Lajmet

​11 milionë euro në vit shpenzimet e efekteve anësore të ndotësve të ajrit

Ky raport është analizuar edhe nga ekspertë në Institutin e Universitetit Aarhus në Danimarkë.

Published

on

Kostoja e efekteve anësore të ndotësve të ajrit nga termocentralet e thëngjillit në Kosovë arrin shifrën deri në 11 milionë euro në vit. Kështu thuhet në raportin e Institutit për Politika Sociale “Musine Kokolari”, me titullin “A është thëngjilli zgjidhja më e lirë?”. Në raportin, i cili u publikua gjatë së hënës thuhet se kostoja shëndetësore nuk është e dukshme në faturën e energjisë elektrike të qytetarëve të Kosovës.

Drejtori ekzekutiv i Musine Kokolari, Visar Ymeri tha se prodhimi dhe konsumi i energjisë elektrike ka kosto shëndetësore.

“Ideja e raportit është më shumë që të hapet një diskutim se sa të mbyllet të gjeturat sa i përket kësaj çështje. Duke pasur parasysh kompleksitetin dhe ndikimin që prodhimi i energjisë elektrike me thëngjill ka në shumë aspekte, prej atyre mjedisore në ato shëndetësore në Republikën e Kosovës dhe qytetarët e Republikës së Kosovës në përgjithësi. Ky raport i ka dy pjesë, pjesa më thelbësore dhe përmbajtjesore është bërë nga autorët e raportit bashkë me Universitetin Aurhus në Danimarkë…  Një prej aspekteve që nuk merret parasysh në Republikën e Kosovës është shpenzimi që shkakton prodhimi i energjisë me thëngjill në terma shëndetësor dhe dëmtimit të mjedisit, e cila nuk llogaritet në çmimin përfundimtar”, ka theksuar Ymeri.

Ky raport është analizuar edhe nga ekspertë në Institutin e Universitetit Aarhus në Danimarkë. Profesori Mikael Skou Andersen, tha se situata e krijuar për shkak të ndotjes së ajrit në Kosovës është shqetësuese.

“Në disa pjesë të Evropës, tejkalimet janë në nivel të lartë, më shumë se 25 mikrogram thëngjill. Po ashtu në pjesë të mëdha të Evropës ka tejkalime të asaj se çka është sipas rekomandimit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë që cilësia e ajrit nuk duhet të tejkalojë shumë mikrogramët, për të shmangur rreziqet e shëndetit. Shumica e Evropës i tejkalon këto limite. Në fakt më shumë se 90 për qind e gjendjes raportuese të shteteve në Evropë i tejkalojnë udhëzuesit e OBSh-së për pesë mikrogram, por janë dy për qind të shteteve raportuese i tejkalojnë 25 mikrogram”, ka deklaruar ai.

Sipas tij, limitetet e udhëzimeve të OBSH-së sa i përket cilësisë së ajrit, i tejkalon edhe Kosova.

“Impiantet me thëngjill kontribuojnë në ndotjen e ajrit, tetë mikrogram për metër kub në zonën e Prishtinës. Po ashtu, këto përgjigje qysh nga kur kemi gjetur këtë dhe e kemi vendosur gjendjen e Kosovës, kemi gjetur që për mikrogram janë 83 për 100 mijë banorë. Është një numër i banorëve që keni në Prishtinë për më shumë se 30 vjet. Pra, kemi dalë te një rezultat ku 7,9 mikrogram dhe ka humbje jete. Duke i shumëzuar këto shifra rreth 650 vjet për secilin vit kalendarik… Kemi dalë deri te tetë milionë euro shpenzime të jashtme në vit në qytetin e Prishtinës. Por, po ashtu kushton edhe për pjesën tjetër të Kosovës. Bazuar në baza vjetore, të gjitha së bashku shpenzimet vjetore janë 11 milionë euro për vit”, ka shtuar ai.

Veç tjerash, raporti thekson se kostoja e efekteve anësore duhet të përfshihet në të gjitha projeksionet dhe strategjitë për energjinë, gjë që mundëson një politikë energjetike më të informuar për sektorin në vend.

Autorja e këtij raporti, Marigona Drevinja shtoi se në Kosovë mungojnë matjet e emetimit.


“Një nga rekomandimet tona në punim është që duhet patjetër që të bëhet matje shumë më të madhe rreth ndotjes. Kemi vetëm disa stacione që bëjnë matjen, mungojnë matjet e emetimit, te impiantet, kemi matje vetëm të prezencës… Studime të tilla patjetër që duhet të bëhen prapë, duhet të jenë më të zgjeruara dhe për këtë nevojiten natyrisht më shumë fonde dhe ekspertë të jashtëm, sepse të tilla studime nuk kemi kapacitet të bëjmë ne si shtet”
, ka shtuar ajo.

E drejtori i KFOS-it, Luan Shllaku tha se shfrytëzimi i qymyrit për prodhim të energjisë elektrike është problem për gjithë Kosovën. Sipas tij, thëngjilli nuk është zgjidhja më e lirë, por tashmë është trashëguar slogani se vendi duhet të bëhet fuqi energjetike në rajon. 

Vendi

UBT hap edicionin e 15-të të Konferencës Ndërkombëtare Shkencore në 25-vjetorin e themelimit

Published

on

By

UBT ka hapur sot zyrtarisht edicionin e 15-të të Konferencës Ndërkombëtare Shkencore, një ngjarje madhore akademike që zhvillohet në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së. Kjo platformë ndërdisiplinore beri bashkë mbi 1,000 studiues, shkencëtarë, profesionistë dhe ekspertë nga më shumë se 30 shtete të botës, me qëllim avancimin e kërkimit shkencor, shkëmbimin e njohurive dhe nxitjen e bashkëpunimit ndërkombëtar. Edicioni i sivjetshëm ka një rëndësi të veçantë festive, pasi përkon me shënimin e 25-vjetorit të themelimit të UBT-së.

Në hapjen e kësaj konference, Presidenti dhe Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, duke ju uruar mirëseardhje pjesëmarrësve ka nënvizuar rolin kryesor të kërkimit ndërdisiplinor për zgjidhjen e sfidave globale.

“Sfidat më të rëndësishme të kohës sonë nuk i përkasin një disipline të vetme shkencore. Ndryshimet klimatike nuk mund të adresohen vetëm nga shkenca e mjedisit. Transformimi që sjell inteligjenca artificiale nuk mund të kuptohet vetëm përmes shkencave kompjuterike. E ardhmja e kujdesit shëndetësor kërkon mjekësi, inxhinieri, bioteknologji, teknologji digjitale, etikë dhe inovacion të përqendruar te njeriu. Qytetet e qëndrueshme kërkojnë arkitekturë, planifikim urban, sisteme energjetike, lëvizshmëri, infrastrukturë digjitale dhe pjesëmarrje të komunitetit. Prandaj, konferenca jonë është më shumë se një përmbledhje prezantimesh shkencore: është një platformë ndërkombëtare që lidh dijen, disiplinat, njerëzit dhe institucionet në kërkim të zgjidhjeve më të mira për problemet e botës reale”, u shpreh Rektori Hajrizi para të pranishmëve.

Ndërsa ndaloi te rrugëtimi çerek-shekullor i institucionit, Rektori Hajrizi theksoi transformimin e UBT-së në një ekosistem modern arsimor e shkencor, si dhe synimin për të ngritur cilësinë e kërkimit shkencor në nivele të larta ndërkombëtare.

“Sot UBT është zhvilluar në një ekosistem të gjerë akademik, shkencor, teknologjik dhe sipërmarrës, i cili përfshin rreth 300 laboratorë, 150 fusha studimi dhe bashkëpunim me më shumë se 500 universitete e institucione partnere ndërkombëtarisht. Megjithatë, investimi më i madh i një universiteti nuk është në ndërtesa apo teknologji, por te njerëzit, sot UBT bashkon mbi 400 anëtarë stafi me kohë të plotë me tituj doktorature. Synimi ynë nuk është thjesht rritja e numrit të publikimeve, por fuqizimi i cilësisë shkencore, bashkëautorësia ndërkombëtare dhe zgjidhjet që i përgjigjen nevojave të shoqërisë. Nga dija shkencore te prototipet, nga prototipet tek inovacioni dhe nga inovacioni te ndikimi i matshëm shoqëror: kjo është rruga që kërkojmë të fuqizojmë”, u shpreh Rektori i UBT-së.

Ndërkohë, gjatë ditës së sotme programi i konferencës do të shtrihet në një varg të gjerë disiplinash përmes dhjetëra seancave paralele shkencore. Punimet do të përfshijnë fushat e mjekësisë, infermierisë, farmacisë, stomatologjisë dhe mjekësisë sportive, si dhe sektorin e teknologjisë e inxhinierisë me fokus në shkencat kompjuterike, inteligjencën artificiale, mekatronikën, robotikën dhe sigurinë e informacionit. Po ashtu, hapësirë e veçantë do t’i kushtohet arkitekturës, planifikimit hapësinor, artit e dizajnit, ndërsa në shkencat shoqërore e ekonomike do të trajtohen tema nga menaxhmenti, ekonomia, drejtësia, shkencat politike, media, psikologjia, arsimi, si dhe bujqësia e shkencat mjedisore.

Në fokus të veçantë të punimeve do të jetë edhe platforma UBT Smart City, e cila po shërben si një laborator i gjallë (living testbed) për eksperimentimin ndërdisiplinor dhe testues prototypesh të teknologjive të reja. Po ashtu, po prezantohet zhvillimi i Qendrave të Ekspertizës dhe Instituteve të specializuara, si Instituti i Mjekësisë Sportive dhe AI Business Hub. Lidhur me përdorimin e inteligjencës artificiale, Rektori Hajrizi veçoi se mjetet e AI duhet të shërbejnë për të mbështetur e jo për të zëvendësuar gjykimin shkencor e rigorozitetin metodologjik.

Kjo ngjarje vjen në një moment të rëndësishëm ku UBT rikonfirmon pozitën e tij udhëheqëse si institucioni i parë në Kosovë në përbërësin e kërkimit shkencor sipas renditjes ndërkombëtare SCImago Institutions Rankings 2026, duke synuar rritjen e mëtejshme të ndikimit shkencor dhe pjesëmarrjen në programe evropiane si Horizon Europe e COST Actions. Konferenca do të vazhdojë punimet përgjatë ditës me prezantimin e simpoziumeve shkencore, debateve konstruktive dhe krijimin e urave të reja të bashkëpunimit akademik midis studiuesve të rinj dhe shkencëtarëve ndërkombëtarë.

Continue Reading

Aktualitet

UBT organizon edicionin e 15-të të Konferencës Ndërkombëtare Shkencore

Published

on

By

UBT do të organizojë edicionin e 15-të të Konferencës Ndërkombëtare Shkencore, një platformë akademike që bashkon studiues, shkencëtarë, profesionistë dhe përfaqësues të institucioneve nga fusha të ndryshme, me qëllim avancimin e kërkimit shkencor, shkëmbimin e njohurive dhe zhvillimin e bashkëpunimit ndërkombëtar.

Konferenca do të mbahet në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, duke vazhduar traditën e kësaj platforme ndërdisiplinore, e cila u mundëson studiuesve dhe profesionistëve të prezantojnë punën e tyre shkencore, të diskutojnë zhvillimet e fundit në fushat përkatëse dhe të krijojnë mundësi të reja për bashkëpunim akademik.

Programi përfshin një gamë të gjerë fushash, ndër të cilat mjekësia dhe infermieria, shkencat farmaceutike dhe natyrore, stomatologjia, shkencat kompjuterike, inxhinieria, mekatronika, robotika, siguria e informacionit, arkitektura, planifikimi hapësinor, drejtësia, shkencat politike, gazetaria, media dhe komunikimi, menaxhmenti, ekonomia, psikologjia, arsimi, bujqësia, shkenca dhe teknologjia e ushqimit, arti, dizajni dhe muzika.

Përmes këtij programi të gjerë, konferenca synon të krijojë ura bashkëpunimi ndërmjet disiplinave të ndryshme, duke nxitur dialogun shkencor dhe duke promovuar qasje të reja për adresimin e sfidave bashkëkohore. Një rëndësi e veçantë i kushtohet gjithashtu mbështetjes së studiuesve në fillim të karrierës akademike dhe stafit të ri akademik, duke u ofruar mundësi për prezantimin e hulumtimeve dhe zhvillimin e aftësive për publikim sipas standardeve ndërkombëtare.

Gjatë edicioneve të deritanishme, konferenca ka krijuar një bazë të gjerë ndërkombëtare të pjesëmarrjes dhe prezantimeve shkencore, me pjesëmarrje të mbi 1 mijë folësve dhe prezantuesve, dhe përfaqësim nga mbi 30 shtete të botës.

Përmes edicionit të vitit 2026, UBT synon të vazhdojë forcimin e profilit të tij si institucion i arsimit të lartë me orientim drejt kërkimit shkencor, transferimit të dijes dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, duke krijuar hapësirë për ide të reja, rezultate shkencore dhe partneritete që lidhin universitetet me profesionistët dhe sektorët e ndryshëm të shoqërisë.

 

Continue Reading

lajme

EOQ Congress 2026 në UBT: Liderët evropianë të cilësisë diskutojnë transformimin, inovacionin dhe udhëheqjen reziliente

Published

on

By

Në kuadër të Kongresit të 67-të të Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ Congress 2026), në UBT u mbajt sesioni plenar i Liderëve Evropianë të Cilësisë, ku ekspertë ndërkombëtarë diskutuan mbi rolin e udhëheqjes në transformimin organizativ, arritjen e ekselencës dhe ndërtimin e organizatave të qëndrueshme në një mjedis biznesi gjithnjë në ndryshim.

Sesioni, i moderuar nga Tiia Tammaru, mblodhi përfaqësues të komunitetit evropian të cilësisë, të cilët ndanë përvojat dhe perspektivat e tyre mbi mënyrat se si cilësia mund të shërbejë si nxitës i transformimit, zhvillimit të qëndrueshëm dhe rritjes së ndikimit organizativ.

Gjatë sesionit, u trajtuan këto tema:

Pierre Girault, president i AFQM-së, Francë – Fjalë përshëndetëse, të cilit iu nda edhe Certifikata nga EOQ.

Dr. Ing. Florian Weymar – “Udhëtimi i udhëheqjes: Cilësia si nxitës i transformimit”.

Dr. Patricia Carvalho – “Nga ekselenca te ndikimi: Mësime nga udhëheqja në fushën e cilësisë”.

Diskutimet vunë në pah rëndësinë e udhëheqjes efektive në përballimin e ndryshimeve teknologjike dhe sfidave të reja të biznesit, duke theksuar se cilësia nuk kufizohet vetëm në përmbushjen e standardeve, por përbën një element thelbësor të transformimit dhe zhvillimit afatgjatë të organizatave.

Në vazhdim të programit të Kongresit, u zhvillua edhe dialogu ndërmjet përfaqësuesve kombëtarë të EOQ-së dhe partnerëve ndërkombëtarë, me fokus në shkëmbimin e perspektivave dhe forcimin e bashkëpunimit global në fushën e cilësisë. Përmes këtyre diskutimeve, EOQ Congress 2026 në UBT vazhdoi të krijojë hapësirë për shkëmbimin e përvojave ndërkombëtare dhe promovimin e qasjeve bashkëkohore ndaj cilësisë, udhëheqjes dhe inovacionit.

Continue Reading

Lajmet

Kosova mirëpriti Kongresin më të madh evropian të cilësisë – EOQ Congress 2026

Published

on

By

Përfundoi Kongresi i 67-të i Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ 2026), i cili për tri ditë mblodhi në Kosovë përfaqësues të institucioneve, ekspertë ndërkombëtarë, akademikë dhe profesionistë, për të diskutuar mbi rolin e cilësisë në epokën e inteligjencës artificiale, transformimit digjital dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Sesioni përmbyllës i kongresit shërbeu si një moment reflektimi mbi përfundimet dhe mesazhet kryesore të këtij edicioni, duke vënë në pah rëndësinë e cilësisë si themel për inovacionin, besimin, qëndrueshmërinë dhe konkurrueshmërinë në një botë që po ndryshon me shpejtësi.

Në këtë kuadër u prezantuan përfundimet e kongresit me temën “Congress Conclusions: What Prishtina 2026 Has Taught Us”, si dhe mesazhi “Prishtina Quality Message 2026: The Future through Quality”, i cili thekson rëndësinë e angazhimit të përbashkët për ndërtimin e një të ardhmeje më cilësore dhe të qëndrueshme.

Një moment i veçantë ishte ceremonia e dorëzimit të flamurit të EOQ-së dhe prezantimi i kongresit të ardhshëm, i cili do të mbahet në Belgjikë, duke simbolizuar vazhdimësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar dhe angazhimin e komunitetit evropian për avancimin e cilësisë.

Në fjalën e tij përmbyllëse, Prof. Dr. Paulo Sampaio, President i Organizatës Evropiane për Cilësi (EOQ), përcolli mesazhin për një komunitet të bashkuar të cilësisë dhe përgjegjësi të përbashkët në avancimin e standardeve dhe praktikave cilësore.

Ndërkaq, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, president dhe rektor i UBT-së, president i Quality Kosova dhe nënkryetar i EOQ-së, përmbylli kongresin me mesazhin “From Prishtina to the Future through Quality”, duke theksuar rëndësinë e vazhdimit të bashkëpunimit ndërkombëtar dhe shndërrimit të ideve e diskutimeve në iniciativa konkrete për të ardhmen.

 

Organizimi i Kongresit të 67-të të EOQ-së në UBT përbën një mundësi të rëndësishme për promovimin e Kosovës si hapësirë e dialogut profesional, shkëmbimit të njohurive dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

Përmes këtij organizimi, UBT dhe Quality Kosova kontribuuan në avancimin e diskutimeve mbi rolin e cilësisë në zhvillimin institucional, ekonomik dhe shoqëror. Me mesazhin “Nga Prishtina drejt së ardhmes përmes cilësisë”, Kongresi EOQ 2026 përmbylli punimet duke riafirmuar rëndësinë e vizionit të përbashkët, përgjegjësisë dhe bashkëpunimit për një të ardhme më cilësore dhe të qëndrueshme.

Continue Reading

Të kërkuara