për të dhe që më përkasin shumë. Gjatë orës së shfaqjes do të ndajmë zbulimet, habinë për shkencën dhe mendimet më të mëdha të Margherita Hack, do të lundrojmë në detin e saj të bërë me shaka dhe fraza legjendare, do të notojmë me të në pafundësinë e fizikës, atë të së djeshmes dhe të sotmes, do të pasurohemi me butësi, magji dhe dëshirë për të ndryshuar botën”, thotë Gabriella Greison.

Shfaqja – italisht me titra shqip – organizohet në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë dhe Ministrinë të Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Republikës së Kosovës dhe realizohet me fondet e vëna në dispozicion nga Fondi për forcimin e gjuhës dhe kulturës italiane jashtë vendit.

“Ideja për ta sjellë këtë shfaqje në Prishtinë na erdhi në një bisedë me ministren e Arsimit Arbërie Nagavci dhe zëvendësministren e saj Edona Maloku, të cilat i falënderoj për nevojën e identifikimit të mënyrave të reja për të nxitur interesimin e studentëve të rinj drejt shkencave të aplikuara dhe për të rritur ndërgjegjësimin për pabarazinë gjinore – e cila vazhdon të ekzistojë edhe në botën e shkencës – dhe vështirësitë si pasojë me të cilat gratë ende përballen çdo ditë. Prandaj, për të ndihmuar në eliminimin e stereotipave dhe paragjykimeve shoqërore, na është dukur ideale të tregojmë përvojën e jetës së një shkencëtareje të madhe italiane si Margherita Hack si model për të frymëzuar gjeneratat e reja”, shpjegon Ambasadori italian në Kosovë Antonello De Riu.

Margherita Hack ishte astrofizikane, akademike, popullarizuese e shkencës dhe aktiviste italiane. Ishte gruaja e parë që drejtoi Observatorin Astronomik të Triestes (nga 1964 deri 1987) që, nën drejtimin e saj në mënyrë të vazhdueshme është vendosur në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar. Ajo është interesuar veçanërisht për fizikën, spektroskopinë dhe evolucionin yjor dhe e ka lidhur prodhimin e saj të bollshëm të eseve shkencore me një aktivitet të vazhdueshëm përhapës. Asteroidi “8558 Hack”, i zbuluar në vitin 1995, iu kushtua asaj.

Gabriella Greison, është italiane, 48-vjeçare, fizikane, dramaturge dhe aktore teatri. Diplomoi në fizikën bërthamore në Universitetin Shtetëror të Milanos me një temën mbi studimin eksperimental të përhapjes së elektroneve të shpejta në një dhomë vakum. Merret me përhapjen shkencore për programe të ndryshme radiotelevizive, ka drejtuar dhe është mysafire e programeve të thelluara shkencore. Ka shkruar disa libra, disa prej të cilëve janë kthyer në monologje teatrale. Ajo është cilësuar si “gruaja e fizikës popullore italiane” dhe gjithashtu “rockstar i fizikës në Itali”.

Continue Reading

Lajmet

Vazhdojnë punimet për restaurimin e shkollës së vjetër të Mushnikovës

Published

on

Po vazhdojnë punimet për restaurimin e shkollës së vjetër të fshatit Mushnikovë në Prizren, një objekt me rëndësi të veçantë historike, arkitekturore dhe arsimore.

E ndërtuar në vitin 1905, kjo shkollë konsiderohet një nga shembujt e rrallë të objekteve shkollore rurale të fillimit të shekullit XX, duke ruajtur gjurmë të zhvillimit të arsimit dhe jetës së komunitetit ndër vite.

Ministrja në detyrë e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka bërë të ditur se punimet për restaurimin e objektit po vazhdojnë me qëllim të ruajtjes së vlerave historike dhe arkitekturore të tij.

Përmes këtij projekti synohet të ruhet një pjesë e rëndësishme e historisë së Mushnikovës dhe të mbrohet një objekt që dëshmon për traditën e arsimit dhe zhvillimin e jetës shoqërore në këtë zonë.

Restaurimi i shkollës së vjetër është pjesë e përpjekjeve për mbrojtjen, ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Shame and Money” shfaqet premierë rajonale në Festivalin e Filmit në Sarajevë

Published

on

Filmi “Shame and Money” ka pasur sonte premierën rajonale në Teatrin Kombëtar të Sarajevës, si pjesë e programit garues “Competition Programme – Narrative Feature Film” të Festivalit të Filmit në Sarajevë.

Filmi është me regji të Visar Morinës, ndërsa në rolet kryesore interpretojnë Astrit Kabashi, Flonja Kodheli, Alban Ukaj, Kumrije Hoxha dhe Fiona Gllavica.

Premiera në Sarajevë shënon një tjetër prezantim të rëndësishëm ndërkombëtar për kinematografinë kosovare dhe ekipin e filmit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës për herë të parë në “International Bodrum Ballet Festival”

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka marrë pjesë për herë të parë në edicionin e 23-të të “International Bodrum Ballet Festival”, në Bodrum të Turqisë.

Trupa kosovare prezantoi shfaqjen “Correr o Fado”, me koreografi nga Daniel Cardoso.

Shfaqja u interpretua në dy mbrëmje, më 12 dhe 13 gusht, dhe u prit tejet mirë nga publiku i shumtë në Bodrum.

Performancat e Baletit Kombëtar të Kosovës u përcollën me duartrokitje të gjata, duke shënuar një tjetër prezantim të rëndësishëm ndërkombëtar për trupën kosovare./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“DOKUDAILY” mbyll edicionin e fundit me zërat e grave që i dhanë shpirt DokuFest-it

Published

on

Me mbylljen e edicionit të 25-të të DokuFest-it, mbyllet edhe një kapitull i “DOKUDAILY”, publikimit që gjatë festivalit ka sjellë në vëmendje njerëzit, historitë dhe përjetimet që qëndrojnë pas ekranit. Për numrin e nëntë dhe të fundit të këtij botimi, DokuFest ka zgjedhur të ndalet te zërat e disa prej grave që kanë qenë pjesë e rrugëtimit të festivalit, duke e përshkruar këtë përvojë përmes kujtimeve, ndryshimit dhe pasionit për dokumentarin.

“Dhe kështu, po shënojmë numrin e fundit të DOKUDAILY [9]”, shkruan DokuFest në një postim në Facebook, duke e mbyllur këtë cikël me rrëfimet e grave që e kanë bërë këtë edicion “më të mirë, të prekshëm dhe të fuqishëm”.

Një prej këtyre zërave është Alba, e cila prej 13 vitesh është pjesë e prodhimit të DokuFest-it. Për të, një nga gjërat më të rëndësishme që festivali nuk duhet të humbasë me kalimin e viteve është pikërisht guximi. Kur pyetet se çfarë shpreson të mos humbasë DokuFest-i, pavarësisht se sa shumë rritet, përgjigjja e saj është e prerë: “Guximin”.

Sipas Albës, edhe nëse festivali një ditë do të kishte vetëm 10 njerëz, një kinema dhe 30 filma, apo do të zhvillohej vetëm një herë në tre vjet, ai nuk duhet të ketë frikë. “Duhet gjithmonë të guxojë”, shprehet ajo, duke e kthyer guximin në një nga vlerat themelore të identitetit të DokuFest-it.

Në rrëfimet e publikuara në numrin e fundit shfaqet edhe Linda Lulla, drejtoreshë e festivalit, e cila e sheh rrugëtimin e saj paralel me atë të DokuFest-it. Për të, veçantia e këtyre viteve qëndron te mundësia për ta parë festivalin nga afër, për të qenë pjesë e ndryshimeve dhe e momenteve të rëndësishme që kanë shënuar zhvillimin e tij.

“Çdo hap përpara për festivalin ka qenë, në një mënyrë, edhe një hap përpara për mua”, rrëfen Lulla. Ajo thotë se ajo që ka mbetur e pandryshuar gjatë gjithë këtyre viteve është pasioni për DokuFest-in dhe bindja se ajo që bëjnë ka rëndësi.

Në një tjetër rrëfim, Vanesa e sheh festivalin përmes fotografisë dhe fytyrave të njerëzve. Përmes kamerës, ajo thotë se ka parë emocione të ndryshme ndaj DokuFest-it, nga njerëz që i njihte dhe me të cilët kishte afërsi, deri te fytyrat e të panjohurve. Te këta të fundit, ajo ka dalluar një nostalgji që e ka shtyrë të imagjinojë se si duhet të ketë qenë fillimi i DokuFest-it, një fillim që, siç e përshkruan ajo, është “më i vjetër se unë”.

Ndërsa Romina ndalet te marrëdhënia gjithnjë e më e paqartë mes përjetimit dhe dokumentimit. Në një kohë kur telefoni dhe kamera janë bërë pjesë e pandashme e përditshmërisë, ajo vëren se njerëzit shpesh e kapin menjëherë një moment të bukur për ta ruajtur. Dallimi, në rastin e saj, është se ajo që dokumenton përfundon përpara syve të rreth 25 mijë ndjekësve në Instagram.

Këto rrëfime e bëjnë numrin e fundit të “DOKUDAILY” më shumë sesa një publikim përmbyllës. Ai bëhet një lloj albumi i vogël kujtimesh për një festival që për 25 edicione ka ndryshuar bashkë me njerëzit që e kanë ndërtuar dhe me publikun që është rritur përkrah tij.

DokuFest, i cili këtë vit po shënon edicionin e 25-të nga 7 deri më 15 gusht, e mbyll kështu edhe “DOKUDAILY” me një mesazh të thjeshtë: “Deri herën tjetër: Fuqi dokumentarit!”. Një përshëndetje që nuk tingëllon si fund, por si premtim për një tjetër kapitull, në një festival që, siç kujton Alba, duhet të vazhdojë të guxojë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara