Aktualitet

​78 vjet nga vdekja e “Mbretëreshës së Malësorëve”

Bëhet fjalë për Mary Edith Durham.

Published

on

Më 15 nëntor të vitit 1944, vdiq në moshën 80-vjeçare britanikja Mary Edith Durham-artiste, udhëtare, shkrimtare, e cila u bë e famshme për studimet e saj antropologjike të jetës shqiptare në fillim të shekullit të 20-të.

Edith Durham ishte më me e madhja e tetë fëmijëve. Ajo pati një rini tepër të lodhshme; kur i ati i vdiq, Edithit iu desh të kujdesej për gjithë familjen, ndërsa merrej me vetë-arsimim dhe zhvillonte talentin si piktore – Kur ishte 25 vjeç, punimet e saj u bënë pjesë e muzeut të Historisë Natyrore në Kembrixh.

Më 1913, shëndeti i saj u dobësua, dhe mjeku i rekomandoi pushim, larg halleve ditore. Kështu, Edith Durham u nis nga Londra në Trieste, në Kotor, në brigjet e Dalmacisë, dhe pastaj me rrugë tokësore në Mal të Zi. Ky ishte kontakti i parë me Ballkanin, që do të mbushte pjesën në vazhdim të jetës së saj.

Mary Edith Durham udhëtoi gjerësisht në Ballkan gjatë 20 viteve të ardhshme, duke u përqendruar veçanërisht në Shqipëri, atëherë një nga zonat më të panjohura dhe më të pazhvilluara të Evropës. Durham punoi për shumë organizata ndihmash, skicoi, pikturoi e shkroi, duke mbledhur artin dhe folklorin shqiptar.

Puna e saj ishte e një rëndësie të mirëfilltë antropologjike dhe për këtë arsye, Edith Durham u pranua anëtare e Institutit Antropologjik Mbretëror Britanik. Por ishin edhe shkrimet e saj që i dhanë asaj famën e veçantë. Ajo shkroi shtatë libra mbi çështjet e Ballkanit, nga të cilët “High Albania” (1909 ) është më i njohuri, dhe që ende vazhdon të konsiderohet nga të huajt si libër-udhëzues për të njohur dhe kuptuar zakonet e malësisë së veriut.

Me punën e saj, Mary Edith Durham erdhi duke u njëjtësuar gjithnjë e më shumë me çështjen shqiptare; ajo ishte përkrahëse e idesë së bashkimit të popullit shqiptar. Por Durham pati edhe kritikë të shumtë. Për shembull, ajo sulmohej vazhdimisht nga përkrahësit e shtetit jugosllav, të cilët mbështesnin përfshirjen e Kosovës në Serbi. Kjo e bëri Durhamin gjithnjë e më anti – serbe, duke dalë me shprehjen “paraziti serb” i cili synon jo për të krijuar një Jugosllavi, por për të përmbushur synimet për një Serbi të Madhe …. jo për çlirimin e popujve por për t’i bërë ata edhe më të shtypur se më parë”.

Disa intelektualë britanikë pro-serbë i kritikuan ashpër pikëpamjet e saj. Për shembull, Rebecca West (me një përvojë vetëm disa mujore udhëtimi në Jugosllavi shkroi librin e njohur pro-serb “Black Falkon…”) e quante Durhamin “një udhëtare që i përshkruan shqiptarët masakrues të masakruar”. Ndërsa historiani i njohur RW Seton-Watson komentonte se “duke kritikuar vazhdimisht mendësinë ballkanike, ajo u bë pjesë e kësaj mendësie”.

Nga ana e tyre, shqiptarët e vlerësojnë lart Edith Durhamin, duke i dhënë asaj emrin “Mbretëresha e Malësorëve”. Asdreni i përkushtoi asaj një vëllim poetik, ndërsa, kur Durham vdiq më 1944, mbreti Zog në mërgim u shpreh: “Ajo na dha zemrën e saj dhe u bë zë në veshin e malësorëve tanë”. Në vitet sundimit komunist (veçanërisht gjatë marrëdhënieve shumë të ngushta shqiptaro – jugosllave), emri i M. Edith Durhamit u la në heshtje, u përbuz, u ndalua. Në vitin 2004, presidenti Alfred Moisiu e cilësoi Edith Durhamin si një prej personaliteteve më të shquara të botës shqiptare gjatë shekullit XX.

Continue Reading

Lajmet

Vdekje e dyshimtë në Mitrovicën e Veriut

Published

on

By

Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, një burrë është gjetur pa shenja jete në Mitrovicën e Veriut.

Autoritetet policore kanë njoftuar se rasti po hetohet si “vdekje e dyshimtë”.

Me vendim të prokurorit të shtetit, trupi i pajetë i viktimës është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore (IML) për t’i nënshtruar obduksionit, nga ku pritet të sqarohen rrethanat dhe shkaqet e plota të vdekjes. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Mos e neglizhoni dhimbjen e barkut – diagnostikimi në kohë mund të bëjë ndryshimin

Published

on

By

Dhimbja e barkut, edhe kur duket si një shqetësim i zakonshëm, mund të jetë shenjë e një problemi që kërkon vlerësim profesional. Për këtë arsye, kontrolli i hershëm dhe një vlerësim i plotë mjekësor janë hapa të rëndësishëm për të kuptuar shkakun dhe për të përcaktuar trajtimin e duhur.

Në një kohë kur diagnostikimi i saktë dhe ndërhyrja në kohë janë vendimtare për trajtimin e shumë sëmundjeve, United Hospital po ndërton një standard të ri të shërbimeve shëndetësore në Kosovë, duke ndërthurur teknologjinë e avancuar, ekspertizën profesionale dhe përkujdesjen e vazhdueshme ndaj pacientit.

Nga diagnostikimi dhe ekzaminimet e specializuara, te trajtimi dhe ndërhyrjet kirurgjikale, spitali synon të ofrojë një qasje të integruar për një gamë të gjerë problemesh shëndetësore. Investimi në pajisje moderne dhe në kapacitete profesionale krijon mundësi për identifikim më të saktë të sëmundjeve, vlerësim më të detajuar të gjendjes së pacientit dhe planifikim më të personalizuar të trajtimit.

Në qendër të këtij shërbimi mbetet pacienti – me nevojën për siguri, profesionalizëm dhe kujdes në çdo hap të rrugëtimit shëndetësor.

Në United Hospital, pacientëve u ofrohet Pakoja e Kirurgjisë Abdominale, e konceptuar për një vlerësim fillestar të gjendjes shëndetësore të sistemit abdominal. Paketa përfshin vizitën te kirurgu abdominal ose i përgjithshëm, hemogramin, bilirubinën totale dhe direkte, urenë, kreatininën, glikeminë esëll dhe ultrazërin abdominal, me çmim promocional prej 40 euro, nga 68 euro.

Vëmendje e veçantë i kushtohet rasteve kur ekzaminimet zbulojnë masa apo ndryshime që kërkojnë trajtim të mëtejshëm. Tumoret abdominale janë ndër sfidat më komplekse të kirurgjisë, ndaj diagnostikimi i saktë, vlerësimi i shtrirjes së masës dhe planifikimi individual i ndërhyrjes janë thelbësore për një trajtim sa më të sigurt.

Në materialin e prezantuar nga spitali, dokumentohet një ndërhyrje kirurgjikale për heqjen e një tumori abdominal, e realizuar me kujdes të veçantë ndaj strukturave dhe organeve përreth.

Qasja moderne ndaj këtyre rasteve nis me diagnostikim të saktë, vazhdon me planifikim të personalizuar dhe përfshin monitorim profesional gjatë rikuperimit. Një kontroll në kohë nuk do të thotë domosdoshmërisht se ekziston një problem serioz, por ndihmon që çdo shqetësim të vlerësohet nga profesionistët dhe të mos lihet pas dore.

Kujdesi për shëndetin fillon me vëmendjen ndaj sinjaleve që jep trupi./rajonipress/

📞 038 60 70 70 / 046 60 70 70
📍 M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë

 

 

 

Continue Reading

Lajmet

Afër 1 mijë pacientë marrin shërbime emergjente gjatë fundjavës në QKUK

Published

on

By

Sipas të dhënave zyrtare nga Qendra Klinike Universitare e Kosovës (QKUK), gjatë fundjavës së fundit në Qendrën Emergjente janë realizuar gjithsej 967 shërbime mjekësore.

Nga numri i përgjithshëm i rasteve të trajtuara, 291 pacientë kanë marrë ndihmë në Reanimim, 224 në Emergjencën Internistike, 208 në atë Ortopedike dhe 179 në Emergjencën Kirurgjike. Gjithashtu, 62 persona kanë marrë shërbime mjekësore në Sallën e Vogël për përpunimin, pastrimin dhe qepjen e plagëve.

Sa i përket natyrës së lëndimeve dhe incidenteve të regjistruara gjatë kësaj periudhe, numrin më të madh e përbëjnë viktimat e aksidenteve në komunikacion, me gjithsej 72 persona të lënduar. Po ashtu janë evidentuar 10 raste të personave të përfshirë në përleshje fizike, 5 raste të intoksikimit apo helmimit, 3 raste të lëndimeve nga armët e ftohta si dhe 1 rast nga arma e zjarrit.

Për trajtim të mëtejmë shëndetësor në klinika të ndryshme të QKUK-së janë hospitalizuar 86 pacientë, ndërsa gjatë kësaj fundjave janë regjistruar edhe 3 raste të vdekjes. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Ministria e Mbrojtjes: 33 vatra zjarri në Shqipëri, 8 prej tyre mbeten aktive

Published

on

By

Sipas bilancit të publikuar nga Ministria e Mbrojtjes, gjatë 24 orëve të fundit në mbarë Shqipërinë janë raportuar 33 vatra zjarri, prej të cilave 8 vijojnë të jenë aktive dhe 5 të tjera ndodhen nën monitorim. Për përballimin e situatës janë angazhuar 535 forca operacionale dhe 51 mjete zjarrfikëse, me mbështetjen e Forcave të Armatosura përmes 100 efektivëve, helikopterëve dhe dy avionëve të specializuar Air Tractor.

Operacionet më intensive tokësore dhe ajrore po zhvillohen në Malin e Dajtit në Tiranë, ku ndërhyrja po mbështetet nga dy helikopterë pa paraqitur rrezik për zonat e banuara, si dhe në Gurë-Lurë të Dibrës ku janë hapur korridore ndarëse që kanë penguar përhapjen e flakëve drejt shtëpive.

Ndërhyrje me mjete ajrore dhe forca të shumta ushtarake e bashkiake po kryhen edhe në Lufaj të Mirditës, Qafë Helmës, Bruç, Fushë-Lajë të Pukës dhe Rrjoll, kjo e fundit e monitoruar edhe me dronë. Autoritetet konfirmojnë se Agjencia Kombëtare e Mbrojtjes Civile po koordinon veprimet mes strukturave qendrore dhe vendore, ndërsa në asnjë prej vatrave aktive nuk raportohet kërcënim i drejtpërdrejtë për banesat. /Eeuronews/

 

Continue Reading

Të kërkuara