Lajmet

Vështrim nga Brukseli: Kush mund ta pasojë Merkelin?

Cilat parti ka të ngjarë ta formojnë koalicionin e ri qeverisës?

Published

on

Ndër zgjedhjet më të paparashikueshme federale në Gjermani, në dekadat e fundit, janë pranë.

Çfarë mund të ndodhë kur kancelarja Angela Merkel të largohet nga zyra dhe kush mund ta zëvendësojë atë?

Pse janë të rëndësishme këto zgjedhje?

Arsyeja kryesore është se Gjermania – shteti më i populluar dhe më i fuqishëm i Bashkimit Evropian – do të ketë një udhëheqës të ri, për herë të parë që nga viti 2005.

Merkel po largohet pas katër fitoreve të drejtpërdrejta në zgjedhje dhe gati 16 vjetësh në detyrë. Kjo periudhë është gati e barabartë me atë të mentorit të saj, Helmut Kohl, i cili njihet për udhëheqjen më të gjatë në Gjermaninë e pasluftës.

Gjatë kësaj kohe, Merkel ka punuar me pesë kryeministra britanikë, katër presidentë amerikanë dhe katër presidentë francezë.

Megjithatë, shpesh ka qenë Merkel ajo që është konsideruar shtylla e rendit liberal perëndimor, udhëheqësja de facto e Bashkimit Evropian dhe gruaja më e fuqishme në botë. Ose, thjesht, “mutti” apo nënë për shumë gjermanë.

Shpesh e akuzuar për mungesë të vizionit të qartë për Gjermaninë dhe Evropën dhe për ngurrim në marrjen e vendimeve të vështira, Merkel ka arritur ta mbajë të bashkuar si vendin e saj, ashtu edhe BE-në, përmes kompromiseve dhe negociatave të pafundme.

Kjo do të marrë fund më 26 shtator, kur gjermanët të dalin në zgjedhje.

Pa një pasardhës të qartë dhe një parti politike të favorizuar masivisht, zgjedhjet mund të shndërrohen në novelë. Puna e madhe do të nisë të nesërmen, me një mori mundësish për koalicionin qeverisës.

Është shumë e mundur që vendi të ketë qeveri të pakicës ose koalicion trepartiak, për herë të parë që nga vitet 1950.

Por, është e mundur që pazari të vazhdojë për një kohë, duke e lënë Berlinin me qeveri të përkohshme deri në Krishtlindje ose më gjatë, dhe BE-në pa timon në kohën kur varianti Delta i koronavirusit dhe fitorja e talibanëve në Afganistan mund ta godasin rëndë kontinentin.

Kush do ta zëvendësojë Merkelin?

Rezultati më real në këtë pikë është se pasardhës i Merkelit do të jetë njëri nga drejtuesit e tri partive më të mëdha politike: ai i Social-Demokratëve (SPD), i Unionit Demokristian dhe partisë së tij simotër Unionit Kristian-Social (CDU/CSU), ose i Të Gjelbërve.

Në katër muajt e fundit, këto parti kanë kryesuar sondazhet në një kohë të caktuar dhe ato janë ende me vetëm disa pikë larg njëra-tjetrës.

Në epërsi aktualisht është kandidati i SPD-së dhe ministri aktual i Financave, Olaf Scholz.

Nëse epërsia aktuale e partisë së tij konfirmohet në ditën e zgjedhjeve, ai do të fitojë shansin e parë për formimin e një qeverie koalicioni.

Edhe pse nuk është nga partia e Merkelit, sondazhet e nxjerrin atë si të preferuar të popullit për kancelar.

Armin Laschet, kandidat nga partia e Merkelit CDU/CSU, ka kryesuar sondazhet në pranverë, por mbështetja për të ka qenë në rënie, prejse Laschet ka nisur të bëjë gafa.

Gafat kanë kulmuar kur Laschet është kapur nga kamerat duke qeshur me një shaka, derisa presidenti i Gjermanisë ka mbajtur një fjalim pas përmbytjeve katastrofike që kanë goditur këtë vend, gjatë verës.

Përmbytjet vdekjeprurëse kanë ndodhur kryesisht në landin Nordernhajn-Vestfallen, ku Laschet ka qenë kryeministër gjatë katër vjetëve të fundit. Kjo ka bërë që njerëzit të pyeten se sa përgjegjësi ka pasur ai për mungesën e dukshme të përgatitjeve.

Olaf Scholz, në anën tjetër, ka premtuar se Ministria e tij e Financave do të shpenzojë shumë në zonat e prekura.

Annalena Baerbock, kandidate e Të Gjelbërve për kancelare, gjithashtu ka përjetuar rritje të mbështetjes në fillim të vitit, por më pas është akuzuar për plagjiaturë dhe për mbushjen e CV-së së saj me informacione të rreme.

Cilat parti ka të ngjarë ta formojnë koalicionin e ri qeverisës?

Kjo vazhdon të jetë një pyetje e madhe. Dhe këtu duhet t’i njihni ngjyrat. Një ngjyrë që mund të hidhet menjëherë poshtë është blu – ngjyra e partisë së ekstremit të djathtë, Alternativa për Gjermaninë (AfD). Asnjë parti tjetër nuk dëshiron të krijojë koalicion me të. Edhe vetë AfD ka humbur pak nga vrulli i saj.

Duke qenë në qendër të vëmendjes në zgjedhjet e vitit 2017, kur ka hyrë në Bundestag për herë të parë dhe është bërë forca më e madhe e opozitës, AfD parashikohet të fitojë këtë herë vetëm rreth 10 për qind të votave.

Kjo na lë me pesë parti dhe me shumë mundësi që tri nga to të formojnë koalicionin: CDU/CSU (e zezë), SPD (e kuqe), Të Gjelbrit (e gjelbër, padyshim), Liberalët FDP (e verdhë) dhe ekstremi i majtë Die Linke (gjithashtu e kuqe, edhe pse ndonjëherë mund të jetë ngjyrë vjollce, për ta ndarë nga Social-Demokratët).

SPD aktualisht kryeson sondazhet me rreth 25% mbështetje.

Nëse ngarkohet me formimin e koalicionit, kjo parti ka shumë të ngjarë t’iu afrohet Të Gjelbërve, të cilët kanë rreth 15-18% mbështetje.

Por, ka gjasa që ata të kenë nevojë edhe për një parti më shumë për të siguruar shumicën dhe mund të arrijnë te Die Linke, duke krijuar një koalicion “kuq-zi-gjelbër”.

Die Linke, e cila duket se do të marrë rreth 7% të votave, është hapur kundër NATO-s dhe pro-ruse. Ajo është një pasardhëse e drejtpërdrejtë e partisë marksiste-leniniste që ka qenë në pushtet në Gjermaninë Lindore.

Edhe pse nuk është e refuzuar në të njëjtën mënyrë si AfD-ja, të qenët e saj në koalicionin qeverisës mund të jetë vështirë e pranueshme për shumë njerëz.

Andaj, koalicioni më i mundshëm për momentin është i ashtuquajturi “semafor” me SPD-në e kuqe dhe Të Gjelbrit, që marrin në bord FDP-në e verdhë.

FDP, pas disa vitesh të vështira, parashikohet të sigurojë rreth 12% të votave.

Por, nëse SPD-ja dështon në përpjekjet e saj, CDU/CSU dhe Laschet, që parashikohet të sigurojnë 20% të votave, mund ta kenë mundësinë për formimin e koalicionit qeverisës.

FDP-ja është një aleate natyrore e CDU/CSU-së dhe ajo mund t’i joshë Të Gjelbrit për të krijuar një “koalicion Xhamajka” – të quajtur sipas flamurit të vendit të Karaibeve.

CDU/CSU dhe SPD hezitojnë të hyjnë në një koalicion tjetër të madh me njëri-tjetrin, por ata mund të formojnë qeverinë “Gjermania” (pas ngjyrave të flamurit gjerman), me FDP-në në bord.

Gjermania nuk ka pasur kurrë një qeveri të pakicës në epokën e pasluftës, por kjo tani mund të ndryshojë, me dy parti që bashkohen dhe marrin mbështetjen e heshtur të një të tretës. Pra, opsionet janë me të vërtetë të shumta.

Si do të jetë ndryshe “Gjermania e re” që del nga këto zgjedhje?

Kjo është pothuajse e pamundur të parashikohet tani, pasi me të vërtetë nuk dihet se çfarë lloj qeverie do të dalë.

Vlen të përmendet se të gjitha partitë kanë fraksione që tërhiqen në drejtime të ndryshme.

Merrni shembull marrëdhëniet me Rusinë dhe Kinën.

CDU/CSU, FDP dhe SPD – të gjitha kanë elemente të ashpra ndaj tyre, por ato kanë edhe krahë që bëjnë biznese me to dhe preferojnë dëmtim minimal të tregtisë dhe marrëdhënieve të mira me Moskën dhe Pekinin.

Të Gjelbrit mund të dalin si më të ashprit nga të gjithë, duke vënë një theks të veçantë në të drejtat e njeriut. Por, partia i ka rrënjët e saj “paqësore” dhe nuk është e interesuar të shpenzojë më shumë për mbrojtjen.

Dhe, është e qartë se një qeveri që do të përfshinte partinë Die Linke, do të trembte shumë aleatë perëndimorë në çështjet e politikës së jashtme.

Megjithatë, ka disa gjëra që ka të ngjarë të ndodhin. Duket se ka gjasa që Gjermania të marrë një kthesë të lehtë në të majtë. Kjo mund të rezultojë që vendi të bëhet pak më pak kursimtar dhe pak më federalist në nivelin evropian – diçka që sidomos Franca do ta mirëpriste.

Gjithashtu, nuk do të ishte e paimagjinueshme që Berlini të bëhet më i ashpër ndaj shkelësve të perceptuar të sundimit të ligjit, si Polonia dhe Hungaria, kur Merkel dhe ndoshta e gjithë CDU/CSU të jenë jashtë qeverisë.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 6 gusht 1993-1998?

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Foto Lufta në Bosnje dhe Hercegovinë përcillej me interes të madh në Kosovë (Sarajeva)

6 gusht 1993

Shqiptarët në Mal të Zi duhet t’i gëzojnë të drejtat që i gëzojnë edhe malazezët

Kryetari i Lidhjes Demokratike në Mal të Zi, Mehmet Bardhi, me kërkesën e tij, u takua në Ulqin me prof. dr.Slobodan Vujaçiq, ish-anëtar i Kryesisë së Malit të Zi dhe tash anëtar i Këshillit Republikan për Mbrojtjen e të Drejtave të pjestarëve të grupeve etnike e nacionale, të cilin e formoi Kuvendi i Malit të Zi në mbledhjen e fundit.

Vujaçiqi u interesua për qëndrimin e Lidhjes Demokratike për këtë Këshill, duke thënë se kjo është një iniciativë e mirë dhe njëherësh tregon vullnetin e pushtetit republikan për mbrojtjen e të drejtave të grupeve etnike e nacionale.

Kryetari i LD në MZ, Mehmet Bardhi, theksoi se formimi i këtij Këshilli pa konsultimin e LD në MZ, të vetmes parti legjitime të shqiptarëve në Mal të Zi dhe pa përfaqësuesit e vërtetë legjitim të shqiptarëve në Mal të Zi, është për të satën herë deri tash, veprim për të mashtruar shqiptarët në Mal të Zi dhe opinionin e gjerë.

Që në qershor të vitit 1992, kur u zhvilluan bisedimet me përfaqësuesit e partive parlamentare dhe me Qeverinë së Malit të Zi, me ç’rast partitë opozitare parlamentare në Malin e Zi, në mesin e tyre edhe Lidhja Demokratike, kërkuan nga Qeveria dhe partia në pushtet që të formohet qeveria e bashkimit qytetar. Qeveria e Malit të Zi, në fakt, partia në pushtet, si përgjigje dhe për të qetësuar opozitën, para së gjithash shqiptarët dhe myslimanët dhe për të kënaqur opinionin ndërkombëtar, propozoi që të formohet Këshilli Republikan i Malit të Zi për paqë e qetësi qytetare dhe barazi nacionale, si trup këshillues. Që atëherë Lidhja Demokratike në Mal të Zi, theksoi se një trup i tillë nuk është i pranueshëm, ngase nuk ka kurrfarë ingjerencash për vendosje.

Lidhja Demokratike në Mal të Zi, përpiqet për pjesëmarrje proporcionale në pushtet në të gjitha nivelet dhe për definimin e statusit të shqiptarëve në Mal të Zi, të cilin e definuan me Memorandumin për Statusin special në Mal të Zi (me Kushtetutë apo me Ligj kushtetues), shtoi Mehmet Bardhi.

Pushteti i Malit të Zi, në vend që të vendos dialogun demokratik dhe të fillojë të zgjidhë çështjet e hapura, ai me veprimet e veta ndaj shqiptarëve në Mal të Zi po sillet në mënyrë injoruese, mospërfillëse, sikur të mos ekzistonin. Shqiptarët në Mal të Zi jetojnë në trojet e veta, përkujtoi Mehmet Bardhi dhe shtoi se Lidhja Demokratike në Mal të Zi edhe njëherë thekson se shqiptarët në Mal të Zi duhet t’i gëzojnë të gjitha të drejtat, krejtësisht si malazezët dhe të tjerët në të gjithë lëmejtë e jetës. Mu për këtë LD në MZ, është e gatshme për dialog demokratik e konstruktiv për zgjidhjen e problemeve, të cilat sot janë më të mëdha dhe më të theksuara se kurrënjëherë më parë.

Kryetari i LD të MZ përmendi dhe një numër çështjesh tjera të hapura, që nuk janë të zgjidhura si çështja e shkollimit, kërkesën e prindërve nga Plava që të hapet klasa e parë fillore në gjuhën shqipe që është kërkuar qe dy vjet me radhë, por të cilën Ministria e arsimit nuk e ka lejuar; për shkollimin e lartë të nxënësve shqiptarë, për qeverisjen lokale, shërbimin e inspekcionit, heqjen e vizave dalëse për Shqipëri, hapjen e pikës kufitare etj.

 

6 gusht 1994

NATO bombardoi pozicionet serbe në rrethinë të Sarajevës

Mbrëmë në orën 18,35, avionët e NATO-s me kërkesën e UNPROFOR-it, bombarduan pozicionet e izioluara tokësore të serbëve të Bosnjës të vendosura në malin Igman, që shtrihet në zonën e ndaluar prej 20 km, në rrethinë të Sarajevës, njoftojnë burimet zyrtare diplomatike dhe ushtarake nga selia e Aleancës së Atlantikut Verior në Bruksel.

Ky akcion i NATO-s, është një lloj ndëshkimi ndaj forcave të serbëve të Bosnjës, që kohëve të fundit i përsëritën sulmet ndaj ushtarëve të UNPROFOR-it e veçanërisht kur dje në mëngjes (të premten) në afërsi të Ilixhës i detyruan helmetkaltërit ukrainas t’u dorëzojnë një tank T-55, dy qerre të blinduara M-0, një bateri topash kundërajror dhe dy tri orë më vonë e sulmuan helikopterin “Puma” të kontigjentit francez, që kërkonte materialin e “vjedhur”.

Në bombardimet e NATO-s ndaj pozicioneve serbe morën pjesë avionët amerikanë “A10”, mirazhët francez, jaguarët britanikë dhe gjuajtësit holandez. Me këtë rast, komandanti i UNPROFOR-it, gjenerali Lapresle deklaroi “misioni është kkkkryer me sukses, janë qëlluar objektivët në tokë”. Në lidhje me bombardimet dhe “objektivët e qëlluar”, burimet e NATOs theksojnë se “janë shkatërruar disa nga armët e rënda të vjedhura nga forcat serbe”.

Ky aksion ndëshkues i NATO-s, edhe pse i limituar (kufizuar), është një formë presioni drejtuar serbëve të Bosnjës e posaçërisht liderit të tyre Karaxhiq, pas refuzimit të Planit Paqësor të Grupit të kontaktit (SHBA, Anglia, Franca, Gjermania dhe Rusia).

Sot, të gjitha radio e tv programet dhe gazetat në Evropën Perëndimore po i kushtojnë rëndësi të veçantë bombardimeve të NATO-s ndaj pozicioneve të serbëve të Bosnjës.

 

6 gusht 1997

U shpallën fituesit e Çmimit Letrar Kombëtar

Dje në Tiranë u zhvillua ceremonia e ndarjes së çmimeve të Konkursit Letrar Kombëtar për botimet e vitit 1996.

Kryetari i jurisë së këtij konkursi ishte dr. Aurel Plasari. Me çmimin për prozën e gjatë më të mirë të vitit 1996 u vlerësua shkrimtari Zija Çela për romanin “Monedha e dashurisë”, për poezinë Frederik Rreshpja me përmbledhjen “Lirika të zgjedhura” dhe për tregime Faruk Myrtaj me librin “Nudo zyrtare”. Libri më i mirë i përkthyer nga letërsia e huaj u cilësua “Obelisku” i autorit gjerman Erih Maria Remark, i shqipëruar nga Robert Shvarci. Çmimet për librat e parë në poezi dhe prozë i fituan autorët debutues, Ani Spahivogli dhe Andrea Hila.

Vlera e shpërblimit të sivjetshëm të Çmimit Letrar Kombëtar është 150-200 mijë lekë të rinj.

Më pas, studiuesi Ramadan Musliu, anëtar i jurisë, foli për rrjedhat e letërsisë shqipe të viteve 90-të, duke evidencuar veçoritë dhe prirjet karakteristike të saj, të shfaqura kryesisht në fushën e koncepsioneve dhe të teknikave letrare.

Ndërsa, aktorë të teatrit recituan pjesë nga krijimtaria më e mirë e paraqitur në këtë konkurs të ilustruara me muzikë të zgjedhur, njofton “Bujku”.

 

6 gusht 1998

Klinë: Mbi 10 mijë banorë shqiptarë janë buzë katastrofës humanitare

Më 3 gusht të këtij viti, forcat e ushtrisë dhe policisë serbe, pas granatimeve të parreshtuara, hynë në fshatin Çeskovë dhe e dogjën e shkatërruan në tërësi fshatin. Nga kjo ditë, nga kodrinat e këtij fshati forcat srbe po e granatojnë parreshtur Jabllanicën e Gjakovës, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Klinë.

Njoftohet se edhe më tej nën qiellin e hapur vazhdojnë të jetojnë rreth 10 mijë banorë shqiptarë të fshatrave të granatuara të komunës së Klinës.

Gjendja shëndetësore dhe humanitare e këtyre banorëve shqiptarë që tashmë kanë mbetur pa kulm mbi kokë është buzë katastrofës, pasi ata kanë mbetur pa ushqime, ilaçe e gjësende të tjera më elementare për jetë.

 

Vushtrri: Gjatë sulmit serb në Pantinë u vra Jeton Tërstena (24)

Forca të ushtrisë serbe granatuan sot fshatin Pantinë të Vushtrrisë.

NMDLNJ i Vushtrrisë njofton se si pasojë e granatimeve u vra Jeton Tërstena (24) dhe u plagosën dy shqiptarë të tjerë, jeta e të cilëve nuk është në rrezik.

Nga granatimet gjithashtu u dëmtua shtëpia e Ramadan Mehmetit.

Pas sulmit forcat serbe u tërhoqën në drejtim të fshatit Frashër. Varrimi i Jeton Tërstenës bëhet sot në orën 18 në fshatin Oshlan.

 

Zhur: U varrosën dy të varë nga forcat serbe

Më 3 gusht të këtij viti, në brezin kufitar Kosovë-Shqipëri, në afërsi të fshati Buqe të Dragashit u gjet trupi i pajetë i Nexhat Qazim Fanajt (31) nga Grazhdaniku, ndërsa më 5 gusht u gjet trupi i pajetë i Behamir Rrustem Memajt (28) nga Zhuri, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Zhur.

Njoftohet se kufomat e dy të rinjëve shqiptarë janë varrosur në vendlindjet e tyre.

Bëhet e ditur se dy të rinjët shqiptarë janë vrarë më 28 korrik të këtij viti nga forcat e ushtrisë dhe të policisë serbe, derisa po bombardonin mbi kodrat e fshatrave Buqe e Brazne të Dragashit.

 

Prizren: Teki Ramshaj vdiq nga torturat në polici

KI i Degës së LDK-së në Prizren, duke cituar disa dëshmitarë, njofton se nga torturat e rënda fizike në policinë e Prizrenit, pardje ka vdekur Teki Ramshaj (26), i cili është varrosur në qytetin e Rahovecit.

Gjendja në Prizren e rrethinë vazhdon të jetë e rëndë. Mbi qytet fluturojnë shpesh helikopterë ushtarakë, ndërsa sot në magjistralin Prizren-Kukës sot forcat serbe kanë vendosur katër postblloqe të reja.

 

Në spitalin e Tiranës vdiq Brahim Krasniqi nga fshati Maxhunaj i Vushtrrisë

Brahim Krasniqi nga fshati Maxhunaj i Vushtrrisë vdiq në spitalin ushtarak të Tiranës, pasi ditë më parë ishte plagosur në kufirin Kosovë-Shqipëri, njofton KI i Degës së LDK-së në Vushtrri.

Varrimi i tij u bë në Tiranë.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Folklor, energji epike dhe balet modern në natën e dytë të “Etno Fest-it”

Published

on

By

Nata e dytë e edicionit të 16-të të “Etno Fest-it” nisi me Ansamblin “Devolli” nga Korça, i cili solli për publikun valle tradicionale devolliane, veshje autoktone dhe harmoninë e lojës instrumentale ku dominonte klarineta.

Programi vazhdoi me aktorin Armend Baloku dhe shfaqjen e tij mbështetur në veprën monumentale të Gjergj Fishtës, “Lahuta e Malësisë”. Permes një interpretimi me ekspresivitet e temporitëm dinamik, ai përcolli fuqishëm historinë dhe mesazhin aktual të Fishtës “Lidhnju bashkë si kokrrat në shegë”, duke i shtuar mbrëmjes dozën e adrenalinës kombëtare.

Më pas, kompania Dance Theatre nga Gjergj Prevazi prezantoi shfaqjen e baletit “Void” (Bosh). Lëvizjet e precizuara të balerinave Katerina Goga dhe Chiara Xoxi përcollën përmes gjuhës së trupit përpjekjen për të mposhtur apatinë e zbrazëtinë përmes artit. Mbrëmja u përmbyll te “Qilimi fluturues i gjyshes” me performancën e grupit “NA” dhe DJ Cabo, duke gërshetuar muziken tradicionale me atë moderne. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Bie për disa centë çmimi i naftës sot në Kosovë

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës, të cilat do të vlejnë gjatë ditës së sotme, 6 gusht.
Sipas vendimit të MINT-it, çmimet tavan të caktuara për tregun janë: Nafta: 1.72 euro për litër, Benzina: 1.45 euro për litër, Gazi 0.60 euro për litër
Ministria bën të ditur se këto çmime hyjnë në fuqi nga ora 10:00 dhe janë të detyrueshme për zbatim nga të gjithë operatorët e naftës në vend.

Continue Reading

Lajmet

Të shtëna me armë në një aheng në Pejë, arrestohet një person

Published

on

By

Një person është arrestuar nga Policia e Kosovës pasi dyshohet se ka përdorur armë zjarri gjatë një ahengu në Pejë. Ngjarja ka ndodhur mesnatën e së mërkurës, ku pas marrjes së njoftimit rreth orës 23:45, zyrtarët policorë kanë dalë menjëherë në vendngjarje.
Gjatë ndërhyrjes, policia ka sekuestruar nga i dyshuari një armë të llojit Zoraki të kalibrit 9mm, një karikator dhe pesë fishekë. I dyshuari është shoqëruar në stacionin policor dhe pas intervistimit nga hetuesit, me vendim të prokurorit të shtetit, është liruar në procedurë të rregullt.
Drejtoria Rajonale e Policisë në Pejë u ka bërë thirrje qytetarëve që të përmbahen nga përdorimi i armëve gjatë festimeve, duke paralajmëruar se do të ndërmerren masa ligjore ndaj çdo personi që përdor armë në mënyrë të kundërligjshme. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara