Kërcitja e gishtave është një zakon i përhapur te shumë njerëz, por për vite me radhë është shoqëruar me një paralajmërim të njohur: se kjo mund të shkaktojë artrit. Megjithatë, studimet shkencore nuk e mbështesin këtë pretendim.

Sipas një artikulli të publikuar nga BBC, kërcitja e nyjeve në shumicën e rasteve konsiderohet një proces normal fiziologjik dhe nuk ka dëshmi se shkakton osteoartrit.

BBC sjell edhe rastin e veçantë të Donald Unger, i cili për 50 vjet kërciti vetëm nyjet e dorës së majtë, ndërsa dorën e djathtë e la pa i kërcitur. Në moshën 72-vjeçare, ai bëri rrezet X të të dyja duarve dhe nuk u gjetën shenja artriti apo dallime të dukshme mes tyre.

Pse kërcasin gishtat?

Sipas BBC, nyjet janë të rrethuara nga lëngu sinovial, i cili shërben si lubrifikues. Kur nyja tërhiqet, përkulet ose zgjerohet, ndryshon përkohësisht presioni brenda saj dhe nga lëngu formohen flluska gazi.

Kërcitja që dëgjojmë lidhet me formimin dhe kolapsin e këtyre flluskave. Tingulli mund të jetë mjaft i fortë, ndërsa një studim me ultratinguj e ka përshkruar momentin e kërcitjes në nyje si të ngjashëm me një “fishekzjarr” që shpërthen.

A shkakton artrit?

Ky është ndoshta shqetësimi më i madh i njerëzve që e kanë këtë zakon. Por, sipas studimeve të cituara nga BBC, nuk është gjetur lidhje mes kërcitjes së gishtave dhe zhvillimit të osteoartritit.

Një studim i vitit 1975, ku u përfshinë banorë të një shtëpie të të moshuarve, gjeti norma të ngjashme të artritit degjenerativ te personat që kërcisnin gishtat dhe te ata që nuk e bënin këtë.

Edhe një studim më i vonshëm, i cili krahasoi 215 pacientë me osteoartrit me persona pa këtë sëmundje, arriti në përfundimin se as shpeshtësia dhe as kohëzgjatja e kërcitjes së gishtave gjatë jetës nuk ndikonin në rrezikun për osteoartrit.

Po forca e dorës?

Edhe pretendimi se kërcitja e vazhdueshme dobëson forcën e dorës nuk është vërtetuar bindshëm. Një studim i vitit 1990 raportoi forcë më të dobët të kapjes dhe më shumë ënjtje te personat që kërcisnin gishtat, por një studim i vitit 2017 nuk gjeti lidhje mes këtij zakoni dhe dobësimit të forcës së dorës.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se përdorimi i tepërt i forcës gjatë kërcitjes mund të shkaktojë dëmtime. Janë raportuar raste të ndrydhjeve të gishtave te persona që kanë ushtruar forcë të tepruar vetëm për të prodhuar tingullin e kërcitjes.

Në përgjithësi, nëse kërcitja nuk shoqërohet me dhimbje, ënjtje apo probleme në lëvizjen e nyjeve, ajo konsiderohet kryesisht e padëmshme.

BBC thekson gjithashtu se për disa njerëz kërcitja mund të japë një ndjesi lehtësimi dhe një rritje të përkohshme të lëvizshmërisë së nyjes.

Pra, nëse e keni zakon të kërcisni gishtat, nuk ka prova të forta se kjo do t’ju shkaktojë artrit. Megjithatë, këshilla është të shmangni përdorimin e forcës së tepërt dhe të kërkoni këshillë mjekësore nëse kërcitja shoqërohet me dhimbje ose ënjtje.

BBC ka publikuar këto të dhëna duke u bazuar në studime shkencore dhe mendimet e ekspertëve të fushës.

D.L

Këngëtarja dhe aktorja Audrey Nuna ka shënuar një tjetër arritje të rëndësishme në karrierën e saj, duke nënshkruar kontratë me kompaninë prestigjioze muzikore “Republic Records”, raportoi Variety.

Ky bashkëpunim vjen pas një viti jashtëzakonisht të suksesshëm për artisten. Ajo i dha zërin personazhit Mira në filmin e animuar “KPop Demon Hunters”, ndërsa më pas fitoi një çmim Oscar si pjesë e grupit imagjinar Huntr/X, falë këngës “Golden”, e cila u bë pjesë e kolonës zanore të filmit.

“Jam e nderuar të punoj me një partner që beson në investimin për të ardhmen e muzikës dhe kulturës”, është shprehur Audrey Nuna lidhur me marrëveshjen e re.

Njëkohësisht, artistja ka prezantuar edhe projektin e saj më të ri muzikor, “superHuman”, një këngë e shkruar gjatë një periudhe me shumë ndryshime në jetën e saj. Sipas saj, projekti pasqyron rikthimin e besimit dhe suksesit pas sfidave personale.

“Doja ta kapja atë ndjenjë të shpërblimit, të vlerësimit dhe momentit kur gjërat më në fund ndryshojnë. Por, njëkohësisht, doja t’i kujtoja vetes dhe të tjerëve se të qëndrosh njeri është fuqia më e madhe”, ka thënë ajo.

Ndërkohë, suksesi i “KPop Demon Hunters” pritet të vazhdojë edhe përtej ekranit. Netflix ka njoftuar se në vitin 2027 do të organizojë një turne botëror koncertesh të frymëzuar nga filmi.

Filmi rrëfen historinë e grupit të vajzave HUNTR/X, të cilat bëjnë një jetë të dyfishtë si yje të muzikës K-pop dhe luftëtare kundër demonëve. Kombinimi i muzikës, aksionit dhe rrëfimit e ka shndërruar atë në një fenomen global.

Sipas raportimeve, “KPop Demon Hunters” është bërë filmi më i shikuar ndonjëherë në Netflix, duke nxitur një valë të madhe entuziazmi mes fansave, me këngë virale, trende në rrjetet sociale dhe kostume të frymëzuara nga personazhet e filmit.

D.L

Barnat e njohura për trajtimin e diabetit dhe humbjen e peshës, si Ozempic dhe Wegovy, mund të kenë përfitime shëndetësore më të gjera sesa është menduar deri më tani. Studime të reja sugjerojnë se ilaçet e grupit GLP-1 mund të lidhen me një rrezik më të ulët për zhvillimin ose rikthimin e disa llojeve të kancerit, raportoi Fox News.

Kirurgia amerikane e specializuar për kancerin e gjirit, Loren Rourke, tha se hulumtimet e fundit kanë vënë re një lidhje mes përdorimit të këtyre barnave dhe uljes së mundësisë së rikthimit të kancerit të gjirit.

Megjithatë, ajo theksoi se bëhet fjalë për studime vëzhguese, të cilat nuk dëshmojnë ende se barnat GLP-1 parandalojnë apo kurojnë kancerin.

“Këto nuk janë studime që u japin pacientëve arsye t’i kërkojnë menjëherë mjekut një ilaç GLP-1 për të ulur rrezikun e kancerit të gjirit. Megjithatë, ato kanë hapur një drejtim të ri dhe premtues për kërkime të mëtejshme”, u shpreh Rourke.

Sipas ekspertëve, një nga arsyet e mundshme të këtij efekti lidhet me faktin se barnat GLP-1 ndihmojnë në humbjen e peshës dhe reduktojnë inflamacionin kronik në organizëm. Mbipesha mund të rrisë prodhimin e estrogjenit, hormon që lidhet me disa forma të kancerit të gjirit, ndaj ulja e peshës mund të sjellë përfitime shtesë për shëndetin.

“Sa më shumë yndyrë të kemi në trup, aq më shumë estrogjen prodhohet. Nëse këto barna ndihmojnë edhe në uljen e inflamacionit kronik, atëherë përfitimet e tyre mund të jenë të shumta”, tha ajo.

Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se ende nuk ka prova që këto ilaçe veprojnë drejtpërdrejt mbi qelizat kancerogjene. Për të vërtetuar një lidhje shkak-pasojë nevojiten studime të mëdha klinike.

Rourke këshillon që personat të cilët përpiqen të humbin peshë të konsultohen me mjekun për të parë nëse barnat GLP-1 janë të përshtatshme për ta.

“Nëse keni mbipeshë, keni ndjekur një regjim të shëndetshëm ushqimor dhe keni bërë aktivitet fizik, por nuk po arrini rezultatet e dëshiruara, atëherë barnat GLP-1 mund të jenë një alternativë që ia vlen të diskutohet me mjekun”, tha ajo.

Ekspertët nënvizojnë se këto barna nuk duhet të përdoren si trajtim kundër kancerit pa prova të mjaftueshme shkencore. Megjithatë, studimet e fundit po hapin një fushë të re dhe premtuese kërkimi, e cila mund të ndihmojë në kuptimin më të mirë të rolit të tyre në parandalimin e disa llojeve të kancerit.

D.L

Influenceri meksikan Cesar Gastelum, i ndjekur nga rreth 600 mijë persona në TikTok, është vrarë me armë zjarri teksa po transmetonte drejtpërdrejt pranë një restoranti në qytetin Culiacan, në veriperëndim të Meksikës.

Sipas mediave lokale, Gastelum ndodhej jashtë një lokali së bashku me disa miq, kur dy persona të maskuar, të cilët lëviznin me motoçikletë, iu afruan grupit. Në pamjet e transmetimit live shihet momenti kur njëri prej tyre nxjerr armën dhe qëllon disa herë ndaj influencerit nga një distancë shumë e afërt.

Gastelum humbi jetën në vendin e ngjarjes, ndërsa autorët u larguan menjëherë pas sulmit. Policia ka nisur hetimet për zbardhjen e rrethanave dhe identifikimin e tyre./A.K/