Aktualitet

​Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare

Arsyet kryesore për zhdukjen e gjuhëve janë luftërat dhe dëbimi i detyrueshme.

Published

on

Nën patronazhin e UNESCO-s dhe Byrosë rajonale për shkencë dhe kulturë në Evropë, sot shënohet Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare, 21 shkurti.

Mbrojtja e gjuhëve në botë, lufta kundër zhdukjes së tyre dhe ruajtja e identitetit të kombeve nëpërmjet gjuhës, janë qëllimet kyçe të manifestimeve që sot do të organizohen në suaza botërore.

Analizat e UNESKO-s tregojnë se mund të zhduken rreth 2.500 gjuhë nga pothuajse 6.000 që fliten në botë. Në 90 vitet e kaluara janë zhdukur rreth 200 gjuhë, ndërsa 199 i flasin më pak se dhjetë njerëz. E fundit që është zhdukur është gjuha “ajake”, të cilën e folur një grua e cila ka vdekur në vitin 2008 në Aljaskë.

Arsyet kryesore për zhdukjen e gjuhëve janë luftërat dhe dëbimi i detyrueshme. Emigrantët gjithashtu e përziejnë gjuhën amtare me gjuhën e shtetit në të cilin jetojnë që të integrohen më mirë. Megjithatë, ka shembuj, më së shumti në Australi, ku gjuhët të cilat janë “nën kërcënim” i flasin të rinjtë, tha një përfaqësues i UNESKO-s.

Tridhjetë nga gjuhët që fliten në Francë midis të cilave edhe normane dhe bretonike, janë “nën kërcënim të fuqishëm të zhdukjes”.

Ndërsa, të vetëdijshëm për rëndësinë e gjuhës për një komb, te shqiptarët përpjekjet për kultivimin e shqipes hasen që te shkrimtarët filobiblikë, kurse kulminacioni u arrit në periudhën e Rilindjes Kombëtare.

Sejdi Gashi, bashkëpunëtor shkencor në degën e gjuhësisë në Institutin Albanologjik, tha për KosovaPress se ende mbetet punë për të bërë në zhvillimin dhe kultivimin e gjuhës shqipe. Ai tha se te shqiptarët gjuha ishte shumë e rëndësishme pasi u shndërrua në mjet kryesor të identifikimit kombëtar.

Continue Reading

Lajmet

Vonohet seanca e Kuvendit të Kosovës, punimet nuk nisën as pas më shumë se një ore e gjysmë vonesë

Published

on

By

Seanca plenare e Kuvendit të Kosovës, e cila ishte caktuar të niste sot në orën 11:00, ka pësuar vonesë të dukshme dhe nuk ka filluar punimet as pas më shumë se një ore e gjysmë nga orari i paraparë.

Sipas rendit të ditës, deputetët pritej të mblidheshin për të shqyrtuar disa pika me rëndësi, përfshirë miratimin e Deklaratës lidhur me Aktgjykimin e Dhomave të Specializuara të Kosovës, zgjedhjen e nënkryetarit të Kuvendit nga radhët e PDK-së, si dhe formimin e komisioneve parlamentare.

Megjithatë, mbajtja e seancës është zvarritur për shkak të mungesës së kuorumit dhe mospranisë së mjaftueshme të deputetëve në sallën e Kuvendit në orarin e caktuar, si dhe nga takimet e konsultimet e minutave të fundit ndërmjet grupeve parlamentare. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Taylor Swift hyn në histori si artistja më e suksesshme e “MTV VMA”, ndërsa Madonna fiton çmimin e vitit

Published

on

By

Taylor Swift është shpallur artistja më e suksesshme në historinë e ndarjes së çmimeve MTV Video Music Awards, pasi fitoi çmimin kryesor “Videoja e Vitit” gjatë mbrëmjes së të dielës.

Këngëtarja hyri në këtë mbrëmje me barazim me Beyoncé me nga 30 fitore gjithsej, por mori çmimin më të rëndësishëm të natës për videoklipin e këngës saj “The Fate of Ophelia”, e cila është pjesë e albumit të saj të vitit 2025, The Life of a Showgirl.

Nga ana tjetër, Mbretëresha origjinale e Pop-it, Madonna, u shpall “Artistja e Vitit”, si dhe rrëmbeu çmimet “Kënga më e mirë Dance” dhe “Bashkëpunimi më i mirë” përkrah Sabrina Carpenter. Çmimet i fituan me hitin “Bring Your Love”, që ishte edhe singli kryesor nga albumi i Madonnës i vitit 2026, Confessions II.

Gjithashtu, Swift u nderua me çmimin e parë inaugurues për “Regjinë Artistike” (Artist Director), pasi ka shkruar dhe đạoijuar vetë videoklipin me stil teatror e shkëlqyes të këngës “Ophelia”.

Continue Reading

Lajmet

Ursula von der Leyen të enjten viziton Prishtinën në kuadër të turneut në Ballkanin Perëndimor

Published

on

By

Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, do të qëndrojë për vizitë zyrtare në Prishtinë të enjten, më 1 tetor 2026. Sipas agjendës së bërë publike, ajo do të pritet në takime të ndara nga ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, si dhe nga kryeministri Albin Kurti.

Kjo vizitë në Kosovë zhvillohet në kuadër të një turneu më të gjerë diplomati në rajonin e Ballkanit Perëndimor. Udhëtimi i krerëve të KE-së nis të mërkurën, më 30 shtator, në Tiranë, ku von der Leyen do të takojë Presidentin e Shqipërisë, Bajram Begaj, dhe Kryeministrin Edi Rama.

Pas Prishtinës, po më 1 tetor, Presidentja e Komisionit Europian do të udhëtojë drejt Podgoricës për t’u takuar me presidentin e Malit të Zi, Jakov Milatoviq, dhe kryeministrin Milojko Spajiq. Turneu rajonal do të përmbyllet më 2 tetor në Maqedoninë e Veriut, me takime zyrtare me presidenten Gordana Siljanovska-Davkova dhe kryeministrin Hristijan Mickoski.

Në agjendën e këtij turneu rajonal nuk janë përfshirë Serbia dhe Bosnje e Hercegovina. Kjo shmangie lidhet me zgjedhjet e ardhshme që pritet të mbhen në këto dy shtete gjatë muajit tetor — përkatësisht më 4 tetor në Bosnje e Hercegovinë dhe më 25 tetor në Serbi. Praktika e zyrtarëve europianë mbetet shmangia e vizitave zyrtare në prag të proceseve zgjedhore për të garantuar paanshmërinë dhe mosndikimin në fushatë.

Së fundmi, Presidentja e Komisionit Europian kishte reaguar ashpër ndaj organizimit të funeralit të ish-komandantit të Ushtrisë së Republikës Serbe, kriminelit të dënuar të luftës Ratko Mlladiq, i cili u mbajt më 8 shtator në Beograd. Përmes një postimi në platformën “X”, von der Leyen i pati cilësuar ato pamje si tronditëse, duke rikujtuar se Mlladiq ishte i dënuar me burgim të përjetshëm për gjenocidin në Srebrenicë, krime guerre dhe krime kundër njerëzimit. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Hamza: Nëse kalon projektligji për Dhomat e Specializuara, jemi të hapur të diskutojmë për presidentin

Published

on

By

Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, ka deklaruar para fillimit të seancës plenare të Kuvendit se miratimi i projektligjit për Dhomat e Specializuara të Kosovës është një domosdoshmëri për historinë dhe të ardhmen e vendit.

I pyetur mbi detajet e takimit të zhvilluar të dielën mbrëma me kryeministrin Albin Kurti, Hamza bëri të ditur se diskutimet u oshtruan rreth situatës politike, projektligjit në fjalë, si dhe çështjes së presidentit. Ai nënkuzoi se subjekti i tij është i gatshëm të hapë diskutimet për pozitën e kreut të shtetit, me kusht që më parë të kalojë projektligji për Specialen.

“Jemi duke punuar, është domosdoshmëri për PDK-në, por edhe për Kosovën. Për historinë dhe të ardhmen e Kosovës, është top prioritet kalimi i këtij projektligji. Ne nuk po kërkojmë që të ndalet drejtësia, ne jemi kundër padrejtësisë. Nuk besoj që ka asnjë arsye që partitë e tjera të mos e mbështesin”, tha Hamza.

Lidhur me bisedimet për postin e presidentit, kreu i PDK-së sqaroi se gjatë takimit nuk është folur për emra konkretë. Ai riagoi se për PDK-në kalimi i ligjit mbetet pika e parë e rendit të ditës, ndërsa temave të tjera politike do t’u hapet rrugë vetëm pas përmbushjes së këtij kushti. /Ekonomia online/

Continue Reading

Të kërkuara