Published
3 years agoon
By
UBT newsMë 15 nëntor të vitit 1944, vdiq në moshën 80-vjeçare britanikja Mary Edith Durham-artiste, udhëtare, shkrimtare, e cila u bë e famshme për studimet e saj antropologjike të jetës shqiptare në fillim të shekullit të 20-të.
Edith Durham ishte më me e madhja e tetë fëmijëve. Ajo pati një rini tepër të lodhshme; kur i ati i vdiq, Edithit iu desh të kujdesej për gjithë familjen, ndërsa merrej me vetë-arsimim dhe zhvillonte talentin si piktore – Kur ishte 25 vjeç, punimet e saj u bënë pjesë e muzeut të Historisë Natyrore në Kembrixh.
Më 1913, shëndeti i saj u dobësua, dhe mjeku i rekomandoi pushim, larg halleve ditore. Kështu, Edith Durham u nis nga Londra në Trieste, në Kotor, në brigjet e Dalmacisë, dhe pastaj me rrugë tokësore në Mal të Zi. Ky ishte kontakti i parë me Ballkanin, që do të mbushte pjesën në vazhdim të jetës së saj.
Mary Edith Durham udhëtoi gjerësisht në Ballkan gjatë 20 viteve të ardhshme, duke u përqendruar veçanërisht në Shqipëri, atëherë një nga zonat më të panjohura dhe më të pazhvilluara të Evropës. Durham punoi për shumë organizata ndihmash, skicoi, pikturoi e shkroi, duke mbledhur artin dhe folklorin shqiptar.
Puna e saj ishte e një rëndësie të mirëfilltë antropologjike dhe për këtë arsye, Edith Durham u pranua anëtare e Institutit Antropologjik Mbretëror Britanik. Por ishin edhe shkrimet e saj që i dhanë asaj famën e veçantë. Ajo shkroi shtatë libra mbi çështjet e Ballkanit, nga të cilët “High Albania” (1909 ) është më i njohuri, dhe që ende vazhdon të konsiderohet nga të huajt si libër-udhëzues për të njohur dhe kuptuar zakonet e malësisë së veriut.
Me punën e saj, Mary Edith Durham erdhi duke u njëjtësuar gjithnjë e më shumë me çështjen shqiptare; ajo ishte përkrahëse e idesë së bashkimit të popullit shqiptar. Por Durham pati edhe kritikë të shumtë. Për shembull, ajo sulmohej vazhdimisht nga përkrahësit e shtetit jugosllav, të cilët mbështesnin përfshirjen e Kosovës në Serbi. Kjo e bëri Durhamin gjithnjë e më anti – serbe, duke dalë me shprehjen “paraziti serb” i cili synon jo për të krijuar një Jugosllavi, por për të përmbushur synimet për një Serbi të Madhe …. jo për çlirimin e popujve por për t’i bërë ata edhe më të shtypur se më parë”.
Disa intelektualë britanikë pro-serbë i kritikuan ashpër pikëpamjet e saj. Për shembull, Rebecca West (me një përvojë vetëm disa mujore udhëtimi në Jugosllavi shkroi librin e njohur pro-serb “Black Falkon…”) e quante Durhamin “një udhëtare që i përshkruan shqiptarët masakrues të masakruar”. Ndërsa historiani i njohur RW Seton-Watson komentonte se “duke kritikuar vazhdimisht mendësinë ballkanike, ajo u bë pjesë e kësaj mendësie”.
Nga ana e tyre, shqiptarët e vlerësojnë lart Edith Durhamin, duke i dhënë asaj emrin “Mbretëresha e Malësorëve”. Asdreni i përkushtoi asaj një vëllim poetik, ndërsa, kur Durham vdiq më 1944, mbreti Zog në mërgim u shpreh: “Ajo na dha zemrën e saj dhe u bë zë në veshin e malësorëve tanë”. Në vitet sundimit komunist (veçanërisht gjatë marrëdhënieve shumë të ngushta shqiptaro – jugosllave), emri i M. Edith Durhamit u la në heshtje, u përbuz, u ndalua. Në vitin 2004, presidenti Alfred Moisiu e cilësoi Edith Durhamin si një prej personaliteteve më të shquara të botës shqiptare gjatë shekullit XX.
You may like
Aktualitet
UBT në TOP 100 institucionet më të mira në botë në fushën e arkitekturës
Published
14 hours agoon
January 28, 2026By
ubtnews
UBT është renditur në TOP 100 institucionet më të mira në botë në INSPIRELI World Architecture University Ranking, duke u pozicionuar në vendin e 33-të nga 1,444 institucione ndërkombëtare. Ky vlerësim prestigjioz dëshmon përkushtimin, kreativitetin dhe cilësinë akademike të studentëve dhe stafit të Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor, të cilët përmes projekteve inovative kanë arritur rezultate të shkëlqyera në nivel global.
Ky vlerësim i rëndësishëm është rezultat i punës së palodhshme, përkushtimit dhe kreativitetit të studentëve, të cilët përmes projekteve inovative arkitektonike dhe planifikuese kanë dëshmuar ide të avancuara, qasje bashkëkohore dhe zgjidhje kreative për sfidat e mjedisit të ndërtuar.
Projektet e realizuara nga studentët e UBT-së janë vlerësuar për originalitetin, funksionalitetin dhe ndikimin e tyre në zhvillimin hapësinor, duke e pozicionuar universitetin në mesin e institucioneve më të suksesshme në këtë fushë.
Një rol kyç në këtë sukses ka pasur edhe stafi akademik dhe profesional, i cili ka mbështetur vazhdimisht studentët gjatë këtij rrugëtimi, duke i udhëzuar në zhvillimin e projekteve, në aplikimin e standardeve ndërkombëtare dhe në ndërtimin e një qasjeje kritike e inovative ndaj arkitekturës dhe planifikimit hapësinor.
Renditja në INSPIRELI World Architecture University Ranking dëshmon se UBT po ndërton një mjedis akademik që nxit ekselencën, kreativitetin dhe angazhimin praktik, duke përgatitur arkitektë dhe planifikues të rinj të aftë për të konkurruar dhe kontribuar në nivel global.
Lajmet nga UBT
UBT prezanton ekspozitë pop-up të studentëve të Artit dhe Medias Digjitale
Published
24 hours agoon
January 28, 2026By
ubtnews
UBT, në bashkëpunim me 7Arte, organizoi një ekspozitë pop-up me punime të studentëve të programit Art dhe Media Digjitale, në hapësirat e 7Arte Academy.

Në të njëjtën kohë, studentët prezantuan punimet e tyre edhe në Qendrën e Kulturës, duke krijuar një përvojë artistike të shpërndarë në dy hapësira publike. Kjo iniciativë synoi të ofronte një platformë për shfaqjen e talentit të rinj dhe qasjet krijuese të studentëve, duke lidhur praktikën akademike me realitetin artistik dhe digjital.
Ekspozita solli praktika bashkëkohore që eksplorojnë kulturën vizuale, proceset digjitale dhe eksperimentimin artistik, duke reflektuar qasje kritike dhe krijuese të studentëve të UBT-së. Vizitorët patën mundësinë të njihen me punime inovative dhe projekte që sfidojnë formën tradicionale të artit, duke i dhënë hapësirës një dimension të ri artistik dhe bashkëkohor.


Aktualitet
UBT me dy publikime të rëndësishme shkencore në revista ndërkombëtare prestigjioze
Published
24 hours agoon
January 28, 2026By
ubtnews
UBT vazhdon të forcojë pozicionin e tij në arenën ndërkombëtare të kërkimit shkencor përmes publikimit të dy artikujve shkencorë në revista ndërkombëtare me reputacion të lartë.
Në bashkautorësi me Rektorin e UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, Prof. Dr. Galia Marinova, Dr. Besnik Qehaja dhe Dr. Vassil Guliashki, është publikuar artikulli shkencor me titull: “Intelligent Control Framework for Optimal Energy Management of University Campus Microgrid”.
Artikulli është publikuar në revistën ndërkombëtare Smart Cities (MDPI), e cila është e rangut Q1, me Impact Factor 5.5 dhe CiteScore 14.7.
Ky publikim përfaqëson një kontribut të rëndësishëm shkencor në fushat e Smart Cities, Microgrids dhe menaxhimit inteligjent të energjisë, duke dëshmuar nivelin e lartë të kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar midis institucioneve akademike.

Ky sukses pasohet edhe nga pranimi një publikimi të dytë shkencor si bashkautorë Prof. Dr. Amet Shabani, Dr. Besnik Qehaja dhe Rektori Prof. Dr. Edmond Hajrizi, së bashku me bashkautorë të tjerë, është pranuar për botim artikulli: “Quantifying Teachers’ Knowledge and Attitudes Toward Personal Data Protection Using Regression Models”.
Artikulli është publikuar në International Journal of Innovative Technology and Interdisciplinary Sciences (IJITIS), Estoni, një revistë shkencore ndërkombëtare me CiteScore 1.3.
Ky punim trajton në mënyrë analitike çështje aktuale që lidhen me mbrojtjen e të dhënave personale, edukimin dhe përdorimin e modeleve statistikore, duke dhënë një kontribut të vlefshëm në literaturën shkencore ndërdisiplinare.
Lajmet
Fakulteti i Muzikës Moderne në UBT prezanton koncertin e studentëve
Published
1 day agoon
January 28, 2026By
ubtnews
Fakulteti i Muzikës Moderne, Produksionit Digjital dhe Menaxhmentit organizon koncertin që do të mbahet më 29 janar 2026, në ora 13:00, në Sallën e Koncerteve, në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së.

Koncerti paraqet një platformë prezantuese për studentët e programeve muzikore, duke sjellë para publikut rezultatet e punës akademike dhe artistike gjatë semestrit. Programi përfshin interpretime instrumentale dhe vokale, vepra të kompozimit, si dhe projekte të audioproduksionit, me repertor që shtrihet nga muzika klasike deri te ajo bashkëkohore dhe moderne.
Nëpërmjet kësaj ngjarjeje, UBT synon të promovojë talentet e rinj dhe të forcojë rolin e tij si institucion që kontribuon në zhvillimin kulturor dhe profesional në fushën e muzikës.
Rinumërohen rreth 88% e vendvotimeve
Ekstradohet nga Italia në Kosovë i dyshuari për falsifikim të dokumenteve
PDK thirr konferencë për media sot në orën 14:00
Arrestohet një shtetas serb në Aeroportin “Adem Jashari”
Komuna e Prishtinës i del në mbështetje “Pastrimit”, Rama: Ka nisur grumbullimi i mbeturinave
UBT në TOP 100 institucionet më të mira në botë në fushën e arkitekturës
Gjykata Kushtetuese vendos për ankesën e Listës Serbe
Arrestohet një person, dyshohet se shtiu me kallashnikov në qendër të Podujevës
VV dorëzon në polici kërkesë për hetim të kontratës 950 mijë euro të Komunës së Prishtinës për mbeturinat
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoU mbajt Mbledhje Komemorative në nder të Prof. Dr. Faton Kabashit në UBT Prizren
-
Rajoni2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor mbi cilësinë e ujërave nëntokësore në Komunën e Suharekës
-
Rajoni2 months agoMe shumicë votash, Vesa Shatri zgjidhet Kryetare e re e Këshillit Studentor të UBT-së
-
Rajoni3 months agoNjë kontribut shkencor për ruajtjen e trashëgimisë inxhinierike në Kosovë – Publikohet artikulli i profesorëve të UBT-së, Naser Morina dhe Hazir Çadraku
