Aktualitet

​78 vjet nga vdekja e “Mbretëreshës së Malësorëve”

Bëhet fjalë për Mary Edith Durham.

Published

on

Më 15 nëntor të vitit 1944, vdiq në moshën 80-vjeçare britanikja Mary Edith Durham-artiste, udhëtare, shkrimtare, e cila u bë e famshme për studimet e saj antropologjike të jetës shqiptare në fillim të shekullit të 20-të.

Edith Durham ishte më me e madhja e tetë fëmijëve. Ajo pati një rini tepër të lodhshme; kur i ati i vdiq, Edithit iu desh të kujdesej për gjithë familjen, ndërsa merrej me vetë-arsimim dhe zhvillonte talentin si piktore – Kur ishte 25 vjeç, punimet e saj u bënë pjesë e muzeut të Historisë Natyrore në Kembrixh.

Më 1913, shëndeti i saj u dobësua, dhe mjeku i rekomandoi pushim, larg halleve ditore. Kështu, Edith Durham u nis nga Londra në Trieste, në Kotor, në brigjet e Dalmacisë, dhe pastaj me rrugë tokësore në Mal të Zi. Ky ishte kontakti i parë me Ballkanin, që do të mbushte pjesën në vazhdim të jetës së saj.

Mary Edith Durham udhëtoi gjerësisht në Ballkan gjatë 20 viteve të ardhshme, duke u përqendruar veçanërisht në Shqipëri, atëherë një nga zonat më të panjohura dhe më të pazhvilluara të Evropës. Durham punoi për shumë organizata ndihmash, skicoi, pikturoi e shkroi, duke mbledhur artin dhe folklorin shqiptar.

Puna e saj ishte e një rëndësie të mirëfilltë antropologjike dhe për këtë arsye, Edith Durham u pranua anëtare e Institutit Antropologjik Mbretëror Britanik. Por ishin edhe shkrimet e saj që i dhanë asaj famën e veçantë. Ajo shkroi shtatë libra mbi çështjet e Ballkanit, nga të cilët “High Albania” (1909 ) është më i njohuri, dhe që ende vazhdon të konsiderohet nga të huajt si libër-udhëzues për të njohur dhe kuptuar zakonet e malësisë së veriut.

Me punën e saj, Mary Edith Durham erdhi duke u njëjtësuar gjithnjë e më shumë me çështjen shqiptare; ajo ishte përkrahëse e idesë së bashkimit të popullit shqiptar. Por Durham pati edhe kritikë të shumtë. Për shembull, ajo sulmohej vazhdimisht nga përkrahësit e shtetit jugosllav, të cilët mbështesnin përfshirjen e Kosovës në Serbi. Kjo e bëri Durhamin gjithnjë e më anti – serbe, duke dalë me shprehjen “paraziti serb” i cili synon jo për të krijuar një Jugosllavi, por për të përmbushur synimet për një Serbi të Madhe …. jo për çlirimin e popujve por për t’i bërë ata edhe më të shtypur se më parë”.

Disa intelektualë britanikë pro-serbë i kritikuan ashpër pikëpamjet e saj. Për shembull, Rebecca West (me një përvojë vetëm disa mujore udhëtimi në Jugosllavi shkroi librin e njohur pro-serb “Black Falkon…”) e quante Durhamin “një udhëtare që i përshkruan shqiptarët masakrues të masakruar”. Ndërsa historiani i njohur RW Seton-Watson komentonte se “duke kritikuar vazhdimisht mendësinë ballkanike, ajo u bë pjesë e kësaj mendësie”.

Nga ana e tyre, shqiptarët e vlerësojnë lart Edith Durhamin, duke i dhënë asaj emrin “Mbretëresha e Malësorëve”. Asdreni i përkushtoi asaj një vëllim poetik, ndërsa, kur Durham vdiq më 1944, mbreti Zog në mërgim u shpreh: “Ajo na dha zemrën e saj dhe u bë zë në veshin e malësorëve tanë”. Në vitet sundimit komunist (veçanërisht gjatë marrëdhënieve shumë të ngushta shqiptaro – jugosllave), emri i M. Edith Durhamit u la në heshtje, u përbuz, u ndalua. Në vitin 2004, presidenti Alfred Moisiu e cilësoi Edith Durhamin si një prej personaliteteve më të shquara të botës shqiptare gjatë shekullit XX.

Continue Reading

Vendi

Zubin Potok: Policia përdor armët e zjarrit për të ndaluar kontrabandistin

Published

on

By

Një rast i kontrabandës me mallra ka përfunduar me përdorim të armës së zjarrit nga ana e policisë dhe me arrestimin e një personi, në orët e para të mëngjesit të së dielës në Zubin Potok.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, ngjarja ka ndodhur rreth orës 03:38, kur zyrtarët policorë kanë hasur një veturë me targa të Serbisë, e cila po transportonte mallra të kontrabanduara.

I dyshuari nuk ka përfillur urdhrat e policisë për t’u ndalur dhe si reagim ndaj veprimeve të tij, zyrtarët policorë janë detyruar të përdorin armën e zjarrit.

Gjatë kontrollit të automjetit, policia ka zbuluar një sasi të ngarkuar me pije alkoolike dhe joalkoolike, për të cilat shoferi nuk posedonte asnjë dokument përcjellës.

Mjeti së bashku me mallrat e ndaluara janë sekuestruar menjëherë nga autoritetet, ndërsa i dyshuari, pas intervistimit dhe me vendim të prokurorit, është dërguar në mbajtje. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Nis në Prishtinë gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve për Masakrën e Reçakut

Published

on

By

Në Gjykatën Themelore në Prishtinë mbahet sot seanca e shqyrtimit fillestar në rastin penal ndaj 21 të pandehurve, të cilët akuzohen për krime lufte kundër popullsisë civile në Masakrën e Reçakut.

Sipas njoftimit zyrtar nga Departamenti Special i Gjykatës, ky proces penal do të zhvillohet në mungesë të të akuzuarve, pasi të njëjtit kanë qenë të paarritshëm për organet e drejtësisë deri në momentin e ngritjes së aktakuzës. Përmes njoftimit, Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës u ka bërë thirrje publike të pandehurve që të paraqiten dhe të dorëzohen para organeve të ndjekjes.

Lista e të akuzuarve përfshin: Zllatomir Peshiq, Mlladen Cirkoviq, Radomir Markoviq, Dushko Adamoviq, Obrad Stevanoviq, Zhivko Trajkoviq, Goran Radosavleviq, Bogolub Janiçqviq, Sllavisha Ivanoviq, Boshko Vukiqeviq, Sreten Popoviq, Nikolla Petroviq, Kërsman Jellliq, Lubisha Stojimiroviq, Bozhidar Deliq, Radojko Stefanoviq, Dragan Zhivanoviq, Milosh Gjoshan, Lubinko Cvetiq, Bozhidar Filiq dhe Milovan Kovaçeviq.

Sipas aktakuzës, gjatë periudhës 1998-1999, të pandehurit kanë vepruar në bashkëkryerje si pjesëtarë të Ushtrisë së ish-Jugosllavisë (veçanërisht të Brigadës së 243-të të Mekanizuar të Korpusit të Prishtinës) dhe si pjesëtarë të Ministrisë së Punëve të Brendshme (MUP). Përveç vrasjeve, ata ngarkohen edhe për trajtim çnjerëzor, shkatërrim të pasurisë, dëbim masiv dhe spastrim etnik.

Në dokumentet e Prokurorisë përshkruhet se si të pandehurit fillimisht rrethuan fshatin Reçak nga pikat strategjike si “Pishat”, “Gështenjat” dhe “Çesta”, duke e granatuar atë me mjete ushtarake. Më pas, gjatë kontrolleve shtëpi më shtëpi, ata ndanë burrat nga gratë dhe fëmijët – këta të fundit i detyruan të largoheshin, ndërsa burrat e ndaluar i ekzekutuan.

Hetimet kanë vërtetuar gjithashtu se ndaj civilëve është ushtruar dhunë e egër fizike përmes rrahjeve me kondakë armësh, shqelma, dru e zinxhirë. Si pasojë e këtyre veprimeve, rreth 20.000 banorë civilë nga Reçaku dhe fshatrat përreth si Topillë, Petrovë, Kraishtë, Mullapolc e Dremjak, u dëbuan dhunshëm nga shtëpitë e tyre. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Ekipi i FSK-së gjen trupin e pajetë të një shtetasi të huaj në Batllavë

Published

on

By

Forca e Sigurisë së Kosovës (FSK) ka gjetur trupin e pajetë të një shtetasi të huaj me inicialet A.A., pas një operacioni kërkim-shpëtimi në Liqenin e Batllavës.

Operacioni ka nisur menjëherë pas pranimit të informatës nga Qendra e Situatave të Republikës së Kosovës.

FSK ka angazhuar me urgjencë Ekipin e Kërkim-Shpëtimit në ujëra, i cili ka ndërhyrë në orët e vona dhe ka arritur të lokalizojë dhe të nxjerrë trupin e pajetë nga liqeni.

Pas përfundimit të operacionit, trupi i viktimës u është dorëzuar autoriteteve përkatëse për procedurat e mëtejshme ligjore dhe hetimore. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Sulm seksual në Obiliq, arrestohet dhe dërgohet në mbajtje i dyshuari

Published

on

By

Një rast i sulmit seksual është regjistruar gjatë ditës së djeshme në Obiliq, ka bërë të ditur Policia e Kosovës në raportin e saj 24-orësh.

Sipas njoftimit zyrtar, ngjarja ka ndodhur mesditën e së dielës, rreth orës 12:15, ku një grua ka raportuar se është sulmuar seksualisht nga një burrë.

Policia ka reaguar menjëherë duke shoqëruar të dyshuarin në stacion.

Pas intervistimit, me vendim të prokurorit kujdestar, i dyshuari është arrestuar zyrtarisht dhe është dërguar në mbajtje për procedime të mëtejshme ligjore. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara