Kulturë

Tirana, 105 vjet kryeqytet i Shqipërisë

Published

on

Organet e larta të shtetit shqiptar, që dolën më 1920 nga Kongresi i Lushnjës (21-31 Janar 1920) u vendosën më 11 Shkurt 1920 në Tiranë, që u caktua përkohësisht kryeqyteti i Shqipërisë, kurse përfundimisht Tirana u shpall kryeqytet me statutin e Republikës Shqiptare në Janar 1925.

Pas 1920 filloi popullimi me banorë të ardhur nga krahina e qytete të tjera të vendit. Më 11 shkurt 1920, populli i Tiranës priti me entuziazëm Këshillin e Lartë dhe Qeverinë, e cila u vendos pikërisht në atë ndërtesë, ku tiranasit kishin ngritur flamurin në vitin 1912.

Autoritetet e larta të shtetit shqiptar që dolën nga Kongresi, në marshimin e tyre (që nisi më 6 shkurt), kaluan në Kavajë dhe në pamundësi për të hyrë në Durrës, i cili ishte i pushtuar nga forcat italiane, u kthyen drejt Shijakut, për të mbërritur në Tiranë.

Arsyet që u vendos të shkohej drejt Tiranës qenë:

– Mosprania e forcave të huaja (pushtuese),

– pozita gjeografike në qendër të vendit,

– patriotizmi shumë herë treguar i popullsisë së trevës, dhe

– ndodhja e disa ndërtesave që mund të përdoreshin si zyra.

Në këtë rrugëtim të rrezikshëm, rol kryesor pati Ministri i Brendshëm, Ahmet Zogu, i cili kishte përkrahësit e tij të armatosur.

Sipas kujtimeve të bashkëkohësve, ka qenë moszbrapsja e tij përballë forcave italiane, (që tentuan t’i ndalonin përfaqësuesit e zgjedhur në Lushnje), moment kyç për suksesin e kësaj ndërmarrjeje.

Me të mbërritur në Tiranë, Këshilli i Naltë dhe qeveria, më 11 shkurt 1920, mes entuziazmit popullor, e shpallën atë kryeqytet të përkohshëm. Më 1922 Tirana u shkëput si nënprefekturë nga prefektura e Durrësit, u bë prefekturë më vete. Më 1923 kishte 12.453 banorë.

Më 1924 Tirana u bë arenë e luftës së brendshme politike-Revolucionit të Qershorit dhe rikthimit të Ahmet Zogut, i cili u vu në krye të shtetit, në filim si kryetar i Republikës Presidenciale (1925-1928) pastaj si mbret (1928-1939).

Data 11 shkurt, datë në të cilën Tirana u shpall kryeqytet i përkohshëm, është e një rëndësie parësore në historinë tonë kombëtare; kjo zgjedhje lidhet ngushtë me veprimtarinë e dendur patriotike të tiranasve, para dhe pas pavarësisë.

(Tirana sot)

Kulturë

Ansambli i Përmetit prezanton folklorin shqiptar në festivalin ndërkombëtar në Evropë

Published

on

Ansambli Folklorik i Përmetit po përfaqëson Shqipërinë në Festivalin Botëror të Folklorit, i cili këtë vit po zhvillohet në Itali, Francë dhe Monte Karlo.

Gjatë ditës së sotme, artistët përmetarë morën pjesë në paradën hapëse të festivalit në qytetin e Sanremos, Itali, duke sjellë në skenë elementët më përfaqësues të traditës shqiptare.Të veshur me kostume tradicionale me vlera të veçanta dhe duke interpretuar valle e këngë karakteristike, ansambli po prezanton kulturën përmetare dhe shqiptare në disa nga qytetet më të njohura evropiane, përfshirë Sanremon, Kanën dhe Monakon.

Gjatë ditëve në vijim, ansambli pritet të sjellë një program të pasur artistik, me qëllim promovimin e trashëgimisë kulturore shqiptare në arenën ndërkombëtare. Përmes performancave të tyre, artistët synojnë të përcjellin vlerat e traditës, muzikës dhe identitetit kulturor të zonës së Përmetit.Pjesëmarrja në këtë festival konsiderohet një mundësi e rëndësishme për promovimin e kulturës shqiptare, si dhe për forcimin e bashkëpunimit me grupe të tjera folklorike nga vende të ndryshme të botës.

Continue Reading

Kulturë

“Mona Lisa”, kryevepra e Leonardo da Vinçit dhe historia e vjedhjes që e bëri ikonë botërore

Published

on

“Mona Lisa”, e pikturuar nga Leonardo da Vinçi në fillim të shekullit 16-të, konsiderohet si një nga veprat më të rëndësishme dhe më të njohura në historinë e artit. E realizuar me një teknikë të avancuar dhe e dalluar për buzëqeshjen e saj enigmatike, kjo pikturë është bërë simbol i artit botëror dhe një ndër atraksionet kryesore të Muzeut të Luvrit në Paris.

Megjithatë, fama e saj globale u rrit ndjeshëm pas një ngjarjeje të pazakontë që ndodhi rreth një shekull më parë. Në vitin 1911, italiani Vincenzo Peruggia, i cili kishte punuar në muze, vodhi pikturën duke besuar se ajo duhej të kthehej në Itali, pasi mendonte se ishte marrë padrejtësisht nga francezët.

Ai arriti ta nxjerrë pikturën nga muzeu duke e fshehur nën xhaketë, ndërsa mungesa e saj u vu re vetëm pas më shumë se 24 orësh, duke shkaktuar një skandal të madh dhe mbylljen e përkohshme të muzeut. Rasti mori vëmendje të jashtëzakonshme mediatike, duke e bërë “Mona Lisën” edhe më të famshme në mbarë botën.

Pas dy vitesh, Peruggia u përpoq ta shiste pikturën në Itali, por u zbulua dhe u arrestua. Ai u dënua me shtatë muaj burg, ndërsa piktura u kthye sërish në Luvër.

Sot, “Mona Lisa” mbetet vepra më e famshme artistike në botë, duke tërhequr mijëra vizitorë çdo ditë dhe duke ruajtur statusin e saj si ikonë e pakrahasueshme e artit.

Continue Reading

Kulturë

574-vjetori i lindjes së Leonardo da Vinçit

Published

on

Sot, më 15 prill, përkujtohet ditëlindja e Leonardo da Vinçit (1452–1519), një nga figurat më të shquara të Rilindjes Evropiane dhe një ndër mendjet më të ndritura në historinë e njerëzimit.

I njohur si polimat, Leonardo da Vinçi shquhej për interesat dhe kontributin e tij në shumë fusha, përfshirë pikturën, skulpturën, arkitekturën, inxhinierinë, shkencën, muzikën, matematikën, anatominë, astronominë dhe botanikën. Ai konsiderohet një nga piktorët më të mëdhenj të të gjitha kohërave, ndërsa shpesh cilësohet edhe si përfaqësuesi më i plotë i idealit të njeriut të Rilindjes.

Veprat e tij artistike dhe studimet shkencore dëshmojnë për një vizion të avancuar për kohën, ndërsa disa prej ideve dhe skicave të tij lidhen me shpikje që do të realizoheshin shekuj më vonë. Leonardo ishte nxënës i Andrea del Verrocchio-s, ku zhvilloi aftësitë e tij artistike dhe u ndikua nga bashkëkohësit e tij, për të krijuar më pas një stil unik dhe novator.

Trashëgimia e Leonardo da Vinçit mbetet e jashtëzakonshme, duke e vendosur atë ndër figurat më të rëndësishme të historisë së artit dhe shkencës, ndërsa ndikimi i tij vazhdon të frymëzojë breza të tërë edhe sot.

Continue Reading

Kulturë

Dita Botërore e Artit

Published

on

Dita Botërore e Artit festohet çdo vit më 15 prill, si një mundësi për të nxitur zhvillimin e artit dhe për të theksuar rëndësinë e tij në jetën e përditshme. Kjo datë shërben si një kujtesë për njerëzit që, përtej ritmit të ngarkuar të jetës, të ndalen dhe të vërejnë bukurinë që i rrethon.

E shpallur nga Shoqata Ndërkombëtare e Artit, kjo ditë lidhet me ditëlindjen e Leonardo da Vinçit, një nga figurat më të shquara të historisë së artit dhe shkencës. Festimi i parë u mbajt në vitin 2012, me pjesëmarrjen e artistëve nga vende të ndryshme të botës përmes ekspozitave, konferencave dhe aktiviteteve muzeale.

Arti shfaqet në forma të ndryshme, si muzika, piktura, skulptura, vallëzimi, letërsia dhe kinemaja, duke u bërë një mjet i fuqishëm për shprehjen e emocioneve dhe ideve. Ai nxit kuriozitetin, krijon dialog dhe ndihmon në kuptimin e botës përmes perspektivave të ndryshme.

Dita Botërore e Artit synon gjithashtu të mbështesë artistët dhe të inkurajojë shprehjen e lirë, duke e konsideruar artin një element thelbësor për zhvillimin kulturor dhe shoqëror.

Continue Reading

Të kërkuara