Kulturë

Xhubleta në pullat postare të Kosovës

Xhubleta e Malësisë së Madhe është trashëgimi e qartë e kulturës sonë iliriane.

Published

on

Filatelia e Postës së Kosovës, sot lëshoi në qarkullim postar emisionin e pullave postare të titulluar “Nga Trashëgimia – Xhubleta”, e cila u përfshi në listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale në nevojë për mbrojtje urgjente nga UNESCO në vitin 2022.

Filatelia e Postës së Kosovës, kësaj radhe nga thesari i etnologjisë sjell imazhin e bukur të Xhubletës në pulla postare, përmes të cilave, siç u potencua, do të promovojë kudo nëpër botë vlerat e trashëgimisë kulturore dhe materiale të pafundme që ka Kosova.

Xhubleta, veshja tradicionale me origjinë të lashtë, tipike për gratë e Shqipërisë së Veriut, Kosovës, Maqedonisë së Veriut dhe Malit të Zi, është një fund popullor i valëzuar, në formë zileje që përbëhet nga një numër i madh copash e rripash të ngushtë shajaku, të vënë horizontalisht dhe të ndërthurur me breza gajtanësh. Ajo mbahet e varur në supe me dy rripa të gjerë.

Në shek. XVIII xhubleta ishte bërë me shumë ngjyra, por ngjyrat që kanë arritur në ditët e sotme janë: e zeza për gratë dhe bardhë e zi për vajzat. Pjesë të tjera të kostumit me xhubletë janë: kraholinet, xhoka, kërdhokulla, paraniku, kallmat e shputat, etj. Xhubleta është një fund në trajtë kambane, që vjen e valëzuar përfundi, sidomos në pjesën e prapme.

Xhubleta e Malësisë së Madhe është trashëgimi e qartë e kulturës sonë iliriane, nëpërmjet së cilës ne paraqesim historinë e humbur të kombit tonë që malësorët tanë e kanë përcjellur deri në vitet 1950 -1960, pra është e vetmja që jep identitetin e kombit shqiptar nëpërmjet motiveve, ku emblema më e dukshme për të gjitha është shqiponja.

Kulturë

574-vjetori i lindjes së Leonardo da Vinçit

Published

on

Sot, më 15 prill, përkujtohet ditëlindja e Leonardo da Vinçit (1452–1519), një nga figurat më të shquara të Rilindjes Evropiane dhe një ndër mendjet më të ndritura në historinë e njerëzimit.

I njohur si polimat, Leonardo da Vinçi shquhej për interesat dhe kontributin e tij në shumë fusha, përfshirë pikturën, skulpturën, arkitekturën, inxhinierinë, shkencën, muzikën, matematikën, anatominë, astronominë dhe botanikën. Ai konsiderohet një nga piktorët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, ndërsa shpesh cilësohet edhe si përfaqësuesi më i plotë i idealit të njeriut të Rilindjes.

Veprat e tij artistike dhe studimet shkencore dëshmojnë për një vizion të avancuar për kohën, ndërsa disa prej ideve dhe skicave të tij lidhen me shpikje që do të realizoheshin shekuj më vonë. Leonardo ishte nxënës i Andrea del Verrocchio-s, ku zhvilloi aftësitë e tij artistike dhe u ndikua nga bashkëkohësit e tij, për të krijuar më pas një stil unik dhe novator.

Trashëgimia e Leonardo da Vinçit mbetet e jashtëzakonshme, duke e vendosur atë ndër figurat më të rëndësishme të historisë së artit dhe shkencës, ndërsa ndikimi i tij vazhdon të frymëzojë breza të tërë edhe sot.

Continue Reading

Kulturë

Dita Botërore e Artit

Published

on

Dita Botërore e Artit festohet çdo vit më 15 prill, si një mundësi për të nxitur zhvillimin e artit dhe për të theksuar rëndësinë e tij në jetën e përditshme. Kjo datë shërben si një kujtesë për njerëzit që, përtej ritmit të ngarkuar të jetës, të ndalen dhe të vërejnë bukurinë që i rrethon.

E shpallur nga Shoqata Ndërkombëtare e Artit, kjo ditë lidhet me ditëlindjen e Leonardo da Vinçit, një nga figurat më të shquara të historisë së artit dhe shkencës. Festimi i parë u mbajt në vitin 2012, me pjesëmarrjen e artistëve nga vende të ndryshme të botës përmes ekspozitave, konferencave dhe aktiviteteve muzeale.

Arti shfaqet në forma të ndryshme, si muzika, piktura, skulptura, vallëzimi, letërsia dhe kinemaja, duke u bërë një mjet i fuqishëm për shprehjen e emocioneve dhe ideve. Ai nxit kuriozitetin, krijon dialog dhe ndihmon në kuptimin e botës përmes perspektivave të ndryshme.

Dita Botërore e Artit synon gjithashtu të mbështesë artistët dhe të inkurajojë shprehjen e lirë, duke e konsideruar artin një element thelbësor për zhvillimin kulturor dhe shoqëror.

Continue Reading

Kulturë

Koncert i dedikuar grave kompozitore

Published

on

Një koncert i veçantë, i dedikuar krijimtarisë së grave kompozitore, do të mbahet më 15 prill në Sallën e Ateliesë së Pallatit të Rinisë në Prishtinë, nga ora 19:00.

Ky aktivitet artistik do të interpretohet nga artiste gra, duke sjellë në skenë një kombinim të veçantë talentesh: mezzosopranoja Fiona Shabani, flautistja Entela Demi dhe pianistja Denita Dedushaj.

Programi i koncertit do të ofrojë një rrugëtim muzikor në kohë përmes veprave të kompozitoreve të njohura ndërkombëtarisht si Cécile Chaminade, Fanny Mendelssohn, Ethel Smyth, Amy Beach dhe Sofia Gubaidulina.

Përveç repertorit botëror, koncerti do të përfshijë edhe krijimtari shqiptare, duke prezantuar veprat e kompozitoreve Pranvera Badivuku, Ina Kosturi dhe Dafina Zeqiri Nushi. Ky koncert synon të vërë në pah kontributin dhe rolin e grave në muzikën klasike, si në arenën ndërkombëtare, ashtu edhe në atë vendore.

 

Continue Reading

Kulturë

Biblioteka Kombëtare do të promovojë në Belgjikë veprën “Ydriz Basha i Novosejt”

Published

on

Biblioteka Kombëtare e Kosovës “Pjetër Bogdani”, më 27 prill, do të promovojë botimin shumëvëllimësh “Ydriz Basha i Novosejt” në Ambasadën e Republikës së Kosovës në Belgjikë, në prani të komunitetit shqiptar.

Ky aktivitet synon të rrisë ndërgjegjësimin e komunitetit shqiptar dhe të publikut të gjerë për rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike, si dhe të promovojë veprën dhe kontributin e Ydriz Bashës – një figurë me rol të veçantë në çështjen e Kosovës dhe në procesin e ndërtimit të shtetit.

Botimi shumëvëllimësh është pjesë e kolanës së veçantë “Kujtesa e Kosovës”, e cila sjell në fokus vlera të rëndësishme të historisë dhe identitetit kombëtar.

Continue Reading

Të kërkuara