Published
3 years agoon
By
UBT newsMë 15 nëntor të vitit 1944, vdiq në moshën 80-vjeçare britanikja Mary Edith Durham-artiste, udhëtare, shkrimtare, e cila u bë e famshme për studimet e saj antropologjike të jetës shqiptare në fillim të shekullit të 20-të.
Edith Durham ishte më me e madhja e tetë fëmijëve. Ajo pati një rini tepër të lodhshme; kur i ati i vdiq, Edithit iu desh të kujdesej për gjithë familjen, ndërsa merrej me vetë-arsimim dhe zhvillonte talentin si piktore – Kur ishte 25 vjeç, punimet e saj u bënë pjesë e muzeut të Historisë Natyrore në Kembrixh.
Më 1913, shëndeti i saj u dobësua, dhe mjeku i rekomandoi pushim, larg halleve ditore. Kështu, Edith Durham u nis nga Londra në Trieste, në Kotor, në brigjet e Dalmacisë, dhe pastaj me rrugë tokësore në Mal të Zi. Ky ishte kontakti i parë me Ballkanin, që do të mbushte pjesën në vazhdim të jetës së saj.
Mary Edith Durham udhëtoi gjerësisht në Ballkan gjatë 20 viteve të ardhshme, duke u përqendruar veçanërisht në Shqipëri, atëherë një nga zonat më të panjohura dhe më të pazhvilluara të Evropës. Durham punoi për shumë organizata ndihmash, skicoi, pikturoi e shkroi, duke mbledhur artin dhe folklorin shqiptar.
Puna e saj ishte e një rëndësie të mirëfilltë antropologjike dhe për këtë arsye, Edith Durham u pranua anëtare e Institutit Antropologjik Mbretëror Britanik. Por ishin edhe shkrimet e saj që i dhanë asaj famën e veçantë. Ajo shkroi shtatë libra mbi çështjet e Ballkanit, nga të cilët “High Albania” (1909 ) është më i njohuri, dhe që ende vazhdon të konsiderohet nga të huajt si libër-udhëzues për të njohur dhe kuptuar zakonet e malësisë së veriut.
Me punën e saj, Mary Edith Durham erdhi duke u njëjtësuar gjithnjë e më shumë me çështjen shqiptare; ajo ishte përkrahëse e idesë së bashkimit të popullit shqiptar. Por Durham pati edhe kritikë të shumtë. Për shembull, ajo sulmohej vazhdimisht nga përkrahësit e shtetit jugosllav, të cilët mbështesnin përfshirjen e Kosovës në Serbi. Kjo e bëri Durhamin gjithnjë e më anti – serbe, duke dalë me shprehjen “paraziti serb” i cili synon jo për të krijuar një Jugosllavi, por për të përmbushur synimet për një Serbi të Madhe …. jo për çlirimin e popujve por për t’i bërë ata edhe më të shtypur se më parë”.
Disa intelektualë britanikë pro-serbë i kritikuan ashpër pikëpamjet e saj. Për shembull, Rebecca West (me një përvojë vetëm disa mujore udhëtimi në Jugosllavi shkroi librin e njohur pro-serb “Black Falkon…”) e quante Durhamin “një udhëtare që i përshkruan shqiptarët masakrues të masakruar”. Ndërsa historiani i njohur RW Seton-Watson komentonte se “duke kritikuar vazhdimisht mendësinë ballkanike, ajo u bë pjesë e kësaj mendësie”.
Nga ana e tyre, shqiptarët e vlerësojnë lart Edith Durhamin, duke i dhënë asaj emrin “Mbretëresha e Malësorëve”. Asdreni i përkushtoi asaj një vëllim poetik, ndërsa, kur Durham vdiq më 1944, mbreti Zog në mërgim u shpreh: “Ajo na dha zemrën e saj dhe u bë zë në veshin e malësorëve tanë”. Në vitet sundimit komunist (veçanërisht gjatë marrëdhënieve shumë të ngushta shqiptaro – jugosllave), emri i M. Edith Durhamit u la në heshtje, u përbuz, u ndalua. Në vitin 2004, presidenti Alfred Moisiu e cilësoi Edith Durhamin si një prej personaliteteve më të shquara të botës shqiptare gjatë shekullit XX.
You may like
Sport
Lista e pagave në MLS për vitin 2026: Messi mbetet i paarritshëm, ja sa fitojnë yjet tjerë
Published
7 minutes agoon
May 13, 2026By
UBTNews
Major League Soccer (MLS) ka publikuar listën zyrtare të dhjetë futbollistëve më të paguar për sezonin 2026. Siç pritej, lista kryesohet bindshëm nga ylli argjentinas Lionel Messi, por ka edhe emra të rinj që kanë hyrë në “top-listën” e milionerëve të futbollit amerikan.
Dominimi i Messit dhe ndjekësit e tij Tetë herë fituesi i Topit të Artë, Lionel Messi, mbetet lojtari më i paguar në historinë e ligës me një pagë prej 28.3 milionë dollarësh. Diferenca me ndjekësit është e jashtëzakonshme; në vendin e dytë renditet jug-koreani Son Heung-min, i cili përfiton 11.2 milionë dollarë, i ndjekur nga kampioni i botës Rodrigo De Paul me 9.7 milionë.
Përveç emrave të njohur si Emil Forsberg e Riqui Puig, dhjetëshen e mbyll Hany Mukhtar me një pagë prej 5.4 milionë dollarësh në sezon.
1.Lionel Messi – 28.3 milionë dollarë
2.Son Heung-min – 11.2 milionë dollarë
3.Rodrigo De Paul – 9.7 milion dollarë
4.Hirving Lozano – 9.3 milionë dollarë
5.Miguel Almiron – 7.9 milionë dollarë
6.Emil Forsberg – 6 milionë dollarë
7.Sam Surridge – 5.9 milionë dollarë
8.Riqui Puig – 5.8 milionë dollarë
9.Jonathan Bamba – 5.6 milionë dollarë
10.Hany Mukthar – 5.4 milionë dollarë
Aktualitet
Trump në Kinë: Një lider i paparashikueshëm përballë një Xi Jinping-u më të fuqishëm se kurrë
Published
13 minutes agoon
May 13, 2026By
UBTNews
Kur lideri kinez, Xi Jinping, të presë homologun e tij amerikan në Pekin këtë javë, Donald Trump do të kujtojë vizitën e tij të fundit në vitin 2017. Atëbotë, ai u prit me të gjitha nderet, përfshirë një darkë brenda “Qytetit të Ndaluar” – një privilegj që asnjë president tjetër amerikan nuk e kishte gëzuar më parë.
Pritja e kësaj jave premton të jetë po aq madhështore, duke përfshirë edhe një ndalesë në Zhongnanhai, rezidenca ekskluzive ku jeton dhe punon udhëheqja e lartë kineze. Megjithatë, agjenda mbetet po aq e vështirë: Irani është bërë burim i ri tensioni, krahas temave të vjetra si tregtia, teknologjia dhe Tajvani.
Por shumëçka ka ndryshuar. Trump po kthehet në një Kinë që është bërë shumë më e fuqishme dhe më këmbëngulëse. Tani, i sigurt në mandatin e tij të tretë historik, një Xi ambicioz po shtyn përpara planet për “forcat e reja prodhuese”, me investime kolosale në energjinë e renovueshme, robotikë dhe inteligjencë artificiale.
Nëse presidenti amerikan dëshiron të shohë të ardhmen që Pekini ka synuar gjatë dekadës së fundit, ai duhet të shikojë përtej mureve të kryeqytetit ku do të kalojë pjesën më të madhe të kohës.
Në veriun e largët dhe të thyer, panelet solare dhe turbinat e erës tani dominojnë peizazhet e pafundme. Në jugun industrial, automatizimi po riformëson fabrikat, ndërsa metropolet si Chongqing janë kthyer në sensacione të rrjeteve sociale. Miliarda dollarë fonde shtetërore e kanë shndërruar Chongqing-un nga një qendër e thjeshtë prodhimi, në një simbol të fuqisë teknologjike dhe një Kinë që po përpiqet t’i tregojë botës një fytyrë më miqësore e moderne.
Ali Wyne, këshilltar i lartë për marrëdhëniet SHBA-Kinë në “International Crisis Group”, thotë se në vitin 2017 Kina po përpiqej të provonte se ishte e barabartë me SHBA-në. “Këtë herë, Kina nuk e ka më të nevojshme ta vërtetojë këtë,” thotë Wyne. Washingtoni tashmë e pranon Kinën si një rival thuajse të barabartë, duke e përshkruar Pekinin si “ndoshta konkurrentin më të fuqishëm me të cilin Shtetet e Bashkuara janë përballur në historinë e tyre”.
‘Amerika e Para’ përballë planeve afatgjata të Kinës
Nga ana tjetër, Trump mbetet lideri i huaj më i paparashikueshëm që Kina ka njohur ndonjëherë. Ai ka madje edhe një nofkë atje: Chuan Jianguo, që do të thotë “Trump, ndërtuesi i kombit”. Shumë kinezë besojnë se politikat e tij përçarëse dhe luftërat tregtare në fakt e kanë ndihmuar ngritjen e Kinës duke dobësuar qëndrimin global të Amerikës.
“Ai nuk shqetësohet fare për pasojat,” thotë një burrë në moshë të mesme, pushues në Chongqing. “Ai duhet ta dijë se ne ndajmë të njëjtën botë. Është një fshat global. Ai nuk duhet të vendosë gjithmonë Amerikën të parën.”
Ai refuzon të japë emrin e tij, teksa qëndron mes turmave që shijojnë pamjen e rrokaqiejve të ndriçuar me neon në Chongqing. /BBC/
Kronikë e zezë
Tri raste të dhunës në familje në Graçanicë dhe Gjakovë
Published
18 minutes agoon
May 13, 2026By
UBTNews
Në raportin e fundit të Policisë së Kosovës, janë regjistruar tri raste të dhunës në familje, të cilat kanë çuar në arrestime dhe procedura ligjore disa persona në Graçanicë dhe Gjakovë.
Në Graçanicë, janë raportuar dy raste të ndara. Në rastin e parë, një person ka njoftuar policinë se është kanosur verbalisht nga një grua, rast i cili po trajtohet në procedurë të rregullt. Ndërsa në rastin e dytë, një grua është arrestuar dhe dërguar në mbajtje pasi dyshohet se ka sulmuar fizikisht një burrë pas një mosmarrëveshjeje. Viktimës i është ofruar tretman mjekësor.
Ndërkohë, në Gjakovë, Policia ka arrestuar një burrë nën dyshimin për dhunë në familje. Me vendim të prokurorit, i dyshuari është dërguar në mbajtje për procedura të mëtejshme.
Sipas raportit zyrtar “Me vendim të prokurorit, rastet në Graçanicë dhe Gjakovë po trajtohen sipas procedurave, ku dy persona janë dërguar në mbajtje, ndërsa një rast vazhdon në procedurë të rregullt”.
Lajmet
Arrestohet një person në Podujevë, dyshohet për dhunim
Published
30 minutes agoon
May 13, 2026By
UBTNews
Në raportin 24 orësh të Policisë së Kosovës, bëhet e ditur se është arrestuar një person në Podujevë nën dyshimin për veprën penale të dhunimit.
Sipas policisë, rasti dyshohet të ketë ndodhur muaj më parë, ndërsa i dyshuari tashmë është dërguar në mbajtje.
“Është arrestuar i dyshuari mashkull kosovar nën dyshimin se muaj më parë ka kryer veprën e cekur ndaj viktimës femër kosovare. Viktima është dërguar në IML për ekzaminime mjekësore, ndërsa i dyshuari pas intervistimit, me urdhër të prokurorit është dërguar në mbajtje”, thuhet në raportin e Policisë.
Lista e pagave në MLS për vitin 2026: Messi mbetet i paarritshëm, ja sa fitojnë yjet tjerë
Trump në Kinë: Një lider i paparashikueshëm përballë një Xi Jinping-u më të fuqishëm se kurrë
Tri raste të dhunës në familje në Graçanicë dhe Gjakovë
Arrestohet një person në Podujevë, dyshohet për dhunim
Gjendet një person pa shenja jete në Fushë Kosovë
Filharmonia e Kosovës performon për herë të parë në Korçë
Dje u mbajt punëtoria për Strategjinë e Drejtësisë Tranzicionale
UBT International Smart Schools akreditohet nga Cambridge International Education
REL: Kosova kryeson rajonin me përqindjen e të rinjve në burgje. Pse?
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet3 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
