Live

The Guardian: Një në 14 fëmijë që vdesin në Angli kanë prindër me afërsi gjaku

Published

on

Ekskluzive: Thirrje për ‘veprime urgjente’ pasi studimi zbulon gjithashtu pabarazi të theksuara etnike dhe socio-ekonomike në vdekshmërinë dhe lidhjen e gjakut të fëmijëve

 

Një në 14 fëmijë që vdiqën në Angli në një periudhë katërvjeçare kishin prindër që ishin të afërm të ngushtë, sipas shifrave “të zymta” të zbuluara nga studimi i parë i këtij lloji.

Shifrat, të publikuara nga Baza e të Dhënave Kombëtare të Vdekshmërisë së Fëmijëve (NCMD), me bazë në Universitetin e Bristolit, analizuan të gjitha 13,045 vdekjet e fëmijëve në Angli midis viteve 2019 dhe 2023. Nga këto, 926 (7%) u gjetën të ishin fëmijë të lindur nga prindër me gjak të lidhur, që do të thotë se nëna dhe babai janë të afërm të ngushtë gjaku, siç janë kushërinjtë e parë.

Edhe pse numri i saktë i fëmijëve me prindër me gjak të lidhur në të gjithë Anglinë është i paqartë, të dhënat tregojnë qartë mbipërfaqësimin e tyre brenda statistikave të vdekshmërisë dhe kërkojnë “veprim urgjent”, sipas studiuesve.

Vlerësimi më i madh gjeografik i lidhjes së gjakut aktualisht i disponueshëm është nga një studim i madh që ndjek jetën e 13,000 foshnjave të lindura në Bradford. Studimi zbuloi se një në gjashtë prej këtyre fëmijëve kishin prindër që ishin kushërinj të parë, shumica e të cilëve vijnë nga komuniteti pakistanez i qytetit.

“Kjo është analiza e parë e këtij lloji në nivel global që shqyrton vdekjet e fëmijëve të lidhura me lidhjen e gjakut në të gjithë vendin dhe gjatë një numri vitesh”, tha Prof. Karen Luyt, drejtoreshë e NCMD-së dhe autore kryesore e studimit. “Grupi i të dhënave i NCMD-së është unik: është në kohë, i plotë dhe gjithëpërfshirës, ​​dhe na jep një pasqyrë më të qartë se kurrë më parë të ndikimit të lidhjes së gjakut në vdekshmërinë e fëmijëve.”

Ajo shtoi: “Shtatë për qind e vdekjeve të fëmijëve gjatë kësaj periudhe ishin fëmijë të lindur nga prindër me lidhje gjaku. Këta fëmijë mund të kenë vdekur nga çdo shkak, por të dhënat na tregojnë shumë qartë se ata janë të mbipërfaqësuar në statistikat e vdekshmërisë. Nevojitet urgjentisht veprim për të përmirësuar rezultatet për këtë grup”.

Raporti zbuloi gjithashtu pabarazi të theksuara etnike dhe socioekonomike në vdekshmërinë dhe lidhjen e gjakut të fëmijëve. Nga fëmijët e vdekur me prindër të afërm të ngushtë, katër në pesë (79%) ishin me prejardhje etnike aziatike, me etninë më të zakonshme pakistaneze, zbuloi hulumtimi.

Për më tepër, pothuajse një e treta (30%) e fëmijëve me prejardhje aziatike që vdiqën kishin prindër të afërm të ngushtë, krahasuar me vetëm 5% të fëmijëve me prejardhje të zezë dhe 1% me prejardhje të bardhë ose të përzier.

Nga fëmijët e vdekur, prindërit e të cilëve ishin të afërm të ngushtë, më shumë se gjysma (52%) jetonin në zonat më të varfra të Anglisë, krahasuar me vetëm 5% që jetonin në zonat më pak të varfra.

Studimet e mëparshme kanë treguar se fëmijët e lindur nga prindër të afërm të ngushtë kanë një gjasë më të madhe për të përjetuar rezultate më të këqija shëndetësore në një sërë masash. Për shembull, fëmijët e lindur nga këta prindër kanë dy herë më shumë gjasa të lindin me një anomali kongjenitale, si dhe të kenë një rrezik në rritje për të përjetuar probleme me zhvillimin e të folurit dhe gjuhës.

Sipas hulumtimit, më shumë se një e katërta (27%) e të gjitha vdekjeve të fëmijëve që ndodhin brenda kësaj periudhe ishin të lidhura me anomali kromozomale, gjenetike dhe kongjenitale. Nga fëmijët e lindur nga prindër që ishin të afërm të ngushtë, pothuajse tre në pesë (59%) e këtyre vdekjeve ishin për shkak të anomalive kromozomale, gjenetike dhe kongjenitale. Nga këto vdekje të fëmijëve për shkak të faktorëve gjenetikë, pothuajse 17% kanë lindur nga prindër që ishin të afërm të ngushtë.

Një zëdhënës i NHS tha: “Ky raport ofron prova të mëtejshme të qarta mbi rrezikun në rritje të gjendjeve gjenetike dhe sëmundjeve serioze që mbart prindër të lidhur ngushtë dhe nxjerr në pah një numër shqetësues vdekjesh në zona më të largëta”.

“Me qindra fëmijë që humbasin jetën vitet e fundit, NHS po drejton një projekt pilot të vogël i cili do të testojë nëse infermierët me trajnim të specializuar në këto ndërlikime mund të parandalojnë vdekjen e foshnjave të cenueshme, të synuara në zonat ku martesa midis të afërmve të ngushtë është e përhapur”.

 

Continue Reading

Aktualitet

Goditet ura e dytë kryesore në Kiev, Klitschko paralajmëron për situatë “dramatike”

Published

on

By

Një sulm rus ka goditur një urë të dytë kryesore në Kiev, ka bërë të ditur kryetari i bashkisë, Vitali Klitschko, ndërsa Rusia po intensifikon sulmet mbi infrastrukturën kritike në kryeqytetin ukrainas, raporton BBC.

Sulmi të shtunën në mëngjes dëmtoi shtresën e rrugës dhe linjat ajrore të trolejbusëve në Urën Veriore (Northern Bridge), deklaroi Klitschko, duke shkaktuar bllokimin e qarkullimit të automjeteve.

Goditja vjen pasi një tjetër urë kyçe e qytetit, Ura e Jugut, u shënjestrua disa herë nga dronët rusë të enjten dhe të premten. Klitschko më herët paralajmëroi se sulme të tilla po e “shqyejnë Kievin”.

Urat e Veriut dhe të Jugut lidhin pjesët lindore dhe perëndimore të kryeqytetit dhe nuk ishin goditur kurrë më parë para të enjtes, gjë që sinjalizon një fazë të re në strategjinë e Moskës.

Sulmet mbi Urën e Jugut kanë shkaktuar kaos të madh në transport që nga e enjtja, me pezullimin e qarkullimit të metrosë dhe makinave mbi të. Shumë nga banorët e qytetit — i cili numëron rreth tre milionë banorë — mbështeten te metroja për të udhëtuar përmes qytetit.

Në sulmin e së enjtes, një dron rus goditi kabllot e urës Pivdennyi në Kiev.

Duke shkruar në Telegram të shtunën, Klitschko tha: “Goditje në Urën e Veriut. Shërbimet e urgjencës janë rrugës.”

“Qarkullimi në urë nga bregu i majtë në të djathtin për momentin është i bllokuar,” shtoi ai.

Sulmet e mëparshme në Urën e Jugut shtynë këshillin e mbrojtjes të Kievit të mbante një mbledhje krize të premten, pas së cilës Klitschko paralajmëroi se qyteti ndodhet në një “situatë shumë dramatike”, ndërsa Moska po godet “infrastrukturën kritike, logjistikën, strehimin” dhe objekte të tjera kyçe.

Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se Rusia po vepron si përgjigje ndaj sulmeve të Ukrainës mbi objektet energjetike ruse, me gjithë faktin se ishte vetë Moska ajo që kishte nisur e para sulme të tilla.

Pas sulmit në Urën e Jugut, udhëtarët përshkruan se si pluhuri nga vala e shpërthimit hyri në vagonin e tyre përmes sistemit të ventilimit.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se Putin ka vendosur që “tashmë nuk ka rregulla” gjatë sulmeve ndaj Ukrainës.

Në një intervistë për Financial Times, ai tha: “Rusët dështuan të na pushtojnë. Kështu që tani po kryejnë sulme masive dhe vrasje masive.”

Ai shtoi: “Ata duan të shkatërrojnë urat tona… qendrat tona të të dhënave, internetin, rrjetet celulare, spitalet, kopshtet, shkollat, universitetet — gjithçka. Ata duan që njerëzit të ikin nga qytetet e tyre.” /BBC/

 

Continue Reading

Aktualitet

Piloti hero parandalon tragjedinë në ajër: Detaje nga sulmi dramatik brenda avionit të “FlyDubai”

Published

on

By

Kapiteni indian Smit Machchhar është shndërruar në heroin e ditës pasi parandaloi një katastrofë ajrore me më shumë se 170 pasagjerë në bord, gjatë fluturimit të kompanisë “FlyDubai” nga Dubai drejt Tel Avivit. Ngjarja dramatike ndodhi në ajër kur bashkëpiloti e sulmoi atë me thikë dhe u përpoq të merrte kontrollin për ta rrëzuar me shpejtësi mjetin fluturues.

Pavarësisht plagëve të rënda, kapiteni Machchhar gjeti forcën të reagonte ndërsa avioni po humbiste lartësi me shpejtësi marramendëse. I shtrirë në dyshemenë e kabinës, ai arriti të hapte derën nga brenda, duke u dhënë mundësi pasagjerëve dhe pjesës tjetër të ekuipazhit të ndërhynin me shpejtësi për ta neutralizuar sulmuesin.

Pas marrjes së kontrollit të situatës, dy pilotë rezervë — të cilët po udhëtonin si pasagjerë — morën drejtimin e avionit dhe realizuan një ulje emergjente të sigurt në aeroportin e Tabukut, në veriperëndim të Arabisë Saudite.

Kapiteni, i cili ka një përvojë 17-vjeçare në aviacion, u dërgua menjëhirë në spital dhe aktualisht ndodhet në gjendje të qëndrueshme shëndetësore në Abu Dhabi. Gjatë një video-telefonate me kryeministrin indian Narendra Modi, ai u shpreh se nuk mund të lejonte kurrsesi që pasagjerët të vdisnin. Reagimi i tij është cilësuar si heroik edhe nga Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, ndërsa në të gjithë Indinë dhe rrjetet sociale gjakftohtësia e tij po vlerësohet si shembull i jashtëzakonshëm i përkushtimit profesional. /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Burnham akuzon Iranin, Trump kundërshton lirimin e të dyshuarve

Published

on

By

Incident i sigurisë pranë bazës ajrore britanike RAF Fairford ka nxitur përplasje diplomatike mes Londrës, Uashingtonit dhe Teheranit. Kryeministri Andy Burnham deklaroi për BBC-në se ekzistojnë “indikacione të fuqishme” se Irani ka gisht në ngjarjen që çoi në arrestimin e pesë personave.

Ngjarja mori një rrjedhë të pazakontë pasi u zbulua se vetë një nga të dyshuarit kishte telefonuar numrin e emergjencës 999 përpara se grupi të prangosej. Megjithatë, të arrestuarit u liruan më pas me kaucion — një vendim që shkaktoi reagime të menjëhershme ndërkombëtare.

Përplasja Uashington – Londër për lirimin e të dyshuarve

Vendimi për lirimin e të arrestuarve u kritikua hapur nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, gjatë një deklarate nga Shtëpia e Bardhë.

“Do t’ju kisha thënë: ‘Mos i lini të lirë me kaucion’. Jam i surprizuar që i liruan, unë nuk do ta kisha bërë këtë,” u shpreh Trump.

Kryeministri Burnham u përgjigj duke siguruar se të dyshuarit ndodhen nën mbikëqyrje të rreptë dhe nën kushtet më strikte të mundshme të dorëzanisë:

“Autoritetet e kanë këtë situatë nën kontrollin më të fortë dhe më të rreptë. Lirimi me kaucion nuk do të thotë se ata janë thjesht të lirë siç mund të mendojnë njerëzit.”

Ndërkohë, Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, deklaroi për Fox News se incidenti “përfshin qartë dorën e një aktori të huaj”, duke nënvizuar se Irani ka kërcënuar hapur interesat amerikane në nivel global.

Reagimi i ashpër i Teheranit

Teherani zyrtar i hodhi poshtë me shpejtësi akuzat. Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi se udhëheqësit britanikë “po trokasin në derë të gabuar”.

“Mund të konfirmoj besimin e Iranit se lirimi i të ashtuquajturve ‘terroristë që punojnë për shtete të huaja’ thotë vërtet gjithçka për këtë situatë,” shkroi Araghchi në rrjetet sociale.

Pavarësisht reagimit nga Teherani, qeveria britanike bëri të ditur se po bashkëpunon ngushtë me shërbimet e inteligjencës amerikane për hetimin e kompleksit ushtarak, i cili mbetet një hetim policor aktiv dhe i nivelit të lartë të sigurisë. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Netanyahu: Piloti tentoi ta rrëzonte aeroplanin gjatë fluturimit nga Dubai për në Izrael

Published

on

By

Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka bërë të ditur se një incident i rëndë ka ndodhur në bordin e një aeroplani që po udhëtonte nga Dubai drejt Izraelit, ku njëri prej pilotëve sulmoi me thikë kolegun e tij dhe u përpoq të rrëzonte mjetin fluturues.

Përmes një deklarate zyrtare të lëshuar disa orë pas ngjarjes, Netanyahu konfirmoi se piloti sulmues është arrestuar nga autoritetet në Arabinë Saudite, ku aeroplani kreu ulje emergjente.

“Njëri prej pilotëve e goditi me thikë pilotin tjetër dhe, me sa duket, u përpoq ta rrëzonte avionin bashkë me pasagjerët e tij. Fola me një prej pasagjerëve izraelitë, i cili më tha se avioni kishte nisur të rrotullohej dhe filloi të humbiste lartësi. I përshëndes këta heronj, të cilët treguan zgjuarsi dhe guxim të jashtëzakonshëm. Të gjithë pasagjerët janë jashtë rrezikut. Piloti sulmues u arrestua dhe aktualisht po merret në pyetje nga autoritetet saudite”, deklaroi Netanyahu.

Sipas raportimeve të medieve izraelite gjatë ditës, piloti që ndërmori sulmin dhe tentoi rrëzimin e aeroplanit me pasagjerë është me shtetësi nga Omani. Autoritetet saudite po vazhdojnë hetimet për zbardhjen e plotë të motiveve të ngjarjes.

Continue Reading

Të kërkuara