Kulturë

Zëri i historive të brishta nga nobelistja Han Kang!

Published

on

Romancierja koreano-jugore Han Kang, në moshën 53-vjeçare, është shpallur fituese e Çmimit Nobel për Letërsi për vitin 2024. Ajo u vlerësua për “prozën e saj poetike intense, që përballet me traumat historike dhe ekspozon brishtësinë e jetës njerëzore”. Disa nga veprat e saj më të njohura përfshijnë The Vegetarian, The White Book, Human Acts dhe Greek Lessons.

Han Kang, autorja jugkoreane që u shpall fituese e Nobelit në letërsi për vitin 2024, është një zë i veçantë dhe i fuqishëm në botën e letërsisë moderne. Me prozën e saj poetike dhe emocionale, ajo eksploron tema të thella si dhimbja, humbja dhe trauma historike.

Vepra e saj më e njohur, “Vegetariani”, ka hapur rrugë për një dialog të rëndësishëm mbi natyrën njerëzore dhe zgjedhjet e saj të vështira. Han Kang ndihmon lexuesit të përballen me realitetin e brishtë të jetës, duke sjellë në pah ndjeshmërinë e individëve përballë vështirësive. Ajo është një mjeshtre e narracionit, që arrin të lidhë trupin me shpirtin, jetën me vdekjen, në një stil eksperimental dhe të poezisë.

Pas shpalljes së fitueses, sekretari i përhershëm i Akademisë Suedeze, Mats Malm, njoftoi se kishte biseduar me Han Kang përmes telefonit. “Ajo po kalonte një ditë të zakonshme – sapo kishte përfunduar darkën me djalin e saj. Nuk ishte shumë e përgatitur për këtë lajm, por kemi filluar të diskutojmë për përgatitjet për dhjetorin,” tha ai, duke u referuar ceremonisë së ndarjes së çmimit.

Han Kang është autorja e parë koreano-jugore dhe e 18-ta grua që fiton këtë çmim prestigjioz. Anders Olsson, kryetari i komitetit të Nobelit, theksoi se “empatia e saj për jetët e brishta, shpesh femërore, është e prekshme dhe forcohet nga proza e saj e ngarkuar me metafora”. Ai gjithashtu e përshkroi Han si një inovatore në prozën bashkëkohore, me një vetëdije unike për lidhjet midis trupit dhe shpirtit, të gjallëve dhe të vdekurve.

E lindur në Gwangju, në jugperëndim të Koresë së Jugut, në vitin 1970, Han u zhvendos në Seul kur ishte 10 vjeçe. Ajo studioi letërsinë koreane në Universitetin Yonsei të kryeqytetit. Debutimi i saj letrar ndodhi në vitin 1993 me një seri pesë poezish të botuara në revistën Literature and Society. Një vit më vonë, ajo fitoi konkursin letrar pranveror të Seoul Shinmun me tregimin Red Anchor.

Koleksioni i saj i parë i tregimeve të shkurtra, Love of Yeosu, u publikua në vitin 1995. Në vitin 1998, ajo mori pjesë në Programin Ndërkombëtar të Shkrimtarëve në Universitetin e Iowa-s për tre muaj, me mbështetje nga Këshilli i Arteve të Koresë. The Vegetarian ishte romani i saj i parë që u përkthye në anglisht, dhe ndonëse përkthimi u kritikua, ai ndihmoi në rritjen e lexueshmërisë së saj ndërkombëtare.

Romani i saj më i fundit, We Do Not Part, do të publikohet në anglisht në vitin 2025, i përkthyer nga E Yaewon dhe Paige Aniyah Morris. Historia ndjek një shkrimtar që zbulon ndikimin e kryengritjes së Jeju-s në vitet 1948-49 mbi familjen e një miku të saj. Përkthimi në frëngjisht i këtij romani fitoi çmimin prix Médicis Étranger në vitin 2023.

Han Kang vazhdon të jetë një zë i rëndësishëm në letërsinë moderne, duke eksploruar tema të tilla si patriarkati, dhuna, pikëllimi dhe humanizmi, dhe është e njohur për stilin e saj të veçantë të të shkruarit, i cili ngjall refleksion dhe ndjesi te lexuesit./UBTNews/

Lajmet

“I Believe the Portrait Saved Me”, vlerësim për filmin e Alban Mujës në DOKUBAKU 2026

Published

on

Filmi dokumentar “I Believe the Portrait Saved Me” (Mua besoj se portreti më shpëtoi), me regji të artistit kosovar Alban Muja, është nderuar me përmendje të veçantë nga çmimi iHuman Award në edicionin e dhjetë jubilar të festivalit DOKUBAKU 2026, në kategorinë DOKUSHORT për dokumentarin më të mirë të shkurtër ndërkombëtar.

Juria vlerësoi mënyrën se si rrëfimi i filmit kalon nga hutimi fillestar drejt një përjetimi të thellë emocional, duke zbuluar gradualisht kuptimet e një klase të pazakontë. Filmi trajton fuqinë e artit dhe mënyrën se si portretizimi e krijimi artistik shndërrohen në instinkt mbijetese përballë barbarisë së luftës.

Sipas vlerësimit të jurisë, fotografia e filmit shmang romantizimin e luftës dhe, përmes kompozimit të kujdesshëm të kuadrove dhe trajtimit të ngjyrave, përcjell peshën e saj dramatike. Juria veçoi edhe aftësinë e regjisorit për të përmbledhur një përmbajtje kaq të thellë dhe një ndikim të fuqishëm vizual në vetëm dhjetë minuta, duke e vlerësuar filmin me përmendje të veçantë.

Ky vlerësim përbën një tjetër prezantim të krijimtarisë së Alban Mujës në skenën ndërkombëtare të filmit dokumentar./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Trashëgimia kulturore e Kosovës pasurohet me 13 asete të reja nën mbrojtje të përkohshme

Published

on

By

Lista e trashëgimisë kulturore nën mbrojtje të përkohshme në Kosovë është pasuruar me 13 asete të reja, pas një njoftimi të bërë nga Ministria e Kulturës dhe Turizimit. Kjo listë përfshin një gamë të gjerë lokacionesh, nga lokalitetet arkeologjike dhe kalatë, deri te kullat, shtëpitë historike si dhe komplekset industriale e familjare që dëshmojnë periudha të ndryshme historike në vend.

Në mesin e objekteve dhe lokaliteteve të reja të përfshira në mbrojtje janë kompleksi industrial i Tulltores në Prishtinë, Gjyteti i Gjyrgjedellit në Kaçanik, Kalaja e Dafinës në Rahovec, Kulla e Asllanit në Tërdec të Drenasit, shtëpia muze e Latif Berishës në Mitrovicë të Veriut, si dhe kompleksi i familjes Çollaku në Zym të Prizrenit.

Sipas Ministrisë së Kulturës, ky proces do të vazhdojë me identifikimin dhe vlerësimin e mëtutjeshëm të aseteve që bartin vlera të rëndësishme historike e kulturore, me synim përfshirjen e tyre në mekanizmat përkatës të mbrojtjes shtetërore. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

“Imazhe Migruese”, ekspozita personale e Bora Baboçit hapet në Prishtinë

Published

on

Në Galerinë Kombëtare të Kosovës QAFA është hapur ekspozita personale e artistes Bora Baboçi, me titull “Imazhe Migruese”, e kuruar nga Erëmirë Krasniqi.

Përmes veprave të saj, ekspozita trajton mënyrën se si imazhet kalojnë nga një material në tjetrin, duke ndryshuar formën, kuptimin dhe mënyrën se si perceptohen. Ajo sjell në vëmendje rrugëtimin e motiveve ikonografike dhe kompozimeve artistike mes periudhave dhe konteksteve të ndryshme kulturore.

Ekspozita synon të nxisë reflektimin mbi transformimin e imazheve dhe kuptimet e reja që ato marrin gjatë këtij procesi.

“Imazhe Migruese” mund të vizitohet në Galerinë Kombëtare të Kosovës QAFA deri më 11 dhjetor 2026./A.K/

Continue Reading

Lajmet

13 asete të reja të trashëgimisë kulturore përfshihen në listën e mbrojtjes së përkohshme

Published

on

Trashëgimia kulturore e Kosovës është pasuruar me 13 asete të reja, të cilat janë përfshirë në listën e mbrojtjes së përkohshme.

Lista përfshin lokalitete arkeologjike, kala, kulla, shtëpi historike, si dhe komplekse industriale e familjare, që dëshmojnë periudha të ndryshme historike dhe mënyra të jetesës në pjesë të ndryshme të vendit.

Në mesin e aseteve të përfshira janë kompleksi industrial i Tulltores në Prishtinë, Gjyteti i Gjyrgjedellit në Kaçanik, Kalaja e Dafinës në Rahovec, Kulla e Asllanit në Tërdec të Drenasit, shtëpia-muze e Latif Berishës në Mitrovicën e Veriut dhe kompleksi i familjes Çollaku në Zym të Prizrenit.

Procesi i identifikimit dhe vlerësimit të aseteve me vlera historike e kulturore do të vazhdojë, me synimin që ato të përfshihen në mekanizmat përkatës të mbrojtjes dhe ruajtjes së trashëgimisë kulturore të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara