Lajmet

​Trump flet mbi mundësinë e zgjatjes së marrëveshjes së armëve bërthamore me Rusinë

Published

on

Presidenti i SHBA-së Donald Trump dukej se mbështeti një propozim rus për të ruajtur vullnetarisht kufijtë sipas një traktati kyç të kontrollit të armëve që skadon në fillim të vitit 2026.

I pyetur për propozimin e Rusisë, Trump u tha gazetarëve se i duket si një ide e mirë.

Kremlini tha të enjten se Uashingtoni ende nuk i është përgjigjur zyrtarisht ofertës së Moskës për të ruajtur vullnetarisht kufijtë qendrorë të traktatit të ri START për një vit pas skadimit të tij më 6 shkurt 2026.

Presidenti rus Vladimir Putin njoftoi në fund të shtatorit se Moska është gati t’i përmbahet kufijve sasiorë nëse SHBA bën të njëjtën gjë dhe përmbahet nga minimi i balancës së parandalimit.

I nënshkruar në vitin 2010 dhe i zgjatur në vitin 2021, traktati kufizon kokat bërthamore strategjike të vendosura nga secila palë në 1.550 dhe lejon inspektime dhe regjim njoftimi të ndërsjellë. Rusia pezulloi pjesëmarrjen e saj në pakt në shkurt të vitit 2023, raporton Anadollu.

Armët bërthamore zakonisht ndahen në dy kategori: armë strategjike – ato që janë raketat me rreze të gjatë veprimi që mund të kalojnë oqeanet dhe të kërcënojnë superfuqitë rivale dhe armët taktike, ato që kanë një kapacitet më të kufizuar dhe që mund të shërbejnë për një funksion më të kufizuar.

Shtetet e Bashkuara kanë një numër të mirë të armëve strategjike të Rusisë. Ky numër i armëve strategjike ndahet midis atyre të vendosura në raketat balistike ndërkontinentale (ICBM), raketat balistike të lëshuara nga nëndetëset (SLBM) dhe ato të lëshuara nga bombarduesit.

Kur bëhet fjalë për armët taktike, komuniteti i inteligjencës amerikane mund të ofrojë vetëm hamendjen e tij më të mirë, dhe agjencitë e ndryshme kanë vlerësime të ndryshme. Shifra e përgjithshme në të cilën ata janë vendosur është midis 1.000-2.000 armë taktike, të cilat mund të lëshohen nga lansuesit tokësorë, anijet dhe bombarduesit, por nuk janë të paravendosura.

Pas një studimi të kujdesshëm, Federata e Shkencëtarëve Amerikanë e vlerësoi në 1.912 – megjithëse paralajmëron se kjo mund të përfshijë armët që hiqen nga përdorimi ose hiqen nga përdorimi.

Sa të fuqishme janë këto armë?

Fuqia e një arme bërthamore është rendimenti i saj, dhe rendimenti matet si ekuivalent i TNT. Departamenti Amerikan i Energjisë vlerëson se bombat amerikane që u hodhën në Hiroshima dhe Nagasaki kishin rendimente prej 15 dhe 21 kilotonësh, përkatësisht -kuivalente me 15.000 ton dhe 21.000 ton TNT.

Armët bërthamore strategjike moderne kanë fuqi të jashtëzakonshme. Ato standarde mund të kenë rendimente prej 500 kilotonësh, 800 kilotonësh dhe madje 1 megaton – ekuivalente me 1 milion ton TNT. Rusia mban rekordin për armën më të fuqishme të shpërthyer ndonjëherë: Në vitin 1961, ajo testoi një bombë prej të paktën 50 megaton, me nofkën “Bomba Car” ose sundimtari i të gjitha bombave.

Armët moderne taktike zakonisht kanë një kapacitet prej 10 deri në 100 kilotonë, gjë që e bën armën mesatare taktike potencialisht më shkatërruese se bombat e përdorura në Hiroshima dhe Nagasaki./S.K/KP/

 

Continue Reading

Vendi

Edhe sonte protestë në Prishtinë, dita e tetë

Published

on

Protestat në Prishtinë do të vazhdojnë edhe sonte, duke shënuar ditën e tetë radhazi.

Qytetarët pritet të mblidhen në orën 21:00 në sheshin “Skënderbeu”, në kundërshtim me vendimin e Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Protestat kanë nisur pas vendimit të 16 shtatorit dhe kanë vazhduar çdo ditë në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Vendi

Profesoreshat e UBT-së publikojnë studimin mbi ortodoncinë në revistën e indeksuar në Scopus e Web of Science

Published

on

By

Në kuadër të avancimit të kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, profesoreshat e Fakultetit të Stomatologjisë në UBT, Dr. Blertë Zylfiu-Latifi si autore e parë dhe Dr. Miranda Sejdiu-Abazi si autore korrespondente, kanë publikuar një studim të ri hulumtues në fushën e ortodoncisë. Ky punim shkencor është realizuar në partneritet me studiues nga Departamenti i Ortodoncisë dhe Antropologjisë Dentare i Universitetit të Zagrebit, si dhe me profesionistë të stomatologjisë nga Gjermania.

Punimi me titull “Tooth Crown Dimensions among Angle Occlusion Classes in Kosovar Adolescents” është publikuar si artikull origjinal në revistën ndërkombëtare Acta Stomatologica Croatica (Vol. 60, Nr. 3, 2026, fq. 289–301). Ky organ shkencor është i indeksuar në platformat më prestigjioze globale si Scopus, PubMed dhe Web of Science Core Collection (ESCI), duke mbajtur Faktor Ndikimi (Impact Factor) 1.8 në JCR dhe 1.9 në SJR. Autorët e këtij studimi janë Blertë Zylfiu-Latifi, Senka Meštrović, Jelena Dumančić, Miranda Sejdiu-Abazi dhe Fatbardha Mustafa.

Hulumtimi është shtrirë në shtatë qytete kryesore të Kosovës – Prishtinë, Prizren, Pejë, Gjakovë, Mitrovicë, Ferizaj dhe Gjilan – ku janë përfshirë 400 adoleshentë të moshës 13 deri në 19 vjeç. Pjesëmarrësit janë kategorizuar sipas klasave I, II dhe III të okluzionit sipas Angle, me qëllim që të analizohet lidhja mes këtyre klasave dhe dimensioneve të kurorave të dhëmbëve permanentë.

Përmes një analize multidimensionale të dimensioneve meziodistale, bukolinguale, cervikoincizale dhe diagonale, studimi nxori në pah se ekzistojnë dallime të dukshme ndërmjet klasave të okluzionit, sidomos në dimensionet meziodistale dhe cervikoincizale. Në anën tjetër, dimensionet bukolinguale shfaqën një shkallë më të ulët të variacionit.

Kontributi kryesor i këtij hulumtimi qëndron në përcaktimin e vlerave të para referente specifike për popullatën e adoleshentëve kosovarë. Këto të dhëna do të shërbejnë si një bazë e rëndësishme për përmirësimin e saktësisë në diagnostikimin ortodontik, analizën e hapësirës dhe planifikimin e trajtimeve klinike në Kosovë. Ky publikim dëshmon angazhimin e vazhdueshëm të UBT-së për zhvillimin e kërkimit shkencor me standarde të larta ndërkombëtare.

Punimi është publikuar me Open Access dhe mban DOI-në 10.15644/asc60/3/3.

 

 

 

 

Continue Reading

Vendi

Vendimi i Kushtetueses: Zgjedhja e Qeverisë është kushtetuese, Presidenti duhet të zgjidhet deri më 6 tetor

Published

on

By

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës ka shpallur aktgjykimin lidhur me kërkesat e, të parashtruara nga deputeti Arian Tahiri dhe deputetë të tjerë të Kuvendit, duke konfirmuar kushtetutshmërinë e zgjedhjes së Qeverisë së re, ndërsa ka përcaktuar afate strikte për zgjedhjen e Presidentit të Republikës.

Në vendimin e marrë me vota unanime më 23 shtator 2026, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se zgjedhja e ekzekutivit është kryer në përputhje me aktin më të lartë juridik të vendit.

“Vendimi [Nr. 11-V-007] i 13 shtatorit 2026 i Kuvendit të Republikës së Kosovës për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës nuk është në kundërshtim me nenin 95 [Zgjedhja e Qeverisë] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës”, thuhet në aktgjykimit.

Pavarësisht legjitimimit të Qeverisë, Gjykata vërejti se Kuvendi është konstituuar pas kalimit të afatit të paraparë 30-ditor (Neni 66, paragrafi 1), gjë që automatikisht ka vënë në lëvizje afatet kushtetuese për postin vakant të Presidentit.

Lidhur me këtë proces sovran, Kushtetuesja ka caktuar një datë të prerë për përmbylljen e tij:

“Afati gjashtëdhjetë (60) ditor për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, sipas nënparagrafit 3, paragrafit 1 të nenit 82 [Shpërndarja e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës ka filluar më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026”, nënvizon Gjykata në pikën VI.

Gjithashtu, aktgjykimi i obligon deputetët e Kuvendit të Kosovës që sa më parë të zgjedhin Nënkryetarin e Kuvendit nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar, në përputhje me nenin 67 të Kushtetutës. Kërkesa e parashtruesve për caktimin e masës së përkohshme është refuzuar, ndërsa vendimi hyn në fuqi menjëherë në ditën e publikimit zyrtar. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Donjeta Sadiku siguron medalje evropiane në boks

Published

on

By

Boksierja e Kosovës, Donjeta Sadiku, ka arritur një tjetër sukses të madh ndërkombëtar duke siguruar medalje në Kampionatin Evropian të Boksit.

Në ndeshjen çerekfinale të kategorisë deri në 60 kilogramë, Sadiku dominoi tërësisht përballjen ndaj boksieres nga Holanda, Maud van der Toorn, duke e mposhtur me rezultatin e pastër 5:0 me vendim të njëpërfshishëm të gjyqtarëve.

Me këtë fitore, boksierja kosovare ka siguruar të paktën medaljen e bronztë evropiane, ndërsa synon ngjitjen në majën e podiumit.Në gjysmëfinale, Donjeta Sadiku do të përballet me garuesen që përfaqëson Serbinë, rusen Kristina Kuluhova. Kjo do të jetë një përballje e njohur për kosovaren, e cila e kishte mposhtur Kuluhovën në finalen e Lojërave Mesdhetare “Taranto 2026”.

 

Continue Reading

Të kërkuara