Lajmet

Zgjidhet misteri i pikturave në shpella që datojnë nga Epoka e Akullit

Gjetjet e ekipit u botuan në Cambridge Archeological Journal.

Published

on

Një ruajtësi mobiljesh në Londër i është besuar një zbulim vendimtar që ka ndihmuar të kuptojmë pse gjuetarët-mbledhës të Epokës së Akullit vizatuan piktura në shpellë.

Ben Bacon analizoi shenjat 20,000-vjeçare në vizatime, duke arritur në përfundimin se ato mund t’i referoheshin një kalendari hënor.

Kjo çoi në një ekip specialistësh që provoi se evropianët e hershëm bënin shënime për kohën e cikleve riprodhuese të kafshëve.

Vizatimet në shpella të kafshëve si dreri verior, peshqve dhe bagëtive janë gjetur në shpella në të gjithë Evropën.

Por arkeologët ishin habitur nga kuptimi i pikave dhe shenjave të tjera në piktura. Kështuqë Bacon vendosi të përpiqej t’i deshifronte ato.

Ai kaloi orë të shumta në internet dhe në Bibliotekën Britanike duke konsultuar fotografitë e vizatimeve të shpellave dhe “mblodhi shumë të dhëna dhe filloi të kërkonte modele të përsëritura”.

Në veçanti, ai ekzaminoi një shenjë ‘Y’ në disa piktura, të cilat ai mendonte se mund të ishte një simbol për “lindjen” sepse tregonte një vijë që rritej nga një tjetër.

Me përparimin e kërkimit të tij, ai solli miq dhe akademikë të lartë. Ata e inkurajuan atë që të vazhdonte me hetimet e tij pavarësisht se Bacon ishte “në mënyrë efektive një person jashtë rrugës”.

Ai bashkëpunoi me një ekip që përfshinte dy profesorë nga Universiteti Durham dhe një nga University College London dhe, duke përpunuar ciklet e lindjes së kafshëve të ngjashme të ditëve të sotme, ata zbuluan se numri i shenjave në pikturat e shpellës ishte një regjistrim, sipas muajit hënor, i sezoneve të çiftëzimit të kafshëve.

Gjetjet e ekipit u botuan në Cambridge Archeological Journal.

Prof Paul Pettitt, i Universitetit Durham, tha se ishte “i kënaqur që e mori seriozisht” kur Bacon e kontaktoi atë.

“Rezultatet tregojnë se gjuetarët e Epokës së Akullit ishin të parët që përdorën një kalendar sistematik dhe shenja për të regjistruar informacione rreth ngjarjeve të mëdha ekologjike brenda atij kalendari”.

Ai shtoi, “Nga ana tjetër, ne jemi në gjendje të tregojmë se këta njerëz, të cilët lanë një trashëgimi arti spektakolar në shpellat e Lascaux [në Francë] dhe Altamira [në Spanjë], lanë gjithashtu një regjistrim të matjes së hershme të kohës që përfundimisht do të bëhet e zakonshme në mesin e specieve tona”.

Bacon tha se paraardhësit tanë ishin “shumë më shumë si ne nga sa kishim menduar më parë. Këta njerëz, të ndarë prej nesh prej shumë mijëvjeçarësh, janë papritur shumë më afër”./UBTNews/

lajme

Akademia Verore e Fakultetit të Biokimisë Mjekësore dhe Bioteknologjisë në UBT përmbylli me sukses aktivitetet e edicionit 2026

Published

on

By

Akademia Verore e Fakultetit të Biokimisë Mjekësore dhe Bioteknologjisë në UBT përmbylli me sukses aktivitetet, duke finalizuar një program katërditor të pasur me ligjërata shkencore, diskutime profesionale, punëtori praktike dhe aktivitete akademike të fokusuara në zhvillimet më të fundit në fushën e biokimisë, bioteknologjisë dhe shkencave biomjekësore.

Dita e katërt e Akademisë Verore solli në fokus rolin e biofizikës, biokimisë dhe diagnostikës bashkëkohore në mbrojtjen dhe avancimin e shëndetit, duke theksuar rëndësinë e integrimit të kërkimit shkencor, teknologjive moderne dhe praktikës klinike në përgatitjen e profesionistëve të së ardhmes.

Gjatë gjithë programit, pjesëmarrësit patën mundësinë të ndjekin ligjërata nga ekspertë vendorë dhe ndërkombëtarë, të shkëmbejnë përvoja dhe ide, si dhe të angazhohen në diskutime profesionale mbi sfidat dhe zhvillimet më të reja në fushën e diagnostikës laboratorike, bioteknologjisë dhe shkencave të jetës.

Në ceremoninë përmbyllëse, Dekani i Fakultetit të Biokimisë Mjekësore dhe Bioteknologjisë, Prof. Dr. Fisnik Laha, në emër të Rektorit të UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, ndau certifikata për anëtarët e Komitetit Organizativ, ligjëruesit dhe folësit kontribuues, si dhe për studentët pjesëmarrës, në shenjë vlerësimi për angazhimin, kontributin profesional dhe pjesëmarrjen aktive gjatë gjithë Akademisë Verore.

Përmes kësaj Akademie Verore, Fakulteti i Biokimisë Mjekësore dhe Bioteknologjisë konfirmoi edhe një herë përkushtimin e tij për promovimin e arsimit bashkëkohor, kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit akademik, duke krijuar një platformë që lidh dijen, praktikën laboratorike dhe inovacionin në funksion të zhvillimit të shkencave shëndetësore.

Continue Reading

Aktualitet

KPK refuzoi ankesën e Atdhe Demës për procesin e zgjedhjes së Kryeprokurorit të Shtetit

Published

on

Me një votë për dhe pesë vota kundër, Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK) refuzoi ankesën e kandidatit për Kryeprokuror të Shtetit, Atdhe Dema.

Dema kishte paraqitur ankesë në KPK, duke pretenduar shkelje të dispozitave ligjore në aspektin procedural dhe material si dhe mospërputhje ndërmjet pikëzimit dhe arsyetimit të dhënë nga Paneli vlerësues.

Ai kishte kërkuar që ankesa të aprovohej si e bazuar dhe që Paneli vlerësues ta rishqyrtonte vlerësimin e tij, duke argumentuar se vlerësimi për intervistën dhe koncept-dokumentin nuk ishte mbështetur në fakte konkrete dhe arsyetim të mjaftueshëm.

Gjatë shqyrtimit të ankesës, zëvendëskryesuesi i KPK-së, Dardan Vuniqi, tha se pretendimet e Demës për mungesë të arsyetimit nuk qëndrojnë. Sipas tij, kandidati nuk ka paraqitur prova që mbështesin pretendimet e ngritura dhe ankesa nuk tregon se cili element i vlerësimit duhet të ndryshohet.

“Kam kërkuar dokumente shtesë në ankesë, por nuk kam arritur ta gjej interesin e kandidatit në fjalë, se çfarë ka kërkuar të ndryshohet, pasi të drejtën që e ka kërkuar e ka fituar. Mendoj se diskrecioni ka qenë në përputhje me rregulloren. Ankesa nga kandidati duhet të mbështetet në prova. Ankesën e kemi pranuar vetë, i kam dëgjuar intervistat, por nuk mund të shkojmë tutje nëse nuk kemi interes juridik se çfarë duhet të ndryshohet, ngase ajo për të cilën është atakuar, ajo e drejtë është e fituar. Unë qëndroj në argumentimin tim që e njëjta ankesë të refuzohet”, tha ai.

Vuniqi shtoi se ankesa e Demës nuk specifikon ndonjë shkelje procedurale apo materiale, por shpreh vetëm mospajtim me pikëzimin e marrë.

Gjatë diskutimit, anëtari i KPK-së, Milot Krasniqi, tha se Këshilli duhet ta vlerësojë ankesën vetëm mbi bazën e kritereve dhe shtyllave të përcaktuara në procesin e vlerësimit.

“Sa i përket barrës së provës, konsideroj se është duke u bërë një interpretim i gabuar, sepse kandidati, jo vetëm ky, por edhe të tjerët, nuk kanë se si të sigurojnë prova se çfarë ta mbështesin. Konsideroj se sa i përket barrës së të provuarit nuk mund të kërkohet që kandidatët të dorëzojnë dokumente që mbështesin pretendimet e tyre. Duhet të bazohemi në tri shtylla: vlerësimin e kryer nga paneli, të cilin nuk e kemi sot para vetes, intervistën, ku mund të shohim më së miri kandidatët, dhe e treta është kundërshtimi. Mbi këto baza mund të dalim në një vlerësim më të qartë”, tha ai.

Ndërsa, ushtruesi i detyrës së Kryeprokurorit të Shtetit, Agron Qalaj, tha se për të është me rëndësi të kuptohet se në çfarë mase KPK-ja ka pasur mundësi të ushtrojë kontroll efektiv mbi vlerësimin e bërë nga Paneli vlerësues.

Në të njëjtën mbledhje, me gjashtë vota për u miratua edhe autorizimi i drejtorit të Sekretariatit të KPK-së, Sami Istrefi, për ta përfaqësuar Këshillin para Gjykatës Kushtetuese si dhe për dorëzimin e komenteve lidhur me njoftimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Kosovës./Kosovapress/A.K/

Continue Reading

Vendi

Themelohet grupi punues për hartimin e Programit për Mbrojtjen e Konsumatorëve të Cenueshëm 2026–2027

Published

on

Ministria për Punë, Familje dhe Vlerat e Luftës Çlirimtare ka themeluar Grupin Punues për hartimin e Programit për Mbrojtjen e Konsumatorëve të Cenueshëm për periudhën 2026–2027.

Sipas ministrisë, programi do të përcaktojë kriteret, procedurat dhe mekanizmat e nevojshëm për hartimin dhe zbatimin e masave që synojnë mbështetjen e konsumatorëve të cenueshëm, në përputhje me legjislacionin në fuqi dhe standardet përkatëse.

Ministria thekson se ky program synon të krijojë politika të qëndrueshme që mbrojnë qytetarët më të cenueshëm dhe garantojnë qasje më të drejtë në shërbime dhe mbështetje institucionale.

Sipas njoftimit, puna e grupit do të fokusohet në hartimin e një kornize që do të forcojë mbrojtjen sociale dhe do të përmirësojë qasjen e kategorive në nevojë ndaj mekanizmave të mbështetjes shtetërore./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ferizaj: Arrestohet një 16-vjeçar pasi sulmoi me thikë qytetarët dhe zyrtarët policorë

Published

on

By

Sot rreth orës 07:50 në Ferizaj, policia ka arrestuar një 16-vjeçar dhe nënën e tij 47-vjeçare, pas një incidenti që nisi në sheshin e qytetit dhe përfundoi me lëndimin e dy qytetarëve dhe tre zyrtarëve policorë.

Sipas njoftimit zyrtar, i mituri fillimisht ka sulmuar qytetarët me thikë dhe më pas është larguar nga vendi i ngjarjes.

Policia e ka lokalizuar të dyshuarin në fshatin Greme, ku ai ka refuzuar të dorëzohet, ka hedhur benzinë në trup dhe ka sulmuar zyrtarët policorë me gurë e me thikë. Gjatë kësaj kohe, nëna e tij ka ndërhyrë duke penguar veprimet e policisë. Nga përleshja kanë mbetur të lënduar tre policë, përfshirë njërin që ka marrë një goditje me thikë në qafë.

Pas ndërhyrjes, policia ka prangosur të dy personat dhe ka sekuestruar thikën si provë materiale. Me urdhër të prokurorit, 16-vjeçari është dërguar në mbajtje për 24 orë, ndërsa autoritetet po vazhdojnë hetimet për zbardhjen e plotë të rastit. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara