Aktualitet

​Dita Ndërkombëtare e OKB-së

Veprimtaria e OKB-së daton nga viti 1945.

Published

on

Kombet e Bashkuara është organizata më e madhe ndërkombëtare dhe më e rëndësishme sot në botë, veprimtaria e të cilës daton që nga viti 1945.

Qëllimi i saj kryesor është forcimi i bashkëpunimit ndërmjet kombeve, zhvillimi ekonomik dhe ruajtja e sigurisë dhe e paqes në botë. Ajo është vazhduese e Lidhjes së Kombeve, por me një strukturë, organizim dhe anëtarësi shumë më të gjerë dhe më të plotë.

Iniciatorët te krijimit të saj u bënë fuqitë e mëdha të koalicionit antifashist, SHBA dhe Britania e Madhe të cilët në pikën e 11 të Kartës së Atlantikut të nënshkruar në 14 gusht 1941 dhe që përmbante principet bazë mbi rendin e ri botëror të ardhshëm, ranë dakord që pas luftës do të krijohej “.. një sistem i vazhdueshëm i sigurisë së përgjithshme”.

Në Deklaratën e 1 janarit 1942, e nënshkruar nga përfaqësuesit e 26 shteteve të koalicionit antifashist dhe antinazist u ritheksua nevoja për vendosjen e një paqeje të qëndrueshme që do t’u siguronte kombeve mundësinë për të jetuar të sigurt brenda kufijve të tyre.

Ideja e krijimit të një organizate të re universale dhe emërtimi “Kombet e Bashkuara”, u rimor në shqyrtim në Konferencën e Ministrave të Punëve të Jashtme të SHBA, ish-Bashkimit Sovjetik dhe Britanisë së Madhe , që u zhvillua në Moskë me 19 deri 30 tetor të vitit 1943. Në Deklaratën mbi Sigurinë e Përgjithshme që u nënshkrua më pas edhe nga Kina, u formulua për herë të parë vendimi mbi krijimin e Organizatës Ndërkombëtare të Kombeve të Bashkuara.

Ndërsa parimet, struktura dhe funksionet e organizatës u formuluan në Konferencën e Dumbarton Oaks (lokalitet afër Uashingtonit), që u zhvillua nga 21 gusht deri me 29 shtator të vitit 1944, në të cilën morën pjesë përfaqësuesit e SHBA-së, ish-Bashkimit Sovjetik, Britanisë së Madhe dhe Kinës. Konferenca përpunoi dokumentin e quajtur “… propozime për krijimin e organizatës ndërkombëtare të sigurimit të përgjithshëm”.

Në shkurt 1945 u mbajt Konferenca e Jaltës, në Krime, me pjesëmarrjen e Franklin Ruzvelt, Stalin dhe Churcill. Ajo hodhi bazat politike të të gjitha bisedimeve për paqe pas përfundimit të luftës. Në këtë konferencë u ridiskutua dhe u ra dakord përfundimisht për krijimin e OKB si një organizatë ku mund të bënin pjesë kombe të mëdhenj e të vegjël.

SHBA thirrën Konferencën e San Franciskos, ku do të merrnin pjesë të gjithë shtetet që i kishin shpallur luftë Gjermanisë naziste deri në mars 1944. Konferenca e San Franciskos i zhvilloi punimet e saj nga 25 prilli 1945 deri me 26 qershor të vitit 1945. Ajo pranoi dështimin e Lidhjes së Kombeve për pengimin e Luftës së Dytë Botërore.

Më 26 qershor 1945 u miratua Karta e Kombeve të Bashkuara, e cila hyri në fuqi më 24 tetor 1945. Kjo datë u shpall si Dita Ndërkombëtare e OKB-së.

Bota

Scholz: Nuk mund ta imagjinojë Netanyahun të arrestohet në Gjermani

Published

on

Kancelari gjerman, Olaf Scholz, ka shprehur se nuk mund ta imagjinonte ekzekutimin e një urdhërarresti kundër kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, gjatë një vizite të tij në Gjermani. Kjo deklaratë erdhi pas lëshimit të një urdhërarresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në nëntor, lidhur me veprimet e qeverisë izraelite në Gazë, dhe pas mbërritjes së Netanyahut në Budapest, udhëtimi i tij i parë në Evropë që nga lëshimi i këtij urdhri.

Scholz, gjatë një konference për shtyp në Berlin së bashku me mbretin e Jordanisë, Abdullah II, tha se qeveria gjermane kishte bërë të qartë qëndrimin e saj lidhur me arrestimin e Netanyahut, duke deklaruar: “Nuk mund ta imagjinoj se do të ketë një arrestim në Gjermani.”

Në një ditë kur Hungaria njoftoi planet për t’u tërhequr nga vendimi i ICC-së, ministrja e Jashtme gjermane, Annalena Baerbock, e kritikoi ashpër këtë vendim, duke theksuar se ishte një ditë e keqe për të drejtën penale ndërkombëtare dhe duke kujtuar se në Evropë, askush nuk është mbi ligjin.

Traktati i Romës, që është dokumenti themelues i ICC-së, kërkon që shtetet anëtare të zbatojnë urdhrat e gjykatës. Si anëtare të ICC-së, edhe Hungaria dhe Gjermania janë të detyruara ligjërisht të arrestojnë Netanyahu nëse ai hyn në territorin e tyre. Megjithatë, vendimi i Hungarisë ka ngritur shqetësime dhe diskutime për zbatimin e ligjit ndërkombëtar dhe përgjegjësitë e shteteve anëtare të ICC-së.

Continue Reading

Bota

Çmimi i naftës bie pas tarifave të Trump

Published

on

Çmimet e naftës regjistruan një rënie të ndjeshme më 3 prill 2025, pas masave të reja tregtare të presidentit amerikan, Donald Trump. Rënia e çmimeve është lidhur me shqetësimet e tregjeve financiare për ndikimin që mund të ketë këto tarifa mbi rritjen ekonomike globale dhe kërkesën për naftë.

Çmimi i një fuçie nafte “West Texas Intermediate” (WTI), standardi amerikan, për dërgesë në maj, ra me 5,15%, duke arritur në 68,02 dollarë. Ndërkaq, çmimi i një fuçie nafte “Brent” të Detit të Veriut për dorëzimin e qershorit ra me 4,78%, duke u ulur në 71,37 dollarë.

Përveç pasigurisë nga tarifat e reja të Trump, OPEC-u njoftoi një rritje më të mprehtë të prodhimit të naftës se sa ishte pritur, që gjithashtu ka kontribuar në uljen e çmimeve të naftës.

Continue Reading

Bota

Rubio: SHBA do të vijojë të qëndrojë në NATO, e rëndësishme forcimi i aleancës

Published

on

Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të vazhdojnë të jenë pjesë e NATO-s dhe ka theksuar rëndësinë e forcimit të aleancës. Gjatë një fjalimi në Bruksel, Rubio ka hedhur poshtë spekulimet dhe mendimet negative që janë shprehur në disa media lidhur me angazhimin e SHBA-së në NATO, duke theksuar se Presidenti Trump e ka mbështetur gjithmonë NATO-n dhe ka bërë të qartë se Shtetet e Bashkuara do të qëndrojnë në aleancë.

Ai ka theksuar se kërcënimi më i madh për sigurinë e vendit është “nga brenda” dhe ka përdorur këtë mundësi për të kritikuar politikanët evropianë. Rubio ka shprehur dëshirën që NATO të jetë më e fortë dhe më e qëndrueshme, duke theksuar se kjo mund të arrihet vetëm nëse shtetet aleate kanë më shumë aftësi dhe mundësi. Ai gjithashtu ka bërë thirrje për një angazhim më të madh nga shtetet e pasura dhe ato me ekonomi të forta që mund të kontribuojnë më shumë në fuqizimin e NATO-s.

Rubio është aktualisht në Bruksel për takime me zyrtarë të NATO-s dhe për të diskutuar mbi përforcimin e kësaj aleance të rëndësishme për sigurinë ndërkombëtare.

Continue Reading

Bota

Njëmbëdhjetë persona u arrestuan në Turqi si pjesë e hetimit për thirrjen e bojkotit

Published

on

Prokuroria e Stambollit ka nisur hetime ndaj protestuesve që bënë thirrje për bojkot të blerjeve më 2 prill, duke i akuzuar për “urrejtje dhe diskriminim” dhe “nxitje të publikut në urrejtje dhe armiqësi”. Bojkoti erdhi si reagim ndaj arrestimit të kryebashkiakut të Stambollit, Ekrem İmamoğlu, dhe ishte mbështetur nga studentë, figura politike dhe personalitete të njohura.

Deri më tani, janë lëshuar 16 urdhër-arreste, nga të cilat 11 persona janë ndaluar, përfshirë aktorin Cem Yiğit Üzümoğlu. Po ashtu, Korporata e Radio-Televizionit Turk (TRT) ka shkarkuar aktoren Aybüke Pusat nga seriali “Teşkilat” për mbështetjen e saj ndaj bojkotit, dhe skenaristi Ali Aydın ka parë projektin e tij “Rumi” të hiqet nga platforma dixhitale e TRT-së si masë ndëshkuese. Kreu i CHP-së, Özgür Özel, ka deklaruar se bojkoti ishte një formë proteste demokratike dhe ka ftuar qytetarët të përdorin fuqinë e tyre përmes konsumit.

Continue Reading

Të kërkuara