Lajmet

Zgjidhet misteri i pikturave në shpella që datojnë nga Epoka e Akullit

Gjetjet e ekipit u botuan në Cambridge Archeological Journal.

Published

on

Një ruajtësi mobiljesh në Londër i është besuar një zbulim vendimtar që ka ndihmuar të kuptojmë pse gjuetarët-mbledhës të Epokës së Akullit vizatuan piktura në shpellë.

Ben Bacon analizoi shenjat 20,000-vjeçare në vizatime, duke arritur në përfundimin se ato mund t’i referoheshin një kalendari hënor.

Kjo çoi në një ekip specialistësh që provoi se evropianët e hershëm bënin shënime për kohën e cikleve riprodhuese të kafshëve.

Vizatimet në shpella të kafshëve si dreri verior, peshqve dhe bagëtive janë gjetur në shpella në të gjithë Evropën.

Por arkeologët ishin habitur nga kuptimi i pikave dhe shenjave të tjera në piktura. Kështuqë Bacon vendosi të përpiqej t’i deshifronte ato.

Ai kaloi orë të shumta në internet dhe në Bibliotekën Britanike duke konsultuar fotografitë e vizatimeve të shpellave dhe “mblodhi shumë të dhëna dhe filloi të kërkonte modele të përsëritura”.

Në veçanti, ai ekzaminoi një shenjë ‘Y’ në disa piktura, të cilat ai mendonte se mund të ishte një simbol për “lindjen” sepse tregonte një vijë që rritej nga një tjetër.

Me përparimin e kërkimit të tij, ai solli miq dhe akademikë të lartë. Ata e inkurajuan atë që të vazhdonte me hetimet e tij pavarësisht se Bacon ishte “në mënyrë efektive një person jashtë rrugës”.

Ai bashkëpunoi me një ekip që përfshinte dy profesorë nga Universiteti Durham dhe një nga University College London dhe, duke përpunuar ciklet e lindjes së kafshëve të ngjashme të ditëve të sotme, ata zbuluan se numri i shenjave në pikturat e shpellës ishte një regjistrim, sipas muajit hënor, i sezoneve të çiftëzimit të kafshëve.

Gjetjet e ekipit u botuan në Cambridge Archeological Journal.

Prof Paul Pettitt, i Universitetit Durham, tha se ishte “i kënaqur që e mori seriozisht” kur Bacon e kontaktoi atë.

“Rezultatet tregojnë se gjuetarët e Epokës së Akullit ishin të parët që përdorën një kalendar sistematik dhe shenja për të regjistruar informacione rreth ngjarjeve të mëdha ekologjike brenda atij kalendari”.

Ai shtoi, “Nga ana tjetër, ne jemi në gjendje të tregojmë se këta njerëz, të cilët lanë një trashëgimi arti spektakolar në shpellat e Lascaux [në Francë] dhe Altamira [në Spanjë], lanë gjithashtu një regjistrim të matjes së hershme të kohës që përfundimisht do të bëhet e zakonshme në mesin e specieve tona”.

Bacon tha se paraardhësit tanë ishin “shumë më shumë si ne nga sa kishim menduar më parë. Këta njerëz, të ndarë prej nesh prej shumë mijëvjeçarësh, janë papritur shumë më afër”./UBTNews/

Vendi

Mbi 2.09 milionë votues për zgjedhjet e 7 qershorit në Kosovë, 22 mijë për herë të parë

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka certifikuar listën votuese për zgjedhjet e 7 qershorit në Kosovë, ku të drejtë vote kanë 2,092,174 qytetarë. Ky numër është 15,884 votues më shumë krahasuar me zgjedhjet e kaluara.

Sipas KQZ-së, rreth 1.96 milionë qytetarë do të votojnë brenda vendit, ndërsa mbi 132 mijë janë regjistruar për votim nga diaspora në forma të ndryshme, përfshirë postën dhe përfaqësitë diplomatike.

Në këto zgjedhje pritet të votojnë për herë të parë 22,685 qytetarë. Procesi zgjedhor do të zhvillohet në 949 qendra votimi brenda Kosovës, ndërsa votimi jashtë vendit do të organizohet në 30 përfaqësi diplomatike më 6 qershor 2026.

Continue Reading

Vendi

Profesorët e UBT-së, Vesel Rrustemaj dhe Jeta Kiseri-Kubati publikojnë punim shkencor në revistë ndërkombëtare të stomatologjisë

Published

on

By

Një punim i ri shkencor me autorë nga UBT është publikuar në një revistë prestigjioze braziliane të fushës së stomatologjisë, e indeksuar në Web of Science (ESCI) dhe Scopus, si dhe e klasifikuar në Q2 sipas SCImago në fushën e ortodoncisë, duke përfaqësuar një arritje të rëndësishme akademike dhe shkencore për institucionin.

Autorë të këtij punimi janë Prof. Dr. Vesel Rrustemaj, si autor i parë dhe korrespondent, dhe Prof. Dr. Jeta Kiseri-Kubati, si bashkëautore, të dy profesorë në programin e Stomatologjisë në UBT dhe ekspertë në fushën e ortodoncisë.

Punimi shkencor trajton një temë me rëndësi të veçantë shëndetësore dhe epidemiologjike: lidhjen ndërmjet karakteristikave okluzale, zakoneve orale dhe kariesit dentar tek fëmijët e moshës 3–6 vjeç në Prishtinë, Kosovë. Studimi fokusohet në një problematikë të shpeshtë tek moshat e reja, duke ofruar të dhëna të vlefshme për gjendjen e shëndetit oral në këtë grupmoshë.

Hulumtimi është realizuar si studim epidemiologjik dhe ka sjellë rezultate të rëndësishme mbi faktorët që ndikojnë në shfaqjen e kariesit dentar dhe zhvillimin okluzal te fëmijët, duke kontribuar në literaturën shkencore ndërkombëtare në fushën e stomatologjisë dhe ortodoncisë.

Publikimi në një revistë të këtij niveli shkencor përbën një arritje të rëndësishme jo vetëm për autorët, por edhe për UBT-në, duke dëshmuar angazhimin e vazhdueshëm të institucionit në kërkimin shkencor, ndërkombëtarizimin dhe kontributin në zhvillimin e dijes në fushën e shkencave shëndetësore.

Ky studim pritet të shërbejë si referencë e vlefshme për studiuesit dhe profesionistët e stomatologjisë, si dhe për përmirësimin e praktikave klinike në trajtimin dhe parandalimin e problemeve dentare tek fëmijët.

Studimi i plotë

Continue Reading

Vendi

Fakulteti i Psikologjisë në UBT organizon ligjëratë profesionale mbi “Analizën Karakteriale” me psikoterapistin Migjen Amzai

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të vazhdueshme akademike dhe profesionale, Fakulteti i Psikologjisë në UBT ka organizuar një ligjëratë të veçantë me psikoterapistin Migjen Amzai, me temën “Analiza Karakteriale”.

Ky aktivitet u zhvillua nën përkujdesjen e profesoreshës Besarta Sadriu dhe profesorit Emrush Thaçi, duke sjellë një qasje të avancuar akademike dhe praktike për studentët e psikologjisë, me fokus në thellimin e njohurive profesionale dhe zhvillimin e mendimit kritik.

Gjatë ligjëratës, psikoterapisti Migjen Amzai trajtoi në mënyrë të detajuar konceptet bazë të analizës karakteriale, rëndësinë e saj në procesin psikoterapeutik dhe rolin që ajo luan në kuptimin e strukturës së personalitetit njerëzor. Përmes shembujve praktikë dhe diskutimeve interaktive, studentët u angazhuan aktivisht në analizimin e rasteve dhe interpretimin e qasjeve të ndryshme terapeutike.

Ky aktivitet u karakterizua nga një atmosferë e hapur akademike dhe reflektuese, ku studentët patën mundësinë të ndërlidhin teorinë me praktikën dhe të përfitojnë nga përvoja e drejtpërdrejtë profesionale e ligjëruesit.

Fakulteti i Psikologjisë në UBT vazhdon të mbetet i përkushtuar në organizimin e ligjëratave, punëtorive dhe aktiviteteve profesionale të këtij lloji, duke krijuar mundësi të vazhdueshme për zhvillimin akademik dhe praktik të studentëve, si dhe për forcimin e lidhjes mes universitetit dhe profesionistëve të fushës së psikologjisë.

Continue Reading

Lajmet

“Micro Business Game” – përvojë praktike që fuqizon studentët e Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë në UBT

Published

on

By

Studentët e vitit të tretë të Fakultetit Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi (MBE) në UBT përfunduan me sukses trajnimin praktik “Micro Business Game”, një program tashmë tradicional që prej disa vitesh po kontribuon në përgatitjen profesionale të studentëve në fushën e biznesit dhe sipërmarrjes.

Ky aktivitet u zhvillua nën udhëheqjen e trajnerëve Kujtim Zylfijaj, Ardian Uka dhe Mentor Shaqiri, në bashkëpunim me profesorët Fisnik Bytyqi dhe Agon Dula. Trajnimi u organizua nga UBT me mbështetjen e German Sparkassenstiftung, duke reflektuar angazhimin e vazhdueshëm institucional për të ofruar edukim praktik dhe të orientuar drejt tregut të punës.

Përmes simulimeve reale dhe sesioneve intensive interaktive, studentët patën mundësinë të përjetojnë funksionimin e një biznesi në kushte të ngjashme me tregun real, duke aplikuar njohuritë teorike në vendimmarrje konkrete dhe situata dinamike menaxheriale.

Gjatë trajnimit, studentët zhvilluan aftësi të rëndësishme në disa fusha kyçe të menaxhimit të biznesit, duke përfshirë:
• Menaxhimin financiar, përmes buxhetimit, kontrollit të fluksit të parasë dhe vendimeve investuese
• Menaxhimin e operacioneve, duke u fokusuar në zinxhirin e furnizimit dhe proceset e prodhimit
• Marketingun dhe shitjet, përmes strategjive kreative dhe fushatave të tregut
• Shërbimin ndaj klientit, me theks në komunikim dhe menaxhim të kërkesave
• Burimet njerëzore, duke përfshirë organizimin dhe zhvillimin e ekipit

Atmosfera e trajnimit u karakterizua nga angazhim i lartë, punë ekipore dhe diskutime konstruktive, duke i ndihmuar studentët të forcojnë kompetencat e tyre praktike dhe të përgatiten më mirë për sfidat e tregut modern të punës.

“Micro Business Game” edhe këtë vit dëshmoi vlerën e tij si një platformë unike e të nxënit përmes përvojës, duke e bërë Fakultetin MBE në UBT një hapësirë ku teoria dhe praktika ndërthuren në mënyrë të drejtpërdrejtë për zhvillimin e profesionistëve të ardhshëm në biznes dhe ekonomi.

Continue Reading

Të kërkuara