Aktualitet

​“Bëhu Zëri im”, platforma që synon fuqizimin e të mbijetuarve të dhunës seksuale në nivel ndërkombëtar

Published

on

Dokumentimi i rasteve të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë, përfaqësimi i interesave të të mbijetuarve të dhunës seksuale dhe fuqizimi i tyre në nivel ndërkombëtar janë caqet që synon të arrijë platforma “Bëhu Zëri im”, e cila u lansua të enjten në Prishtinë.

Kjo platformë është themeluar nga Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Qendra për Promovimin e Drejtave të Grave, Medica Gjakova dhe Medica Kosova, koalicion ky që ka për qëllim rritjen dhe forcimin e bashkëpunimit mes organizatave në avancimin e kauzës së përbashkët, realizimin e të drejtave dhe fuqizimin e të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë.

Drejtoresha e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës (QKRMT), Feride Rushiti, tha se përmes kësaj platforme synojnë të jenë zë i fuqishëm i të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës së fundit në Kosovë.

Përmes saj, Rushiti tha se do të ngrisin këtë çështje në nivel ndërkombëtar, e që synojnë që kauza të cilën e ka kjo platformë të jetë zë i fuqishëm edhe në dialogun me Serbinë.

“Kjo platformë përtej që ka për qëllim edhe më tej me e fuqizua kauzën e të mbijetuarve të dhunës seksuale ka për qëllim që këtë kauzë ta ngritë edhe në nivel ndërkombëtar, për faktin se krimet e dhunimit janë shumë herë krime të heshtura, krime që shumëherë janë jashtë agjendave rajonale dhe botërore. Fatkeqësisht, edhe iniciativat rajonale për ballafaqimin me të kaluarën, dokumentimin e krimeve të dhunës seksuale e ka lënë anash, për faktin se ky krim nuk është lehtë të dokumentohet. Ne përmes kësaj platforme synojmë të fuqizojmë edhe më tej zërin e të mbijetuarave të dhunës seksuale dhe të lidhemi ngushtë me dokumentimin e këtyre krimeve… 6:10 E pse jo, edhe për të qenë zë i fuqishëm edhe në përgatitjen e të gjithë hapave të nevojshëm në kuadër të dialogut me Serbinë, që kjo çështje të mos mbetet e heshtur”, tha ajo.

Se platforma e lansuar sot do të jetë një zë i fuqishëm në adresimin e nevojave të të mbijetuarve të dhunës seksuale në Kosovë, e tha edhe Edward Lister nga Ambasada e Mbretërisë së Bashkuar.

Ai theksoi se janë të përkushtuar që të gjithë të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë të arrijnë drejtësinë dhe kryerësit e këtyre veprave të bëhen përgjegjës.

“Në Kosovë e dini si janë kushtet. Mbështetja e organizatave siç është juaja, duke shfrytëzuar rrugët ligjore në adresimin e stigmës, ka pasur sukses… Platforma e lansuar sot do të jap kontribut të rëndësishëm që të mbështetet të mbijetuarit e dhunës seksuale dhe do të avokojë në adresimin e nevojave në Kosovë dhe përmes mekanizmave tjerë ndërkombëtar që janë këtu… Mbretëria e Bashkuar është që të gjithë të mbijetuarit të arrijnë drejtësinë dhe kryerësit e veprës të bëhen përgjegjës”, tha ai.

Mirlinda Sada, drejtoreshe e Medica Gjakova, tha se është dashur bukur kohë që të mbijetuarit e dhunës seksuale të flasin.

Si organizata joqeveritare, ajo bëri të ditur se kanë filluar të ofrojnë ndihmë edhe për familjarët e të mbijetuarve të dhunës seksuale, pasi traumat janë bartur edhe tek ta dhe në disa gjenerata.

“Përkrahja që prisnin gratë nuk u gjet as tek familja, as tek shoqëria. Ato nuk guxonin të ankoheshin, ato nuk guxonin të tregonin atë që iu ka ndodhur sepse të tjerët diktonin jetën e tyre… Për fat të mirë shumë gra dhe burra mbijetuan, vet mbijetesa e tyre tregon forcën e tyre. Në fillim ishin pak dhe ishin vetëm, mirëpo pas disa viteve me shumë frikë, ato pranuan atë që ju ka ndodhur. Në fillim si individ, e pastaj ngjarjen traumatike e ndan me shoqet e tyre dhe kuptuan se nuk ishin vetëm… Ishin këto organizata joqeveritare që përkrahën dhe vazhdojnë të përkrahin të mbijetuarit e dhunës seksuale”, u shpreh ajo.

Drejtoresha e Medica Kosova, Veprore Shehu, kujtoi fillimet e para të punës në organizata, për çka tha se për shkak të ndjeshmërisë së rasteve dhe traumave të shumëfishta që viktimat kanë pasur, ka qenë shumë e vështirë paraqitja edhe e ofertës për ta.

Kurse Kadire Tahiri, drejtoreshë e Qendrës për Promovimin e të Drejtave të Grave në Drenas, kritikoi institucionet shtetërore, duke thënë se këto të fundit deri më sot kanë njohur vetëm dhimbjen e vuajtjes, asgjë më shumë.

E pranishme në lansimin e platformës “Bëhu Zëri im” ishte edhe deputetja Vasfije Krasniqi, e mbijetuar e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë, e cila vlerësoi punën e organizatave që merren me këtë çështje, teksa apeloi për bashkëpunim më të madh për thyerjen e stigmës.

“Unë e di se shumë prej viktimave nuk kanë derë tjetër veçse të shkojnë tek shoqatat dhe të rrëfejnë historinë e vet. Duhet të punohet më shumë së bashku për të thyer stigmën. Unë e di se është vështirë për ta thyer stigmën siç është në Kosovë, siç është dhuna seksuale duke e ditur shoqërinë që e kemi. Ne duhet me punua shumë familjet e tyre, sepse familjet janë ato që i mbajnë ato të mbyllura dhe të heshtura”, tha ajo.

Përgjatë dekadaveQendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Qendra për Promovimin e Drejtave të Grave, Medica Gjakova dhe Medica Kosova kanë punuar me të mbijetuarit e dhunës seksuale të luftës, duke mbështetur rehabilitimin, mirëqenien dhe fuqizimin e tyre.

Continue Reading

Vendi

REL: BE-ja kërkon pezullimin e rrënimit të shtëpive buzë Ujmanit

Published

on

By

Zyra e Bashkimit Evropian ka kërkuar që të ndërpritet rrënimi i shtëpive buzë Liqenit të Ujmanit, teksa shprehu keqardhje për aksionin e një dite më parë të ndërmarrë nga autoritetet e Kosovës.

Sipas BE-së, me rrënimin e shtëpive në Ujman nuk u respektuan “procedurat e rregullta ligjore”.

Blloku evropian tha se aksioni i së martës i autoriteteve të Kosovës u ndërmor në kohën kur banorët kishin nisur procedura gjyqësore brenda afatit 15-ditor, të përcaktuar në njoftimet e ndërmarrjes publike “Ibër-Lepenc”.

“BE-ja është e shqetësuar për mungesën e respektimit të procedurës së rregullt ligjore në këtë dhe në disa raste të tjera të kohëve të fundit në veri të Kosovës që nga shkurti i këtij viti”, thuhet në reagim.

Ndërmarrja Publike Hidroekonomike “Ibër-Lepenc” tha se 11 shtëpitë e rrënuara ndodheshin ilegalisht në pronën e saj.

Kryeshefi i kësaj ndërmarrjeje, Faruk Mujka, tha se pronarëve u ishte kërkuar më 3 korrik që t’i lironin shtëpitë, por pas moszbatimit të kërkesës, Inspektorati i Ministrisë së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës, nisën zbatimin e vendimit për rrënimin e tyre më 21 korrik.

Ndërkaq, BE-ja kërkoi që të ndërpriten menjëherë të gjitha rrënimet, largimet e detyruara apo marrjet në posedim të pronave, derisa të adresohen shqetësimet lidhur “me procedurën e rregullt ligjore”, duke kërkuar që autoritetet të bashkëpunojnë me banorët dhe komunat e prekura dhe të gjejnë zgjidhje ligjore.

“Masat e pakthyeshme të zbatimit në kontekstin e procedurave në zhvillim dhe pretendimeve të kontestuara pronësore ngrenë shqetësime serioze për sundimin e ligjit”, tha BE-ja, duke shtuar se pret nga Kosova që në përputhje me rrugën evropiane, të adresojë këto shqetësime me urgjencë dhe “veprime të ngjashme të mos përsëriten”.

Ndërkaq, Ambasada gjermane në Prishtinë tha se ndan shqetësimet e shprehura nga BE-ja.

“Jemi thellësisht të shqetësuar lidhur me rrëzimin e shtëpive në Ujman”, tha Ambasada gjermane, duke kërkuar që të ketë procese të rregullta ligjore.

“Ne bëjmë thirrje që veprime të tilla të ndalen menjëherë dhe bëjmë thirrje për transparencë dhe zgjidhje të ligjshme”.

Branimir Mihajlloviq, banor i Mitrovicës së Veriut dhe pronar i një shtëpie në Ujman, i tha Radios Evropa e Lirë se vitin e kaluar kishte paraqitur kërkesë për legalizimin e pronës në sistemin e Kosovës dhe ishte i gatshëm të paguante qiranë ndaj institucioneve të Kosovës.

“Unë i kam të gjitha dokumentet. Papritur si pronar u paraqit ‘Ibër-Lepenci’. Ne nuk ndodhemi fare në brezin ujor. Edhe nëse do të ishim, do të paguaja qira dhe tatime. Kam paguar edhe energjinë elektrike. Sipas ligjit, toka mund të jepet me qira dhe pikërisht këtë kemi kërkuar”, tha Mihajlloviq më 21 korrik.

Rrënohen shtëpi buzë Liqenit të Ujmanit

Ai tregoi se, së bashku me pronarët e tjerë të shtëpive, kryesisht serbë nga veriu i Kosovës, kanë paraqitur ankesë tek Avokati i Popullit dhe në Gjykatën Themelore në Mitrovicë.

“S’është mbajtur asnjë seancë. Kërkuam pezullim të përkohshëm të rrënimit, por ende nuk ka vendim”, deklaroi ai.

Liqeni i Ujmanit ndodhet në komunën e Zubin Potokut, në veriun e Kosovës, të banuar me shumicë serbe. Ai konsiderohet infrastrukturë strategjike për Kosovën, pasi shërben për furnizimin me ujë, prodhimin e energjisë elektrike dhe ujitjen.

Ndryshe, që nga viti 2024, autoritetet në Kosovë kanë nisur mbylljen e institucioneve serbe, duke i cilësuar ato si paralele dhe të paligjshme. Veprimet e Qeverisë së Kosovës në veri shpesh janë përballur me kritika nga faktori ndërkombëtar.  /REL/

Continue Reading

Lajmet

Inspektohen 26 auto-parkingje në Prizren e Suharekë, konstatohen shkelje të shumta

Published

on

By

Inspektorati Qendror i Punës, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës dhe institucione të tjera hetimore e kontrolluese, ka ndërmarrë një aksion të përbashkët inspektues në komunën e Prizrenit dhe atë të Suharekës.

Aksioni, i cili është koordinuar me Prokurorinë Themelore në Prizren, ka përfshirë kontrolle të detajuara në gjithsej 26 auto-parkingje për të verifikuar zbatimin e legjislacionit në fuqi.

Në këtë aksion, përveç Inspektoratit të Punës dhe Policisë së Kosovës (Drejtorisë për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit), kanë marrë pjesë edhe Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) si dhe Inspektorati Qendror nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë (IQMINT).

Gjatë inspektimeve në terren, zyrtarët kanë konstatuar shkelje të ndryshme ligjore, me ç’rast secili nga institucionet pjesëmarrëse ka ndërmarrë masat dhe veprimet përkatëse sipas kompetencave të veta ligjore.

Nga Inspektorati Qendror i Punës kanë bërë të ditur se mbeten të përkushtuar për të vazhduar bashkëpunimin ndërinstitucional me qëllim forcimin e zbatimit të ligjit, mbrojtjen e të drejtave të punëtorëve si dhe krijimin e një mjedisi të sigurt e të ligjshëm pune. /E.A/

Continue Reading

Live

SHBA-ja dhe Ukraina arrijnë një marrëveshje të rëndësishme për dronët

Published

on

By

Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara kanë nënshkruar një letër dypalëshe të qëllimit që shtron rrugën për një partneritet në fushën e mbrojtjes, duke lejuar eksportimin e dronëve luftarakë ukrainas në SHBA për testime.

Kështu thanë për Radion Evropa e Lirë (REL) dy burime që kanë njohuri për këtë çështje.

“Marrëveshja është arritur”, tha një zyrtar për REL-in, teksa burimi i dytë konfirmoi se dokumenti është “nënshkruar nga të dyja palët”.

Letra e qëllimit krijon kornizën për bashkëpunimin në të ardhmen në fushën e dronëve dhe paraqet marrëveshjen e parë të këtij lloji mes dy vendeve, thanë burimet që folën në kushte anonimiteti.

Ky zhvillim shënon një përparim të rëndësishëm pas muajsh negociatash për një bashkëpunim më të thellë në industrinë e mbrojtjes, teksa Pentagoni kërkon qasje të shpejtë në inovacionet ukrainase të fushëbetejës të zhvilluara gjatë më shumë se katër vjetëve të luftës në shkallë të plotë me Rusinë.

Marrëveshja pritet të krijojë një rrugë zyrtare për eksportimin e dronëve tokësorë, ajrorë dhe detarë të Ukrainës në Shtetet e Bashkuara për testime dhe vlerësime ushtarake, duke ndikuar potencialisht në kërkesat e ardhshme të Pentagonit për blerje.

Edhe pse letra e qëllimit nuk është kontratë për prodhim, ajo shihet si hapi i parë konkret drejt një bashkëpunimi më të gjerë, i cili në të ardhmen mund të përfshijë prodhimin e përbashkët të dronëve luftarakë, të projektuar nga Ukraina në territorin amerikan.

Kjo marrëveshje vjen në një kohë kur Pentagoni po intensifikon përpjekjet për të forcuar kapacitetet e tij pa pilot, në kuadër të nismës së re të quajtur Dominimi me Dronë.

Sipas informacioneve të siguruara nga REL-i, korniza e planifikuar do t’i mundësonte ushtrisë amerikane të kërkojë platforma të caktuara ukrainase të dronëve për testime dhe vlerësime, dhe jo për përdorim gjatë operacioneve.

 

“Një hap gjigant”

Kjo nismë vjen pas më shumë se katër vjetësh novacion të shpejtë gjatë luftës, i cili e ka shndërruar Ukrainën në një nga zhvillueset kryesore në botë të sistemeve pa pilot, me kosto të ulët dhe të testuara në fushëbetejë, përfshirë dronë pengues, pajisje elektronike për pengimin e dronëve dhe dronë detarë sulmues.

Analistët thanë se marrëveshja mund të zgjerojë lidhjet në industrinë ushtarake mes dy vendeve.

“Ky është një hap gjigant përpara për mbrojtjen amerikane”, tha për Radion Evropa e Lirë Dan Rice, president i Universitetit Amerikan të Kievit, i cili njëherësh është ish-këshilltar i posaçëm i komandantit të përgjithshëm të ushtrisë ukrainase.

“Për pesë vjet kam thënë se SHBA-ja duhet të bëjë një ndryshim kulturor për të mësuar nga Ukraina. Ky është hapi i parë”.

Daniel Balson, drejtor në organizatën jofitimprurëse Razom for Ukraine, tha se teknologjia ukrainase e dronëve është bërë një nga eksportet më të vlefshme ushtarake të shtetit.

“Dronët ukrainas janë ndër më të mirët në botë. Ata janë testuar në fushëbetejë, janë të dëshmuar në luftime dhe janë produkt i disa prej mendjeve më novatore në luftën moderne”, tha ai për REL-in.

 

Prodhuesi ukrainas i dronëve detarë, edhe në SHBA

Nënshkrimi i letrës së qëllimit vjen në një kohë kur bashkëpunimi në fushën e industrisë së mbrojtjes mes SHBA-së dhe Ukrainës po merr hov.

Më 21 korrik, Ambasada e Ukrainës në Uashington njoftoi për nënshkrimin e një memorandumi mirëkuptimi mes zhvilluesit ukrainas të sistemeve autonome, UFORCE, dhe prodhuesit amerikan të anijeve, ReconCraft.

Marrëveshja do të sjellë në SHBA dronët autonomë detarë, MAGURA, që janë të testuar në fushëbetejë, teksa do të zgjerojë bashkëpunimin në sistemet pa pilot, detare dhe tokësore.

Ambasadorja e Ukrainës në SHBA, Olha Stefanishyna, tha se ishte e bindur se marrëveshja do të “inkurajojë shumë kompani të tjera që të ndjekin këtë shembull dhe të thellojnë bashkëpunimin mes SHBA-së dhe Ukrainës në industrinë e mbrojtjes”.

Partneriteti mes UFORCE dhe ReconCraft vjen pasi forcat amerikane përdorën mjete detare pa pilot në luftime për herë të parë në fillim të këtij muaji, gjatë sulmeve ndaj caqeve detare iraniane.

Sipas marrëveshjes, kompania ReconCraft, me bazë në Oregon, do të bashkëpunojë me UFORCE për prodhimin në SHBA të dronëve detarë MAGURA.

Prodhimi pritet që fillimisht të arrijë në qindra dhe më pas në mijëra dronë, të cilët më pas do të mund të bliheshin nga Marina amerikane.

Sean Plankey, drejtues ekzekutiv i operacioneve në SHBA të kompanisë UFORCE, e përshkroi projektin si një model që kombinon përvojën luftarake të Ukrainës me kapacitetet industriale amerikane, gjë që, sipas tij, do të “ndihmojë në sigurimin që këto kapacitete të dëshmuara autonome të bëhen të qasshme për SHBA-në”.

Për Uashingtonin, marrëveshja ofron qasje në teknologji të dronëve që po zhvillohen me shpejtësi dhe që kanë kosto të ulët, në një kohë kur Pentagoni po kërkon më shumë kapacitete pa pilot, përballë shqetësimeve në rritje lidhur me kërcënimet nga Rusia, Kina dhe Irani.

Për Ukrainën, kjo paraqet një tjetër hap drejt integrimit të industrisë së saj të mbrojtjes në rrjetet perëndimore të prokurimit dhe prodhimit, teksa hap mundësi të reja që prodhuesit ukrainas të hyjnë në zinxhirë afatgjatë të furnizimit. /REL/

 

Continue Reading

Lajmet

Apel urgjent nga institucionet: Sot priten stuhi, breshër e përmbytje lokale në Kosovë 

Published

on

By

Institucioni për Menaxhimin e Emergjencave (AME), bazuar në paralajmërimet e Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës (IHMK), u ka bërë thirrje urgjente qytetarëve për kujdes dhe gatishmëri të shtuar, pasi gjatë ditës së sotme priten zhvillime të fuqishme të motit të ligë.

Sipas njoftimit zyrtar, sot priten stuhi lokale me bubullima, reshje intensive shiu, breshër dhe erëra të fuqishme në disa pjesë të territorit të Kosovës.

Autoritetet paralajmërojnë se kjo valë e motit të ligë mund të sjellë një sërë pasojash, duke përfshirë:

  • Përmbytje të shpejta lokale në zonat me reshje më intensive;
  • Dëmtime materiale në objekte, automjete, infrastrukturë dhe kultura bujqësore nga breshëri e era;
  • Rritje të rrezikut për zjarre nga shkarkimet e shpeshta atmosferike (rrufetë);
  • Probleme në rrjetin elektrik dhe ndërprerje të furnizimit me energji;
  • Pengesa në telekomunikacion dhe rrezik të lartë nga goditjet e rrufesë për njerëzit e kafshët.

Me qëllim parandalimin e incidenteve dhe mbrojtjen e jetës e pronës, emergjencat u bëjnë thirrje qytetarëve të ndjekin këto hapa:

  1. Qëndroni brenda: Shmangni lëvizjet e panevojshme gjatë kohës që zgjat stuhia.
  2. Kujdes nga strehimi: Mos u mbroni nën pemë të larta, pranë objekteve metalike apo shtyllave elektrike.
  3. Kujdes në ngasje: Përshtatni shpejtësinë e veturës dhe shmangni rrugët apo nënkalimet e mbuluara nga uji.
  4. Siguroni pronën: Largoni ose fiksoni pajisjet e sendet në ballkone e oborre që mund të merren nga era ose dëmtohen nga breshëri.

Njësitë e Zjarrfikjes dhe Shpëtimit, si dhe Qendrat Operative Emergjente, ndodhen në mobilizim të plotë në të gjithë territorin e Kosovës për t’u përgjigjur në çdo rast nevoje.

Numrat pa pagesë për çdo rast emergjent:

  • 112 – Qendra Operative Emergjente
  • 192 – Policia e Kosovës
  • 193 – Zjarrëfikësit
  • 194 – Ndihma e Shpejtë

Continue Reading

Të kërkuara