Lajmet

Çrregullimi i personalitetit histrionic – simptoma, shkaqe dhe trajtim

Çrregullimi i personalitetit histrionic karakterizohet nga paqëndrueshmëria emocionale.

Published

4 years ago

May 22, 2022

Betim Gashi

Njerëzit me çrregullim të personalitetit histrionic shpesh nuk e kuptojnë se sjellja dhe mënyra e tyre e të menduarit mund të jenë problematike. Çrregullimi i personalitetit histrionic karakterizohet nga paqëndrueshmëria emocionale dhe më poshtë mund të lexoni për simptoma të tjera, shkaqe dhe trajtim.

Çrregullimi i personalitetit histrionic është një gjendje e shëndetit mendor e karakterizuar nga emocione intensive, të paqëndrueshme dhe një imazh të shtrembëruar për veten. Vetë fjala histrionic do të thotë “dramatike ose teatrale”.

Vetëvlerësimi i njerëzve me çrregullim të personalitetit histrionic varet nga miratimi i të tjerëve dhe nuk buron nga një ndjenjë e vërtetë e vetëvlerësimit. Ata kanë një dëshirë të fortë për t’u vënë re dhe shpesh sillen në mënyrë dramatike ose të papërshtatshme për të tërhequr vëmendjen. Sipas manualit të MSD, çrregullimi histrionik i përket çrregullimeve të personalitetit të grupit B, të karakterizuara nga paqëndrueshmëri emocionale, impulsivitet dhe drama.

Simptomat

Çrregullimi i personalitetit histrionik mund të shfaqet si ekzagjerim, emocionalitet sipërfaqësor dhe seksualitet me të cilin një person i sëmurë përpiqet të tërheqë vëmendjen te vetja. Sipas Manualit Diagnostik dhe Statistikor të Çrregullimeve Mendore, një person me çrregullim të personalitetit histrionic mund:

Ndjeheni të nënvlerësuar ose të dëshpëruar kur nuk jeni në qendër të vëmendjes.

Keni luhatje të shpejta të humorit dhe emocione të cekëta.

Të qenit dramatik dhe jashtëzakonisht shprehës emocionalisht, deri në pikën e turpërimit të miqve dhe familjes në publik.

Për të qenë vazhdimisht simpatik dhe joshëse.

Jini tepër të shqetësuar për pamjen tuaj fizike.

Përdorni pamjen tuaj fizike për të tërhequr vëmendjen te vetja duke veshur rroba me ngjyra të ndezura ose rroba të pakta.

Sillet në mënyrë të papërshtatshme dhe seksualisht me shumicën e njerëzve që takon, edhe kur ajo nuk është e tërhequr seksualisht.

Flisni në mënyrë dramatike dhe shprehni mendime të forta, por me pak fakte ose detaje për të vërtetuar mendimin.

Bini lehtësisht nën ndikimin e të tjerëve, veçanërisht të njerëzve që i admironi.

Të mendosh se është më e lidhur me njerëzit sesa është në të vërtetë.

Kanë vështirësi në ruajtjen e marrëdhënieve, shpesh duken false ose sipërfaqësore kur ndërveprojnë me të tjerët.

Ka nevojë për kënaqësi të menjëhershme dhe shumë lehtë mërzitet ose ndihet e frustruar.

Kërkoni vazhdimisht siguri ose miratim nga të tjerët.

Studimet e kryera mbi çrregullimet histrionike dhe çrregullime të tjera të personalitetit kanë identifikuar disa faktorë që mund të çojnë në zhvillimin e çrregullimeve histrionike ose të tjera të personalitetit:

Gjenetika. Çrregullimi i personalitetit histrionik zakonisht ndodh në familje, kështu që shkencëtarët mendojnë se mund të ketë një lidhje gjenetike.

Trauma e fëmijërisë. Fëmijët që kanë të bëjnë me trauma, të tilla si abuzimi ose vdekja e një anëtari të familjes, më vonë si të rritur mund të bëhen problematikë dhe potencialisht të zhvillojnë disa çrregullime të personalitetit.

Edukimi. Fëmijët, prindërit e të cilëve nuk dinin të vendosnin kufij, mund të bëhen tepër të bindur dhe të paqëndrueshëm dhe për këtë arsye më shumë gjasa të zhvillojnë çrregullime të personalitetit histrionic. Përveç kësaj, prindërit që shfaqin sjellje seksuale dramatike, të ndryshueshme ose të papërshtatshme i vënë fëmijët e tyre në rrezik për zhvillimin e kësaj gjendje. Disa studiues besojnë se problemet në marrëdhëniet midis prindërve dhe fëmijëve çojnë në një vetëbesim të ulët karakteristik te njerëzit me çrregullim të personalitetit histrionic.

Si diagnostikohet çrregullimi i personalitetit histrionic?

Nuk ka asnjë test specifik të përdorur për të diagnostikuar çrregullimin e personalitetit histrionic. Një mjek i përgjithshëm mund të shqyrtojë të gjithë historinë mjekësore të një personi dhe të kërkojë një ekzaminim për të përjashtuar problemet fizike që mund të shkaktojnë simptomat. Nëse nuk gjen shkakun fizik të simptomave, e dërgon pacientin te një psikiatër. Psikiatri do të përdorë pyetje ekspertësh për të fituar njohuri mbi gjendjen dhe për të bërë një diagnozë më të mirë.

Trajtimi

Psikoterapia ose terapia e bisedës është përgjithësisht një trajtim për çrregullime histrionike ose të tjera të personalitetit. Qëllimi i trajtimit është të ndihmojë një person të zbulojë motivimet dhe frikën që lidhen me mendimet dhe sjelljen e tij dhe të mësojë të lidhet më pozitivisht me të tjerët.

Terapia në grup. Ky është një lloj psikoterapie në të cilën një grup njerëzish takohen për të përshkruar dhe diskutuar problemet e tyre së bashku nën mbikëqyrjen e një terapisti ose psikologu. Terapia në grup mund të jetë veçanërisht e dobishme për njerëzit me çrregullim të personalitetit histrionic, veçanërisht nëse bisedoni me njerëz me të njëjtin problem. Mund të ndihmojë dikë të shohë sjelljen e tij te të tjerët dhe se si ndikon tek ata.

Psikoterapia psikodinamike. Ky lloj terapie fokusohet në rrënjët psikologjike të vuajtjes emocionale. Nëpërmjet vetë-reflektimit dhe vetëekzaminimit, një person që i nënshtrohet terapisë percepton modele problematike të marrëdhënieve në jetën e tij.

Psikoterapi mbështetëse. Kjo lloj terapie synon të përmirësojë simptomat dhe të ruajë, rivendosë ose përmirësojë vetëvlerësimin dhe aftësitë e përballimit. Terapia përfshin ekzaminimin e qëndrimeve dhe modeleve të reagimit ose sjelljes emocionale.

Terapia kognitive-sjellëse. Kjo është një lloj terapie e strukturuar dhe e orientuar drejt qëllimit. Një terapist ose psikolog ndihmon një person të sëmurë të shikojë me kujdes mendimet dhe emocionet e tij dhe të kuptojë se ato ndikojnë në veprimet e tyre. Nëpërmjet kësaj terapie, një person mund të heqë qafe modelet e mendimeve dhe sjelljeve negative dhe të mësojë të adoptojë modele më të shëndetshme të të menduarit dhe zakoneve.

Edhe pse aktualisht nuk ka asnjë ilaç që mund të trajtojë çrregullimet e personalitetit, ka medikamente për depresionin dhe ankthin që mund të kenë njerëzit me çrregullim të personalitetit histrionic. Trajtimi i këtyre kushteve mund të lehtësojë trajtimin e çrregullimit të personalitetit histrionic.

Vendi

Zbresin çmimet e derivateve në Kosovë, nafta tetohet në 1.68 euro

Published

10 minutes ago

April 21, 2026

UBTNews

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës, të cilat do të jenë valide për datën 21 prill 2026.

Sipas vendimit të fundit, çmimet tavan për produktet e naftës janë: Nafta (dizel): 1.68 euro për litër, benzina: 1.41 euro për litër, gasi: 0.88 euro për litër.

Këto çmime hyjnë në fuqi nga ora 10:00.

Ministria ka njoftuar se qytetarët që hasin në parregullsi apo çmime mbi tavanin e lejuar, mund t’i adresojnë ankesat e tyre në emailin zyrtar [email protected] ose përmes numrit të telefonit falas 0800 11000.

Vendi

Kuvendi mblidhet në seancë të jashtëzakonshme për faturimin e energjisë pas dyshimeve për parregullsi te njehsorët

Published

40 minutes ago

April 21, 2026

UBTNews

Deputetët e Kuvendit të Kosovës do të mblidhen sot, duke filluar nga ora 11:00, në një seancë të jashtëzakonshme me pikë të vetme të rendit të ditës: çmimin dhe faturimin e energjisë elektrike për konsumatorët.

Kjo mbledhje pason gjetjet e deputetit të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Visar Azemi, i cili pas një hulumtimi në Prishtinë dhe Ferizaj, raportoi se në mbi 80 për qind të rasteve njehsorët nuk kishin orën e saktë, gjë që ndikon në llogaritjen e tarifave.

Këto pretendime janë mbështetur edhe nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, e cila pas inspektimeve të para në terren ka gjetur mospërputhje të kohës te njehsorët elektrikë.

Si pasojë e këtyre zhvillimeve, Prokuroria Themelore në Prishtinë ka autorizuar Policinë që të nisë hetimet dhe intervistimet në terren lidhur me funksionimin e njehsorëve të KEDS-it.

Nga ana tjetër, KEDS-i ka deklaruar se matja e energjisë është e saktë dhe ka mohuar mundësitë e manipulimit, ndonëse ka konfirmuar se qytetarët do të kompensohen nëse vërtetohet ndonjë devijim teknik.

Vendi

Programi i Energjisë në UBT sjell praktikën në fokus përmes vizitave në industri

Published

14 hours ago

April 20, 2026

ubtnews

Studentët e programit të Inxhinierisë së Energjisë në UBT po vazhdojnë të dëshmojnë përkushtimin e tyre drejt përgatitjes profesionale përmes aktiviteteve praktike në terren, duke realizuar një vizitë studimore në Termocentralin Kosova B – një nga asetet më të rëndësishme energjetike në vend.

E udhëhequr nga profesorët Armend Ymeri, Vehebi Sofiu, Sami Gashi dhe Nexhmi Krasniqi, kjo vizitë u mundësoi studentëve të ndërlidhin njohuritë teorike të fituara në auditor me proceset reale të prodhimit dhe menaxhimit të energjisë elektrike.

Gjatë qëndrimit në termocentral, studentët u pritën nga Drejtori Ekzekutiv, Jonuz Saraçi, i cili prezantoi kapacitetet gjeneruese, funksionimin e blloqeve prodhuese dhe sfidat aktuale të sektorit energjetik, duke ofruar një pasqyrë të qartë mbi rëndësinë strategjike të këtij sektori për zhvillimin e vendit.

Një ndër pikat kyçe të vizitës ishte turi teknik i udhëhequr nga Inxhinieri Kryesor, Enver Shabani, përmes të cilit studentët patën mundësinë të shohin nga afër funksionimin e sistemeve të avancuara si SCADA, rrjeti i tensionit 6.3 kV, sistemet DC dhe mbrojtjet rele – elemente thelbësore për operimin e sigurt dhe efikas të impianteve energjetike moderne.

Vizita u pasurua edhe me inspektimin e transformatorëve energjetikë me kapacitet 400 MVA dhe sektorit të turbinave, ku studentët u njohën me procesin e kogjenerimit dhe rolin e tij në furnizimin me ngrohje për qytetin e Prishtinës përmes Termokos-it.

Këto aktivitete dëshmojnë qasjen praktike dhe të orientuar drejt industrisë që ofron programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT, duke përgatitur studentët për tregun e punës përmes përvojave reale dhe bashkëpunimeve me institucionet kyçe të sektorit.

UBT vazhdon të mbetet një nga institucionet lider në zhvillimin e profesionistëve të së ardhmes në fushën e energjisë, duke krijuar ura të forta lidhëse ndërmjet akademisë dhe industrisë.

Lajmet

REL: Ballkani Perëndimor rrezikon të humbasë mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes

Published

16 hours ago

April 20, 2026

UBTNews

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka paralajmëruar me shkrim gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor se rrezikojnë që deri në mesin e këtij viti të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes, për shkak të moszbatimit të reformave, mëson Radio Evropa e Lirë (REL) nga burime në Komisionin Evropian (KE).

Sipas informacioneve jozyrtare, komisionarja Kos e ka dërguar këtë letër më 17 prill në të gjitha kryeqytetet e rajonit.

Burimet e REL-it kanë konfirmuar se me këtë letër, komisionarja Kos u ka kërkuar të gjithëve vendeve të përshpejtojnë reformat e parashikuara në Planin e Rritjes, në mënyrë që të shfrytëzojnë plotësisht potencialin e kësaj pakoje financiare.

Në fakt, mjetet financiare nga Plani i Rritjes janë të kufizuara në kohë. Për çdo hap reformues është paraparë një afat përfundimtar për zbatim dhe është ndarë një shumë e caktuar parash.

KE-ja ka paraparë edhe të ashtuquajturën “periudhë grejs”, e cila mundëson shtyrjen e zbatimit për një periudhë të caktuar kohore. Për hapat që duhej të përmbusheshin në mesin e vitit 2025, afati përfundimtar skadon më 30 qershor të këtij viti, ndërsa për hapat që duhej të realizoheshin në fund të vitit 2024, ky afat përfundon gjatë vitit 2026.

“Nëse nuk përmbushen, partnerët rrezikojnë të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro”, konfirmoi për REL një zyrtar i KE-së.

Ndryshe, këstin e parë ose disa mjete nga Plani i Rritjes i kanë marrë pesë shtete të rajonit, me përjashtim të Bosnjë e Hercegovinës, e cila është vonuar me miratimin e agjendës reformuese.

Fundi i qershorit të këtij viti përbën momentin kur secili vend hyn në të ashtuquajturin moment të humbjes së përhershme, nëse nuk i përmbush reformat e dakorduara më herët.

Sipas burimeve në Bruksel, humbjet e mundshme sipas shteteve, në rast se nuk ndërmerren të gjitha reformat, janë si vijon:

Kosova: 68.8 milionë euro
Shqipëria: 67.7 milionë euro
Bosnja dhe Hercegovina: 373.9 milionë euro
Mali i Zi: 15.1 milionë euro
Maqedonia e Veriut: 49.2 milionë euro
Serbia: ndërmjet 108.7 dhe 135.9 milionë euro

Bazuar në shumën maksimale, në total mund të humben 710.6 milionë euro, që përfaqëson 11.84 për qind të financimit të përgjithshëm nga Plani i Rritjes.

Pakoja e BE-së për Ballkanin Perëndimor – për periudhën 2024-2027 – është në vlerë të 6 miliardë eurove. Nëse analizohen ndarjet buxhetore, Kosovës i takojnë rreth 882 milionë euro – 253 milionë si grante dhe 629 milionë euro në formë të kredisë – që do të thotë se përfiton më së shumti fonde në rajon për kokë banori.

Më 16 prill, Kosova mori 61.8 milionë euro parafinancim, pasi vendi dorëzoi dokumentet e nevojshme në KE dhe ratifikoi marrëveshjet e lidhura me këtë plan.

Ky plan, ndër të tjera, synon të dyfishojë ekonomitë e këtyre vendeve gjatë dhjetë viteve të ardhshme./REL/