Lajmet

SuperLimbs: Teknologjia që mund të ndihmojë astronautët të shërohen nga rrëzimet në Hënë

Published

on

Pasi më shumë se pesë dekada, njerëzit pritet të rikthehen në Hënë përmes programit Artemis të NASA-s, i cili synon uljen e parë të ekuipazhit në 2026.

Ndryshe nga misionet e mëparshme Apollo, këto eksplorime synojnë ndërtimin e një baze të banueshme dhe eksplorimin e polit jugor të Hënës. Një sfidë kryesore për astronautët është graviteti i pjesshëm i Hënës, i cili e bën të vështirë ruajtjen e ekuilibrit dhe shmangien e rrëzimeve.

SuperLimb: Teknologjia që mund të jetë të shërohen nga rrëzimet në Hënë.

Për të ndihmuar astronautët të përballojnë këto sfida, studiuesit në MIT kanë krijuar “SuperLimbs”, një sistem gjymtyrësh robotikë të veshur që mund të zgjasin nga çanta e shpinës së astronautëve për t’i ndihmuar ata të ngrihen pas rrëzimeve.

Këto gjymtyrë shtesë ofrojnë mbështetje dhe ruajnë energjinë që astronautët mund të përdorin për detyra të tjera. Në një ambient të vështirë dhe të pasigurt si Hëna, ku graviteti dhe pluhuri i dëmshëm i hënës janë faktorë kritikë, SuperLimbs mund të jetë një ndihmë thelbësore.

Ky sistem nuk është diçka e re për aplikime tokësore. SuperLimbs fillimisht u zhvilluan rreth dhjetë vjet më parë nga profesori i MIT, Harry Asada, dhe janë testuar nga punonjës në industri si aviacioni dhe ndërtimi i anijeve.

Tani, ato po përshtaten për të ndihmuar astronautët. Erik Ballesteros, një student doktorature në MIT, është një nga studiuesit kryesorë që po punon në përshtatjen e kësaj teknologjie për hapësirë. Pritet që një demonstrim i parë i SuperLimbs të ndihmojë një manekin në janar 2024, dhe demonstrime me astronautë të vërtetë mund të ndodhin në një ose dy vjet.

Megjithatë, ka sfida teknike për të tejkaluar, sidomos për shkak të kushteve ekstreme në hapësirë, si pluhuri i dëmshëm dhe rrezatimi. Por përparimet e shpejta teknologjike kanë rritur mundësitë që fantashkenca të bëhet realitet shumë më shpejt.

Në të ardhmen, Ballesteros shpreson që gjymtyrët robotikë të zhvillohen më tej, duke funksionuar edhe si këmbë shtesë që mund të ndihmojnë astronautët të lëvizin më shpejt dhe me më pak energji.

Ky inovacion mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si astronautët ndërveprojnë me mjedisin e tyre, duke krijuar një “paradigmë të re” për eksplorimin e hapësirës, ku gjymtyrët robotikë bëhen një zgjatim natyror i trupit të tyre./UBTnews/

Lajmet

Tri raste të dhunës në familje brenda 24 orëve

Published

on

By

Në raportin 24 orësh të Policisë së Kosovës janë regjistruar tri raste të dhunës në familje.

Rastet kanë ndodhur në Lipjan, Rahovec dhe Malisheve.

Në rastin e parë në Rahovec është arrestuar një person pasi kishte sulmuar nenën e tij dhe me pas kishte tentuar të vetëvritet.

Pas marrjes së tretmanit mjekësor me vendim të prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje.

Ndërsa në Pagarushë të Malishevës, lidhur me rastin e datës 18.05.2026, për dhunë në familje është arrestuar një i dyshuar dhe i njëjti pas intervistimit me vendim të prokurorit është dërguar në mbajtje.

Ndërkaq në Lipjan dyshohet se bashkëshorti i viktimës kishte ushtruar dhunë psikike ndaj saj.

Nga i dyshuari është konfiskuar një revole me leje të skaduar. Pas intervistimit me vendim të prokurorit rasti shkon në procedurë të rregullt.

Continue Reading

Lajmet

Zhduket një grua në Prishtinë, po qëndronte në QKUK

Published

on

By

Në raportin njëditor te Policisë së Kosovës është raportuar se është zhdukur një grua e cila ishte duke qëndruar në  Repartin e Psikiatrisë në QKUK.

Rastin e ka raportuar nënë e viktimës, sipas raportit.

“Ankuesja f/k ka raportuar se vajza e saj viktima f/ke është larguar nga Reparti i Psikiatrisë-QKUK dhe nuk di për vend ndodhjen e saj. Rasti nën hetime”, thuhet në raport.

Ndërsa rasti po vazhdon të hetohet nga Policia.

Continue Reading

Lajmet

Arrestohen disa qytetarë serb në Graçanicë për dyshime për presion ndaj votuesve

Published

on

By

Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka reaguar pas arrestimit të shtatë qytetarëve të nacionalitetit serb në Graçanicë, të cilët dyshohet se kanë ushtruar presion dhe kërcënime ndaj votuesve me qëllim ndikimin në procesin zgjedhor.

Sveçla tha se zgjedhjet në Kosovë, pavarësisht sfidave dhe bllokadave politike që kanë ndodhur në raste të caktuara, vazhdojnë të vlerësohen pozitivisht në raportet ndërkombëtare për standardin e organizimit dhe garantimin e shprehjes së lirë të vullnetit të qytetarëve.

Ai përshëndeti veprimin e institucioneve të sigurisë për arrestimin e të dyshuarve në Graçanicë, duke theksuar se ata “përmes kërcënimeve, presionit dhe shantazhit kanë tentuar të ndikojnë në vullnetin e lirë të votuesve”.

Sipas Sveçlës, veprime të tilla që targetojnë qytetarët e komunitetit serb në Kosovë janë rezultat i “direktivave të orkestruara nga Serbia”, të cilat, sipas tij, synojnë të cenojnë pluralizmin politik dhe rendin demokratik në vend.

“Institucionet e Republikës së Kosovës do të veprojnë me vendosmëri ndaj çdo përpjekjeje për të frikësuar qytetarët dhe për të deformuar vullnetin e tyre politik”, deklaroi ai.

Në fund, ministri në detyrë theksoi se institucionet do të garantojnë që procesi zgjedhor të mbetet i lirë dhe i paprekur nga ndërhyrjet e jashtme.

Continue Reading

Lajmet

Diell dhe vranësira të shpërndara, temperaturat deri në 21 gradë sot në Kosovë

Published

on

By

Mot me diell dhe vranësira të shpërndara do të mbajë sot në Kosovë.

Sipas Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës, vranësira më të dendura priten kryesisht në zonat malore të vendit.

Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 6 dhe 9 gradë Celsius, ndërsa ato maksimale nga 18 deri në 21 gradë Celsius. Era do të fryjë nga verilindja me shpejtësi prej 1 deri në 6 metra në sekondë.

Continue Reading

Të kërkuara