Kryeministri i Lituanisë i ka deklaruar BBC-së se vendi i tij ka hartuar plane evakuimi përballë kërcënimeve nga Rusia, por shtoi se “nuk do të dorëzohen” nëse sulmohen.

Kryeministri Mindaugas Sinkevičius tha për emisionin Newsnight se lituanezët ndihen “vazhdimisht të kërcënuar” nga Rusia, pjesërisht për shkak të hyrjes së dronëve në hapësirën e tyre ajrore.

Ai deklaroi se nëse vendi i tij sulmohet, “ne do të kundërpërgjigjemi… do të hyjmë në luftë”. Megjithatë, ai tha se ekzistojnë plane për “skenarë nga më të ndryshmit” dhe mori si shembull largimin e qytetarëve të moshuar nga qytetet “në mënyrë të qetë” dhe pa shkaktuar bllokime në trafik.

Lituania, anëtare e NATO-s, ndan kufi tokësor me enklavën ruse të Kaliningradit.

“Po mendojmë për skenarë të ndryshëm, jo të gjithë po diskutohen publikisht,” tha Sinkevičius për BBC-në. “Përballemi me kërcënime konkrete, ndoshta jo çdo ditë, por po i përjetojmë ato dhe kjo është një realitet i vërtetë për ne.”

Sinkevičius shtoi gjithashtu se Mbretërisë së Bashkuar i nevojitet një “ndryshim mendësie” sa i përket qasjes ndaj mbrojtjes, duke vënë në me dukje se Lituania është “më afër kufirit dhe më afër kërcënimit”.

Incidentet e shpeshta me dronë

Deklarata vjen vetëm një javë pasi pilotët e avionëve luftarakë të NATO-s rrëzuan një dron që hyri në hapësirën ajrore të Lituanisë. Megjithëse origjina e dronit nuk është konfirmuar zyrtarisht, Ministri i Mbrojtjes i Lituanisë, Robertas Kaunas, tha për emisionin Newshour se ai erdhi nga drejtimi i Bjellorusisë, fqinjit të Lituanisë dhe aleatit kyç të Rusisë.

Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, Wes Streeting, u shpreh: “Falë veprimeve të shpejta dhe profesionale të forcave lituaneze dhe italiane, NATO edhe një herë dëshmoi gatishmërinë tonë për të mbrojtur hapësirën tonë ajrore. Ne qëndrojmë të bashkuar, 24 orë në ditë, në mbrojtje të çdo pëllëmbe të territorit të NATO-s.”

Moska nuk e ka komentuar këtë incident.

Shkeljet e hapësirës ajrore nga dronët ushtarakë janë bërë gjithnjë e më të shpeshta në mbarë Evropën që nga fillimi i pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia. Në maj, banorët e kryeqytetit të Lituanisë, Vilnius, u detyruan të strehoheshin pasi u aktivizua një alarm për dronë, gjë që pezulloi përkohësisht fluturimet dhe qarkullimin hekurudhor.

Po ashtu, gjatë këtij viti, avionët luftarakë të NATO-s janë ngritur me urgjencë disa herë për të rrëzuar dronë ukrainas të devijuar që kanë kaluar në vendet e tjera baltike, Estoni dhe Letoni.

Në kuadër të Javës së Nivelit të Lartë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në New York, Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, zhvilloi një takimi dypalësh me Presidentin e Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan.

Gjatë takimit, Kurti e falënderoi presidentin turk për mbështetjen e vazhdueshme të Ankarasë në shtetndërtim, fuqizimin ushtarak, diplomaci, si dhe për përkrahjen drejt anëtarësimit të Kosovës në NATO. Vëmendje e veçantë iu kushtua bashkëpunimit në industrinë e mbrojtjes dhe rolit të Turqisë në KFOR për garantimin e sigurisë në vend.

Në rrafshin ekonomik, u nënvizua se shkëmbimet tregtare mes dy vendeve kanë arritur në 1 miliard dollarë, me synim rritjen e mëtejshme. Ndër investimet kyçe strategjike u përmendën nisja e punimeve për fabrikën e re të municionit në Gjakovë dhe Parku i Energjisë së Erës në Rahovec, të realizuara në partneritet me kompani turke.

Pjesë e diskutimeve ishte edhe Aktgjykimi i Gjykatës Speciale. Kryeministri Kurti e cilësoi verdiktin ndaj ish-krerëve të UÇK-së si të padrejtë juridikisht e moralisht, si dhe të pasaktë historikisht e faktikisht, duke shprehur nevojën që ai të korrigjohet në shkallën e Apelit.

Ndërsa së bashku me kryetaren e Preshevës, Ardita Sinani, u ngrit shqetësimi për diskriminimin sistematik nga Serbia ndaj shqiptarëve atje — përfshirë pasivizimin e adresave, mosnjohjen e diplomave dhe mospërfaqësimin institucional. Kurti theksoi se simetria e të drejtave të pakicave është rruga e vetme për trajtim të barabartë.

Marrëdhëniet mes dy vendeve u zotuan të thellohen më tej, ndërsa në përmbyllje të takimit, Kryeministri Kurti i dërgoi ftesë zyrtare Presidentit Erdoğan për të vizituar Kosovën.

Pas aktgjykimit të Gjykatës Speciale në Hagë, ku ish-krerët e UÇK-së u dënuan me gjithsej 81 vjet burgim, në Kosovë po kërkohet bashkërendim institucional për hapat e ardhshëm legalë e politikë.

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, i bëri thirrje klasës politike të lërë mënjanë përçarjet, akuzat e ndërsjella dhe etiketimet si “spiun e tradhtar”.

Ajo theksoi se vendi ka nevojë për një qasje të përbashkët dhe se koordinimi është në interes si të shtetit, ashtu edhe të vetë të dënuarve.

Po ashtu, Haxhiu kritikoi vendimin e PDK-së për të dërguar në Gjykatën Kushtetuese çështjen e konstituimit të Kuvendit dhe Qeverisë pak ditë para verdiktit, duke e cilësuar atë si veprim të pakuptimtë në rrethanat aktuale.

Nga ana tjetër, kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, deklaroi se për subjektin e tij nuk ka prioritet më të madh sesa nisma për të ndryshuar ligjin për Dhomat e Specializuara. Pas këtij vendimi të shkallës së parë, vëmendja e institucioneve po përqendrohet te procedurat e mëtejshme, përfshirë fazën e apelit.

Protestat në Prishtinë kundër aktgjykimit të Gjykatës Speciale ndaj ish-krerëve të UÇK-së vazhdojnë edhe sonte.

Qytetarët janë ftuar të mblidhen në sheshin “Skënderbeu”, duke filluar nga ora 21:00. Protesta është pjesë e tubimeve të njëpasnjëshme të mbajtura pas aktgjykimit të 16 shtatorit.

Thirrja për protestën e sotme është bërë me moton “Shihemi n’21:00 n’shesh”, ndërsa tubimet e ditëve të kaluara kanë mbledhur qytetarë në qendër të Prishtinës.

Policia e Kosovës ka njoftuar se gjatë protestave të mëparshme situata ka qenë kryesisht e qetë dhe ka bërë thirrje për respektimin e ligjit, pronës publike e private dhe rregullave të trafikut./A.K/