Lajmet

Zelanda e Re heton sëmundjen misterioze që po vret pinguinët e rrallë

Sëmundja e frymëmarrjes u shfaq për herë të parë në vitin 2019.

Published

on

Një sëmundje misterioze po shkatërron zogjtë e pinguinëve me sy të verdhë, të cilët janë të rrezikuar në Zelandën e Re dhe shkencëtarët thonë se mund të kenë gjetur shkakun.

Prej këtij lloji mbetur edhe rreth 2,400 zogj të rritur, sipas vlerësimeve të autoriteteve të vendit.

Statusi i tyre konsiderohet “i kërcënuar — i rrezikuar kombëtarisht”. Është niveli më i lartë i rrezikut në vend.

Sëmundja misterioze e frymëmarrjes u shfaq për herë të parë në 20 zogj të sapolindur në vitin 2019.

“Ata nuk ishin në gjendje të mbanin kokën lart”, tha për AFP, Lisa Argilla.

“Ishte zemërthyese të shihje këta zogj të vegjël në një gjendje kaq kritike”, tha ajo.

“Të gjithë zogjtë që treguan shenja të frymëmarrjes vdiqën – nuk mund të bënim asgjë për t’i shpëtuar”.

Gjatë vitit 2020, një e treta e 150 zogjve të pinguinëve me sy të verdhë të sjellë në spital vdiqën nga problemet e frymëmarrjes, tha Argilla.

Profesor Jemma Geoghegan, një virologe evolucionare, është pjesë e një ekipi specialistësh që hetojnë sëmundjen.

“Spitali i kafshëve të egra provoi gjithçka në fuqinë e tij për ta parandaluar atë, por pa e ditur shkakun është shumë e vështirë të menaxhohet”, tha ajo.

“Ka dy sëmundje që ne kemi hetuar dhe kemi gjetur dy viruse që mendojmë se janë përgjegjës”, tha Geoghegan.

Ekipi kishte identifikuar një xhirovirus të ri dhe një megrivirus të ri, tha ajo.

Midis tyre, sëmundjet mendohet se kanë vrarë rreth 25 përqind të zogjve të pinguinëve me sy të verdhë – afërsisht 50 çdo vit – në sezonet e fundit të shumimit, tha Geoghegan.

“Ne kemi identifikuar se çfarë mendojmë se mund të jetë shkaku dhe më pas nevojiten shumë kërkime për të përcaktuar nëse mund ta parandalojmë ose trajtojmë sëmundjen”, u shpreh ajo.

Për momentin, zogjtë më të vegjël se pesë ditë po merren nga foletë e tyre në spitalin Dunedin Wildlife, ku mund të rriten larg rrezikut të infeksionit./UBTNews/

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara