Lajmet

​Do të ketë më tepër probleme të shëndetit mendor, shkak pandemia

Neuropsikiatri Sami Rexhepi thotë se pasojat e pandemisë do t’i vuajnë të gjithë pa përjashtim.

Published

on

Stresi, frika, kufizimet në lëvizje dhe emocionet e forta me të cilat u përballë e gjithë bota që prej shfaqjes së virusit COVID-19, rrezikojnë shëndetin mendor të qytetarëve. Se pasojat mund të jenë afatgjata e thotë drejtori i Qendrës së Shëndetit Mendor, Sami Rexhepi.

Rexhepi në një intervistë për KosovaPress, thotë se për shkak të gjithë situatës së shkaktuar nga pandemia, do të ketë edhe më tepër probleme të pasojave mendore në të ardhmen.

“Pasojat e pandemisë COVID-19 janë shumë më shumë se nëse përkufizohemi në një aspekt, qoftë nëse e marrim shëndetin fizik, qoftë nëse i marrim humbjet të cilat kanë ndodhur, vendet e punës, e ajo që ka qenë edhe më e rëndë, humbja e anëtarëve të familjes. Të gjitha këto e përbëjnë një tërësi që nuk mund të shprehet vetëm me numër. Mirëpo, ajo që po më brengos më tepër është se do të ketë edhe më tepër probleme të pasojave mendore në të ardhmen. Posaçërisht po e theksoj në aspektin e shëndetit mendor do të ketë pasoja mjaftë të mëdha”, thotë ai.

Ai thekson se pasojat e pandemisë do t’i vuajnë të gjithë pa përjashtim.

“Në shëndetin mendor normalisht që ndikojnë edhe apsketi socio-ekonomik i individit. Një çrregullim i baraspeshës së shëndetit mendor dhe shëndetit fizik patjetër rezulton me një mosfunksionalizim të individit. Kur një individ nuk është funksional ai nuk mundet me e përmbushë dhe të realizojë vetveten në kuptimin e plotë, edhe në vendin e punës. Do të thotë do të ballafaqohemi si pasojë e kësaj me probleme edhe në të ardhmen. Nuk do të munden me u kthy në punë dhe në detyrat e tyre menjëherë të gjithë individët, të gjithë ata që e kanë kalu sëmundjen, qoftë ata që nuk janë prekur nga vet sëmundja, por pasojat sa i përket shëndetit mendor do t’i përjetojnë të gjithë”, thotë ai.

Ajo që mund të jetë më problematike, sipas neupsikiatrit Sami Rexhepi, është mundësia e paraqitjes së çrregullimit post-traumatik, pasi që thotë se ka karakter kronik.

“E kemi pasur një luftë të pashpallur me një armik të padukshëm, i cili për neve individualisht ka qenë prezent në çdo vend. Dhe, të jetosh me një presion të tillë për më tepër se një vjet e gjysmë dhe me faktin se ka pasur tërë kohën strese të reja, do të dëshiroja të mos ketë çrregullime të stresit post-traumatik sepse ka një karakter kronik ai çrregullim. Pastaj, është pjesa ku shpeshherë nuk kemi arritur me e tejkalu as stresin e pikëllimit për humbjen e anëtarëve. Tërë kohën ka pasur strese të reja”, thekson ai.

Ai flet edhe për situatat me të cilat u përballën qytetarët e Kosovës përgjatë periudhës pandemike. Mbyllja e plotë që ndodhi në fillim, mungesa e vaksinave, vala e re e virusit, pastaj dezinformatat pas ardhjes së vaksinës janë disa nga faktorët që sipas tij do të rëndojnë edhe më shumë shëndetin mendor.

“Të gjitha këto kanë ndikuar për individin që të rëndojnë edhe më tepër gjendjen e shëndetit mendor[…] Personat, të cilët do të preken nga stresi post-traumatik, ky është çrregullim i cili ka karakter kronik, shumë do të varet prej fuqisë që e ka secili individ, do të jetë individuale. Nuk mund të flitet për ditë, për muajin, kjo duhet të jetë një tregues për mobilizim shumë më të madh për ata persona për me i ndihmu me i tejkalu”, shton ai.

Rexhepi thotë se pa një baraspeshë të shëndetit mendor dhe fizik njerëzit nuk mund të jenë funksional për një shoqëri të shëndoshë, për çka apelon institucionet që të ndërgjegjësohen për rëndësinë që ka institucionalizimi i kësaj fushe.

“Rëndësinë e parë këtu e zë vet familja, e cila duhet të jetë më mbështetëse dhe më përkrahëse me anëtarët e familjes, sepse dikush është atakuar më tepër, dikush më pak. Familja është vendi i thithjes së energjisë pozitive, kështu që duhet të kemi kujdes për fuqizimin e familjes. Pastaj vjen fuqizimi i mjedisit social që mjerisht me këto kufizime, jo vetëm jemi kufizuar por edhe jemi traumatizuar mjaftë… Duhet të ndërrohen politikat sa i përket shëndetit mendor. Për fat të mirë e kemi një ushtri të tërë te psikologëve, nuk na mungojnë kuadrot, na mungon fuksionalizimi i tyre dhe organizimi i mirëfilltë e kjo mangësi është mungese e politikave”, thotë neuropsikiatri.

Më 13 mars të vitit 2020 u shënuan dy rastet e para me COVID-19 në Kosovë.

Vendi

Gjermania ndan 3 milionë euro donacion për FSK-në

Published

on

By

Gjermania ka konfirmuar edhe një herë mbështetjen e saj të palëkundur për transformimin dhe modernizimin e Forcës së Sigurisë së Kosovës përmes një donacioni të ri prej 3 milionë eurosh.

Ministri i Mbrojtjës Ejup Maqedonci, ka njoftuar se ky donacion vjen në kuadër të programit gjerman “Enable and Enhance”, i cili do të fokusohet në pesë projekte jetike, me synim kryesor fuqizimin e flotës së transportit ushtarak dhe ngritjen e kapaciteteve për mbështetje mjekësore brenda forcës.

Gjatë ceremonisë së zyrtarizimit të kësaj mbështetjeje, Ministri Maqedonci, priti ambasadorin gjerman në Kosovë, Rainer Rudolph, me të cilin diskutoi mbi ecurinë e reformave në mbrojtje dhe nevojën për zgjerimin e bashkëpunimit dypalësh.

Ministri Maqedonci e vlerësoi lart kontributin e qeverisë gjermane, duke theksuar se ky investim ndikon drejtpërdrejt në gatishmërinë operacionale të FSK-së.

“Republika Federale e Gjermanisë po vazhdon të mbështesë zhvillimin dhe rritjen e kapaciteteve të Forcës së Sigurisë së Kosovës,” u shpreh ministri Maqedonci, duke shtuar se ky donacion është i dedikuar për projekte konkrete që përmbushin standardet më të larta ushtarake.

Sipas krerëve të mbrojtjes, bashkëpunimi mes dy vendeve pritet të thellohet edhe më tej në të ardhmen, duke u fokusuar në trajnime të përbashkëta dhe asistencë teknike për të siguruar një forcë moderne dhe të ndërveprueshme me partnerët ndërkombëtarë.

Continue Reading

Lajmet nga UBT

Studentet e masterit në Psikologji në UBT, Shqipe Shala dhe Drenusha Krasniqi mbajnë ligjëratë mbi autizmin

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve akademike dhe ndërgjegjësuese, studentet e programit master në psikologji, Shqipe Shala dhe Drenusha Krasniqi, mbajtën një ligjëratë tematike mbi çrregullimin e spektrit të autizmit.

Ligjërata u fokusua në prezantimin e koncepteve bazë mbi autizmin, duke përfshirë karakteristikat kryesore, shenjat e hershme të identifikimit dhe sfidat që shoqërojnë këtë çrregullim në aspektin e zhvillimit dhe ndërveprimit social. Një rëndësi e veçantë iu kushtua ndërhyrjes së hershme dhe rolit të saj në përmirësimin e cilësisë së jetës për personat në spektrin e autizmit.

Gjatë prezantimit u trajtuan gjithashtu aspektet praktike të mbështetjes, duke përfshirë qasjet bashkëkohore në punën me fëmijët me autizëm, si dhe roli i familjes, institucioneve arsimore dhe profesionistëve në krijimin e një mjedisi gjithëpërfshirës.

Ky aktivitet synoi të kontribuojë në rritjen e vetëdijes dhe njohurive profesionale mbi autizmin, si dhe të nxisë një qasje më të ndjeshme dhe mbështetëse ndaj personave me këtë çrregullim në shoqëri.

Ligjërata u vlerësua pozitivisht nga pjesëmarrësit, duke reflektuar interesin dhe rëndësinë e trajtimit të temave të tilla në kuadër të formimit akademik dhe profesional.

Continue Reading

Rajoni

UBT ofron bursë për maturantët nga Shqipëria në Inxhinieri të Energjisë dhe programe të tjera inovative

Published

on

By

UBT po vazhdon të forcojë rolin e tij si institucioni kryesor i arsimit të lartë në rajon, duke hapur mundësi të reja për maturantët nga Shqipëria që dëshirojnë të studiojnë në Kosovë dhe të ndërtojnë një karrierë profesionale në fusha strategjike dhe moderne.

Në kuadër të ofertës së re akademike, UBT ka hapur regjistrimet e hershme në programin Inxhinieri e Energjisë, një drejtim që fokusohet në zhvillimin e njohurive dhe aftësive praktike në fushën e energjisë së ripërtëritshme, sistemeve energjetike efikase dhe teknologjive të avancuara që po formësojnë të ardhmen globale të industrisë së energjisë.

Për të mbështetur të rinjtë nga Shqipëria, UBT ka vendosur bursë 20 për qind për të gjithë maturantët që aplikojnë në këtë program, duke lehtësuar qasjen në studime cilësore dhe duke krijuar mundësi më të gjera për zhvillim profesional dhe akademik.

Programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT karakterizohet nga një qasje bashkëkohore e mësimdhënies, ku teoria ndërthuret me praktikën në laboratorë modernë, projekte kërkimore dhe bashkëpunim me industrinë. Studentët përgatiten për tregun e punës jo vetëm në nivel vendor, por edhe në atë ndërkombëtar, në një sektor që po përjeton rritje të shpejtë dhe kërkesë të vazhdueshme për ekspertë të kualifikuar.

Oferta akademike e UBT-së nuk kufizohet vetëm në një drejtim. Institucioni ofron një gamë të gjerë programesh inovative që përfshijnë Inxhinieri të Ndërtimit dhe Infrastrukturës, Agrikulturë dhe Shkenca të Ushqimit (Nutricion), Turizëm, Mekatronikë dhe Robotikë, Media dhe Komunikim, Shkenca Politike dhe Juridik, Studime të Sigurisë si dhe Sisteme të Informacionit.

Këto programe synojnë të përgatisin profesionistë të aftë për tregun e punës të së ardhmes, duke integruar teknologjinë, inovacionin dhe aftësitë praktike në çdo fushë studimi.

UBT është shndërruar në një qendër akademike që bashkon studentë nga të gjitha trevat shqiptare dhe më gjerë, duke krijuar një ambient ndërkombëtar studimi dhe bashkëpunimi. Institucioni është vlerësuar për rolin e tij në zhvillimin e arsimit cilësor, inovacionit, teknologjisë dhe kërkimit shkencor, duke u pozicionuar si lider rajonal në fusha si inteligjenca artificiale dhe transformimi digjital.

UBT fton të gjithë maturantët nga Shqipëria që të bëhen pjesë e një institucioni ku arsimi, inovacioni dhe e ardhmja takohen në një pikë të vetme zhvillimi.

Linku për aplikim online!

Continue Reading

Lajmet

LDK kërkon hetim pas dyshimeve për gabime në faturimin e rrymës

Published

on

By

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka ngritur një shqetësim lidhur me sistemin e faturimit të energjisë elektrike, në seancën duke kërkuar një hetim të pavarur dhe kompensim për konsumatorët.

Sipas verifikimeve të bëra nga vetë kjo parti, rezulton se mbi 87% e njehsorëve elektrikë në vend nuk e masin kohën saktë, gjë që sipas tyre ka çuar në faturime të pasakta për shumë familje.

Përfaqësuesit e LDK-së theksuan se në një situatë ku sistemi i faturimit është vënë në pikëpyetje, diskutimimi për rritjen e mëtejshme të çmimit të rrymës duhet të mbetet jashtë agjendës.

Gjatë fjalës së saj në Kuvend, shefja e Grupit Parlamentar të LDK-së, Jehona Lushaku-Sadriu, vuri në dukje se ky problem prek drejtpërdrejt buxhetin e secilës familje dhe kërkoi përgjegjësi nga institucionet mbikëqyrëse.

“Është padrejtësi që po bëhet për muaj apo vite me radhë… Qytetarët janë mashtruar. Kjo është e vërteta e hidhur. Teksa kemi dëgjuar Qeverinë duke u bërë thirrje qytetarëve ta kursejnë rrymën, të presin të shpenzojnë prej orës 22:00 me të lirën, ne sot kemi parë që shumica e njehsorëve nuk e kanë llogarisin saktë shpenzimin e energjisë dhe kjo çon në faturim më të shtrenjtë për secilën familje të Kosovës”, u shpreh ajo.

Lushaku-Sadriu kërkoi një auditim të plotë dhe ndërhyrjen e Prokurorisë, duke shtuar se “si është e mundur që një problem të jetë kaq i hapur dhe Ministria e Industrisë të mos ketë vepruar me kohë? Si është e mundur që qytetarët të kenë paguar fatura të padrejta me keqllogaritje dhe Ministria e institucionet e tjera nuk janë thirrur për përgjegjësi? Përgjegjësia është e qartë dhe nuk mund të shmanget”.

Continue Reading

Të kërkuara