Live

United Hospital ngre standardin e kujdesit pulmonologjik, Dr. Musa Hoxha ofron diagnostikim dhe trajtim të avancuar për sëmundjet e mushkërive

Published

on

Sëmundjet e sistemit respirator vazhdojnë të jenë ndër sfidat më të mëdha shëndetësore, ndërsa diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi profesional mbeten faktorët kyç për ruajtjen e shëndetit të mushkërive dhe përmirësimin e cilësisë së jetës së pacientëve. Duke ndjekur standardet më të avancuara të mjekësisë moderne, United Hospital ka konsoliduar Departamentin e Pulmologjisë si një qendër të specializuar ku pacientët marrin shërbime gjithëpërfshirëse diagnostikuese dhe terapeutike, të mbështetura nga teknologjia bashkëkohore dhe ekspertiza profesionale.

Shëndeti i mushkërive kërkon diagnostikim të hershëm, trajtim profesional dhe përcjellje të vazhdueshme – standarde që ofrohen në Departamentin e Pulmologjisë në United Hospital, ku pacientët përfitojnë shërbime moderne dhe kujdes të specializuar sipas praktikave bashkëkohore mjekësore.

Në krye të këtij departamenti është Dr. Musa Hoxha, specialist i Pulmologjisë, i cili ofron një qasje të integruar për diagnostikimin, trajtimin dhe monitorimin afatgjatë të sëmundjeve të mushkërive dhe rrugëve të frymëmarrjes. Sipas tij, kujdesi ndaj shëndetit respirator nuk duhet të fillojë vetëm kur shfaqen komplikimet, por që në shenjat e para të sëmundjes, pasi ndërhyrja në kohë rrit ndjeshëm mundësitë për trajtim të suksesshëm.

Departamenti i Pulmologjisë në United Hospital ofron një gamë të gjerë shërbimesh specialistike, duke filluar nga konsultat dhe vizitat ambulatorike, ekzaminimet funksionale të mushkërive përmes spirometrisë, ultrazërin e toraksit dhe radiografinë torakale, të cilat mundësojnë diagnostikim të shpejtë dhe të saktë të patologjive respiratore.

Një ndër segmentet më të avancuara të këtij departamenti është Kabineti i Bronkoskopisë, ku realizohen procedura diagnostike dhe terapeutike me teknologji moderne për ekzaminimin e rrugëve të frymëmarrjes, duke mundësuar identifikimin e hershëm dhe trajtimin efektiv të sëmundjeve komplekse pulmonare.

Për pacientët që kërkojnë trajtim më intensiv, United Hospital ofron hospitalizim të specializuar me monitorim të vazhdueshëm, terapi me oksigjen, menaxhim të insuficiencës respiratore dhe kujdes multidisiplinar për rastet më të rënda klinike. Këto shërbime mbështeten edhe nga një laborator modern, i cili siguron analiza të plota diagnostikuese për të garantuar diagnozë sa më precize dhe vendimmarrje të shpejtë terapeutike.

Në këtë departament trajtohen me sukses një gamë e gjerë patologjish respiratore, përfshirë sëmundjen kronike obstruktive të mushkërive (COPD), astmën bronkiale, fibrozat mushkërore, pneumoninë, bronkopneumoninë, tuberkulozën, si dhe sëmundje më komplekse si tumorët e mushkërive, tromboembolia pulmonare, efuzionet pleurale (uji në mushkëri), insuficienca respiratore dhe zemra mushkërore kronike.

Specialistët e United Hospital apelojnë që qytetarët të mos neglizhojnë simptomat si kolla e vazhdueshme, vështirësia në frymëmarrje, dhimbjet në kraharor apo lodhja e shpejtë, pasi këto mund të jenë shenja të sëmundjeve serioze që kërkojnë vlerësim specialistik. Diagnostikimi në kohë mbetet arma më e fortë për parandalimin e komplikimeve dhe për një trajtim sa më efikas.

Me staf të specializuar, teknologji moderne diagnostikuese dhe trajtime sipas protokolleve bashkëkohore ndërkombëtare, United Hospital vazhdon të jetë një nga institucionet lider në Kosovë në ofrimin e kujdesit pulmonologjik, duke u garantuar pacientëve siguri, profesionalizëm dhe trajtim të standardeve më të larta.

Për caktimin e një konsultë specialistike me Dr. Musa Hoxha, qytetarët mund të kontaktojnë në numrat 038 60 70 70 dhe 046 60 70 70, ose të vizitojnë United Hospital, në aksin M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, ku kujdesi për shëndetin e mushkërive fillon me diagnostikim të saktë dhe trajtim profesional. /rajonipress/

Continue Reading

Aktualitet

BE-ja kërkon kufij më të fortë pas kalimeve të emigrantëve në Ceuta

Published

on

By

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka bërë thirrje për “veprim të bashkuar” mbi sigurinë e kufijve pas fluksit kaotik të dhjetëra mijëra emigrantëve nga Maroku drejt enklavës spanjolle të Ceuta-s javën e kaluar.

Spanja vlerëson se rreth 69,500 emigrantë tashmë janë kthyer në Marok, duke tejkaluar vlerësimet fillestare prej 50,000 personash. Numri zyrtar i të vdekurve në anën spanjolle të kufirit është 72, ndërsa në anën marokene numërohen 11 të vdekur.

Të martën, ministrat e punëve të brendshme të BE-së do të zhvillojnë bisedime urgjente përmes një videokonference për të diskutuar këtë çështje.

Skenat në Ceuta kanë tensionuar marrëdhëniet mes disave prej 27 vendeve anëtare të BE-së.

Në një letër drejtuar Kryeministrit spanjoll Pedro Sánchez, von der Leyen vlerësoi “menaxhimin e tij të shpejtë” të krizës.

Por ajo shtoi: “Nga ky incident është e qartë se duhet të bëjmë më shumë për të forcuar më tej kufijtë tanë në pikat kritike.”

Si përgjigje ndaj kalimeve në Ceuta, Italia pezulloi përkohësisht marrëveshjen Schengen me Spanjën.

Marrëveshja Schengen eliminon kontrollet kufitare dhe tashmë përfshin më shumë se 450 milionë njerëz dhe 29 vende në Evropë.

Finlanda dhe Danimarka mbështetën lëvizjen e Italisë, ndërsa Kryeministri çek Andrej Babiš kërkoi një pezullim të përkohshëm të anëtarësimit të Spanjës në Schengen.

Si reagim, Sánchez tha se kishte “shqetësime të serioze” për disa qeveri evropiane dhe vuri në dukje se Ceuta nuk ishte pjesë e zonës Schengen.

Përderisa shumica kishin treguar “mbështetje dhe solidaritet”, ai tha se qeveri të tjera evropiane kishin zgjedhur të sulmonin Spanjën, “të shtyera nga paragjykimet, lajmet e rreme, injoranca ose interesi politik”.

Në letrën e saj drejtuar kryeministrit spanjoll, von der Leyen paralajmëroi se “mbrojtja e të gjithë kufijve tanë të jashtëm është një përgjegjësi e përbashkët evropiane”, ndërsa bëri thirrje për “monitorim vigjilent dhe përdorim të pengesave fizike ku të jetë e nevojshme”.

Videokonferenca e së martës do të jetë një mundësi për të nxjerrë “mësime” nga episodi i Ceuta-s, tha von der Leyen, duke paralajmëruar se sfidat e imigracionit ilegal kërkojnë “një përgjigje të përbashkët evropiane, veprim të bashkuar dhe solidaritet”.

Ajo i kërkoi BE-së të “dyfishojë përpjekjet” në pesë fusha: parandalimin e migracionit joformal që në fillim përmes bashkëpunimit me shtetet partnere; forcimin e kufijve të jashtëm; zbatimin e sistemeve të paralajmërimit të hershëm; shkatërrimin e rrjeteve të kontrabandës dhe përforcimin e kthimeve.

Sánchez ka akuzuar trafikantët e emigrantëve se po shfrytëzojnë një vendim të marrë së fundmi nga Gjykata Supreme e vendit, i cili kufizoi të drejtën e qeverisë për të dëbuar menjëherë njerëzit që kishin mbërritur përmes detit. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Moska fajëson Ukrainën për shpërthimin vdekjeprurës në një restorant:

Published

on

By

Rusia ka akuzuar Ukrainën për organizimin e një shpërthimi në një restorant luksoz në qendër të Moskës, nga i cili mbetën të vdekur pesë persona dhe u plagosën 19 të tjerë. Ngjarja ka nxitur dyshime të forta se shënjestra e sulmit ishte komandanti i lartë ushtarak rus, kolonel-gjenerali Aleksandr Chayko.

Ngjarja ndodhi të shtunën në mbrëmje pranë hyrjes së restorantit italian “Balzi Rossi”, i vendosur në një nga rrokaqiejt historikë të epokës së Stalinit në Sheshin Kudrinskaya. Sipas prokurorëve rusë, një grua e paidentifikuar që mbante një mjet shpërthyes të improvizuar u përpoq të hynte brenda, por u ndalua nga roja e sigurisë, çka çoi në shpërthimin e lëndës plasëse pak çaste më vonë në hyrje të objektit.

Përmes një deklarate zyrtare, Ministria e Jashtme e Rusisë e cilësoi ngjarjen si akt terrorist të udhëhequr nga Kievi, duke u shprehur se “tentakulat e përgjakshme të bandës terroriste të Zelenskyt kanë arritur deri te restoranti italian ‘Balzi Rossi’ në Moskë”.

Ndonëse autoritetet ruse nuk kanë publikuar emrat e viktimave apo shënjestrën e sulmit, blogerë ushtarakë pro-Kremlinit dhe media të pavarura raportojnë se mbledhja private organizohej për ditëlindjen e 55-të të gjeneralit Aleksandr Chayko. Pamjet e publikuara në rrjete sociale nga eventi tregonin sfondin me mbishkrimin “Aleksandr 55”.

Chayko, i cili ka udhëhequr më parë mësymjen ruse ndaj Kievit në vitin 2022 përpara se të merrte drejtimin e forcave ajrore-hapësinore, ka shpëtuar pa lëndime. Mirëpo, sipas kanalit informativ “VChK-OGPU”, nga shpërthimi në tarracën e restorantit ka mbetur i vrarë dhëndri i tij, Daniil Peredriy, ndërsa e bija, Maria, ka pësuar lëndime të rënda. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Trump njofton se bisedimet me Iranin do të fillojnë të hënën pas anulimit të sulmeve

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka thënë se bisedimet e reja me Iranin do të fillojnë të hënën, pasi anuloi ato që ai i quajti goditje “masive” ndaj këtij shteti.

“Ata e dinin shkallën e sulmit sepse e panë atë duke u përgatitur,” u tha ai gazetarëve në bordin e Air Force One të dielën. “Ne po flasim me ta në formën e një negocimi. Ai fillon nesër pas dite.”

Në një postim më të hershëm në Truth Social, Trump tha se i është kërkuar nga Irani dhe aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme të “pezullojë” çfarëdo sulmi, meqenëse “parametrat” e një marrëveshjeje janë dakorduar.

Irani ende nuk u është përgjigjur deklaratave të Trump. Presidenti amerikan ka zotuar vazhdimisht se një fund i negociuar i luftës është afër, vetëm që sulmet hakmarrëse të rinisnin përsëri.

Në deklaratat e tij në Air Force One, Trump refuzoi të caktojë një afat kohor për arritjen e një marrëveshjeje me Teheranin, duke shtuar: “Do të shohim si do të shkojë. Jemi të gatshëm të veprojmë në çdo kohë që dëshirojmë… Nuk po kërkoj të vras njerëz.”

Trump shtoi se Princi i Kurorës i Arabisë Saudite, Mohammed Bin Salman — si dhe partnerët e SHBA-së si Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katari — i kishin bërë thirrje të mos kryente sulme gjatë fundjavës.

“Ishim të gjithë të gatshëm për të vepruar,” tha Trump. “Arsyeja pse kërkuan është se mendojnë se ka një marrëveshje,” tha ai. “Ka një marrëveshje për Hormuzin, dhe do të ketë një marrëveshje për çështjen bërthamore.”

Çmimet globale të naftës ranë të hënën në mëngjes në tregtimin në Azi pas njoftimit të Trump. Nafta e papërpunuar Brent ra me 4.5% në 83.98 dollarë (62.26 funte), ndërsa nafta që tregtohet në SHBA ra me 4.6% në 80.74 dollarë (59.85 funte).

Çmimet e energjisë kanë pasur luhatje që kur konflikti nisi më 28 shkurt, ndërsa tregtarët reaguan ndaj pengesave në transportin detar përmes Ngushticës së Hormuzit.

Përafërsisht 20% e naftës së papërpunuar dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë zakonisht kalon përmes kësaj ngushtice.

Agjencia e lajmeve gjysmë-zyrtare e Iranit, Mehr, mohoi se Teherani i ka kërkuar SHBA-së të pezullojë veprimet e mëtejshme ushtarake, duke i quajtur pretendimet e Trump “asgjë më shumë se një gënjeshtër e re”.

Të dielën, Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi tha se negociatat me Omanin për një marrëveshje lidhur me Ngushticën e Hormuzit janë “në rrugë të mbarë për t’u finalizuar”, sipas medieve iraniane.

Presidenti amerikan nuk ka bërë ende të ditur vendin ku do të mbahen bisedimet të hënën, e as pjesëmarrësit e mundshëm.

Gjatë fjalës së tij në Air Force One, Trump tha se sulmet e planifikuara do të kishin qenë “sulmi më i madh që nga Lufta e Dytë Botërore” dhe mund të kishin nxjerrë nga shinat propozimet për një fund të negociuar të luftës me muaj të tërë.

Trump refuzoi të përgjigjej nëse kishte planifikuar të godiste infrastrukturën energjetike të Iranit, diçka që ekspertët e së drejtës ndërkombëtare kanë thënë se mund të përbënte krim luftë.

Ushtruesi i detyrës së Ministrit të Mbrojtjes në Iran, Majid Ibn al-Reza, më herët tha se Teherani e sheh çdo kërcënim nga kundërshtarët e tij si “real dhe të besueshëm”, madje edhe nëse ai bën pjesë në luftën psikologjike. /BBC/

 

Continue Reading

Live

Grajewski: Konfliktet në Ukrainë dhe në Gjirin Persik po ndërthuren gjithnjë e më shumë

Published

on

By

Partneriteti i Rusisë me Iranin është bërë një nga partneritetet strategjike më me ndikim në peizazhin e sotëm gjeopolitik.

Megjithëse Moska dhe Teherani nuk kanë krijuar një aleancë ushtarake formale, bashkëpunimi i tyre në fushat e dronëve, inteligjencës, shmangies së sanksioneve dhe sigurisë së brendshme është thelluar që nga nisja e pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, Nicole Grajewski, eksperte për marrëdhëniet Rusi-Iran në Universitetin Sciences Po në Paris dhe në Institutin Carnegie, shpjegon se si konfliktet në Ukrainë dhe në Gjirin Persik po ndërthuren gjithnjë e më shumë, si dhe deri në ç’masë Rusia është e gatshme të shkojë për ta mbështetur Iranin.

Radio Evropa e Lirë: Si po ndikon partneriteti gjithnjë e më i ngushtë mes Rusisë dhe Iranit në luftën në Ukrainë dhe në konfliktin e ri në Lindjen e Mesme?

Nicole Grajewski: Ajo që është mjaft e qartë nga lufta aktuale [në Lindjen e Mesme] dhe lufta në Ukrainë, është se sa e ndërthurur është bërë marrëdhënia mes Rusisë dhe Iranit dhe sa shumë është transformuar ajo.

Për shembull, Irani e furnizoi Rusinë me dronët Shahed, të cilët u përdorën gjerësisht në Ukrainë. Në këmbim, Rusia i ofroi Iranit mbështetje të rëndësishme në fushën e imazheve satelitore, e ndoshta edhe ndihmë për identifikimin e objektivave, si dhe trajnim, mbështetje operacionale dhe shkëmbim të të dhënave.

Pra, është krijuar një lloj sinergjie që lindi nga lufta në Ukrainë dhe që tani po reflektohet edhe në konfliktin aktual. Për më tepër, shumë nga kërcënimet me të cilat përballen ukrainasit çdo ditë, janë të njëjtat me të cilat po përballen aktualisht edhe aleatët e Shteteve të Bashkuara në Gjirin Persik.

Gjatë luftës, Ukraina iu drejtua partnerëve të Gjirit për bashkëpunim në mbrojtjen kundër mjeteve ajrore pa pilot dhe dronëve.

Ka shumë lidhje mes këtyre dy luftërave dhe mendoj se është gabim të analizohen veçmas, sepse ato janë të lidhura ngushtë, jo vetëm për shkak të dy aktorëve kryesorë të përfshirë, por edhe përmes teknologjive të njëjta dhe shkëmbimit të burimeve.

Radio Evropa e Lirë: Teknologjia iraniane e dronëve dhe raketave ka qenë thelbësore për fushatën ushtarake të Rusisë në Ukrainë. Por, tani kur Irani po përballet me kërcënime në rritje në Gjirin Persik, a po ia kthen Moska këtë mbështetje, apo po i ruan burimet e veta ushtarake për luftën në Ukrainë?

Nicole Grajewski: Nuk është e qartë se çfarë teknologjie ruse është transferuar dhe cilët komponentë kanë përfunduar në dronët iranianë.

Është e qartë se strategjia, taktikat dhe madje edhe mënyrat e operimit të Iranit janë përmirësuar dhe se ato kanë ngjashmëri me mënyrat se si Rusia i ka përdorur këto sisteme në Ukrainë.

Megjithatë, nuk shohim që Rusia t’i ketë transferuar Iranit ndonjë sistem të madh armësh. Rasti i fundit i raportuar ishte ai i gazetës Financial Times për një marrëveshje mbi sistemet portative ruse të mbrojtjes ajrore Verba MANPADS – (një marrëveshje e raportuar në dhjetor të vitit 2025, sipas së cilës Irani do të blinte raketa ruse tokë-ajër).

Që nga fillimi i luftës, nuk ka pasur ndonjë transferim të drejtpërdrejtë të një sistemi të plotë armësh.

Por, duke qenë se Irani ka – ose të paktën ka pasur para luftës – një industri të zhvilluar të mbrojtjes dhe një kompleks të fuqishëm ushtarako-industrial, Rusia mund ta furnizojë me komponentë dhe nënkomponentë që i mundësojnë Iranit t’i përmirësojë gradualisht dronët e tij.

Mësa dimë deri tani, ka disa tregues se kjo po ndodh, megjithëse ende nuk ka prova përfundimtare që identifikojnë saktësisht se cilët komponentë janë transferuar.

Radio Evropa e Lirë: Irani, prej kohësh, është mbështetur te Rusia për sisteme të avancuara të mbrojtjes ajrore dhe luftës elektronike. Duke pasur parasysh kërkesat e luftës në Ukrainë, a ka ende Rusia kapacitet ose vullnet politik për ta forcuar mbrojtjen e Iranit?

Nicole Grajewski: Varet se për çfarë po flasim, sepse Rusia është më e aftë në prodhimin e disa sistemeve sesa të tjerave.

Për shembull, një pjesë e madhe e kapaciteteve mbrojtëse të Iranit në fushën e luftës elektronike, vjen nga Rusia. Ndërkohë, nuk dihet nëse Moska i ka transferuar edhe kapacitete sulmuese të luftës elektronike, të cilat, thjesht, nuk janë bërë publike.

Po ashtu, nuk është e qartë nëse Rusia e ka ndihmuar Iranin që t’i rindërtojë sistemet e radarëve që janë shkatërruar. Edhe kjo është një fushë ku ajo mund të ofrojë mbështetje.

Çështja më e rëndësishme – dhe këtu lidhemi sërish me luftën në Ukrainë – janë sistemet e mbrojtjes ajrore. Rusia gjendet në një pozitë të vështirë për t’ia ofruar Iranit, sepse i duhen edhe për nevojat e veta në Ukrainë. Nga ana tjetër, edhe Iranit i mungojnë burimet financiare për t’i blerë ato.

Megjithatë, Rusia mund ta ndihmojë Iranin në mënyra të tjera, duke ia përmirësuar gradualisht kapacitetet ushtarake. Kjo mund të përfshijë armë të lehta ose komponentë për dronë.

Prandaj, nuk është e saktë të thuhet se Rusia është aq e angazhuar në luftën në Ukrainë sa nuk mund t’i ofrojë Iranit asnjë lloj mbështetjeje. Përkundrazi, ajo ende është në gjendje ta ndihmojë Teheranin në fushat ku ka më shumë nevojë.

Radio Evropa e Lirë: Ju keni argumentuar se, pas zhvillimeve në Siri dhe në Venezuelë, Rusia rrezikon të krijojë përshtypjen se është një aleate që qëndron pranë partnerëve vetëm kur i leverdis. Nëse Irani do të përballej me një krizë ushtarake që do ta rrezikonte vetë ekzistencën e regjimit, a do të ndërhynte Moska, apo do ta linte Teheranin të përballej i vetëm?

Nicole Grajewski: Kjo është një pyetje shumë interesante. Deri tani nuk e kemi parë një situatë të tillë në konfliktin aktual, edhe pse në disa momente dukej se Republika Islamike e Iranit po përballej me një kërcënim ekzistencial.

Irani është shumë ndryshe nga Siria për Rusinë. Ai është kryesisht i pavarur, ka kapacitetet e veta dhe është në gjendje ta sfidojë drejtpërdrejt fuqinë amerikane në mënyra që Siria apo Venezuela nuk mundeshin.

Gjithashtu, Irani ka një organizim ushtarak shumë më të zhvilluar dhe të institucionalizuar, të shtrirë në të gjithë vendin.

Prandaj, deri më tani, nuk kemi parë që Rusia të ketë qenë e domosdoshme në këtë kuptim.

Megjithatë, nëse situata do të arrinte në prag të një lufte civile ose të një kaosi të përhapur, me shembjen e regjimit dhe krijimin e një vakumi të ngjashëm me atë që pamë në Siri, atëherë besoj se Rusia do të përfshihej.

Kjo mund të nënkuptojë dërgimin e forcave speciale ose, ndoshta, të kontraktorëve privatë ushtarakë.

Nuk besoj se do të shihnim një dislokim të madh të ushtrisë ruse apo një fushatë ajrore si ajo në Siri. Ndërhyrja do të ishte shumë më e kufizuar dhe do të përqendrohej në ofrimin e mbështetjes operacionale për ato struktura të Qeverisë iraniane që Rusia do të zgjidhte t’i mbështeste.

Radio Evropa e Lirë: Paqëndrueshmëria në Gjirin Persik i rrit çmimet globale të naftës – gjë që i shkon për shtat ekonomisë ruse të luftës. Në të njëjtën kohë, nafta ruse e shitur me zbritje konkurron drejtpërdrejt me eksportet iraniane në tregjet aziatike. A e pengon kjo konkurrencë energjetike Rusinë dhe Iranin të bëhen aleatë të vërtetë ekonomikë?

Nicole Grajewski: Problemi është se marrëdhëniet ekonomike mes Rusisë dhe Iranit nuk kanë qenë kurrë veçanërisht të forta. Vëllimi i tregtisë mes dy vendeve është, në fakt, relativisht i vogël, megjithëse është rritur ndjeshëm që nga fillimi i luftës në Ukrainë.

Një nga arsyet është se të dyja vendet importojnë dhe eksportojnë pothuajse të njëjtat produkte. Edhe Rusia, edhe Irani janë eksportues të energjisë, prandaj ekonomitë e tyre nuk janë plotësuese në aspektin tregtar.

Konkurrenca në tregun e energjisë është bërë një pikë tensioni për Iranin që nga lufta në Ukrainë. Rusia ka hyrë në tregjet e zeza ku Irani tradicionalisht ka shitur naftën e tij. Ajo është zgjeruar edhe në tregun e të ashtuquajturave ‘rafineri çajnikësh’ në Kinë – rafineri të vogla dhe të pavarura që, prej kohësh, kanë qenë një kanal i rëndësishëm për eksportet iraniane.

Përveç kësaj, Rusia ka marrë edhe një pjesë të kapaciteteve të transportit detar që Irani përdorte më parë, duke zgjeruar flotën e saj të ashtuquajtur ‘në hije’, e cila përdoret për të shmangur sanksionet.

Kjo ka krijuar, padyshim, tensione mes dy vendeve, ndaj mendoj se dimensioni ekonomik ka qenë gjithmonë pjesa më e dobët e marrëdhënies së tyre.

Në të njëjtën kohë, përpjekjet për t’iu shmangur sanksioneve kanë krijuar forma krejtësisht të reja bashkëpunimi. Ky është një nga paradokset që karakterizon marrëdhënien mes Rusisë dhe Iranit.

Radio Evropa e Lirë: Kina blen sasi të mëdha nafte si nga Rusia, ashtu edhe nga Irani. Si ndikon përshkallëzimi i tensioneve në Gjirin Persik në marrëdhëniet e Pekinit me Moskën dhe Teheranin?

Nicole Grajewski: Marrëdhëniet e Kinës me të dyja vendet janë jetike për mbijetesën e tyre. Pekini ka siguruar komponentë të rëndësishëm dhe mbështetje financiare, të cilat e kanë ndihmuar si Rusinë, ashtu edhe Iranin t’i përballojnë konfliktet me të cilat janë përballur.

Por, Kina nuk përfiton nga paqëndrueshmëria në Ngushticën e Hormuzit në të njëjtën mënyrë si mund të përfitojë Rusia.

Pekini ka marrëdhënie të gjera tregtare me monarkitë e Gjirit dhe varet në masë të madhe nga furnizimet me energji që vijnë nga ky rajon.

Prandaj, në disa raste, Kina është treguar më e përmbajtur dhe është përpjekur të gjejë mënyra për t’i ulur tensionet.

Rusia, nga ana tjetër, nuk ka qenë në gjendje ta luajë këtë rol, pjesërisht sepse nuk gëzon më të njëjtin besim në vendet e Gjirit si para fillimit të luftës në Ukrainë.

Mendoj se në vendet e Gjirit, Rusia tashmë perceptohet si shumë më e afërt me Iranin, megjithëse ato ende duan të ruajnë marrëdhënie praktike me Moskën. Pra, situata është mjaft komplekse.

Ndërkohë, Kina krijon edhe një element konkurrence, sepse si Rusia, ashtu edhe Irani duan të ruajnë qasje sa më të favorshme në tregun kinez. Pra, në përgjithësi, Pekini ka mbajtur një qëndrim shumë më të moderuar sa i përket përshkallëzimit të tensioneve.

Radio Evropa e Lirë: Në hulumtimet tuaja të fundit keni argumentuar se Rusia e ndihmon Iranin ta ruajë stabilitetin e sistemit të tij politik gjatë periudhave të trazirave të brendshme. Sa e rëndësishme është ekspertiza ruse në kontrollin e informacionit dhe shtypjen e protestave për mbijetesën e Republikës Islamike?

Nicole Grajewski: Irani ka mësuar shumë nga Rusia, që nga koha e të ashtuquajturave ‘revolucione me ngjyra’ dhe e protestave të brendshme në Rusi, veçanërisht sa u përket metodave të kontrollit autoritar. Po ashtu, ka mësuar shumë edhe nga Kina, sidomos për mënyrën e bllokimit të internetit.

Gjatë valës së fundit të protestave, Irani shkoi shumë më larg se në të kaluarën. Ai zbatoi bllokime shumë më të përzgjedhura të internetit, ndërsa, njëkohësisht, arriti t’i mbante funksionale shërbimet kryesore brenda vendit – diçka që më parë e kishte të vështirë ta bënte.

Kjo bart disa nga karakteristikat e ndihmës ruse ose kineze. Rusia dhe Irani kanë, gjithashtu, marrëveshje bashkëpunimi mes shërbimeve të tyre të sigurisë së brendshme që datojnë rreth vitit 2014, dhe me kalimin e viteve e kanë zgjeruar këtë bashkëpunim.

Marrëveshja për Sigurinë e Informacionit, e nënshkruar në vitin 2021, përfshin dispozita për mbështetje të ndërsjellë dhe shkëmbim të të dhënave në fushën e sigurisë kibernetike. Prandaj, Rusia ka luajtur një rol shumë të rëndësishëm.

Megjithatë, nuk duhet nënvlerësuar as aparati represiv i vetë Iranit. Ai ka kapacitete të konsiderueshme për të vepruar edhe i vetëm, por është e qartë se ka përfituar nga mbështetja e shteteve të tjera autoritare me mendësi të ngjashme.

Radio Evropa e Lirë: Raportet sugjerojnë se Rusia i ka ndarë Iranit të dhëna satelitore për identifikimin e objektivave ushtarake. Deri ku është e gatshme të shkojë Moska në forcimin e kapaciteteve ushtarake të Iranit, pa rrezikuar një përballje të drejtpërdrejtë me Perëndimin?

Nicole Grajewski: Pjesa më e madhe e mbështetjes që Rusia i ka ofruar Iranit, është bërë nën një mbulesë mohimi të besueshëm. Moska i ka mohuar pretendimet për ndihmë satelitore ose i ka minimizuar ato, duke thënë me ironi se kjo nuk është ndryshe nga mbështetja që Shtetet e Bashkuara i japin Ukrainës.

Rusia nuk ka qenë e gatshme të deklarojë hapur se është e përfshirë në këtë konflikt – gjë që është e kuptueshme duke pasur parasysh marrëdhëniet e saj me shtetet e Gjirit.

Në të njëjtën kohë, retorika e Moskës ndaj monarkive të Gjirit është bërë dukshëm më kritike, veçanërisht për shkak të pranisë së bazave ushtarake amerikane në këto vende – madje më kritike sesa ishte gjatë Luftës 12-ditore.

Nuk do ta përshkruaja Rusinë si pasive. Përkundrazi, ajo po i ofron mbështetje Iranit në mënyra që i lejojnë asaj ta mohojë përfshirjen e drejtpërdrejtë.

Shkëmbimi i imazheve satelitore dhe i të dhënave nuk është i njëjtë me transferimin e armëve. Po ashtu, nuk shohim trupa ruse të dislokuara në terren.

Në vend të kësaj, Rusia po i përmirëson gradualisht kapacitetet ushtarake të Iranit, veçanërisht në fusha si inteligjenca e bazuar në satelitë, ku Teherani ka mangësi të konsiderueshme.

Megjithatë, Moska nuk po përgatitet t’i bashkohet konfliktit si pjesë e një koalicioni ushtarak.

Radio Evropa e Lirë: A po arrijnë sanksionet perëndimore dhe përpjekjet për të izoluar Rusinë dhe Iranin që t’i dobësojnë këto dy vende, apo po e forcojnë partneritetin e tyre strategjik në plan afatgjatë?

Nicole Grajewski: Një gjë është shumë e qartë: pasi vendosen, sanksionet janë shumë të vështira të hiqen, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara. Ka pasur disa përjashtime për Rusinë – për shembull, në sektorin e naftës – të lidhura me zhvillimet që përfshijnë Iranin, por, në përgjithësi, sanksionet mbeten në fuqi.

Irani ka qenë nën një regjim shumë më të gjerë sanksionesh sesa Rusia, por sot të dyja vendet gjenden në një pozitë të ngjashme në arenën ndërkombëtare.

Në një masë, po, dy vendet janë bërë më të izoluara. Por, në të njëjtën kohë, kanë gjetur mënyra të reja për të bashkëpunuar. Bashkëpunimi i tyre për t’iu shmangur sanksioneve është zgjeruar ndjeshëm dhe është bërë një element i rëndësishëm i marrëdhënies mes tyre.

Është e vështirë të thuhet nëse sanksionet i kanë afruar drejtpërdrejt Rusinë dhe Iranin, por është e padiskutueshme se ato kanë krijuar fusha të reja bashkëpunimi.

Në veçanti, Rusia ka mësuar shumë nga përvoja e gjatë e Iranit në gjetjen e mënyrave për t’i anashkaluar dhe shmangur sanksionet.

Burimi: Radio “Evropa e lirë” / Përgatiti: Valona Tela

Continue Reading

Të kërkuara