Kulturë

​Gratë dhe shkenca: Gabriella Greison homazh për Margherita Hack në Prishtinë

Shfaqja mbahet sot, 10 maj, në ora 20:00 në Teatrin Kombëtar të Kosovës dhe hyrja është falas.

Published

on

Me rastin e edicionit të pestë të “Ditës së hulumtimit italian në botë”, promovuar nga Ministria e Punëve të Jashtme dhe Bashkëpunimit Ndërkombëtar e Italisë në fushën e diplomacisë shkencore, Ambasada e Italisë në Prishtinë dhe Teatri Kombëtar i Kosovës sjellin në skenë monologun teatral “Oqeani Margherita” i gazetares dhe fizikanes, Gabriella Greison, kushtuar astrofizikanes italiane, Margherita Hack (1922-2013). Shfaqja mbahet sot, 10 maj, në ora 20:00 në Teatrin Kombëtar të Kosovës dhe hyrja është falas.

“Është një tekst i pabotuar, me të cilin doja t’i bëja homazh shkencëtares italiane në njëqindvjetorin e lindjes së saj, që përmban shumë anekdota për të dhe që më përkasin shumë. Gjatë orës së shfaqjes do të ndajmë zbulimet, habinë për shkencën dhe mendimet më të mëdha të Margherita Hack, do të lundrojmë në detin e saj të bërë me shaka dhe fraza legjendare, do të notojmë me të në pafundësinë e fizikës, atë të së djeshmes dhe të sotmes, do të pasurohemi me butësi, magji dhe dëshirë për të ndryshuar botën”, thotë Gabriella Greison.

Shfaqja – italisht me titra shqip – organizohet në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë dhe Ministrinë të Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Republikës së Kosovës dhe realizohet me fondet e vëna në dispozicion nga Fondi për forcimin e gjuhës dhe kulturës italiane jashtë vendit.

“Ideja për ta sjellë këtë shfaqje në Prishtinë na erdhi në një bisedë me ministren e Arsimit Arbërie Nagavci dhe zëvendësministren e saj Edona Maloku, të cilat i falënderoj për nevojën e identifikimit të mënyrave të reja për të nxitur interesimin e studentëve të rinj drejt shkencave të aplikuara dhe për të rritur ndërgjegjësimin për pabarazinë gjinore – e cila vazhdon të ekzistojë edhe në botën e shkencës – dhe vështirësitë si pasojë me të cilat gratë ende përballen çdo ditë. Prandaj, për të ndihmuar në eliminimin e stereotipave dhe paragjykimeve shoqërore, na është dukur ideale të tregojmë përvojën e jetës së një shkencëtareje të madhe italiane si Margherita Hack si model për të frymëzuar gjeneratat e reja”, shpjegon Ambasadori italian në Kosovë Antonello De Riu.

Margherita Hack ishte astrofizikane, akademike, popullarizuese e shkencës dhe aktiviste italiane. Ishte gruaja e parë që drejtoi Observatorin Astronomik të Triestes (nga 1964 deri 1987) që, nën drejtimin e saj në mënyrë të vazhdueshme është vendosur në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar. Ajo është interesuar veçanërisht për fizikën, spektroskopinë dhe evolucionin yjor dhe e ka lidhur prodhimin e saj të bollshëm të eseve shkencore me një aktivitet të vazhdueshëm përhapës. Asteroidi “8558 Hack”, i zbuluar në vitin 1995, iu kushtua asaj.

Gabriella Greison, është italiane, 48-vjeçare, fizikane, dramaturge dhe aktore teatri. Diplomoi në fizikën bërthamore në Universitetin Shtetëror të Milanos me një temën mbi studimin eksperimental të përhapjes së elektroneve të shpejta në një dhomë vakum. Merret me përhapjen shkencore për programe të ndryshme radiotelevizive, ka drejtuar dhe është mysafire e programeve të thelluara shkencore. Ka shkruar disa libra, disa prej të cilëve janë kthyer në monologje teatrale. Ajo është cilësuar si “gruaja e fizikës popullore italiane” dhe gjithashtu “rockstar i fizikës në Itali”.

Continue Reading

Kulturë

Tenori shqiptar debuton në Staatsoper Berlin

Published

on

Një sukses i ri ndërkombëtar është shënuar nga një artist shqiptar, i cili do të ngjitet në një nga skenat më prestigjioze të operës botërore.

Tenori shqiptar do të bëjë debutimin e tij në Staatsoper Berlin gjatë sezonit artistik 2026/27, i cili tashmë është publikuar zyrtarisht. Ky debutim konsiderohet një arritje e madhe në karrierën e tij artistike, duke e vendosur atë në mesin e emrave që performojnë në këtë teatër historik.

Ai do të paraqitet në rolin e Alfredo Germont në operën e njohur La Traviata, një prej veprave më të dashura të repertorit operistik botëror.

Për artistin, ky është një moment i veçantë dhe një nder i madh, pasi emri i tij do të jetë pjesë e programit të një prej institucioneve më të rëndësishme të muzikës klasike në botë. Ai është shprehur i lumtur dhe krenar për këtë arritje, duke theksuar se mezi pret ta sjellë këtë rol në skenën e Berlinit.

Ky sukses përbën një tjetër dëshmi të talentit dhe përkushtimit të artistëve shqiptarë, të cilët po vazhdojnë të depërtojnë dhe të shkëlqejnë në skenat më të mëdha ndërkombëtare.

Continue Reading

Kulturë

Ndahet nga jeta arkeologu i shquar Luan Koçbashliu

Published

on

By

Lajmi për ndarjen nga jeta të arkeologut të njohur Luan Koçbashliu është përcjellë me nderime të larta nga institucionet e kulturës në vend.

Përmes një telegrami ngushëllimi, Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, i ka shprehur ngushëllime familjes dhe komunitetit shkencor, duke e vlerësuar lart figurën e tij.

Koçbashliu cilësohet si një ndër arkeologët e gjeneratave të para në Kosovë, i cili dha një kontribut të jashtëzakonshëm në institucionet e trashëgimisë kulturore.

Puna e tij ishte veçanërisht e rëndësishme në Qendrën Rajonale për Trashëgimi Kulturore në Prizren, ku përkushtimi i tij la gjurmë të pashlyeshme në ruajtjen dhe studimin e pasurisë arkeologjike të këtij rajoni.

Në mesazhin e saj, ministrja Bogujevci theksoi se trashëgimia që ai la pas do të shërbejë si një frymëzim dhe shembull i pasqyruar për brezat e rinj të studiuesve. Ndarja e tij nga jeta konsiderohet një humbje e madhe jo vetëm për familjen dhe miqtë, por për të gjithë trashëgiminë kulturore të Kosovës.

 

Continue Reading

Kulturë

Filharmonia e Kosovës me koncert të veçantë më 19 mars

Published

on

Filharmonia e Kosovës, në bashkëpunim me Operën e Kosovës, do të mbajë koncertin e radhës më 19 mars 2026 në Prishtinë.

Ky koncert i veçantë do të zhvillohet në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë, duke filluar nga ora 19:30, Ky koncert vjen në një moment të rëndësishëm, pak para debutimit të saj në sallën ikonike të Filharmonisë së Berlinit.

Nën drejtimin e dirigjentes Marion Wood, programi i mbrëmjes ndërthur repertorin romantik me krijimtarinë bashkëkohore, duke përfshirë Requiem für Mignon nga Robert Schumann, veprën Ballin lartë! nga Valton Beqiri dhe kryeveprën monumentale Stabat Mater nga Antonín Dvořák.

Organizatorët ftojnë dashamirët e muzikës klasike që të rezervojnë vendet e tyre dhe të bëhen pjesë e kësaj mbrëmjeje të veçantë, e cila pritet të shënojë një tjetër hap të rëndësishëm në rrugëtimin artistik të Filharmonisë së Kosovës.

Continue Reading

Kulturë

Biblioteka Kombëtare digjitalizon mbi 1.2 milionë imazhe

Published

on

Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani” ka bërë një hap të rëndësishëm në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore përmes digjitalizimit të materialeve.

Kjo bibliotekë ka arritur të digjitalizojë gjithsej 1,256,357 imazhe, duke përfshirë libra të rrallë dhe të vjetër si dhe periodikë historikë të kohës. Vetëm gjatë periudhës tetor 2025 – mars 2026, është realizuar një pjesë e konsiderueshme e këtij procesi, i cili sjell në formë digjitale një segment të rëndësishëm të historisë së gazetarisë në Kosovë.

Digjitalizimi synon të lehtësojë qasjen e publikut në këto materiale dhe njëkohësisht të sigurojë ruajtjen afatgjatë të tyre. Përmes këtij projekti, pasuria bibliotekare bëhet më e qasshme për studiuesit, studentët dhe lexuesit e gjerë, duke e afruar historinë e shkruar më pranë çdo qytetari.

Biblioteka Kombëtare thekson se procesi i digjitalizimit do të vazhdojë edhe në të ardhmen, me synimin për të përfshirë sa më shumë materiale dhe për të forcuar qasjen moderne në trashëgiminë kulturore të vendit.

Continue Reading

Të kërkuara