Kulturë

Zemërim për erozionin e ‘Arsimit të Artit’: Urgjenca e rivendosjes së arsimit të artit në shkollat shtetërore

Published

on

Drejtues të njohur të teatrit në Angli kanë kërkuar që qeveria e ardhshme të përqendrohet në rivendosjen e arsimit të artit në shkollat shtetërore, duke theksuar rëndësinë e dramës, vallëzimit dhe muzikës si një “domosdoshmëri për të gjithë”. Kjo thirrje vjen pasi të dhënat tregojnë një rënie të ndjeshme në numrin e hyrjeve në GCSE dhe A-Level të arteve pas prezantimit të sistemit Ebacc në vitin 2010.

Nicholas Hytner, i cili drejtoi Teatrin Kombëtar në Londër për 12 vjet, shprehu shqetësimin e tij për erozionin e arsimit të artit në shkollat shtetërore, duke e quajtur këtë situatë “një zemërim absolut”. Ai vuri në dukje se shkollat shtetërore janë të “grabitura” dhe theksoi urgjencën për rivendosjen e arsimit të artit për të siguruar zhvillimin e brezit të ri të artistëve dhe audiencës. Ai sugjeroi që qeveria e ardhshme të financojë drejtpërdrejt punën e edukimit dhe komunitetit të teatrove përmes departamenteve përkatëse qeveritare.

“Do të doja që në atë kohë të kishim insistuar që zgjerimi të vinte me financim të drejtpërdrejtë nga departamentet qeveritare përgjegjëse për atë që ne – të financuar nga Departamenti për Kulturë, Media dhe Sport – po bënim tani”, tha Hytner.

Nancy Medina, drejtoresha artistike e Bristol Old Vic, tha se artet duhet të jenë të aksesueshme për të gjithë nxënësit, jo vetëm për ata që ndjekin shkollat private. Ajo theksoi se ekspozimi ndaj arteve mund të ketë një ndikim pozitiv në lëndët thelbësore si matematika dhe shkenca, si dhe në zhvillimin e mirëqenies, ndjeshmërisë dhe inovacionit të nxënësve. Medina gjithashtu nënvizoi nevojën për më shumë mundësi trajnimi për industritë krijuese për të përmbushur kërkesat e tregut.

Për Medinën, kontrasti në ofrimin e arteve ndërmjet shkollave shtetërore dhe atyre të pavarura është i ashpër, “Shkoni në çdo shkollë private dhe shikoni hapësirat e tyre moderne të performancës dhe ofrimin e kulturës. Qartë, ato institucione – stafi, prindërit, nxënësit – besojnë se artet janë të rëndësishme dhe ia vlen të investohet. Por thjesht nuk mund të jetë ruajtja e arsimit privat. Arti është një domosdoshmëri për të gjithë nxënësit.”

Theresa Heskins, drejtore artistike e Staffordshire’s New Vic, sugjeroi që qeveria e ardhshme të angazhohet për t’i ofruar çdo nxënësi një udhëtim në teatër, duke theksuar se përvoja e artit mund të ndihmojë në zgjerimin e horizontit të fëmijëve dhe zhvillimin e inteligjencës emocionale. Ajo tha se teatrot kanë marrë një rol shtesë si “qendra komunitare”, duke kontribuar në përmirësimin e shkrim-leximit, rritjen e aspiratës dhe kohezionit të komunitetit.

Heskins tha se, “Do të isha e etur të shihja se kushdo që do të jetë i suksesshëm në formimin e qeverisë së ardhshme, t’i jepte prioritet fondeve dhe burimeve për t’u lejuar fëmijëve dhe të rinjve akses në sa më shumë teatër të gjallë që të jetë e mundur përpara se të largohen nga shkolla – duke u përkushtuar ndaj dispozitës që lejon çdo fëmijë të ndjekë teatër të paktën një herë para se të mbushin 16 vjeç.”

Këto figura të rëndësishme të teatrit janë të bashkuara në kërkesën e tyre që arsimi i artit të bëhet një prioritet për qeverinë e ardhshme, duke e konsideruar atë një element thelbësor për zhvillimin e nxënësve dhe të shoqërisë në përgjithësi.

Në përkthim dhe përshtatje të Dionesa Ebibi, nga Guardian.

Lajmet

Bibliotekës Kombëtare të Kosovës i shtohet botimi i ri “La Scanderbeide”

Published

on

Koleksioneve të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës u është shtuar botimi i vitit 2025 i veprës “La Scanderbeide: Edizione integrale commentata” të Margherita Sarrocchi-t.

Botimi është përgatitur nga Olimpia Gargano dhe është publikuar nga Centro di Cultura e Storia Amalfitana, në serinë Biblioteca Amalfitana.

“La Scanderbeide” konsiderohet një vepër e rëndësishme e letërsisë italiane të shekullit XVII dhe poema e parë epike e shkruar nga një grua në letërsinë italiane të asaj periudhe. Vepra e Sarrocchi-t e vendos figurën e Gjergj Kastriotit – Skënderbeut në kontekstin e letërsisë evropiane dhe dëshmon jehonën e tij përtej botës shqiptare.

Botimi i vitit 2025 ka rëndësi të veçantë pasi sjell një edicion të ri dhe më të qasshëm të veprës për lexuesit dhe studiuesit.

Sipas Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, ky pasurim i koleksioneve përbën një burim me interes të veçantë për studiuesit e letërsisë, historisë, albanologjisë dhe marrëdhënieve kulturore shqiptaro-italiane./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Natyra pa njeri” e Violeta Xhaferit ekspozohet në Galerinë Kombëtare të Kosovës

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës po prezanton pikturën “Natyra pa njeri” (2021) të artistes Violeta Xhaferi, në kuadër të ekspozitës “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”, kuruar nga Hana Halilaj.

Praktika artistike e Xhaferit ndërthur pikturën me proceset tekstile, skenografinë dhe dizajnin e kostumeve, duke eksploruar natyrën, atmosferën dhe transformimin.

Instalacioni, i komisionuar për ekspozitën retrospektive të artistes në Galerinë Kombëtare të Kosovës në vitin 2023, përbëhet nga kanavaca të mëdha që krijojnë një peizazh të gjerë të imagjinuar.

Në pikturë shfaqen elemente të tilla si pyjet, zogjtë, drita në ndryshim dhe horizontet e thella, të cilat krijojnë një kalim të vazhdueshëm mes muzgut dhe agimit.

Artistja përdor ngjyrën tekstile drejtpërdrejt mbi sipërfaqen e kanavacës, duke zbardhur pjesë të caktuara dhe duke ndërhyrë me bojë tekstili për të ndërtuar kompozimin dhe atmosferën e veprës.

Kjo qasje lidhet edhe me përvojën e Xhaferit si dizajnere kostumesh në Teatrin Kombëtar të Kosovës, duke ndërthurur përvojën e saj në skenografi dhe kostumografi me praktikën e saj në pikturë.

Drita është një element thelbësor i instalacionit, duke ndikuar drejtpërdrejt në atmosferën dhe përjetimin e hapësirës së krijuar nga artistja.

Ekspozita “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë” do të qëndrojë e hapur në Galerinë Kombëtare të Kosovës deri më 26 gusht 2026.

Orari i vizitës:

E martë–e premte: 10:00–18:00
E shtunë–e diel: 10:00–17:00 /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kori kosovar Siparantum fiton tri çmime në festivalin ndërkombëtar në Malajzi

Published

on

Kori kosovar Siparantum ka fituar tri çmime në kuadër të “Malaysian Choral Festival 2026”, që po mbahet në Kuala Lumpur të Malajzisë.

Lajmin e ka bërë të ditur kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, i cili e ka vlerësuar këtë rezultat si një sukses të jashtëzakonshëm për korin dhe Kosovën.

Sipas Kurtit, Kori Siparantum është vlerësuar me Çmimin e Artë në kategorinë B4 – Ansambël Vokal, Çmimin e Artë në kategorinë A5 – Kor i Përzier, si dhe me Çmimin Special për Skenografi/Koreografi Kreative në kategorinë A5.

Kurti ka thënë se këto çmime dëshmojnë punën, talentin dhe përkushtimin e Korit Siparantum, si dhe përfaqësimin dinjitoz të Kosovës në skenën ndërkombëtare të muzikës korale.

Ai ka uruar korin, si dhe kompozitorin dhe dirigjentin Memli Kelmendi, duke theksuar se suksese të tilla janë edhe shtysë për institucionet që të vazhdojnë mbështetjen për artin dhe kulturën./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Dance in August” sjell në Berlin një udhëtim përmes trupit, natyrës dhe rezistencës

Published

on

Festivali ndërkombëtar “Dance in August” në Berlin po vazhdon me një program që sjell në skenë koreografi nga kultura dhe vende të ndryshme, duke e trajtuar vallëzimin si një hapësirë ku ndërthuren natyra, kujtesa, frika dhe rezistenca.

Në javën e parë të festivalit, publiku është njohur me vepra nga Portugalia, Greqia, Tajvani dhe Rumania. Pavarësisht dallimeve në stil dhe tematikë, disa prej tyre i bashkon përballja e trupit me një realitet gjithnjë e më të pasigurt.

Një nga produksionet e spikatura është “Sounding Light” nga Cloud Gate Dance Theatre of Taiwan, me koreografi të Cheng Tsung-lung. Vepra, e frymëzuar nga natyra, mitologjia dhe figurat e luftëtarëve, sjell në skenë 12 valltarë që në fillim shfaqen si një formacion i heshtur, duke krijuar imazhe që kujtojnë shkëmbinjtë, ujëvarat dhe peizazhet natyrore.

Përmes tingujve të minimalizuar dhe lëvizjeve që evokojnë valët, erën dhe fluturimin, shfaqja ndërton një lidhje të drejtpërdrejtë mes trupit dhe natyrës.

Natyra është në qendër edhe të “The Choreography of Water” të koreografes rumune Simona Deaconescu, ku uji bëhet pjesë e performancës përmes tubave, enëve dhe balonave prej qelqi.

Ndërkohë, ndër veprat që kanë sjellë më shumë energji në skenë janë “It’s the end of the amusement phase” e koreografes greke Chara Kotsali dhe “F*cking Future” e koreografit portugez Marco da Silva Ferreira.

Në veprën e Kotsalit, vallëzimi lëviz mes utopisë dhe distopisë, ndërsa flamujt, pankartat dhe ndryshimet e kostumeve shoqërojnë një performancë që kalon nga shpresa te zhgënjimi.

Ndërsa në “F*cking Future”, Ferreira krijon një univers futurist ku tetë valltarë lëvizin në formacione të ngjeshura, duke alternuar marshimin, paradën dhe energjinë e një rave. Trupi paraqitet njëkohësisht si i fuqishëm dhe i cenueshëm, i disiplinuar dhe rebel.

Në fund, performanca merr edhe një dimension politik dhe shoqëror, duke trajtuar identitetin, normat dhe nevojën për të mbrojtur kulturën përballë përjashtimit.

“Dance in August” do të vijojë në Berlin deri më 29 gusht, me një program ndërkombëtar që e përdor vallëzimin jo vetëm si spektakël, por edhe si gjuhë për të folur për frikën, shpresën, trupin dhe rezistencën./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara