Lajmet

Zelanda e Re heton sëmundjen misterioze që po vret pinguinët e rrallë

Sëmundja e frymëmarrjes u shfaq për herë të parë në vitin 2019.

Published

on

Një sëmundje misterioze po shkatërron zogjtë e pinguinëve me sy të verdhë, të cilët janë të rrezikuar në Zelandën e Re dhe shkencëtarët thonë se mund të kenë gjetur shkakun.

Prej këtij lloji mbetur edhe rreth 2,400 zogj të rritur, sipas vlerësimeve të autoriteteve të vendit.

Statusi i tyre konsiderohet “i kërcënuar — i rrezikuar kombëtarisht”. Është niveli më i lartë i rrezikut në vend.

Sëmundja misterioze e frymëmarrjes u shfaq për herë të parë në 20 zogj të sapolindur në vitin 2019.

“Ata nuk ishin në gjendje të mbanin kokën lart”, tha për AFP, Lisa Argilla.

“Ishte zemërthyese të shihje këta zogj të vegjël në një gjendje kaq kritike”, tha ajo.

“Të gjithë zogjtë që treguan shenja të frymëmarrjes vdiqën – nuk mund të bënim asgjë për t’i shpëtuar”.

Gjatë vitit 2020, një e treta e 150 zogjve të pinguinëve me sy të verdhë të sjellë në spital vdiqën nga problemet e frymëmarrjes, tha Argilla.

Profesor Jemma Geoghegan, një virologe evolucionare, është pjesë e një ekipi specialistësh që hetojnë sëmundjen.

“Spitali i kafshëve të egra provoi gjithçka në fuqinë e tij për ta parandaluar atë, por pa e ditur shkakun është shumë e vështirë të menaxhohet”, tha ajo.

“Ka dy sëmundje që ne kemi hetuar dhe kemi gjetur dy viruse që mendojmë se janë përgjegjës”, tha Geoghegan.

Ekipi kishte identifikuar një xhirovirus të ri dhe një megrivirus të ri, tha ajo.

Midis tyre, sëmundjet mendohet se kanë vrarë rreth 25 përqind të zogjve të pinguinëve me sy të verdhë – afërsisht 50 çdo vit – në sezonet e fundit të shumimit, tha Geoghegan.

“Ne kemi identifikuar se çfarë mendojmë se mund të jetë shkaku dhe më pas nevojiten shumë kërkime për të përcaktuar nëse mund ta parandalojmë ose trajtojmë sëmundjen”, u shpreh ajo.

Për momentin, zogjtë më të vegjël se pesë ditë po merren nga foletë e tyre në spitalin Dunedin Wildlife, ku mund të rriten larg rrezikut të infeksionit./UBTNews/

Lajmet

Shkrirja e akullit në Arktik rikthehet me ritme rekord, shkencëtarët japin alarmin

Published

on

Ngadalësimi i shkrirjes së akullit në Arktik gjatë dy dekadave të fundit ka përfunduar, sipas një studimi të ri që tregon se është regjistruar rënia më e madhe vjetore e akullit dimëror që nga fillimi i matjeve satelitore.

Studiuesit kanë zbuluar se periudha nga viti 2005 deri në vitin 2024, kur rënia e sipërfaqes së akullit nuk ishte statistikisht e ndjeshme, ishte vetëm një pauzë e përkohshme dhe jo ndryshim i trendit afatgjatë.

Sipas autorëve të studimit, ndryshimet natyrore në rrymat oqeanike kishin frenuar përkohësisht humbjen e akullit, duke balancuar efektet e ngrohjes globale. Por të dhënat më të fundit tregojnë se procesi i shkrirjes ka rifilluar.

Nga viti 2024 në vitin 2025, sipërfaqja e akullit detar në Arktik është tkurrur me 5.8 për qind, duke shënuar rënien më të madhe dimërore nga një vit në tjetrin që nga nisja e regjistrimeve satelitore.

Studiuesit theksojnë se akulli i Arktikut ka një rol të rëndësishëm në rregullimin e klimës, pasi vepron si një shtresë izoluese mes oqeanit të ngrohtë dhe atmosferës së ftohtë. Me zvogëlimin e tij, më shumë nxehtësi dhe lagështi kalojnë në atmosferë, duke ndikuar në motin dhe sistemet klimatike edhe shumë larg rajonit polar.

Sipas shkencëtarëve, sipërfaqja e akullit në shtator, kur arrin minimumin vjetor, është përgjysmuar që nga viti 1979.

Autorët e studimit paralajmërojnë se nivelet shumë të ulëta të akullit gjatë viteve të fundit janë një tjetër dëshmi se humbja e akullit në Arktik vazhdon në një planet që po ngrohet vazhdimisht./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Rame Lahaj dhe yje ndërkombëtarë të operës performojnë nesër në Sheshin “Skënderbeu”

Published

on

Sheshi “Skënderbeu” do të mirëpresë nesër një mbrëmje të veçantë operistike, ku do të ngjiten në skenë sopranoja Vanessa Goikoetxea, mezzo-sopranoja Štěpánka Pučálková, bass-baritoni Luca Pisaroni dhe tenori kosovar Rame Lahaj.

Nën dirigjimin e maestros italian Giuseppe Finzi, artistët do të interpretojnë një program të përzgjedhur me disa nga kryeveprat më të dashura të repertorit operistik, të shoqëruar nga Orkestra Simfonike e RTSH-së.

Koncerti Gala do të nisë në ora 20:30 në Sheshin “Skënderbeu” dhe do të përcjellë mesazhin se muzika është një gjuhë universale që bashkon njerëzit, frymëzon shpresë dhe promovon paqen e mirëkuptimin.

Aktiviteti organizohet në kuadër të festivalit, i cili këtë vit mbahet nën moton “Play Music, Not War”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Northern Echoes” sjell në Pejë një takim artistik mes Kosovës dhe Norvegjisë

Published

on

Kori Siparantum do të mirëpresë në Kosovë një nga ansamblet më të vlerësuara korale të Norvegjisë, Defrost Youth Choir, në kuadër të koncertit të përbashkët “Northern Echoes”, që do të mbahet më 30 korrik, duke filluar nga ora 20:30, në Kishën Katolike “Shën Katerina” në Pejë.

Koncerti do të bashkojë dy tradita të ndryshme muzikore në një mbrëmje artistike, ku estetika nordike do të ndërthuret me identitetin muzikor shqiptar.

Nën drejtimin e dirigjentit Thomas Caplin, Defrost Youth Choir njihet për interpretimet e rafinuara, qasjen inovative ndaj muzikës korale dhe sukseset në skenën ndërkombëtare.

Ndërkohë, Siparantum Choir, i drejtuar nga Memli Kelmendi, do të interpretojë vepra të kompozitorëve shqiptarë dhe botërorë, duke vazhduar promovimin e kulturës muzikore të Kosovës në arenën ndërkombëtare.

Organizatorët e cilësojnë “Northern Echoes” si një takim kulturash dhe vizionesh artistike, që dëshmon fuqinë e muzikës për të lidhur popujt përtej kufijve. Të gjithë dashamirët e muzikës korale janë të ftuar të marrin pjesë në këtë mbrëmje të veçantë koncertale./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Humb jetën një motoçiklist pas përplasjes me një kamion në Istog

Published

on

Një person ka humbur jetën si pasojë e një aksidenti trafiku që ka ndodhur në Istog.

Sipas Policisë së Kosovës, aksidenti ka ndodhur më 27 korrik rreth orës 12:17 dhe ka përfshirë një motoçikletë dhe një kamion për bartjen e mbeturinave, të drejtuar nga dy shtetas të Kosovës.

Si pasojë e përplasjes, drejtuesi i motoçikletës ka pësuar lëndime vdekjeprurëse. Ekipi mjekësor ka konstatuar vdekjen e tij në vendin e ngjarjes.

Me urdhër të prokurorit, trupi i pajetë është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore për obduksion, ndërsa rasti është duke u hetuar./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara