Aktualitet

​78 vjet nga vdekja e “Mbretëreshës së Malësorëve”

Bëhet fjalë për Mary Edith Durham.

Published

on

Më 15 nëntor të vitit 1944, vdiq në moshën 80-vjeçare britanikja Mary Edith Durham-artiste, udhëtare, shkrimtare, e cila u bë e famshme për studimet e saj antropologjike të jetës shqiptare në fillim të shekullit të 20-të.

Edith Durham ishte më me e madhja e tetë fëmijëve. Ajo pati një rini tepër të lodhshme; kur i ati i vdiq, Edithit iu desh të kujdesej për gjithë familjen, ndërsa merrej me vetë-arsimim dhe zhvillonte talentin si piktore – Kur ishte 25 vjeç, punimet e saj u bënë pjesë e muzeut të Historisë Natyrore në Kembrixh.

Më 1913, shëndeti i saj u dobësua, dhe mjeku i rekomandoi pushim, larg halleve ditore. Kështu, Edith Durham u nis nga Londra në Trieste, në Kotor, në brigjet e Dalmacisë, dhe pastaj me rrugë tokësore në Mal të Zi. Ky ishte kontakti i parë me Ballkanin, që do të mbushte pjesën në vazhdim të jetës së saj.

Mary Edith Durham udhëtoi gjerësisht në Ballkan gjatë 20 viteve të ardhshme, duke u përqendruar veçanërisht në Shqipëri, atëherë një nga zonat më të panjohura dhe më të pazhvilluara të Evropës. Durham punoi për shumë organizata ndihmash, skicoi, pikturoi e shkroi, duke mbledhur artin dhe folklorin shqiptar.

Puna e saj ishte e një rëndësie të mirëfilltë antropologjike dhe për këtë arsye, Edith Durham u pranua anëtare e Institutit Antropologjik Mbretëror Britanik. Por ishin edhe shkrimet e saj që i dhanë asaj famën e veçantë. Ajo shkroi shtatë libra mbi çështjet e Ballkanit, nga të cilët “High Albania” (1909 ) është më i njohuri, dhe që ende vazhdon të konsiderohet nga të huajt si libër-udhëzues për të njohur dhe kuptuar zakonet e malësisë së veriut.

Me punën e saj, Mary Edith Durham erdhi duke u njëjtësuar gjithnjë e më shumë me çështjen shqiptare; ajo ishte përkrahëse e idesë së bashkimit të popullit shqiptar. Por Durham pati edhe kritikë të shumtë. Për shembull, ajo sulmohej vazhdimisht nga përkrahësit e shtetit jugosllav, të cilët mbështesnin përfshirjen e Kosovës në Serbi. Kjo e bëri Durhamin gjithnjë e më anti – serbe, duke dalë me shprehjen “paraziti serb” i cili synon jo për të krijuar një Jugosllavi, por për të përmbushur synimet për një Serbi të Madhe …. jo për çlirimin e popujve por për t’i bërë ata edhe më të shtypur se më parë”.

Disa intelektualë britanikë pro-serbë i kritikuan ashpër pikëpamjet e saj. Për shembull, Rebecca West (me një përvojë vetëm disa mujore udhëtimi në Jugosllavi shkroi librin e njohur pro-serb “Black Falkon…”) e quante Durhamin “një udhëtare që i përshkruan shqiptarët masakrues të masakruar”. Ndërsa historiani i njohur RW Seton-Watson komentonte se “duke kritikuar vazhdimisht mendësinë ballkanike, ajo u bë pjesë e kësaj mendësie”.

Nga ana e tyre, shqiptarët e vlerësojnë lart Edith Durhamin, duke i dhënë asaj emrin “Mbretëresha e Malësorëve”. Asdreni i përkushtoi asaj një vëllim poetik, ndërsa, kur Durham vdiq më 1944, mbreti Zog në mërgim u shpreh: “Ajo na dha zemrën e saj dhe u bë zë në veshin e malësorëve tanë”. Në vitet sundimit komunist (veçanërisht gjatë marrëdhënieve shumë të ngushta shqiptaro – jugosllave), emri i M. Edith Durhamit u la në heshtje, u përbuz, u ndalua. Në vitin 2004, presidenti Alfred Moisiu e cilësoi Edith Durhamin si një prej personaliteteve më të shquara të botës shqiptare gjatë shekullit XX.

Continue Reading

lajme

Kosova nikoqire e Kongresit Evropian të Cilësisë, Presidenti i EOQ zhvillon vizitë zyrtare në UBT

Published

on

By

Presidenti i European Organization for Quality (EOQ), Paulo Sampaio, dhe Menaxherja e programit, Katelijne Knaeps, vizituan Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së në Lipjan, ku u pritën nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi.

Gjatë vizitës u diskutuan përgatitjet për organizimin e EOQ Congress 2026, edicioni i 67-të i Kongresit Evropian të Cilësisë, i cili do të mbahet në tetor në Kosovë dhe do të bashkëorganizohet nga UBT dhe Quality Kosova.

Kongresi pritet të mbledhë ekspertë, studiues, profesionistë dhe politikëbërës nga dhjetëra vende të botës, përfshirë Japoninë, Kinën, Indinë dhe SHBA-në, për të diskutuar mbi cilësinë, inteligjencën artificiale, transformimin digjital, inovacionin, qëndrueshmërinë dhe zhvillimin e kompetencave të së ardhmes.

EOQ Congress 2026 do të zhvillohet nën temën “Shaping Quality for a Smart, Sustainable and Resilient Future – Quality, Growth, Human Values and Trust in the Age of AI”, ndërsa tashmë është hapur edhe thirrja për aplikim për të gjithë të interesuarit që dëshirojnë të marrin pjesë në këtë ngjarje prestigjioze ndërkombëtare.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Programi i Sigurisë në UBT: Përgatitje profesionale për sfidat e sigurisë kombëtare dhe ndërkombëtare

Published

on

Programi i Studimeve të SigurisëUBT është i konceptuar për t’u ofruar studentëve njohuri të avancuara teorike dhe praktike në fushën e sigurisë, duke i përgatitur ata për të kuptuar, analizuar dhe menaxhuar sfidat bashkëkohore që lidhen me sigurinë kombëtare, ndërkombëtare, emergjencat civile dhe sigurinë kibernetike.

I ndërtuar sipas standardeve moderne akademike dhe nevojave të tregut të punës, programi u mundëson studentëve të zgjerojnë njohuritë e tyre mbi zhvillimet dhe politikat e sigurisë, duke fituar aftësi për të analizuar fenomenet dhe proceset që ndikojnë në sigurinë e shteteve dhe shoqërive moderne. Përmes një kombinimi të balancuar të teorisë dhe praktikës, studentët aftësohen për të hartuar strategji, dokumente dhe politika të rëndësishme në fushën e Sigurisë Nacionale, Emergjencave Civile dhe Sigurisë Kibernetike.

Mësimdhënia zhvillohet duke u bazuar në modelet dhe kurrikulat e institucioneve prestigjioze të studimeve të sigurisë në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe në literaturën më bashkëkohore shkencore. Në të njëjtën kohë, programi është përshtatur me nevojat reale të tregut të Kosovës, duke krijuar mundësi që studentët të ndërtojnë karrierë profesionale në institucionet e sigurisë, organizatat kombëtare dhe ndërkombëtare, si dhe në sektorin privat.

Gjatë studimeve, studentët fitojnë njohuri të gjera mbi institucionet dhe aktorët e sigurisë, rreziqet dhe kërcënimet bashkëkohore, marrëdhëniet ndërkombëtare, politikën e jashtme, gjeopolitikën, sigurinë kibernetike, teknologjinë informative, metodologjinë e kërkimit shkencor dhe fusha të tjera të ndërlidhura. Kjo qasje multidisiplinare u mundëson atyre të zhvillojnë aftësi të mendimit kritik, analizës së thelluar dhe zgjidhjes së problemeve komplekse që lidhen me sigurinë në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.

Një vlerë e veçantë e programit është zhvillimi i aftësive praktike për menaxhimin dhe analizimin e situatave të ndryshme të sigurisë, hartimin e dokumenteve strategjike dhe politikave publike, si dhe realizimin e hulumtimeve shkencore në fusha të ndryshme të shkencës së sigurisë. Studentët inkurajohen të analizojnë zhvillimet politike dhe të sigurisë në Kosovë, rajon dhe më gjerë, duke ndërtuar kompetenca profesionale që u mundësojnë të kontribuojnë në proceset vendimmarrëse dhe në avancimin e politikave të sigurisë.

Përmes qasjes inovative në mësimdhënie, mundësive të shumta akademike dhe orientimit të fortë drejt praktikës, Programi i Studimeve të Sigurisë në UBT vazhdon të përgatisë profesionistë të aftë për të përballuar sfidat e një bote gjithnjë e më dinamike dhe komplekse.

Në vitin 2026, UBT është vlerësuar si i pari në botë në kategorinë “University Brand and Reputation” në rangimin global WURI, gjë që vërteton reputacionin dhe ndikimin e tij të jashtëzakonshëm në arsimin e lartë. Ndër sukseset më madhore, UBT ka fituar titullin “Engaged University of the Year”, duke u pozicionuar si universiteti më i mirë në botë në këtë kategori dhe duke lënë pas institucione prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.

Me mbi 25 vite traditë, inovacion të vazhdueshëm dhe ekselencë akademike, UBT mbetet padyshim alternativa kryesore dhe më e sigurt për të gjithë ata që synojnë një karrierë të suksesshme dhe me ndikim në fushën e sigurisë, politikave publike dhe marrëdhënieve ndërkombëtare.

/A.K/

Continue Reading

lajme

Studentët e UBT-së dhe TU Wien zhvillojnë punëtori ndërkombëtare për planifikimin hapësinor në Austri

Published

on

By

Studentët e UBT-së të programit master të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, së bashku me studentët e Universitetit Teknik të Vjenës dhe profesorët e tyre, Thomas Dillinger, Skender Kosumi dhe Nina Svanda, mbajtën në Vjenë të Austrisë workshopin e dytë njëjavor të këtij semestri, në kuadër të bashkëpunimit tradicional ndërmjet këtyre dy universiteteve.

Nga UBT-ja, monitorimin e studentëve të saj e bënë profesorët Binak Beqaj, Shqipërim Ahmeti dhe Modest Gashi.

Në workshopin njëjavor në Vjenë morën pjesë aktive edhe Kryetari i Komunës së Deçanit, Bashkim Ramosaj, drejtori i Urbanizmit, Arbër Nuraj, si dhe përfaqësues të drejtorive të urbanizmit të komunave të Pejës dhe Deçanit.

Përveç angazhimit intensiv në workshop-e dhe ligjëratave të profesorëve, programi i studentëve ishte i pasur edhe me aktivitete të tjera, si ekskursionet në Parkun Kombëtar Ötscher-Tormäuer dhe në Seestadt Aspern, mbrëmjet sociale në Heuberg dhe Heurige, si dhe vizitat në garat me kuaj në Krieau të Vjenës.

Studentët e UBT-së, në kuadër të këtij bashkëpunimi të ngushtë dhe të organizuar në grupe të përziera me kolegët e tyre nga TU Wien, kanë treguar nivel të lartë angazhimi dhe pune kreative.

Projektet zhvillimore rajonale shkollore të këtyre dy komunave do të finalizohen në muajin korrik dhe pritet të ekspozohen në UBT, në TU Wien, si dhe në komunat e Pejës dhe Deçanit.

Continue Reading

Lajmet

Profesoresha e UBT-së, Jeta Kiseri – Kubati dhe Alumni i Stomatologjisë, Diona Panxhaj, publikojnë studim shkencor me universitete nga Meksika dhe Maqedonia e Veriut

Published

on

By

Një tjetër sukses në fushën e kërkimit shkencor vjen nga UBT, përmes një bashkëpunimi ndërkombëtar mes Fakultetit të Stomatologjisë në UBT, Fakultetit të Stomatologjisë të National Autonomous University of Mexico (UNAM) dhe Fakultetit të Stomatologjisë të Maqedonisë së Veriut.

Profesoresha e UBT-së, Dr. Jeta Kiseri – Kubati, ka publikuar studimin shkencor me titull “Bleeding on Probing Associated with Two Different Bonded Fixed Retainers: A 12-Month Evaluation” në revistën prestigjioze International Journal of Biomedicine, duke sjellë rezultate të rëndësishme në fushën e ortodoncisë dhe shëndetit periodontal.

Një aspekt i veçantë i këtij publikimi është përfshirja si bashkautore e ish-studentes së UBT-së, tashmë alumne, Diona Panxhaj, e cila vazhdon të kontribuojë në aktivitete kërkimore shkencore edhe pas përfundimit të studimeve. Ky bashkëpunim dëshmon përkushtimin e UBT-së në zhvillimin e brezave të rinj të profesionistëve dhe integrimin e tyre në projekte kërkimore me karakter ndërkombëtar.

Studimi ka analizuar ndikimin e dy llojeve të retainers fiks ortodontikë në gjendjen periodontale të pacientëve gjatë një periudhe 12-mujore. Rezultatet treguan se retainers me dizajn të sheshtë (flat retainers) shoqëroheshin me nivele më të ulëta të gjakderdhjes gjatë sondimit periodontal krahasuar me retainers me dizajn të rrumbullakët, duke sugjeruar një përgjigje më të favorshme periodontale.

Ky publikim përfaqëson një tjetër dëshmi të angazhimit të stafit akademik dhe studentëve të UBT-së në prodhimin e njohurive shkencore me ndikim ndërkombëtar, si dhe forcimin e bashkëpunimit me institucione prestigjioze të arsimit të lartë në botë.

UBT vazhdon të mbështesë kërkimin shkencor, inovacionin dhe përfshirjen aktive të studentëve dhe alumnëve në projekte që kontribuojnë në avancimin e shkencës dhe praktikës profesionale.

Continue Reading

Të kërkuara