Lajmet

SuperLimbs: Teknologjia që mund të ndihmojë astronautët të shërohen nga rrëzimet në Hënë

Published

on

Pasi më shumë se pesë dekada, njerëzit pritet të rikthehen në Hënë përmes programit Artemis të NASA-s, i cili synon uljen e parë të ekuipazhit në 2026.

Ndryshe nga misionet e mëparshme Apollo, këto eksplorime synojnë ndërtimin e një baze të banueshme dhe eksplorimin e polit jugor të Hënës. Një sfidë kryesore për astronautët është graviteti i pjesshëm i Hënës, i cili e bën të vështirë ruajtjen e ekuilibrit dhe shmangien e rrëzimeve.

SuperLimb: Teknologjia që mund të jetë të shërohen nga rrëzimet në Hënë.

Për të ndihmuar astronautët të përballojnë këto sfida, studiuesit në MIT kanë krijuar “SuperLimbs”, një sistem gjymtyrësh robotikë të veshur që mund të zgjasin nga çanta e shpinës së astronautëve për t’i ndihmuar ata të ngrihen pas rrëzimeve.

Këto gjymtyrë shtesë ofrojnë mbështetje dhe ruajnë energjinë që astronautët mund të përdorin për detyra të tjera. Në një ambient të vështirë dhe të pasigurt si Hëna, ku graviteti dhe pluhuri i dëmshëm i hënës janë faktorë kritikë, SuperLimbs mund të jetë një ndihmë thelbësore.

Ky sistem nuk është diçka e re për aplikime tokësore. SuperLimbs fillimisht u zhvilluan rreth dhjetë vjet më parë nga profesori i MIT, Harry Asada, dhe janë testuar nga punonjës në industri si aviacioni dhe ndërtimi i anijeve.

Tani, ato po përshtaten për të ndihmuar astronautët. Erik Ballesteros, një student doktorature në MIT, është një nga studiuesit kryesorë që po punon në përshtatjen e kësaj teknologjie për hapësirë. Pritet që një demonstrim i parë i SuperLimbs të ndihmojë një manekin në janar 2024, dhe demonstrime me astronautë të vërtetë mund të ndodhin në një ose dy vjet.

Megjithatë, ka sfida teknike për të tejkaluar, sidomos për shkak të kushteve ekstreme në hapësirë, si pluhuri i dëmshëm dhe rrezatimi. Por përparimet e shpejta teknologjike kanë rritur mundësitë që fantashkenca të bëhet realitet shumë më shpejt.

Në të ardhmen, Ballesteros shpreson që gjymtyrët robotikë të zhvillohen më tej, duke funksionuar edhe si këmbë shtesë që mund të ndihmojnë astronautët të lëvizin më shpejt dhe me më pak energji.

Ky inovacion mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si astronautët ndërveprojnë me mjedisin e tyre, duke krijuar një “paradigmë të re” për eksplorimin e hapësirës, ku gjymtyrët robotikë bëhen një zgjatim natyror i trupit të tyre./UBTnews/

Lajmet

Kurti takon kryetaren e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, priti në takim kryetaren e Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës, Justina Shiroka Pula, me të cilën diskutoi për punën dhe prioritetet e institucionit.

Gjatë takimit u theksua rëndësia e bashkëpunimit ndërmjet Qeverisë dhe Akademisë, veçanërisht në fushën e arsimit dhe zhvillimit të vendit. Palët u dakorduan për komunikim të rregullt dhe thellim të bashkëpunimit në të ardhmen.

Në takim ishte i pranishëm edhe zëvendësministri i Arsimit dhe Shkencës, Përparim Kryeziu, si dhe nënkryetari i Akademisë, Fejzullah Krasniqi, dhe sekretari shkencor, Bardh Rugova.

Continue Reading

Lajmet

Supremja lë në fuqi burgimin e përjetshëm për Dardan Krivaqën

Published

on

By

Gjykata Supreme ka vërtetuar dënimin me burgim të përjetshëm ndaj Dardan Krivaqës për vrasjen e Marigona Osmanit, duke lënë në fuqi vendimet e shkallës së parë dhe të dytë.

Sipas Supremes, gjykatat më të ulëta kanë analizuar në detaje të gjitha provat, përfshirë dëshmitë, raportet e ekspertizës, provat materiale dhe video-incizimet nga banesa ku qëndronin i akuzuari dhe viktima. Nga këto prova është konstatuar se viktima kishte pësuar lëndime të rënda si pasojë e dhunës së ushtruar nga i akuzuari.

Raporti i autopsisë dhe ekspertët mjeko-ligjorë kanë vërtetuar se vdekja erdhi si pasojë e lëndimeve të shumëfishta trupore të shkaktuara me mjet të fortë, duke mbështetur kualifikimin e veprës si vrasje e kryer në mënyrë mizore.

Gjykata Supreme rrëzoi edhe pretendimet e mbrojtjes për parregullsi procedurale, ekspertizë psikiatrike dhe ndikim të substancave narkotike, duke theksuar se i akuzuari ka qenë i aftë të kuptojë veprimet e tij në momentin e kryerjes së krimit.

Continue Reading

Lajmet

Humb jetën një punëtor i KEK-ut në Termocentralin “Kosova B”

Published

on

By

Vdes një punëtor i Korporatës Energjetike të Kosovës (KEK sh.a.) sot, në një incident të rëndë në Termocentralin “Kosova B” në Obiliq. Punëtori 55 vjeç, u përfshi nga një mjet transportues kamion dhe pësimi i lëndimeve të rënda rezultoi fatal.

Në vendngjarje menjëherë kanë dalë zyrtarët e KEK-ut, Policia e Kosovës dhe ekipet mjekësore, të cilat konfirmuan vdekjen e të ndjerit.

KEK sh.a. shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes së viktimës, kolegëve dhe bashkëpunëtorëve të tij. Autoritetet po e trajtojnë rastin në përputhje me procedurat ligjore.

Ky informacion është bërë i ditur nga vetë Korporata Energjetike e Kosovës.

Continue Reading

Lajmet

Konjufca bisedon me shefin e misionit të Luksemburgut për thellimin e bashkëpunimit

Published

on

By

Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, takoi dje Shefin e Misionit të Ambasadës së Luksemburgut në Kosovë, Eric Dietz.

Në takim, Dietz e uroi Konjufcën për mandatin e ri dhe riafirmoi gatishmërinë për të vazhduar bashkëpunimin e ngushtë mes dy vendeve.

Diskutimet u fokusuan tek forcimi i marrëdhënieve bilaterale, koordinimi për procesin e integrimit evropian dhe zgjerimi i bashkëpunimit ekonomik, thuhet në njoftimin e MPJD-së.

Konjuca është shprehur se Kosova mbetet e përkushtuar për thellimin e mëtejshëm të partneritetit me Luksemburgun.

Continue Reading

Të kërkuara