Organizatorët e Met Gala kanë zbuluar temën e edicionit të vitit 2027, e cila do të lidhet me ekspozitën pranverore të Institutit të Kostumeve në Muzeun Metropolitan të Artit në New York.

Ekspozita, me titull “John Galliano: Horizons”, do t’i kushtohet stilistit të njohur britanik John Galliano, duke trajtuar njëkohësisht krijimtarinë e tij artistike dhe polemikat që kanë shoqëruar karrierën e tij.

Galliano konsiderohet një nga stilistët më me ndikim të brezit të tij, megjithatë karriera e tij u trondit në vitin 2011, kur u shpall fajtor për dy raste të gjuhës së urrejtjes pas deklaratave antisemitike dhe raciste. Më vonë ai kërkoi falje publike, duke pranuar se veprimet e tij ishin të papranueshme.

Sipas organizatorëve, ekspozita nuk do të fokusohet vetëm te kontributi i Gallianos në historinë e modës, por edhe te ndikimi që polemikat kanë pasur në jetën dhe karrierën e tij.

Drejtoresha editoriale globale e Vogue, Anna Wintour, ka mbështetur projektin, duke theksuar se ekspozita synon të pasqyrojë të gjithë rrugëtimin e stilistit, duke përfshirë si arritjet artistike, ashtu edhe gabimet e së kaluarës.

Megjithëse vendimi ka nxitur diskutime në botën e modës, organizatorët theksojnë se qëllimi është të ofrojnë një portret të plotë të John Gallianos, duke reflektuar mbi ndikimin e tij në industri dhe përgjegjësinë që figurat publike mbajnë për veprimet e tyre.

Tema e Met Gala 2027 është bërë tashmë një nga më të komentuarat, shumë kohë përpara se eventi të mbahet./A.K/

Me kërcime nga 20 metra lartësi, adrenalinë dhe emocione të forta, Gjakova ka mirëpritur edicionin e 76-të të garës tradicionale të kërcimeve nga Ura e Fshajtë, një nga ngjarjet më të veçanta sportive dhe kulturore në vend.

Gara, e organizuar në kuadër të festivalit “Ditët e Shqiptarit”, mblodhi pjesëmarrës nga Kosova dhe rajoni, përfshirë për herë të parë edhe garues nga Bosnjë e Hercegovina, vend i njohur për traditën e kërcimeve nga Ura e Mostarit.

Para nisjes së garës, zhytësit e Mitrovicës kontrolluan sigurinë e lumit, duke konfirmuar se thellësia e ujit ishte rreth 6.5 metra.

Koordinatorja e festivalit, Jeta Gërqari, tha se kërcimet nga Ura e Fshajtë tashmë janë shndërruar në një prej aktiviteteve më të rëndësishme të festivalit, duke bashkuar sportin ekstrem me promovimin e kulturës dhe turizmit.

Edhe kryetari i Fondacionit për Gjakovën, Ermal Hasimja, vlerësoi se kjo garë është një simbol i qytetit dhe një ngjarje që tërheq çdo vit vizitorë të shumtë.

Në kategorinë e stilit “dallëndyshe”, fitues u shpall Florid Gashi, i cili mori vlerësimet maksimale të jurisë. Ai u shpreh i lumtur për triumfin, duke theksuar se përvoja në garat ndërkombëtare, përfshirë kërcimet nga Ura e Mostarit, e ka ndihmuar ta tejkalojë frikën dhe të vazhdojë sukseset.

Vendin e dytë e fitoi Shkëlzen Goqi, ndërsa çmimi i tretë u nda mes Bledar Morinës dhe Albion Gashit.

Në kategorinë e kërcimeve në këmbë, vendi i parë i takoi Gent Krasniqit, i dyti Teki Miftarit, ndërsa i treti Gëzim Krasniqit.

Vëmendje të veçantë tërhoqi edhe pesëvjeçari Kani Basha, i cili u duartrokit nga publiku për guximin e tij dhe u nderua me një mirënjohje.

Bashkorganizatori Astrit Haliti tha se kërcimet nga Ura e Fshajtë janë një traditë që promovon Gjakovën dhe turizmin sportiv, duke shtuar se ky sport ekstrem meriton mbështetje edhe më të madhe në të ardhmen.

Kërcimet nga Ura e Fshajtë organizohen që nga vitet ’50 të shekullit të kaluar. Pas një ndërprerjeje disa vjeçare, ato u rikthyen para një dekade dhe vazhdojnë të tërheqin gjithnjë e më shumë garues, vizitorë dhe vëmendje edhe nga mediat ndërkombëtare, duke promovuar njëkohësisht edhe Urën e Fshajtë, monument të trashëgimisë kulturore dhe një nga simbolet më të njohura të Gjakovës./A.K/

Vepra monumentale e Skënder Latifit ka bashkuar shqiptarët në qendër të Preshevës, me librin që zbardh, përmes fakteve dhe materialeve arkivore, fatin e këtyre trojeve. Libri “Rrëfimi për kufijtë e Luginës së Preshevës”, botuar nga Botimet KOHA vitin e kaluar, është cilësuar si një akt patriotik e shkencor dhe një studim i thelluar për jetesën e mbijetesën e shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Vepra sfidon drejtpërdrejt historiografitë zyrtare të shteteve fqinje, ndërsa autori ruan një qasje të ftohtë analitike, duke iu qëndruar besnik burimeve dhe dokumenteve arkivore.

Pas promovimit në Prishtinë në dhjetor të vitit të kaluar, libri është përuruar më 1 gusht edhe në Preshevë, vendin historinë e të cilit e trajton në mënyrë të detajuar. Ashtu si vetë libri, edhe ceremonia e promovimit theu format tradicionale. Në zemër të qytetit, në një ambient të hapur, ngjarja u shndërrua në një bashkëbisedim mes autorit, studiuesve dhe publikut.

Vepra, e cila trajton periudhën nga viti 1843 deri në vitin 2018, u botua fillimisht nga Botimet KOHA në kuadër të ceremonisë së ndarjes së çmimeve vjetore “Rexhai Surroi”. Që atëherë është vlerësuar si një studim madhor, i ndërtuar me rigorozitet shkencor, çka dëshmohet edhe nga rreth 1 mijë e 500 fusnota. Rrëfimi nis në prag të shpërbërjes së Perandorisë Osmane, kur Lugina e Preshevës shfaqet si një territor i lakmuar dhe i instrumentalizuar nga fuqitë e kohës.

Libri mbështetet në materiale arkivore osmane, serbe, bullgare, maqedonase, gjermane, britanike dhe shqiptare, rezultat i një pune shumëvjeçare kërkimore.

Autori Skënder Latifi tha se libri është fryt i një pune pesëvjeçare.

“Librin që lexuesit e kanë në dorë qysh prej dhjetorit e kam punuar për një periudhë kohore prej pesë vjetësh. Nuk po i llogaris hulumtimet që ia kam bërë shtypit e arkivave dhe nuk po e llogaris edhe mbledhjen e dëshmive gojore të cilat i kam përdorur si burime në libër. Do të thotë është një punë e imja pesëvjeçare e cila është kapitalizur, sipas mendimit tim, në mënyrën më të mirë sidomos me cilësinë e botimit që e ka bërë shtëpia botuese ‘KOHA'”, ka thënë Latifi.

Ai theksoi se gjatë punës është përpjekur ta trajtojë temën pa emocione, duke u mbështetur vetëm në fakte.

“Gjatë hulumtimit, përpunimit të fakteve jam përpjekur që njëkohësisht ta dua dhe ta kuptoj thellë Luginën e Preshevës. Feridi e përmendi, tash mos të hyjmë në detajizim pse Luginë e Preshevës, pse Kosovë Lindore? Lugina e Preshevës është pjesë, vazhdimësi territoriale e Vilajetit të dikurshëm të Kosovës”, ka deklaruar ai.

Më tej, Latifi shtoi se qëllimisht ka mbajtur një qasje të ftohtë ndaj temës.

“Kam qëndruar ftohtë ndaj temës që e kam trajtuar. Kam qëndruar ftohtë mu për faktin se kam dashur që lexuesin e huaj apo një ndërkombëtar, apo kush e merr ta lexojë, mos ta përziej me emocionet tona që i kemi këtu, emocionet e përditshme”, është shprehur autori.

Në 566 faqe, libri dokumenton procesin e riformësimit të kufijve administrativë, duke argumentuar se ata nuk kanë qenë vetëm ndarje teknike, por edhe mjete politike për ndryshimin e përbërjes demografike dhe zhbërjen e identiteteve ekzistuese.

Studiuesi Ferid Selimi e cilësoi librin si një studim të thelluar për jetesën dhe mbijetesën e shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

“Ajo që e veçon punën e Skënderit është se nuk i komenton të tjerët. E shkruan ashtu siç ata e kanë thënë e shkruar, ndërkohë që ky pastaj e zbërthen, e bën një analizë të vetën”, ka thënë Selimi.

Ai vlerësoi gjithashtu bazën e gjerë dokumentare të veprës.

“Për të marrë një kuptim të plotë, të detajuar e të besueshëm të pikëpamjeve të autorit, studimi në vete ngërthen literaturë të bollshme, duke nisur nga dokumentet arkivore, studimet e botuara, librat, letrat, bisedat e intervistat me intelektualë e njerëz të rëndomtë të kohës, që shpalosin të dhëna e fakte të bollshme për temën në fjalë”, ka shtuar ai.

Gazetari dhe publicisti Emin Azemi e cilësoi veprën si një rishikim të plotë të historiografisë së Luginës së Preshevës, të ndërtuar mbi dokumente dhe analiza gjeopolitike.

“Përmes arkitekturës së pasur burimore, autori ndjek pulsin e historisë që nga Luftërat Ballkanike, e deri te diplomacia moderne e epokës Trump. Pas leximit të kësaj vepre, në kujtesë ngulitet ajo vetmi e madhe historike, në të cilën u lanë këto hapësira etnike, duke përfshirë edhe plagën e sotme të pasivizimit të adresave”, ka thënë Azemi.

Sipas tij, libri shmang çdo retorikë emocionale dhe romantike, duke marrë vlerën e një akti të lartë patriotik e shkencor, pasi dokumenton në mënyrë të detajuar proceset historike që kanë prekur Luginën e Preshevës.

Në promovim morën pjesë përfaqësues të institucioneve lokale, të Bashkësisë Islame të Preshevës, sektorit joqeveritar, studiues e qytetarë. Kryetari i Këshillit Kombëtar Shqiptar, Enkel Rexhepi, përmes një mesazhi, vlerësoi rëndësinë e veprës për dokumentimin e historisë dhe trashëgimisë së Luginës së Preshevës.

Duke shkëputur pjesë nga recensioni i tij, Emin Azemi tha se:

“Ky kërkim i zgjeruar historiografik ofron bazë të gjerë dokumentare që nxit reflektim të thellë mbi memorien kombëtare.”

Me këtë vepër, Skënder Latifi synon të thyejë harresën dhe të nxisë reflektim mbi historinë e Luginës së Preshevës. Ndërkohë, ai ka bërë të ditur se do të vazhdojë hulumtimet në arkiva, punë që tashmë është bërë pjesë e përditshmërisë së tij./A.K/

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto: Gjatë një jave 60 të vrarë në Shqipëri

4 gusht 1993

Gjashtë serbë me uniforma çetnike hynë në lokalet e ASHAK-ës në Prishtinë

Pardje, në Prishtinë rreth orës 15, gjashtë persona me uniforma dhe kapela çetnike, prej tyre dy civilë, hynë në ndërtesën e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës. Merret vesh se njëri prej këtyre personave ishte prishtinas dhe, me gjasë, quhej Selajtin.

Personi në fjalë hetoi se po e njihte një nëpunëse e Akademisë dhe urdhëroi grupin e tij që të dalin jashtë. Njëri prej këtyre personave të uniformuar, kësaj nëpunëseje iu kërcënua me thikë.

4 gusht 1994

Serbia bën diskriminim në Kosovë

Dje në Gjenevë filloi punimet 26-ditëshe Nënkomisioni për luftë kundër masave diskriminuese dhe mbështetjen e minoriteteve, organ ky i Komisionit për të Drejtat e Njeriut i OKB-së.

Pos përfaqësuesve të shumë vendeve anëtare të OKB-së, në punimet e këtij Nënkomisioni po marrin pjeësë edhe të deleguar nga shumë organizata humanitare dhe joqeveritare, në mesin e të cilëve edhe përfaqësuesit e KMDLNJ nga Kosova, kurse Shqipërinë këtu është duke e përfaqësuar Zef Simoni, ambasador i Misionit të Përhershëm Shqiptar në selinë e OkF-së në Gjenevë.

Në debatin që po zhvillohet në sesionin e 46-të të Nënkomisionit për luftimin e masave diskriminuese dhe mbrojtje të minoriteteve, temë dominuese është situata katastrofale e shkeljes së të drejtave të njeriut në Ruandë, pasojat e së cilës gjendje i pagoi popullata e pafajshme e këtij vendi, me ]’rast humbën jetën afro gjysmë milioni njerëz.

Përfaqësuesja e grupit për të Drejtat e Minoriteteve, zonja Anne Bouvier, kërkoi nga Nënkomisioni që të ndërmarrë gjithçka “për nevojën e ngutshme, që personat përgjegjës për gjenocin ruandez, sa më parë të nxirren para organeve të drejtësisë”.

Një pjesë të madhe të fjalës së saj zonja Anne Bouvier, ia kushtoi situatës së rëndë në trojet e ish-Jugosllavisë, e cila duke folur për diskriminimin e hapët racial të pushtetit serb, shtoi: “Është mëse evidente se Jugsollavia ka qenë dhe ka mbetur vendi i parë për shkeljen flagrante të të drejtave njerëzore. Mbi të gjitha kjo ka të bëjë me fillimin e këtyre shkeljeve të cilat nisën me aplikimin e politikës raciste serbe, kundruall popullit shqiptar të Kosovës, politikë kjo e cila ka filluar shumë më herët se të bëhet ndarja e Jugosllavisë. Politika diskriminuese serbe i është e njohur kaherë këtij Nënkomisioni, si përmes burimeve të ndryshme, ashtu edhe përmes raporteve të Tadeush Mazovieckit, shënime dhe konstatime këto që provojnë haptas se në këto troje, kjo politikë ka nxitur dhe ka shkaktuar krime të luftës, kryerësit e të cilave duhet të dalin para gjyqit”,

njofton gazeta e sotme “Bujku”.

4 gusht 1995

Filloi ofensiva kroate

Sot në mëngjes forcat kroate filluan ofensivën kundër kryengritësve serbë në Knin, njoftoi në emisionet e mëngjesit radio “Dojçe Vele”.

Sipas njoftimeve të zyrtarëve të OKB-së, vetëm në bazën serbe në Knin, brenda gjysmë ore u hodhën 300 mortaja.

Kryetari i Kroacisë, Franjo Tugjman u bëri thirrje “serbëve të Krainës që t’i dorëzojnë armët, ndërsa popullësisë i bëri thirrje që të përcjellin radion dhe televizionin kroat, që të qëndrojnë nëpër shtëpi dhe që të presin ardhjen e pushtetit kroat”, thuhej në njoftim.

Njoftohet se kryengritësit serbë sulmuan disa qytete të mëdha kroate, ndërsa lëvizje të këmbësorisë serbe nuk janë hetuar.

Negociatat në mes serbëve dhe qeverisë kroate përfunduan dje pa suksese në Gjenevë.

Përfaqësuesi kroat në ato bisedime Pashaliq në një emision të televizionit kroat tha mbrëmë se serbëve të Kroacisë u ishte bërë me dije se në rast të dështimit të bisedimeve do të pasojnë sulmet e forcave kroate për “integrimin e viseve të okupuara”.

Ndërsa Këshilli i Sigurimit të OKB-së, me iniciativën e Grupit të Kontaktit u mblodh urgjentisht dhe u bëri thirrje Kroacisë dhe kryengritësve serbë në Kroaci që të shmangen nga aksionet luftarake dhe t’i vazhdojnë bisedimet.

Në kumtesën e shpallur të KS të OKB-së thuhet se konflikti në Kroaci nuk mund të zgjidhet me luftë.

4 gusht 1997

Gjatë një jave 60 të vrarë në Shqipëri

Vetëm gjatë javës së shkuar së paku 60 persona u vranë në Shqipëri gjatë qërimit të hesapeve në mes bandave të armatosura ose në mënyra të tjera. Numri i të plagosurve është gjithashtu i madh.

Të dhënat tregojnë se dhuna nuk ka shënuar rënie pas mbajtjes së zgjedhjeve dhe marrjes së pushtetit nga ana e Partisë Socialiste dhe koalicionit të majtë. Koalicioni i ngushtë i këtyre forcave politike me rebelët në jug të Shqipërisë krijoi anarkinë në vend dhe shkatërrimin e strukturave shtetërore.

Shpartallimi i bandave të armatosura dhe rivendosja e rendit janë ndër kushtet më të vështira që ia vunë Qeverisë së kryeministrit Nano vendet pjesëmarrëse në konferencën Ndërkombëtare në Romë javën e kaluar.

4 gusht 1998

Drenica po digjet në flakën e luftës

Drenica po digjet tërësisht, ndërsa për fatin e civilëve që ishin të strehuar në ambulancën e fshatit Izbicë ende nuk dihet edhe pse është informuar Kryqi i Kuq Ndërkombëtar që t’i tërheqë ata, tha sot Murat Musliu nga fshati Likoc.

Në bazë të njoftimeve nga burime të ndryshme mirret vesh se gjendja në Drenicë ka marrë përmasa të katastrofës. Sulmet e forcave serbe, ushtrisë dhe policisë po vazhdojnë pandërprerë. Luftime të ashpra u zhvilluan në Polac dhe në Morinë, në rrugën që hy për Rezallë e Likoc. Açareva është sulmuar nga ana e Klinës. Ky fshat vazhdon të sulmohet edhe sot.

Disa dëshmitarë thanë se forcat serbe kanë shtrënguar dje rrethimin e fshatit Llaushë dhe nuk përjashtuan mundësinë që këmbësoria serbe të ketë hyrë në fshat. Llausha mbahej e rrethuar që nga 5 marsi kur u masakrua fshati Prekaz.

Një dëshmitar i tha QIK-ut se ushtria serbe kishte shtënë dje me armë të fuqishme kundër këtij fshati dhe kishte rrafshuar me tikë shumë shtëpi.

Vala e njerëzve të ikur nga shtëpitë e fshatrat e veta është e madhe. Prej mbrëmë kolona të tëra njerëzsih ia kanë mësyrë Vushtrrisë e Mitrovicës.

Nga luftimet e djeshme ka të vrarë e të plagosur, mirëpo nuk ka njoftime për numrin e tyre.

Në një njoftim tjetër thuhet se disa mijëra banorë të fshatrave të komunës së Klinës e të fshatrave të Skënderajt kanë mbetur tash disa ditë në malet e fshatrave Rakinicë, Tushilë e Açarevë.

Në dëshmitar që kishte arritur të largohet nga kjo anë që është objekt i sulmeve të ashpra të forcave serbe, tha se në mesin e këtyre banorëve ka më së shumti fëmijë, gra e pleq, si dhe ka gra shtatzëna e lehona, të cilat kanë nevojë për ndihma urgjente.