Kulturë
Traktati i Shën Stefanit, momenti ku mori hov lëvizja kombëtare shqiptare
Published
1 year agoon
By
UBT NewsSot, në Muzeun Historik Kombëtar, u zhvillua një aktivitet përkujtimor në lidhje me Traktatin e Paqes së Shën Stefanit, i cili u nënshkrua më 3 mars të vitit 1878. Ky akt jo vetëm që shënoi fundin e Luftës Ruso-Turke, por gjithashtu shpalosi pasoja të mëdha për historinë dhe fatin e shqiptarëve, duke shënuar një nga momentet më të rëndësishme të lëvizjes kombëtare shqiptare.
Lufta Ruso-Turke, e cila kishte shpërthyer më 24 prill 1877, pasoi një periudhë të gjatë dhe të ashpër luftimesh, duke i dhënë fund pushtetit të osmanëve në shumë rajone të Ballkanit. Trupat ruse, pas një viti betejash të gjata dhe të rënda, arritën në fshatin Shën Stefan, rreth 17 kilometra larg Stambollit. Ky ishte momenti kur u nënshkrua traktati, i cili do të kishte një ndikim të madh jo vetëm për popujt ballkanikë, por edhe për shqiptarët.

Përmes këtij traktati, u krijua shteti bullgar, me kufij shumë të gjerë, dhe u shpallën të pavarura Rumania, Serbia dhe Mali i Zi, që deri atëherë ishin principata autonome nën vasalitetin e sulltanit osman. Serbia, si pasojë e këtij traktati, mori një shtrirje të madhe të territorit të saj, duke e zgjeruar nga jugu, përfshirë territore të rëndësishme shqiptare si Kosova, duke e rritur sipërfaqen e saj nga 37.7 mijë km² në 52.7 mijë km². Po ashtu, Mali i Zi pati një rritje të konsiderueshme të sipërfaqes, nga 4.7 mijë km² në 15.7 mijë km².
Ndonëse këto ndryshime kufijsh kishin përfitime të dukshme për disa shtete të Ballkanit, për shqiptarët kjo marrëveshje ishte një akt i padrejtë dhe i rrezikshëm. Traktati i Shën Stefanit e paraqiste popullin shqiptar para një rreziku të madh, pasi territore të rëndësishme shqiptare kalonin në duar të shteteve të tjera. Kështu, brenda kufijve të Malit të Zi hynin vise të banuara prej shqiptarësh, si Ulqini, Tivari, pjesa e sipërme e bregut të lumit të Bunës, gati krejt liqeni i Shkodrës, Hoti, Gruda, Plava dhe Gucina. Po ashtu, territoret e Bullgarisë shtriheshin deri në brigjet e liqenit të Ohrit, duke përfshirë edhe zona të banuara nga shqiptarët.
Për shqiptarët, ky ishte një hap i rrezikshëm që rrezikonte integritetin territorial të trojeve të tyre, dhe më pas, pas këtij traktati, do të shpërthejnë kundërshtime të forta nga elita politike dhe intelektuale shqiptare. Kjo kundërshtim ishte një prej momenteve kyçe që shënuan fillimin e lëvizjes kombëtare shqiptare. Shqiptarët, të cilët kishin vuajtur për shekuj me radhë nga sundimi osman, tani u bënë të vetëdijshëm për nevojën e një ngritjeje të unifikuar, për të mbrojtur të drejtat dhe territoret e tyre.
Përfundimisht, Traktati i Shën Stefanit, ndonëse i paqartë dhe i njohur më tepër si një akt i disbalancuar për shqiptarët, shërbeu si një nxitës i lëvizjes kombëtare shqiptare. Ky traktat shpalli një fazë të re të historisë shqiptare, e cila do të çonte në ngritjen e një rezistence të fuqishme për ruajtjen e integritetit të trojeve shqiptare dhe formimin e një shteti të pavarur shqiptar në mes të Ballkanit./UBTNews/
You may like
Kulturë
Kori dhe Orkestra e Operës së Kosovës nderojnë Epopesë e UÇK-së me koncert solemn
Published
22 hours agoon
March 4, 2026By
UBTNews
Në nderim të Epopesë së UÇK-së, Kori dhe Orkestra e Operës së Kosovës do të sjellin një performancë solemne nën drejtimin e dirigjentit Edon Ramadani.
Programi i mbrëmjes përfshin vepra të kompozitorëve të njohur: Drinor Zymberi, Vasil Tole, Valton Beqiri, Feim Ibrahimi dhe Avni Mula, me pjesëmarrjen e pianisteve Elizabeta Qarri dhe Artemida Qarri.
Ky koncert akademi realizohet si një akt institucional kujtese dhe respekti, duke nderuar përmes artit muzikor sakrificën, heroizmin dhe vlerat kombëtare të historisë sonë.
Performanca do të mbahet më 06 mars 2026, e premte, duke filluar nga ora 19:00, në sallën “Kuqe-Ketojane” të Pallatit të Rinisë dhe Sportit. Të pranishmit do të kenë mundësinë të përjetojnë një mbrëmje të paharrueshme muzikore, e cila lidh historinë dhe kulturën shqiptare nëpërmjet tingujve solemn të muzikës klasike.
Kulturë
Begaj takon akademikët nga Shqipëria e Kosova
Published
1 day agoon
March 4, 2026By
UBTNews
Presidenti i Shqipëri, Bajram Begaj, zhvilloi sot një takim me akademikë nga Shqipëria dhe Kosova, ku u diskutua mbi rëndësinë e ruajtjes dhe promovimit të identitetit kombëtar dhe gjuhësor shqiptar.
Në takim morën pjesë: Justina Shiroka Pula, kryetare e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, Skënder Gjinushi, kryetar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, si dhe akademikë të tjerë nga të dy vendet.
Kreu i Shtetit përgëzoi kryetarët e akademive për bashkëpunimin e deritanishëm, veçanërisht në projektet që promovojnë elementë të identitetit kombëtar dhe adresojnë çështje bashkëkohore shoqërore. Ai u ndal veçanërisht tek projekti madhor “Enciklopedia e shqiptarëve”, një iniciativë e përbashkët e akademive dhe instituteve albanologjike, transmeton ATSH.
Begaj vlerësoi rolin thelbësor të akademikëve në ruajtjen dhe promovimin e identitetit kombëtar dhe gjuhësor shqiptar, si dhe rëndësinë e temave të trajtuara në konferencat e fundit të përbashkëta, veçanërisht ato mbi demografinë, të cilat lidhen edhe me sigurinë kombëtare.
Presidenti garantoi mbështetjen e tij dhe të institucioneve shqiptare për çdo projekt që synon promovimin e historisë dhe të vërtetave shkencore shqiptare.
Kulturë
Restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit, rikthim i trashëgimisë kulturore për publikun
Published
2 days agoon
March 3, 2026By
UBTNews
Ka përfunduar restaurimi i Muzeut Etnografik të Beratit dhe po punohet për rimuzealizimin dhe hapjen për publikun. Restaurimi u realizua falë financimit nga Fondet e Bashkimit Evropian, të fituar nga Këshilli i Qarkut Berat, duke i dhënë muzeut një dimension të ri në prezantimin e trashëgimisë qytetare dhe duke forcuar profilin kulturor e turistik të qytetit.
I hapur për herë të parë në vitin 1979 dhe i vendosur në banesën monumentale “Llavda”, muzeu ruan rreth 1,300 artefakte që pasqyrojnë mënyrën e jetesës, mjeshtërive dhe kulturës qytetare ndër shekuj. Në katin përdhes, vizitorët mund të njohin rrugicën e pazarit mesjetar dhe zejet më të zhvilluara të trevës, si qëndistaria, argjendaria, punimi i bakrit dhe veshjet e zbukurimet e shtresave të pasura qytetare. Pjesa e hapur e hajatit paraqet zejet që kryheshin në shtëpi, si dhe oborrin me objekte gurgdhendjeje dhe qeramike.
Në katin e sipërm vizitorët mund të shohin organizimin dhe traditat e një familjeje qytetare të pasur, përfshirë çardakun, dhomën e punës dhe odën e miqve. Muzeu është ndërtuar në fillim të shekullit XVIII dhe ndodhet në zonën e mbrojtur pranë qendrës historike, duke ofruar një përvojë të plotë të jetesës qytetare të kaluar.
Rihapja e muzeut në verën e vitit 2026 pritet të shënojë një moment të rëndësishëm për trashëgiminë kulturore të Beratit, duke rikthyer në jetë një pasuri të çmuar të qytetit dhe duke fuqizuar turizmin dhe promovimin e kulturës lokale.
Kulturë
Muzeu i Mitrovicës bëhet pjesë e rrjetit evropian NEMO
Published
3 days agoon
March 2, 2026By
UBTNews
Muzeu i Qytetit të Mitrovicës është bashkuar zyrtarisht me NEMO, rrjetin evropian të muzeve, duke hapur mundësi të reja për shkëmbim njohurish dhe bashkëpunim ndërkombëtar.
Ky muze publik komunal, nën drejtimin e Drejtorisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit, i përkushtohet ruajtjes, hulumtimit dhe prezantimit të trashëgimisë historike dhe kulturore të qytetit përmes ekspozitave, programeve arsimore dhe aktiviteteve me komunitetin.
Drejtoresha Nora Prekazi tha se përmes bashkimit me NEMO, muzeu synon të forcojë vizionin e tij si një institucion i hapur dhe përfshirës:
“Ne duam të jemi një muze për të gjithë, duke shkëmbyer njohuri me kolegët evropianë, duke zhvilluar praktikat arsimore dhe pjesëmarrëse, dhe duke e bërë muzeun tonë më të aksesueshëm dhe përfshirës për të gjithë.”
Ky hap vendos Muzeun e Mitrovicës në një rrjet evropian muzeal, duke e pozicionuar Kosovën në hartën e institucioneve kulturore që punojnë për komunitete më të hapura dhe të përfshira.
Gjenden mbetje njerëzore në Rahovec, dyshohet se janë të luftës
Disa raste të dhunës në familje, arrestohen tre persona dhe konfiskohet një armë
Arrestohet një person në Pejë, kanosi me armë një tjetër
Kurti në mbledhjen solemne: Epopeja e UÇK-së, kthesa që bashkoi popullin drejt lirisë
10 filmat që duhet t’i shikoni në mars 2026
Sulmohet anija me kontejnerë në Hormuz, evakuohet ekuipazhi
Kosova pëson humbje nga Portugalia në kuadër të Kampionatit Evropian për Femra U17
Rusia akuzon Ukrainën për mbytjen e një anijeje cisternë në Mesdhe
Chelsea me interesim të madh për yllin e Kosovës
Të kërkuara
-
Vendi3 months agoDizajneri grafik Berin Hasi ligjëron për studentët e Dizajnit të Integruar në UBT
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Hazir S. Çadraku dhe bashkëpunëtorët publikojnë artikullin “Historia e Mbrojtjes së Shpellës në Kosovë” në SpeleoMedit Magazine
-
Lajmet2 months agoProfesorët e UBT-së publikojnë studim shkencor në revistën prestigjioze ndërkombëtare të indeksuar në Scopus (Q1)
-
Kulturë3 months agoIvanka Trump zbulon librat për historinë shqiptare: Çfarë e tërheq?
