Lajmet

​Lufta hibride, rreziku real që paraqet për Kosovën

Published

on

Shtete të ndryshme përdorin mjete të ndryshme për shtrirjen e ndikimit të tyre ideologjik, politik e ekonomik. Jemi në shekullin ku betejat për ndikim nuk zhvillohen në fushën e dyluftimit, por me anë të metodave të ndryshme.

Dezinformimi, propaganda, kërcënimet kibernetike, fushatat e egra diplomatike, sabotimet e shantazhet, e një mori metodash të tjera që njihen ndryshe si “lufta hibride”, kanë zënë vendin e përplasjes ballë për ballë, duke zënë vendin e konfrontimit fizik, por me qëllimin e njëjtë për dominim.

Edhe Kosova, sikurse të gjitha vendet e tjera, nuk është imune ndaj kësaj dukurie andaj për ballafaqimin sa më efikas të kësaj lufte, ajo shfrytëzon mekanizmat e saj të sigurisë, e në veçanti Agjencinë e Kosovës për të Inteligjencë – AKI.

Njohës të fushës së sigurisë thonë për KosovaPress se Kosova ka kapacitete për frenimin e luftës hibride, porse si shtet i ri nevojitet investim më i madh në këtë aspekt. E krejt kjo duke marrë parasysh tendencat serbo-ruse për dominim në Ballkan, e sidomos në Kosovë.

Eksperti i çështjeve të sigurisë, Agim Musliu thotë se Kosova është e kompletuar në segmentin e sigurisë. Porse, tërheq vëmendjen se nuk ka segmente të identifikimit të luftës hibride në të gjitha institucionet.

Sipas Musliut, në çdo institucion të Republikës të Kosovës duhet të ekzistojë një bërthamë e cila identifikon sulmet hibride, por gjithmonë në koordinim me segmentin e sigurisë e nëpërmjet të cilës zhvillohet aksioni i kundërmasave.

“Kosova është e kompletuar sipas mendimit tim në segmentin e sigurisë, por ka një segment të luftës kibernetike në të gjitha institucionet, po ashtu edhe në institucionet e sigurisë. Por, ekskluzivisht për atë që po më pyesni ju (lufta hibride), institucioni më përgjegjës është ai i shërbimit sekret apo AKI. Dhe me një siguri të plotë ju them se kapacitetet brenda AKI-së janë të përmbushura dhe me efikasitet të plotë aq sa i duhet Kosovës, institucioneve të saj më një saktësi dhe një përgjegjësi optimale gjer më sot. Sa i përket institucioneve të tjera, nuk mund të them se kanë institucione të ngritura ose kapacitete të ngritura brenda institucionit përkatës. Por, atë që kemi parë deri më sot, në Kosovë nuk ka mundur të depërtojë kjo luftë speciale, sigurisht e udhëhequr nga Rusia dhe Serbia në këtë rajon, në këtë pjesë të Evropës dhe Ballkanit, që do të thotë në Kosovë më së paku është prezente kjo luftë sa i përket dëmtimit të imazheve apo të institucioneve”, thotë ai.

I të njëjtit mendim është edhe Mentor Hoxhaj, kryesues i Komunitetit për Siguri Kibernetike dhe Privatësisë, sipas të cilit, Kosova ka institucionet e saj që merren dhe e trajtojnë në mënyrë profesionale luftën hibride.

Ai thekson për KosovaPress se institucionet e Kosovës që merren me parandalimin e luftës hibride duhet të pajisen dhe të mbështeten me kapacitete teknike, njerëzore dhe materiale.

“Unë vlerësoj në bazë të asaj që e kam parë edhe në media, edhe në aktivitete, Kosova ka institucione të sigurisë, të cilat merren në mënyrë të përkushtuar dhe profesionale me luftën hibride. Normalisht që kjo kërkon punë, mundim dhe në nivele të ndryshme, ndoshta edhe nuk mjafton. Prandaj, edhe shoqëria civile, televizionet, edhe ju momentalisht jeni duke kontribuar në ndërgjegjësimin e qytetarëve dhe ngritjen e vetëdijes sa i përket sulmeve të mundshme të luftës hibride, të cilat e kanë si qëllim qytetarin e Republikës të Kosovës për të pasur dhe krijuar opinione të ndryshme”, thotë Hoxhaj.

Analisti Ramush Tahiri thotë se pavarësisht se vendi ka shumë mekanizma të sigurisë, ende ka hapësirë për përmirësim në këtë fushë.

Duke marrë parasysh vendet e tjera kanë krijuar zyra të veçanta për t’u përballur me luftën hibride si dhe strategjinë BE-së që ka të bëjë me luftën hibride që përdorë Rusia dhe ISIS-i, Tahiri thotë se edhe Kosova mund të bëjë më shumë.

“Kosova i ka institucionet e sigurisë, edhe në kuadër të Policisë edhe AKI. Kosova ka edhe institucione të tjera në formën e OJQ-ve, që bëjnë herë pas here publikime në fushën e sigurisë, por edhe të propagandës. Duket se jemi në fillet e demokracisë dhe të ndërtimit të shtetit, që në këtë kohë vendet e tjera ecin shumë më shpejtë dhe e kemi shumë vështirë për t’i zënë. Do të kisha pasur shumë dëshirë që qeveria në bashkëpunim me presidentin ose me Këshillin e Sigurisë Kombëtare të krijojnë mekanizmat në secilën fushë ose pas secilës ministri sepse lufta hibride do të jetë domethënëse në vitet e ardhshme dhe Kosova duhet të mbrohet”, thotë ai.

Tahiri merr dy shembuj përmes të cilave shpjegon arsyen pse Kosova duhet të rrisë kapacitetet e saj për të frenuar luftën hibride që bëhet ndaj vendit sidomos nga Rusia dhe Serbia. Ai fillimisht ndalet te pjesa e të zhdukurve nga lufta e fundit në Kosovë ku zakonisht iu referohet me “të pagjetur” që sipas Tahirit e zhvlerëson krimin e bërë nga aparati shtetëror i Serbisë.

“Kur kemi të bëjmë me ata që janë kidnapuar nga Kosova, domethënë janë marrë peng njerëzit e gjallë ose njerëzit e vdekur dhe nuk kthehen në Kosovë, ne e kemi termin neutral që përdorin edhe ata serbët ‘të pagjeturit’, dhe me këtë zhvlerësojmë edhe veten, edhe viktimat. Ndërsa krejt kuptim tjetër ka nëse themi: ‘janë marrë peng nga ushtria dhe policia serbe’, sepse ajo është bërë me politikë shtetërore, me qëllim të rritjes së dhimbjes te qytetarët”, deklaroi Tahiri për KosovaPress.

Sipas tij, edhe reagimet që erdhën pas arrestimit të ish-pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nga Gjykata Speciale janë pjesë e propagandës serbo-ruse.

“Është një propagandë e luftës hibride tash që kemi të bëjmë me njerëzit që kanë shkuar në Hagë dhe që po përballen me gjykim. Dhe, e dëgjon në opinion: ‘boll ju kemi duruar 20 vjet, kanë bërë gjithçka, krejt të zezat ia kanë sjellë Kosovës’, dhe e krahasojnë: ‘as regjimi serb nuk ka bërë çka kanë bërë këta’. Kjo është propagandë e ndyrë ruse dhe serbe për të zhvlerësuar vlerat e UÇK-së, ose thuhet ‘përballja është individuale dhe nuk dëmtohet UÇK-ja, mirëpo çka ndodhet nëse mbetet kjo aktakuzë, nëse fillon gjykimi me detyrë zyrtare ose me vijë komanduese, atëherë aty nuk ka përgjegjësi individuale, atëherë aty gjykohet UÇK-ja”, thekson Tahiri.

Krejt në fund, Tahiri thotë se në Kosovë po depërton lufta hibride në mënyrë të paselektuar. E në këtë, sipas tij, po ndikon edhe mungesa e edukimit për luftën hibride dhe pasojat e saj.

Lajmet

Albulena Haxhiu dekreton Zejnulla Gashin Kryeprokuror të Shtetit

Published

on

Ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka dekretuar Zejnulla Gashin në postin e Kryeprokurorit të Shtetit, pas propozimit të bërë nga Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK).

Haxhiu bëri të ditur se, pas pranimit të propozimit dhe dokumentacionit nga KPK-ja, është zhvilluar një shqyrtim i detajuar i materialeve, duke përfshirë edhe informacionet e institucioneve të sigurisë dhe raportet e organizatave që kanë monitoruar procesin e përzgjedhjes.

“Marrë parasysh rëndësinë e këtij funksioni dhe nevojën për funksionalizimin e plotë të institucioneve të drejtësisë, kam vepruar në përputhje me përgjegjësitë kushtetuese dhe ligjore”, ka deklaruar Haxhiu.

Ajo i uroi Gashit suksese në detyrën e re, duke theksuar se funksioni i Kryeprokurorit të Shtetit është një nga shtyllat kryesore të sundimit të ligjit dhe mbrojtjes së rendit kushtetues.

Sipas saj, lufta kundër krimit të organizuar, korrupsionit, kriminelëve të luftës, dhunuesve dhe çdo forme tjetër të kriminalitetit duhet të marrë përgjigje të vendosur nga organi i akuzës.

Haxhiu shtoi se pret që Gashi ta ushtrojë detyrën me integritet profesional e moral, paanshmëri dhe guxim, duke vepruar gjithmonë në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e Republikës së Kosovës.

Zejnulla Gashi u propozua një ditë më parë nga Këshilli Prokurorial i Kosovës për postin e Kryeprokurorit të Shtetit, pasi mori pesë nga gjashtë votat e anëtarëve të Këshillit. Ai pason në këtë detyrë Blerim Isufajn./A.K/

Continue Reading

Lajmet

KRU “Prishtina” apelon për kursimin e ujit të pijshëm

Published

on

Kompania Rajonale e Ujësjellësit “Prishtina” u ka bërë thirrje qytetarëve që ta përdorin ujin e pijshëm në mënyrë sa më racionale, për shkak të rritjes së konsumit gjatë kësaj periudhe dhe nevojës për të siguruar furnizim të qëndrueshëm për të gjithë konsumatorët.

Sipas njoftimit, qytetarët duhet të shmangin përdorimin e ujit të pijshëm për larjen e automjeteve, ujitjen e sipërfaqeve të mëdha bujqësore dhe gjelbëruese gjatë orëve të pikut, mbushjen e pishinave, si dhe për çdo përdorim tjetër jo thelbësor.

KRU “Prishtina” rikujton gjithashtu se të gjitha ndërtesat shumëkatëshe të ndërtuara në 20 vitet e fundit duhet të kenë të instaluara pompat e ujit brenda objekteve, në mënyrë që furnizimi të arrijë edhe në katet më të larta.

“Obligim ligjor e kemi që shtypjen e ujit ta dërgojmë në minimum 1.5 bar, ose deri në 15 metra lartësi”, thuhet në njoftimin e kompanisë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zotëro aftësitë që nuk zëvendësohen nga inteligjenca artificiale: Tri rrugë drejt suksesit në UBT

Published

on

By

Dinamika e tregut bashkëkohor të punës po dëshmon se profilet më të kërkuara lidhen me mendimin analitik, fuqinë e komunikimit dhe kreativitetin digjital. Sot, mbi 80% e kompanive dhe organizatave globale kërkojnë pikërisht aftësi të tilla që lidhen me ndikimin njerëzor. Për t’iu përgjigjur këtyre kërkesave, UBT ofron tri programe të ndara studimi, të cilat pavarësisht fushave specifike, plotësojnë të njëjtin mision: përgatitjen e brezit të ri të udhëheqësve në sferën e vendimmarrjes, informacionit dhe industrisë kreative.

Në programin Media dhe Komunikim, studentët pajisen me njohuri të thella teorike dhe praktike që i aftësojnë të menaxhojnë rrjedhën e informacionit dhe të performojnë me sukses në të gjitha format e komunikimit modern.

Për ata që synojnë botën e analizës dhe vendimmarrjes, programi Shkencat Politike është i hartuar sipas kurrikulave më të mira evropiane dhe amerikane. Studentët e këtij drejtimi zhvillojnë mendimin kritik, kuptojnë marrëdhëniet ndërkombëtare dhe aftësohen për hartimin e dokumenteve politike dhe diplomatike të rëndësishme për vendin dhe rajonin.

Ndërkaq, për të gjithë ata që duan të hyjnë në një nga sektorët me rritjen më të shpejtë në ekonominë globale, programi Arti dhe Media Digjitale ofron një formim të gjithanshëm. Studentët këtu kombinojnë aftësitë artistike me teknologjinë më të re, duke zotëruar fusha mjaft të kërkuara si dizajni grafik, animacioni, videoproduksioni, efektet vizuale dhe kuratoria digjitale.

Ky rrugëtim akademik mbështetet fuqishëm nga pozicioni i UBT-së si institucion lider në arsimin e lartë, i cili integron vazhdimisht teknologjitë më të fundit me nevojat e tregut global. Në vitin 2026, UBT ka konfirmuar reputacionin e tij ndërkombëtar duke u renditur si institucioni numër një në botë në kategorinë “University Brand and Reputation” në rangimin global WURI, si dhe është vlerësuar me titullin prestigjioz “Engaged University of the Year”, duke u renditur përpara universiteteve të njohura nga Evropa, Amerika dhe Azia.

Me mbi 25 vite përvojë dhe inovacion të vazhdueshëm, UBT mbetet një nga shtyllat më të fuqishme në rajon për përgatitjen e profesionistëve të së ardhmes. Për të mbështetur zhvillimin tuaj profesional në cilindo nga këto tri drejtime, institucioni ofron një bursë studimi prej 20% për të tri vitet e studimit. Ky është momenti për të siguruar të ardhmen tuaj në universitetin numër një – apliko tani, pasi vendet e lira me bursë janë të limituara!

 

Continue Reading

Lajmet

Ndërto karrierën tënde në industrinë më dinamike: Studio Sport dhe Shkenca e Lëvizjes në UBT

Published

on

By

Nëse pasioni yt është sporti, shëndeti dhe performanca fizike, sot ke mundësinë ta kthesh këtë pasion në një profesion elitar me ndikim global. Programi Bachelor në Sport dhe Shkenca e LëvizjesUBT është dizajnuar sipas standardeve më të mira evropiane për të përgatitur profesionistët e ardhshëm të përgatitjes fizike, rehabilitimit dhe menaxhimit sportiv. Përmes një ndërthurjeje të fuqishme të teorisë me praktikën, ky program të pajis me aftësitë më të kërkuara në tregun e punës.

Gjatë studimeve në UBT, ti do të zotërosh njohuri të thelluara mbi funksionimin e organizmit të njeriut, rolin e aktivitetit fizik në mjekësinë parandaluese dhe përshtatjen e ushtrimeve për grupmosha e nevoja të ndryshme shëndetësore. Për më tepër, do të mësosh si të përdorësh teknologjinë më të fundit dhe të dhënat elektronike për të analizuar performancën, si dhe do të fitosh kompetenca të larta në fushën e menaxhimit dhe marketingut sportiv, duke u bërë i gatshëm për të udhëhequr klube, fushata dhe biznese personale në këtë industri.

Vula e madhe e suksesit dhe avantazhi kryesor që e ngre këtë program në majat e edukimit sportiv është partneriteti ekskluziv i UBT-së me gjigantin e futbollit botëror, S.L. Benfica. Nën sloganin frymëzues “Making Kosovo Heroes”, ky bashkëpunim historik sjell shkollën zyrtare të futbollit të Benfikës në Prishtinë. Për studentët e UBT-së, kjo marrëveshje është një mundësi e artë për të bashkëpunuar me njërën prej akademive më të suksesshme në botë, duke u hapur dyert drejt rrjeteve dhe strukturave të futbollit elitar ndërkombëtar.

Zgjidh rrugën e duhur për të ardhmen tënde, studio në universitetin lider të inovacionit dhe bëhu pjesë e projektit që po nxjerr heronjtë e rinj të sportit. Apliko tani në UBT!

 

Continue Reading

Të kërkuara