Kulturë

“The Last Kingdom”: Pesë të vërteta historike për Uhdredin e Bebanburgut

Aventurat e Vikingut të lindur në Saksoni dhe ndikimi i tij në monarkinë angleze ka kapur imagjinatën e audiencave kudo.

Published

on

Fansat e serialit “The Last Kingdom: Seven Kings Must Die” nuk e kanë të huaj personazhin sypatrembur Utrehd i Bebbanburghut. I njohur gjithashtu si Uhtred Ragnarsson ose Uhtred the Brave, aventurat e Vikingut të lindur në Saksoni dhe ndikimi i tij në monarkinë angleze ka kapur imagjinatën e audiencave kudo.

Krijuar fillimisht nga autori Bernard Cornwell për serinë e tij Saxon Stories, Uhtred Ragnarsson është thjesht imagjinar, por i frymëzuar nga një figurë historike shumë reale.

Ja pesë fakte rreth Uhtredid të vërtetë të Bebbanburghut.

  1. Ai ishte lord i Bebbanburghut

Babai i Uhtred, Waltheof, ishte pasardhës nga familja Eadwulfing që kishte sunduar Bebbanbughun (sot Bamburgh) dhe zonën përreth të Northumbrias për më shumë se një shekull. Megjithatë, ndryshe nga pasardhësit e mëparshëm, ku titulli kalohej nga babai te djali pas vdekjes së ealdormanit, Uhtredit iu dha titulli kur babai i tij ishte ende gjallë.

Kur Malcolm II i Skocisë pushtoi Northumbrian dhe rrethoi Durhamin në 1006, babai i Uhtredit refuzoi të ngrinte një ushtri. Shumë i moshuar për të luftuar, ai vendosi të qëndrojë në kështjellën e tij. Duke vepruar në emër të babait të tij, Uhtred mblodhi trupat nga Bernicia dhe Yorkshire dhe i dha fund me sukses rrethimit.

Mbreti Ethelred ishte aq mirënjohës për trimërinë e Uhtred-it, saqë i dha atij rolin e ealdormanit të Bebbanburgh-ut, pavarësisht se babai i Uhtredit ishte ende gjallë.

  1. Ai nuk ishte viking

Për zhgënjimin e shumë prej shikuesve të serialit, Uhtredi i vërtetë nuk ishte pjesërisht sakson, pjesërisht danez. Rrënjët skandinave të emrit të babait të tij sugjerojnë se mund të ketë pasur ndonjë trashëgimi të largët nga pushtimet e kaluara vikinge në linjën e gjakut të Uhtredit. Sidoqoftë, ai me siguri nuk u rrëmbye dhe nuk u rrit nga sulmuesit vikingë.

  1. Ishte martuar tri herë

Uhtred u martua tre herë dhe la trashëgimtarë nga secila prej martesave. Martesa e tij e parë ishte me Ecgfridën, vajzën e peshkopit Aldhun, të cilin Uhtredi e kishte ndihmuar në ndërtimin e Katedrales së Durhamit. Prej kësaj, atij iu dhanë disa prona dhe toka që i përkisnin kishës, dhe së bashku ata patën një djalë – Ealdred.

Uhtred përfundimisht hoqi dorë nga martesa e tij me Ecgfridan dhe u martua me Sigan, vajzën e Styr Ulfsson nga York-u. Sidoqoftë, martesa erdhi me kushtin që Uhtredi të vriste armikun e Styrit, Thurbrand the Hold. Uhtredi nuk e kreu vrasjen dhe çifti u nda edhe pse kishin dy vajza.

Në fund, Uhtred u martua me Ælfgifun, vajzën e mbretit Ethelred. Së bashku ata patën një vajzë.

  1. Ai nuk e njihte mbretin Alfred

Uhtredi nuk ishte një mercenar i paguar nga mbreti Alfred i Madh. Në fakt, ata as që ishin gjallë në të njëjtën kohë. Mbreti Alfredi i Madh sundoi nga 871-886, plot një shekull përpara se të lindte Uhtred.

Uhtred, megjithatë, u ndesh me Vikingun, Cnutin e frikshëm. Ndërsa Uhtred ishte duke bërë fushatë me djalin e mbretit Ethelred, Edmund, Cnut pushtoi Yorkshire. Kur ishte rrugës për në një takim paqeje me Cnutin, Uhtred dhe 40 nga njerëzit e tij u zunë në pritë nga Thurbrand the Hold (po ai Thurbrand që supozohej të kishte vrarë gjatë martesës së tij të dytë) dhe u vranë. Thurbrand kishte bashkëpunuar me Cnutin, i cili kishte orkestruar atentatin.

  1. Vrasja e tij nisi një gjakmarrje

Vrasja e Uhtredit nisi një gjakmarrje që zgjati dekada. Djali i Uhtredit, Ealdred, u hakmor për vdekjen e babait të tij duke vrarë Thurbrand-in, por nga ana tjetër, u vra vetë nga djali i Thurbrandit, Carl. Gjakmarrja vazhdoi të ndërtohej me brezin e ri të secilës familje dhe arriti kulmin gati 60 vjet më vonë kur nipi i Ealdred urdhëroi vdekjen e shumicës së djemve dhe nipërve të Carlit.

Continue Reading

Kulturë

Mbrëmje klasike në Prishtinë: Filharmonia e Kosovës ngjitet në skenë më 17 prill

Published

on

Filharmonia e Kosovës do të rikthehet para publikut më 17 prill 2026 me një koncert të radhës, duke sjellë një program të larmishëm me vepra nga kompozitorë të njohur vendorë dhe ndërkombëtarë.

Në këtë mbrëmje muzikore do të interpretohen vepra nga Baki Jashari, Francis Poulenc dhe Ludwig van Beethoven, duke ofruar një përvojë artistike që ndërthur traditën dhe klasikën botërore me krijimtarinë vendore.

Koncerti do të mbahet në Sallën e Kuqe të Pallatit të Rinisë në Prishtinë, duke filluar nga ora 19:30.

Continue Reading

Kulturë

Koncert solemn në Prishtinë për Shën Nënë Terezën dhe Kardinalin Ernest Simoni

Published

on

Në Katedralen “Shën Nënë Tereza” në Prishtinë u mbajt një koncert solemn, i organizuar në nder të Shën Nënë Terezës, me rastin e 10-vjetorit të shenjtërimit të saj, si dhe për të shënuar 70-vjetorin e shugurimit meshtarak të Kardinalit shqiptar Ernest Simoni.

Ky aktivitet u organizua nga Fondacioni “Kardinal Domenico Bartolucci”, në bashkëpunim me Ipeshkvinë Prizren-Prishtinë, nën patronatin e Ambasadës së Italisë në Prishtinë dhe me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës.

Koncerti u hap nga Kori i Katedrales “Shën Nënë Tereza” në Prishtinë, së bashku me sopranon Arta Jashari, të cilët interpretuan veprën “Rri me ne” të kompozitorit Marco Frisina, nën dirigjimin e motrës Lidvina Marku dhe me shoqërim në organo nga Emanuel Mates.

Në vijim, performoi Kori i Fondacionit “Bartolucci”, nën drejtimin e dirigjentit Adriano Caroletti dhe organistit Josep Solé Coll, duke sjellë një program të pasur me vepra me tematikë pashkore, që u prit me emocione të veçanta nga publiku.

Të pranishëm në këtë ngjarje ishin kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ministrja e Kulturës, Saranda Bogujevci, Kardinali Ernest Simoni, Ipeshkvi i Kosovës imzot Dodë Gjergji, si dhe përfaqësues institucionalë, diplomatë, artistë dhe besimtarë të shumtë.

Continue Reading

Kulturë

Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton “Terminal” për herë të parë në Çeki

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka prezantuar për herë të parë në Republikën e Çekisë shfaqjen “Terminal”, në qytetin e Trutnovit, duke zgjuar interes të veçantë te publiku vendas.

“Terminal”, me koreografi nga Evgeny Kozlov dhe Roland Petite, solli një rrëfim bashkëkohor, i cili u komunikua fuqishëm me audiencën përmes lëvizjes dhe interpretimit artistik.

Në këtë aktivitet mori pjesë edhe ambasadorja e Republikës së Kosovës në Republikën Çeke, Albesjana Iberhysaj Kapitaj, e shoqëruar nga ambasadori i Shqipërisë, Ilir Tepelena, së bashku me diplomatë dhe dashamirë të artit, të cilët e përjetuan nga afër këtë ngjarje kulturore.

Kjo paraqitje shënon një hap të rëndësishëm në promovimin ndërkombëtar të artit kosovar dhe dëshmon rolin e fuqishëm të diplomacisë kulturore në ndërtimin e urave të bashkëpunimit ndërmjet vendeve dhe popujve.

Continue Reading

Kulturë

“Nderi” prezantohet në Prishtinë pas rrugëtimit në festivale ndërkombëtare

Published

on

Pas një rrugëtimi të suksesshëm në festivale të ndryshme ndërkombëtare dhe një prezantimi të mëhershëm në Podgoricë, filmi artistik me metrazh të gjatë “Nderi” u shfaq edhe për publikun në Prishtinë në mbrëmjen e së enjtes. Kjo premierë përkoi simbolikisht me shënimin e 20-vjetorit të pavarësisë së Malit të Zi, vend nga i cili vjen edhe produksioni i filmit.

Me regji të Nikola Vukčević, “Nderi” është rezultat i një pune disavjeçare, që i ka marrë regjisorit rreth tetë vite për ta sjellë në ekran. Filmi ndërton boshtin e tij narrativ mbi Kanunin e Lekë Dukagjinit, duke trajtuar tema të thella si morali, nderi dhe sakrifica.

Ngjarja bazohet në një histori të vërtetë nga periudha e Luftës së Dytë Botërore. Rrëfimi ndjek fatin e një fëmije ortodoks që, duke ikur nga një njësi fashiste, gjen strehim te një familje muslimane shqiptare. Pikërisht në këtë raport zhvillohet drama e filmit, duke vënë në pah besën shqiptare dhe vendosmërinë për të mbrojtur jetën e tjetrit, edhe përballë rrezikut ekstrem.

Në rolet kryesore paraqiten aktorët Edon Rizvanolli, Alban Ukaj, Xhejlane Tërbunja, Selman Jusufi, Nikola Ristanovski, Elez Adžović dhe emra të tjerë të njohur të skenës.

“Nderi” është propozuar nga Qendra e Filmit të Malit të Zi për çmimin Oscar, megjithatë nuk arriti të përfshihet në listën e ngushtë. Pavarësisht kësaj, filmi ka shënuar suksese të rëndësishme ndërkombëtare, duke u vlerësuar me çmime dhe duke u shfaqur në festivale prestigjioze, përfshirë edhe ato të kategorisë A, si në Kajro, Goa dhe Palm Springs.

 

Continue Reading

Të kërkuara