Lajmet

“Via Appia” thesari arkeologjik që Italia po tenton ta bëjë pjesë të UNESCO-s

Të endesh sot përgjatë Rrugës Apiane do të thotë të bësh një udhëtim nëpër të kaluarën.

Published

on

Të gjitha rrugët të çojnë në Romë, siç thotë shprehja, dhe më prestigjiozja është Rruga Appian, autostrada strategjike për Perandorinë Romake që tani shpreson të bëhet një vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.

Një rrugë e asfaltuar prej më shumë se 500 kilometrash filloi në vitin 312 p.e.s. nga burrështetasi romak Appius Claudius Caecus, “Via Appia” është një thesar arkeologjik, ku një gërmim i vazhdueshëm shpreson të zbulojë pikënisjen aktuale të rrugës në Romë.

Rruga që të çonte në jug në portin kyç të Brindizit siguroi një portë për në Mesdheun lindor, veçanërisht Greqinë, dhe ishte me rëndësi strategjike për ushtritë dhe tregtarët e një Rome që po zgjerohej shpejt.

Këtë javë, arkeologët treguan përparim në përpjekjen e tyre për të gërmuar aq thellë sa për të zbuluar fillimin e rrugës, të fshehur shumë poshtë Banjave të Romës të Karakallës, të ndërtuara rreth pesë shekuj pas Rrugës Apiane.

“Ajo që shohim sot është rezultat i një gërmimi që filloi në korrik me qëllimin qendror për të gjetur të dhëna për vendndodhjen e seksionit të parë të Rrugës Apiane”, tha arkeologu Riccardo Santangeli Valenzani.

Seksioni i parë, më i hershëm i rrugës është ai që ofron “më shumë probleme në lidhje me vendndodhjen e saktë”, paralajmëroi profesori në Universitetin Roma Tre.

Ndërtimi i Rrugës Apiane kërkonte inxhinieri herkuliane, që nga nivelimi i tokës, ndërtimi i kanaleve dhe sipërfaqja e rrugës me zhavorr dhe gurë të rëndë, deri te ndërtesat e zyrave postare dhe bujtinave për të mbështetur mijëra ushtarë dhe tregtarë që shkonin drejt jugut.

Të endesh sot përgjatë Rrugës Apiane do të thotë të bësh një udhëtim nëpër të kaluarën.

Monumente të p.e.s., varri i vajzës së një konsulli, Cecilia Metella, ndodhet pranë katakombeve dhe kishave antike, gurëve të varreve të shkatërruara të familjeve romake dhe vilave me gjethe.

Rruga Apiane hedh dritë jo vetëm mbi Republikën Romake dhe më vonë Perandorinë Romake, por edhe mbi jetën dhe vdekjen në Mesjetë me faltoret dhe kriptet e saj pelegrinazhi.

Rruga ofron gjithashtu një paraqitje të shkurtër të mrekullive moderne arkitekturore, të tilla si vilat luksoze në pronësi të të pasurve dhe të famshëmve të Italisë, duke përfshirë legjendën e filmit Gina Lollobrigida ose ish-kryeministrin Silvio Berlusconi.

Italia, e cila në fillim të këtij muaji paraqiti ofertën e saj për futjen e Rrugës Apiane në UNESCO, ka tashmë 58 vende të njohura si Vende të Trashëgimisë Botërore, më shumë se çdo vend tjetër./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara