Botë

​Turqia feston 105 vjetorin e pavarësisë

Published

on

Më 20 janar të vitit 1921, Turqia shpallet shtet i pavarur mbi atë që kishte mbetur nga perandoria osmane.

Kushtetuta e vitit 1921 (Kanunu) ishte ligji themelor i Turqisë për një periudhë të shkurtër 1921-1924.

“Kanunu” ishte një dokument i thjeshtë i përbërë nga vetëm 23 artikujve të shkurtër.

Në tetor 1923, kushtetuta u shtua për të deklaruar se Turqia është republikë.

Në prill të vitit të ardhshëm kushtetuta u zëvendësua me një dokument krejtësisht të ri, Kushtetuta e 1924.

Botë

Spanja shpall tri ditë zie, teksa rritet numri i viktimave nga përplasja e trenave

Published

on

By

Nga e marta, për tri ditë rresht në Spanjë është shpallur ditë zie, në nderim të 40 personave që u vranë pasi dy trena të shpejtë u përplasën gjatë fundjavës.

Përplasja e trenave, që ndodhi të dielën mbrëma, është aksidenti më vdekjeprurës në Spanjë që nga viti 2013, kur 80 persona vdiqën pasi një tren doli nga shinat në qytetin Santiago de Kompostela.

Aksidenti i fundit ndodhi kur një tren që po operohej nga kompania Iryo, që po udhëtonte nga Malaga për në Madrid, doli nga shinat afër Adamuzit në rajonin jugor të Andaluzisë. Treni doli në anën tjetër të shinave dhe u përplas me një tren që po vinte nga drejtimi i kundërt.

“Kjo është një ditë e dhimbjes për gjithë Spanjën, për gjithë kombin”, tha kryeministri Petro Sanchez, gjatë një adresimi për gazetarë kur qëndroi në Adamuz të hënën dhe njoftoi për shpalljen e tri ditëve të zisë.

“Ne do të marrim përgjigje dhe sapo të kuptohet shkaku i tragjedisë dhe ne do të njoftojmë për të me transparencë absolute”.

Continue Reading

Botë

Forcat amerikane tërhiqen nga Iraku

Published

on

By

Qeveria e Irakut ka njoftuar se forcat amerikane kishin përfunduar një “tërheqje të plotë” nga objektet ushtarake brenda territorit federal të vendit, gjë që përjashton rajonin gjysmë-autonom të Kurdistanit ku mbeten trupat amerikane.

Ministria e Mbrojtjes e Irakut tha se kontingjenti i fundit i këshilltarëve amerikanë ishte larguar nga Baza Ajrore Al-Asad në provincën Anbar në Irakun perëndimor, e cila priti trupat amerikane për më shumë se dy dekada.

Ushtria amerikane ka qenë duke u tërhequr për disa vite pasi qeveria irakiane bëri thirrje që ta bënte këtë në vitin 2023, shkruan CNN.

Koalicioni i udhëhequr nga SHBA për të luftuar kundër grupit të Shtetit Islamik, u tërhoq gjithashtu nga selia e Komandës së Operacioneve të Përbashkëta, duke i lënë instalimet nën kontrollin e plotë të forcave irakiane të sigurisë, shtoi deklarata e ministrisë.

Por, forcat amerikane ende qëndrojnë në Bazën Ajrore Harir në provincën Erbil, e cila ndodhet në Rajonin e Kurdistanit.

Prania ushtarake amerikane në Irak ka ndryshuar shumë që nga pushtimi i vitit 2003.

Në kulmin e saj, SHBA kishte 170,000 trupa në Irak. Në vitin 2011, ish-presidenti Barack Obama tërhoqi forcat amerikane nga vendi.

Rreth 5,000 trupa u vendosën në vend në vitin 2014 me kërkesë të qeverisë irakiane, e cila kërkoi ndihmën e SHBA-së në luftën kundër ISIS-it.

Që nga dhjetori i vitit 2021, kur ushtria amerikane njoftoi përfundimin e rolit të saj luftarak në vend, SHBA ka pasur afërsisht 2,500 trupa në Irak në një kapacitet këshillimi dhe ndihme.

Komanda Qendrore e Departamentit të Mbrojtjes të SHBA-së tha CNN se “deklarata e Ministrisë së Mbrojtjes së Irakut që tregonte dorëzimin ishte faktike”, pa dhënë detaje të mëtejshme.

Ndryshe, tërheqja vjen mes tensioneve rajonale midis SHBA-së dhe Iranit, ndërsa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, shqyrton nëse do ta sulmojë Iranin mes protestave vdekjeprurëse në rrugë kundër regjimit autoritar të vendit.

Continue Reading

Botë

Tragjedi në Spanjë: 21 të vdekur nga përplasja e dy trenave

Published

on

By

Të paktën 21 persona kanë vdekur në një përplasje treni në Spanjën jugore dhe kanë lënë dhjetëra të tjerë të plagosur, ndërsa autoritetet paralajmëruan se numri i të vdekurve mund të rritet në aksidentin më të keq hekurudhor të Spanjës në më shumë se një dekadë.

Vagonët e një treni që shkonte në Madrid dolën nga shinat dhe kaluan në shinat e kundërta, duke u përplasur me një tren që vinte përballë në Adamuz, pranë qytetit të Kordobës, raporton BBC.

Katërqind pasagjerë dhe staf ishin në të dy trenat, thanë rrjetet hekurudhore. Të paktën 24 persona u plagosën rëndë në përplasje, përfshirë katër fëmijë, sipas shërbimeve të emergjencës së Andaluzisë.

Ministri spanjoll i Transportit, Oscar Puente, e përshkroi incidentin si “jashtëzakonisht të çuditshëm”, ndërsa zyrtarët nisën një hetim.

Të gjithë ekspertët hekurudhorë të konsultuar nga qeveria “janë jashtëzakonisht të hutuar nga aksidenti”, u tha Puente gazetarëve në Madrid.

Operatori i rrjetit hekurudhor Adif tha se përplasja ndodhi rreth dhjetë minuta pasi treni u nis nga Malaga në orën 18:40 sipas kohës lokale (17:40 GMT) duke u drejtuar për në Madrid, pasi doli nga shinat në një pjesë të drejtë të binarit.

Forca e përplasjes i shtyu vagonët e trenit të dytë në një argjinaturë, tha Puente. Ai shtoi se shumica e të vrarëve dhe të plagosurve ishin në vagonët e përparmë të trenit të dytë, i cili po udhëtonte nga Madridi në Huelva.

Lloji i trenit të përfshirë në përplasje ishte një Freccia 1000, i cili mund të arrijë shpejtësi maksimale prej 400 km/orë (250 mph), tha një zëdhënës i kompanisë hekurudhore italiane Ferrovie dello Stato për agjencinë e lajmeve Reuters.

Ekipet e shpëtimit thanë se rrënojat e shtrembëruara të trenave e bënë të vështirë nxjerrjen e njerëzve të bllokuar brenda vagonëve.

Shefi i zjarrfikësve të Kordobës, Francisco Carmona, i tha transmetuesit publik spanjoll RTVE: “Madje na është dashur të nxjerrim një person të vdekur për të qenë në gjendje të arrijmë dikë të gjallë. Është punë e vështirë dhe e ndërlikuar.”

Continue Reading

Botë

Shtetet me më së shumti viktima në Luftën e Dytë Botërore

Published

on

By

Luftërat marrin gjithmonë shumë jetë njerëzish. Edhe sot. Por, disa luftëra viktimat i kanë me miliona. E tillë ishte Lufta e Dytë Botërore. Mizoritë e saj, lutemi të mos përsëriten e as të mos kalohen kurrë.

Le të shohim cilat shtete humbën më shumë njerëz dhe cili ishte numri i përafërt i viktimave:

1. Rusia: 25.285.000 viktima

2. Gjermania: 8.800.000

3. Kina: 7.850.000

4. Polonia: 5.800.000

5. India lindore: 4.000

6. Japonia: 3.100.000

7. India (nën britanikët): 2.500.000

8. Vietnami: 1.500.000

9. Jugosllavia: 1.000.000

10. Filipinet: 1.000.000

11. Rumania: 833.000

12. Greqia: 800.000

13. Hungaria: 580.000

14. Franca: 567.600

15. Koreja: 473.000

16. Italia: 457.000

17. Anglia: 450.700

18. SHBA: 418.500

19. Austria: 384.700

20. Çekosllovakia: 345.000

21. Holanda: 301.000

22. Malajzia: 100.000

23. Etiopia: 100.000

24. Finlanda: 97.000

25. Belgjika: 86.100

Continue Reading

Të kërkuara