Kulturë

“The Last Kingdom”: Pesë të vërteta historike për Uhdredin e Bebanburgut

Aventurat e Vikingut të lindur në Saksoni dhe ndikimi i tij në monarkinë angleze ka kapur imagjinatën e audiencave kudo.

Published

on

Fansat e serialit “The Last Kingdom: Seven Kings Must Die” nuk e kanë të huaj personazhin sypatrembur Utrehd i Bebbanburghut. I njohur gjithashtu si Uhtred Ragnarsson ose Uhtred the Brave, aventurat e Vikingut të lindur në Saksoni dhe ndikimi i tij në monarkinë angleze ka kapur imagjinatën e audiencave kudo.

Krijuar fillimisht nga autori Bernard Cornwell për serinë e tij Saxon Stories, Uhtred Ragnarsson është thjesht imagjinar, por i frymëzuar nga një figurë historike shumë reale.

Ja pesë fakte rreth Uhtredid të vërtetë të Bebbanburghut.

  1. Ai ishte lord i Bebbanburghut

Babai i Uhtred, Waltheof, ishte pasardhës nga familja Eadwulfing që kishte sunduar Bebbanbughun (sot Bamburgh) dhe zonën përreth të Northumbrias për më shumë se një shekull. Megjithatë, ndryshe nga pasardhësit e mëparshëm, ku titulli kalohej nga babai te djali pas vdekjes së ealdormanit, Uhtredit iu dha titulli kur babai i tij ishte ende gjallë.

Kur Malcolm II i Skocisë pushtoi Northumbrian dhe rrethoi Durhamin në 1006, babai i Uhtredit refuzoi të ngrinte një ushtri. Shumë i moshuar për të luftuar, ai vendosi të qëndrojë në kështjellën e tij. Duke vepruar në emër të babait të tij, Uhtred mblodhi trupat nga Bernicia dhe Yorkshire dhe i dha fund me sukses rrethimit.

Mbreti Ethelred ishte aq mirënjohës për trimërinë e Uhtred-it, saqë i dha atij rolin e ealdormanit të Bebbanburgh-ut, pavarësisht se babai i Uhtredit ishte ende gjallë.

  1. Ai nuk ishte viking

Për zhgënjimin e shumë prej shikuesve të serialit, Uhtredi i vërtetë nuk ishte pjesërisht sakson, pjesërisht danez. Rrënjët skandinave të emrit të babait të tij sugjerojnë se mund të ketë pasur ndonjë trashëgimi të largët nga pushtimet e kaluara vikinge në linjën e gjakut të Uhtredit. Sidoqoftë, ai me siguri nuk u rrëmbye dhe nuk u rrit nga sulmuesit vikingë.

  1. Ishte martuar tri herë

Uhtred u martua tre herë dhe la trashëgimtarë nga secila prej martesave. Martesa e tij e parë ishte me Ecgfridën, vajzën e peshkopit Aldhun, të cilin Uhtredi e kishte ndihmuar në ndërtimin e Katedrales së Durhamit. Prej kësaj, atij iu dhanë disa prona dhe toka që i përkisnin kishës, dhe së bashku ata patën një djalë – Ealdred.

Uhtred përfundimisht hoqi dorë nga martesa e tij me Ecgfridan dhe u martua me Sigan, vajzën e Styr Ulfsson nga York-u. Sidoqoftë, martesa erdhi me kushtin që Uhtredi të vriste armikun e Styrit, Thurbrand the Hold. Uhtredi nuk e kreu vrasjen dhe çifti u nda edhe pse kishin dy vajza.

Në fund, Uhtred u martua me Ælfgifun, vajzën e mbretit Ethelred. Së bashku ata patën një vajzë.

  1. Ai nuk e njihte mbretin Alfred

Uhtredi nuk ishte një mercenar i paguar nga mbreti Alfred i Madh. Në fakt, ata as që ishin gjallë në të njëjtën kohë. Mbreti Alfredi i Madh sundoi nga 871-886, plot një shekull përpara se të lindte Uhtred.

Uhtred, megjithatë, u ndesh me Vikingun, Cnutin e frikshëm. Ndërsa Uhtred ishte duke bërë fushatë me djalin e mbretit Ethelred, Edmund, Cnut pushtoi Yorkshire. Kur ishte rrugës për në një takim paqeje me Cnutin, Uhtred dhe 40 nga njerëzit e tij u zunë në pritë nga Thurbrand the Hold (po ai Thurbrand që supozohej të kishte vrarë gjatë martesës së tij të dytë) dhe u vranë. Thurbrand kishte bashkëpunuar me Cnutin, i cili kishte orkestruar atentatin.

  1. Vrasja e tij nisi një gjakmarrje

Vrasja e Uhtredit nisi një gjakmarrje që zgjati dekada. Djali i Uhtredit, Ealdred, u hakmor për vdekjen e babait të tij duke vrarë Thurbrand-in, por nga ana tjetër, u vra vetë nga djali i Thurbrandit, Carl. Gjakmarrja vazhdoi të ndërtohej me brezin e ri të secilës familje dhe arriti kulmin gati 60 vjet më vonë kur nipi i Ealdred urdhëroi vdekjen e shumicës së djemve dhe nipërve të Carlit.

Continue Reading

Kulturë

Dokumentari për dhomat bosh të fëmijëve të vrarë në shkolla nominohet për Oscar

Published

on

By

Një dokumentar i shkurtër, i nominuar për Çmimin Oscar, po prek publikun me një qasje të pazakontë dhe thellësisht emocionale ndaj një prej plagëve më të mëdha të shoqërisë amerikane  të shtënave në shkolla. All the Empty Rooms sjell në qendër jo skenat e krimit apo debatet politike, por dhomat e gjumit të fëmijëve që nuk janë më.

Filmi ndjek gazetarin e njohur të CBS, Steve Hartman, dhe fotografin Lou Bopp, teksa vizitojnë dhe fotografojnë dhomat e katër fëmijëve të vrarë në sulme me armë në shkolla amerikane. Për 34 minuta, kamera ndalet te detajet e vogla: arushë lodrash, byzylykë miqësie, shënime me dorë në pasqyra, libra shkollorë, rroba të palara në shportë. Prania e mungesës është e padurueshme.

Hartman, i njohur për reportazhe me tone shprese dhe humanizmi, thotë se me kalimin e viteve e ndjeu se publiku po bëhej gjithnjë e më i mpirë ndaj lajmeve për të shtëna në shkolla. “Amerika po kalonte nga një tragjedi te tjetra gjithnjë e më shpejt,” shprehet ai në film. Kjo e shtyu të kërkonte një formë tjetër rrëfimi, një që i detyron njerëzit të ndalen.

Regjisori Joshua Seftel thekson se filmi është ndërtuar me kujdes për të shmangur polarizimin politik. Madje, fjala “armë” nuk përdoret asnjëherë. “Dërgimi i fëmijëve në shkollë pa frikë nuk është çështje politike,” thotë ai. “Është një ndjenjë universale.”

Pjesëmarrja e familjeve është zemra e dokumentarit. Jada Scruggs, nëna e 9-vjeçares Hallie, tregon se projekti u dha mundësinë të flasin për vajzën e tyre jo vetëm si viktimë, por si fëmijë plot jetë, energji dhe ëndrra. Fotografitë e realizuara nga Bopp u botuan në libra dhe iu dhuruan familjeve si kujtim i përhershëm.

Në një kohë kur lajmet për dhunën shpesh kalojnë si tituj të shpejtë, All the Empty Rooms zgjedh heshtjen dhe intimitetin. Ai nuk kërkon sensacion, por reflektim. Nuk ofron përgjigje politike, por një përballje emocionale me boshllëkun që lë pas humbja.

I nominuar për Oscar në kategorinë e dokumentarit të shkurtër, filmi po konsiderohet si një nga veprat më prekëse të vitit, një dëshmi se arti dhe kinemaja mund të krijojnë hapësirë për empati atje ku shoqëria rrezikon të bëhet e pandjeshme./Theguardian/

Continue Reading

Kulturë

Luvri me drejtues të ri pas grabitjes së stolive mbretërore

Published

on

By

Muzeu i Luvrit ka emëruar një drejtor të ri pas krizës së shkaktuar nga grabitja e stolive të kurorës franceze në tetor.

Historiani i artit Christophe Leribault do të marrë drejtimin e muzeut më të madh në botë, duke zëvendësuar Laurence des Cars, e cila dha dorëheqjen pas ngjarjes. Emërimi u konfirmua nga qeveria franceze.

Grabitja, e kryer brenda pak minutash, çoi në vjedhjen e stolive me vlerë rreth 88 milionë euro dhe nxori në pah mangësi serioze në siguri. Edhe pse disa të dyshuar janë arrestuar, objektet e vjedhura ende nuk janë rikuperuar.

Continue Reading

Kulturë

Filharmonia e Kosovës shënon debutimin e saj në Vjenë

Published

on

By

Dje në qytetin e muzikës, Vjenë, Orkestra Harkore e Filharmonisë së Kosovës u prezantua me sukses, nën drejtimin e dirigjentit Edon Ramadani.

Koncerti, i organizuar në bashkëpunim me Ambasadën e Republikës së Kosovës në Austri, u mbajt në Sallën e Madhe të Haus der Industrie, duke shënuar një moment historik – prezantimin e parë të Filharmonisë së Kosovës në kryeqytetin austriak.

Programi i mbrëmjes përfshiu vepra nga Felix Mendelssohn, Drinor Zymberi dhe Valton Beqiri, si dhe interpretimet mbresëlënëse të sopranove Arta Jashari dhe Zana Abazi – Ramadani.

Publiku e priti me entuziazëm këtë mbrëmje të veçantë, e cila u realizua në kuadër të 18-vjetorit të Pavarësisë së Republikës së Kosovës, duke dëshmuar fuqinë e kulturës si urë lidhëse mes dy vendeve.

Continue Reading

Kulturë

Komedia “Thashethemet” vjen së shpejti në Teatrin e Qytetit “Hadi Shehu”

Published

on

By

Së shpejti, Teatri i Qytetit “Hadi Shehu” do të ngrejë siparin për shfaqjen e re “Thashethemet”, një komedi e bazuar në veprën e njohur të Neil Simon.

Shfaqja sjell në skenë situata që të gjithë i njohim, pasi të gjithë jemi hasur me thashetheme të paktën një herë në jetë. Me humor dhe ritëm të shpejtë, aktorët eksplorojnë fuqinë dhe pasojat e fjalëve që qarkullojnë nga njëri tek tjetri, duke krijuar momente qesharake, por edhe reflektuese për audiencën.

Në rolet kryesore do të shohim Arbies Komoni, Altina Kusari, Besfort Berberi, Edmund Hafizademi, Edi Gjakova, Elida Shasivari, Ulera Pylla, Vlora Dervishi dhe Ylber Mehmeti, të cilët premtojnë të sjellin energji, dinamizëm dhe situata të papritura në skenë.

Premiera e “Thashethemeve” pritet të mbahet shumë shpejt, dhe publiku ftohet të bëhet pjesë e një komedie që premton të sjellë të qeshura, emocione dhe argëtim pa fund.

Mos i besoni çdo fjale… por merrni pjesë dhe shihni si shpalosen thashethemet në skenë!

Continue Reading

Të kërkuara