Aktualitet

​78 vjet nga vdekja e “Mbretëreshës së Malësorëve”

Bëhet fjalë për Mary Edith Durham.

Published

on

Më 15 nëntor të vitit 1944, vdiq në moshën 80-vjeçare britanikja Mary Edith Durham-artiste, udhëtare, shkrimtare, e cila u bë e famshme për studimet e saj antropologjike të jetës shqiptare në fillim të shekullit të 20-të.

Edith Durham ishte më me e madhja e tetë fëmijëve. Ajo pati një rini tepër të lodhshme; kur i ati i vdiq, Edithit iu desh të kujdesej për gjithë familjen, ndërsa merrej me vetë-arsimim dhe zhvillonte talentin si piktore – Kur ishte 25 vjeç, punimet e saj u bënë pjesë e muzeut të Historisë Natyrore në Kembrixh.

Më 1913, shëndeti i saj u dobësua, dhe mjeku i rekomandoi pushim, larg halleve ditore. Kështu, Edith Durham u nis nga Londra në Trieste, në Kotor, në brigjet e Dalmacisë, dhe pastaj me rrugë tokësore në Mal të Zi. Ky ishte kontakti i parë me Ballkanin, që do të mbushte pjesën në vazhdim të jetës së saj.

Mary Edith Durham udhëtoi gjerësisht në Ballkan gjatë 20 viteve të ardhshme, duke u përqendruar veçanërisht në Shqipëri, atëherë një nga zonat më të panjohura dhe më të pazhvilluara të Evropës. Durham punoi për shumë organizata ndihmash, skicoi, pikturoi e shkroi, duke mbledhur artin dhe folklorin shqiptar.

Puna e saj ishte e një rëndësie të mirëfilltë antropologjike dhe për këtë arsye, Edith Durham u pranua anëtare e Institutit Antropologjik Mbretëror Britanik. Por ishin edhe shkrimet e saj që i dhanë asaj famën e veçantë. Ajo shkroi shtatë libra mbi çështjet e Ballkanit, nga të cilët “High Albania” (1909 ) është më i njohuri, dhe që ende vazhdon të konsiderohet nga të huajt si libër-udhëzues për të njohur dhe kuptuar zakonet e malësisë së veriut.

Me punën e saj, Mary Edith Durham erdhi duke u njëjtësuar gjithnjë e më shumë me çështjen shqiptare; ajo ishte përkrahëse e idesë së bashkimit të popullit shqiptar. Por Durham pati edhe kritikë të shumtë. Për shembull, ajo sulmohej vazhdimisht nga përkrahësit e shtetit jugosllav, të cilët mbështesnin përfshirjen e Kosovës në Serbi. Kjo e bëri Durhamin gjithnjë e më anti – serbe, duke dalë me shprehjen “paraziti serb” i cili synon jo për të krijuar një Jugosllavi, por për të përmbushur synimet për një Serbi të Madhe …. jo për çlirimin e popujve por për t’i bërë ata edhe më të shtypur se më parë”.

Disa intelektualë britanikë pro-serbë i kritikuan ashpër pikëpamjet e saj. Për shembull, Rebecca West (me një përvojë vetëm disa mujore udhëtimi në Jugosllavi shkroi librin e njohur pro-serb “Black Falkon…”) e quante Durhamin “një udhëtare që i përshkruan shqiptarët masakrues të masakruar”. Ndërsa historiani i njohur RW Seton-Watson komentonte se “duke kritikuar vazhdimisht mendësinë ballkanike, ajo u bë pjesë e kësaj mendësie”.

Nga ana e tyre, shqiptarët e vlerësojnë lart Edith Durhamin, duke i dhënë asaj emrin “Mbretëresha e Malësorëve”. Asdreni i përkushtoi asaj një vëllim poetik, ndërsa, kur Durham vdiq më 1944, mbreti Zog në mërgim u shpreh: “Ajo na dha zemrën e saj dhe u bë zë në veshin e malësorëve tanë”. Në vitet sundimit komunist (veçanërisht gjatë marrëdhënieve shumë të ngushta shqiptaro – jugosllave), emri i M. Edith Durhamit u la në heshtje, u përbuz, u ndalua. Në vitin 2004, presidenti Alfred Moisiu e cilësoi Edith Durhamin si një prej personaliteteve më të shquara të botës shqiptare gjatë shekullit XX.

Continue Reading

Lajmet

Ndahet nga jeta profesori Naim Krasniqi: UBT shpreh ngushëllime për familjen dhe komunitetin akademik

Published

on

By

Me pikëllim të thellë njoftojmë se ka ndërruar jetë profesori dhe kolegu ynë i nderuar, Naim Krasniqi. Ai ishte pjesë e stafit akademik të UBT, ku dha kontribut të çmuar në procesin mësimor, duke u dalluar për profesionalizëm, përkushtim dhe korrektësi në punë.

Gjatë angazhimit të tij akademik, ai ishte i përkushtuar ndaj studentëve dhe kolegëve, duke ndarë me ta dijen, përvojën dhe vlerat profesionale. Ndarja e tij nga jeta është humbje të madhe për familjen, miqtë, kolegët dhe gjithë komunitetin akademik.

Kontributi i tij në arsim dhe angazhimi i tij profesional do të mbeten pjesë e rëndësishme e kujtesës institucionale. Rektori, menaxhmenti dhe stafi akademik e administrativ i UBT-së shprehin ngushëllimet më të sinqerta për familjen Krasniqi dhe për të gjithë ata që patën nderin ta njohin dhe të bashkëpunojnë me të.

Kujtimi për të do të mbetet i paharruar, ndërsa vepra dhe përkushtimi i tij do të vazhdojnë të jetojnë përmes gjeneratave që ai kontribuoi në formimin e tyre.

Continue Reading

Aktualitet

Rama i kërkon Trumpit veprim për Hagën

Published

on

By

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, në takimin e parë të Bordit të Paqes i ka bërë thirrje presidentit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, që të ndërmarrë veprime lidhur me Gjykatën Speciale në Hagë. Në fjalimin e tij, ai përmendi edhe prokurorin Jack Smith.

“Lidershipi i presidenti Trump gjatë mandatin të tij të parë ka sjellë Kosovën dhe Serbisë më afër se kurrë drejt një marrëveshjeje të paqes. Presidenti i Kosovës atëherë u ndalua brutalisht që të udhëtojë për në Shtëpinë e Bardhë që të nënshkruajë atë marrëveshje në prezencë të presidentit Trump dhe kjo ka qenë vepër e prokurorit ‘sikario’ që iu vu pas vet presidentit Trump vet dhe për të është bërë botërisht i famshëm”, tha Rama.

Duke folur për procesin në Dhomat e Specializuara të Kosovës, ai theksoi se presidenti i Kosovës ka kaluar gjashtë vite në paraburgim.

“Sot, presidenti i Kosovës tani ka shpenzuar gjashtë vite në paraburgim në Gjykatën Speciale në Hagë, sponsorizuar  nga disa shtete demokratike, disa prej tyre prezente këtu, që duhet të jenë të turpëruara nga ai lloj i drejtësisë ndërkombëtare. Vetëm javën e kaluar, z. president, një tjetër prokuror i financuar nga ky shtet i madh dhe taksapaguesit e tij, ka kërkuar 45 vjet burgim për të…. Në këtë moment, vetëm pak muaj qëndrojnë mes njeriut që u ngrit nga rezistenca për spastrim etnik që të bëhet paqebërës dhe potencialisht te një rezultat shkatërrues në gjykatën që deri më tani ka dështuar në çdo hap që t’i mbajë standardet e drejtësisë demokratike. Për hir të zotit, z. president le të bëjmë dicka para se, siç thuani ju, shumë gjëra të këqija mund të ndodhin përsëri”, tha Rama.

Në të njëjtin takim, Rama konfirmoi se Shqipëria do të dërgojë trupa në Gazë, duke u shprehur se është i nderuar që vendi i tij do të jetë pjesë e kësaj iniciative.

Continue Reading

Aktualitet

Trump për Kosovë–Serbi: Kur s’ia dilni, më thirrni

Published

on

By

Presidenti amerikan, Donald Trump, në hapje të takimit të parë të Bordit të Paqes, ka deklaruar sërish se ka ndikuar në parandalimin e një lufte të mundshme mes Kosova dhe Serbia.

Gjatë fjalimit hapës, Trump përmendi disa konflikte për të cilat tha se ka luajtur rol në ndaljen e tyre, duke veçuar edhe raportet mes Kosovës dhe Serbisë.

“Shembull, Kosovë-Serbi, e kam bërë këtë. A mund të ngriteni ju lutem? Kosova-Serbia. Ju vlerësojmë. Dhe po ia dilni, e kur nuk ia dilni, më thirrni e ne do ta zgjidhim”, është shprehur ai para liderëve të pranishëm.

Deklarata e tij vjen në kuadër të takimit inaugurues të Bordit të Paqes, ku po marrin pjesë përfaqësues të vendeve të ndryshme, përfshirë edhe nga rajoni i Ballkanit.

Trump-Osmanit: Faleminderit për punën e mirë

Presidenti amerikan, Donald Trump, gjatë prezantimit të liderëve në mbledhjen e parë të Bordit të Paqes, ka vlerësuar edhe presidenten e Kosovës, Vjosa Osmani.

Duke iu drejtuar Osmanit para të pranishmëve, Trump u shpreh: “Faleminderit shumë, punë të mirë jeni duke bërë edhe ju.”

Deklarata erdhi në kuadër të takimit inaugurues të Bordit të Paqes, ku po marrin pjesë liderë nga vende të ndryshme të botës.

Trump nis Bordin e Paqes, Osmani dhe Rama pjesë e takimit

Ka nisur sot takimi inaugurues i Bordit të Paqes, i thirrur nga Donald Trump, në një ngjarje që ai e cilësoi si historike dhe me ndikim të madh global. Pjesë e këtij formati ndërkombëtar janë edhe Kosova dhe Shqipëria, të përfaqësuara nga liderët e tyre shtetërorë.

Kosova përfaqësohet nga presidentja Vjosa Osmani, ndërsa Shqipëria nga kryeministri Edi Rama, duke theksuar përfshirjen aktive të dy vendeve në këtë nismë për paqe dhe bashkëpunim ndërkombëtar.

Në fjalën hapëse, Trump falënderoi të pranishmit dhe mediat për vëmendjen e madhe.

“Kjo është një ditë e madhe dhe shumë njerëz po e ndjekin,” tha ai. “Kemi një grup të madh liderësh, dhe ata që nuk janë këtu po e ndjekin përmes Zoom-it. Shpresoj që ta shijojnë.”

Ai ritheksoi synimin e Bordit: “Ajo që po bëjmë është shumë e thjeshtë: paqe. Quhet Bordi i Paqes dhe ka të bëjë me një fjalë të lehtë për t’u thënë, por të vështirë për t’u arritur: paqe.”

Sipas tij, ky është një ndër forumet më të rëndësishme të krijuara ndonjëherë. “Besoj se është bordi më me pasoja, sigurisht për nga fuqia dhe prestigji. Nuk ka pasur kurrë diçka të ngjashme,” deklaroi Trump.

Ai nuk kurseu kritikat për vendet që nuk kanë pranuar ftesën për t’iu bashkuar nismës. “Pothuajse të gjithë e kanë pranuar, dhe ata që nuk e kanë bërë, do ta bëjnë. Disa po përpiqen të tregohen pak të zgjuar – por kjo nuk funksionon. Nuk mund të luani të zgjuarin me mua,” u shpreh ai.

Takimi pritet të vijojë me diskutime mbi konfliktet aktuale, nismat diplomatike dhe forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar, ndërsa pjesëmarrja e Kosovës dhe Shqipërisë shihet si një zhvillim me rëndësi për rajonin në kuadër të përpjekjeve globale për paqe.

 

Continue Reading

Lajmet

Kancelari gjerman Merz, uron Kurtin për mandatin e ri

Published

on

By

Kancelari i Gjermanisë, Friedrich Merz, ka uruar kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti, për rizgjedhjen e tij në krye të Qeverisë së Kosovës. Në letrën drejtuar Kurtit, Merz shprehu gatishmërinë për të vazhduar thellimin e marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve.

“Jam i bindur se me përvojën tuaj do të merrni vendimet e duhura dhe të nevojshme për integrimin e mëtejmë euroatlantik të Kosovës”, shkruan kancelari gjerman, duke theksuar se Kosova ka një partner të fortë dhe të besueshëm në Gjermani gjatë këtyre proceseve.

Merz gjithashtu përmendi sfidat përpara Qeverisë së Kosovës, duke përfshirë avancimin e dialogut të normalizimit me Serbinë, të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian.

“Gëzohem që do të vazhdojmë së bashku të thellojmë marrëdhëniet e ngushta dhe miqësore ndërmjet vendeve tona”, përfundon kancelari në mesazhin e tij drejtuar Kurtit.

Continue Reading

Të kërkuara