Lajmet

​Suedia po prezanton një ndryshim drastik për emigrantët që punojnë

Nga 1 nëntori, Suedia dyfishon pagën minimale bruto që duhet të fitojnë shtetasit e huaj për të mbajtur lejet e punës.

Published

on

Denise de Valencia dhe burri i saj banojnë ligjërisht në Suedi për gjashtë vjet. Të dy janë të punësuar, paguajnë taksa, kanë marrë një apartament me qira në Stokholm, kanë blerë një makinë, kanë marrë leje drejtimi suedez dhe nuk kanë shkelur kurrë ligjin.

Megjithatë pas disa muajsh ai ndoshta do të duhet të largohet nga Suedia dhe të ndërtojë ekzistencën e tij nga e para në një vend tjetër. Dhe nuk janë të vetmit, mijëra qytetarë suedezë që banojnë ligjërisht në vend në bazë të lejeve të përkohshme të punës janë nën sulm.

Domethënë, nga 1 nëntori, Suedia dyfishon pagën minimale bruto që duhet të fitojnë shtetasit e huaj për të mbajtur lejet e punës. Tani e tutje, kërkohen të paktën 27.360 SEK në muaj (rreth 2.400 euro), ose 80 për qind e pagës mesatare në vend, në vend të 13.000 SEK të mëparshme (rreth 1.150 euro).

Ky ndryshim vlen jo vetëm për emigrantët e rinj që punojnë, por edhe për ata ekzistues, me kusht që të mos kenë një leje të përhershme pune. Nga rregullat e reja përjashtohen edhe qytetarët e anëtarëve të Bashkimit Evropian, punëtorët sezonalë, sportistët dhe trajnerët profesionistë, kujdestarët e fëmijëve dhe disa kategori të tjera emigrantësh.

“Që kur kemi ardhur në Suedi nuk kemi bërë asnjë krim. Pse më detyrojnë të largohem nga Suedia? A jam kriminel se punoj pastruese? A jam bërë kërcënim për shtetin?”, tha Denise de Valencia për uebsajtin local.se.

Sipas interpretimit të Agjencisë Suedeze të Migracionit, arsyeja zyrtare e këtij ndryshimi drastik është rregullimi dhe përmirësimi i kushteve të punës për emigrantët.

“Një kërkesë më e lartë për jetesë do të forcojë pozicionin e punëtorëve emigrantë në tregun e punës, do të parandalojë uljen e pagave për punëtorët emigrantë dhe do të dekurajojë konkurrencën me paga të ulëta”, thuhet në faqen e internetit të Agjencisë së Migracionit, e cila vlerëson se 10 deri në 20 për qind e aplikimeve të ardhshme do të refuzohen sipas rregulloreve të reja.

Punëdhënësit protestojnë

Kushtet më të rrepta për emigrantët që punojnë janë rezultat i një marrëveshjeje midis koalicionit qeverisës të qendrës së djathtë dhe demokratëve të Suedisë së ekstremit të djathtë, por edhe qeveria e mëparshme socialdemokrate njoftoi një lëvizje në këtë drejtim.

Nuk ka dyshim se motivimi i ndryshimit ishte dëshira për të reduktuar ardhjen e të huajve më pak të arsimuar, si dhe për të hapur më shumë mundësi për qytetarët suedezë të papunë. Megjithatë, siç tha një punëdhënës suedez: “Nuk ka shumë suedezë që duan të punojnë në punë pastrimi”.

Kjo rritje shkaktoi më së shumti protesta te punëdhënësit. Ata besojnë se pagat e punonjësve nuk duhet të përcaktohen nga shteti, por nga gjendja e tregut dhe produktiviteti dhe ekspertiza e punonjësve. Ata paralajmërojnë se të gjithë sektorë të biznesit si industritë e shërbimeve, shtëpitë për të moshuarit dhe të pafuqishmit, shitja me pakicë, bujqësia, pylltaria dhe pastrimi dhe rehabilitimi mund të mbeten pa një fuqi punëtore të përshtatshme.

Shoqata Suedeze e Punëdhënësve porositi së fundmi një studim mbi imigracionin për fuqinë punëtore në Suedi nga viti 2015 deri në vitin 2020 dhe u zbulua se kompanitë që punësojnë punëtorë të huaj sot kanë një rritje 10 për qind më të lartë të qarkullimit sesa kompanitë e krahasueshme që menaxhonin tregun vendas të punës.

“Imigrimi i fuqisë punëtore ka një efekt pozitiv në rritjen ekonomike. Nëse ata nuk mund të gjejnë punonjës me aftësitë e duhura, punëdhënësit duhet të përmbahen nga zgjerimi i biznesit të tyre. Mendoj se qeveria suedeze e qëlloi veten në këmbë me këtë ndryshim”, thotë Karin Johansson, nënkryetar i Shoqatës Suedeze të Punëdhënësve.

Ministrja e Emigracionit, Maria Malmer Stenergard nuk i pranon argumentet e punëdhënësve dhe thotë se shteti nuk do të ndërhyjë në negociatat kolektive mes punëdhënësve dhe sindikatave, por punonjësit e huaj do të duhet të lidhin një kontratë pune me shumën e përmendur për të marrë leje pune.

“Kjo kërkesë do të prekë kryesisht njerëzit që punojnë në industrinë e pastrimit, restorantet e ushqimit të shpejtë dhe shërbimet e kujdesit në shtëpi. Mendoj se është e arsyeshme që këto punë të merren nga punonjës që janë tashmë në Suedi”, shpjegoi Stenergard.

Teza se shtetasit suedezë duhet të punësohen në vend të emigrantëve që punojnë nuk është e pabazë kur merret parasysh shkalla relativisht e lartë e papunësisë në gusht në Suedi prej 7.6 për qind (6.9 për qind në Kroaci).

Megjithatë, Suedia në të njëjtën kohë ka shkallën e tretë më të lartë të punësimit në Bashkimin Evropian – deri në 69 për qind e qytetarëve (54.9 për qind në Kroaci) të moshës 15 deri në 74-vjeç punojnë të paktën disa orë në javë, që do të thotë se ndoshta vërtet shumë njerëz janë të gatshëm të pranojnë çdo punë kudo në Suedi.

Shumica e kundërshtimeve ndaj rregullave të reja erdhën nga sektorët e shëndetësisë dhe të mirëqenies sociale. Gjegjësisht, frikësohet se mungesa e personelit mjekësor dhe punonjësve të shtëpive për kujdes të ndryshëm do të arrijë në nivele kritike.

Pagat në kujdesin shëndetësor suedez janë mjaft konkurruese, por vetëm pasi mjekët dhe infermierët emigrantë marrin një licencë suedeze për të punuar. Gjatë përshtatjes, arsimimit dhe mësimit të gjuhës, ata kanë dukshëm më pak të ardhura dhe një situatë e tillë mund të zgjasë me muaj.

“Kjo do të sjellë vështirësi në gjetjen e stafit për të gjithë sektorin shëndetësor dhe social. Do të bëjmë gjithçka për të aktivizuar personat që janë aktualisht jashtë tregut të punës, por nuk do të mjaftojë. Duhet të kemi modele që lehtësojnë situatën, jo propozime që krijojnë pengesa”, tha presidenti i Asociacionit të Komunave dhe Rajoneve Suedeze Anders Henriksson.

Absurditeti i dispozitës

Veçanërisht problematike për shkak të mungesës së fuqisë punëtore mund të jetë veriu i Suedisë, ku në 10 vjetët e ardhshëm 100.000 banorë të rinj duhet të lëvizin (ose të lindin, gjë që është joreale) për të ruajtur standardin aktual dhe për të përmbushur nevojat e punës. Gjatë vitit 2022 kanë mbërritur vetëm 2000 prej tyre.

Absurditeti i dhënies së pagave të qeverisë për punëtorët emigrantë u ekspozua më së miri nga sindikatat në veri të Suedisë. Sindikata e shërbimeve në qytetin e Umea në bregdetin e Gjirit të Bothnisë ka vendosur të marrë pagën bruto minimale prej 27.360 SEK dhe tani po e kërkon atë shumë si bazë për të gjithë anëtarët e saj.

“Qeveria ka vendosur një shumë që garanton një jetesë të mirë. Kështu që ne duhet të veprojmë në përputhje me rrethanat. Disa nga anëtarët tanë paguhen në mënyrë të turpshme. Unë po thërras autoritetet lokale në tryezën e negociatave për të rritur pagat fillestare për anëtarët tanë”, tha shefi i sindikatës, Ethel Henriksson.

Vendi

“Liria ka Emër” paralajmëron “Marshin për Liri” më 12 shtator në Prishtinë

Published

on

Platforma qytetare “Liria ka Emër” do të organizojë më 12 shtator në Prishtinë “Marshin për Liri”, nën moton “Kosova po pret”.

Marshi do të mbahet katër ditë para 16 shtatorit, datë kur pritet të zhvillohet seanca përmbyllëse e procesit në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ndaj ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Në një konferencë për media, përfaqësuesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, kanë prezantuar aktivitetet që do t’i paraprijnë dhe do ta pasojnë marshin.

Hoxha ka thënë se platforma, së bashku me qytetarët, për gjashtë vjet ka kërkuar një proces të drejtë gjyqësor për ish-krerët e UÇK-së. Ajo ka theksuar se mbështetja do të vazhdojë pa paragjykuar vendimin e drejtësisë dhe pa ndërhyrë në procesin gjyqësor.

Sipas saj, aktivitetet nisin me një numërim mbrapsht deri më 16 shtator, i cili do të vendoset në Prishtinë dhe do të shtrihet edhe në komunat e tjera të Kosovës.

Platforma ka paralajmëruar edhe aktivitetin “Netët e Lirisë”, i cili do të organizohet në shtatë zonat e UÇK-së dhe do t’i kushtohet kujtesës, historisë dhe sakrificave për liri.

Ndërkohë, Ismail Tasholli u ka bërë thirrje liderëve të katër partive kryesore shqiptare që t’i bashkohen marshit. Ai ka përmendur Albin Kurtin, Bedri Hamzën, Lumir Abdixhikun dhe Ardian Gjinin, duke kërkuar që të marrin pjesë jo në funksion të fushatës partiake, por “për Kosovën, për lirinë, për të ardhmen”.

“Liria ka Emër” ka paralajmëruar gjithashtu një aktivitet në Hagë më 16 shtator, në bashkëpunim me diasporën shqiptare.

Sipas organizatorëve, mesazhi i aktiviteteve në Prishtinë dhe Hagë do të jetë i njëjtë: “Kosova po pret”./A.K/

Continue Reading

Vendi

Përfundojnë gërmimet në Kalludër dhe Jabukë, mbetje mortore të 23 personave

Published

on

Kanë përfunduar të premten gërmimet disa javore në lokacionet Kalludër i Vogël dhe Jabukë të Zubin-Potokut, ku janë zbuluar mbetje mortore që dyshohet se u përkasin 23 personave të zhdukur me forcë.

Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Persona të Zhdukur ka konfirmuar përfundimin e procesit katërjavor të gërmimeve, vlerësimit dhe zhvarrosjes së mbetjeve mortore.

Sipas të dhënave të Komisionit, në një nga lokacionet e Kalludrit të Vogël janë gjetur mbetje mortore të 13 personave, në Jabukë të 4 personave, ndërsa në një lokacion tjetër në Kalludër të Vogël janë gjetur mbetje të 6 personave.

Gara ka thënë se tash pritet që mbetjet të kalojnë në ekzaminime mjekoligjore dhe procesin e identifikimit përmes analizës së ADN-së.

Ndërkohë, ministri në detyrë i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ka bërë të ditur se armatimi i konfiskuar në zonën përreth Kalludrit do të ekzaminohet, për të verifikuar nëse mund të ketë lidhje me vrasjen e 23 personave, mbetjet e të cilëve janë gjetur në këto lokacione.

Gërmimet në këtë zonë paraqesin një tjetër etapë në përpjekjet për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur dhe identifikimin e tyre./A.K/

Continue Reading

Vendi

Tahiri: Vdekjet e punëtorëve në KEK, dëshmi e dështimit institucional

Published

on

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arian Tahiri, ka akuzuar Qeverinë në detyrë për mungesë reagimi dhe mbikëqyrjeje të kushteve të punës në institucionet dhe ndërmarrjet publike, pasi dy punëtorë të KEK-ut humbën jetën brenda tri ditësh, si pasojë e lëndimeve të marra në vendin e punës, raporton Ekonomia Online.

Tahiri kërkoi që organet përgjegjëse të ndërmarrin veprime konkrete menjëherë.

“Më 20 gusht, Arbenit Ahmeti humbi jetën duke transportuar kabllot 6 kV. Më 16 gusht, vetëm katër ditë më herët, Haxhi Gojnovci, teknik i xehtarisë, mbeti i vdekur pranë ekskavatorit. Më 15 korrik, Milazim Binaku ndërroi jetë në QKUK, si pasojë e lëndimeve të marra më 8 korrik në Fabrikën e Pajimeve Xehtare në Palaj. Më 27 shkurt, Migjen Sadiku ndërroi jetë në hapësirat e Termocentralit “Kosova B”. Pas secilit prej këtyre emrave është një nënë që pret, një bashkëshorte që mbetet vetëm, fëmijë që pyesin pse babai i tyre nuk u kthye më. Janë punëtorë që shkuan në punë për të siguruar bukën e gojës për familjet e tyre dhe humbën jetën duke bërë punën e tyre”, shtoi ai.

Tahiri theksoi se kabineti qeveritar po sillet “sikur nuk ka asnjë përgjegjësi”.

“Qeveria nuk mund të jetë njëkohësisht menaxhuese dhe mbikëqyrëse e ndërmarrjeve publike dhe, në fund, të sillet sikur nuk ka asnjë përgjegjësi. Si është e mundur që kur flitet për rritje të prodhimit apo për progres, dalin dhe shprehin krenari, ndërsa në raste të tilla fshihen nëpër xhipa të zinj e prapa perdeve të pushtetit? Kur këto vdekje ndodhin në një ndërmarrje publike, nën kontrollin e drejtpërdrejtë të shtetit, ato bëhen dëshmi e një dështimi institucional. Nëse shteti nuk arrin të mbrojë jetën e punëtorëve të vet, si mund të pretendojë se mbron jetën dhe të drejtat e punëtorëve në sektorin privat?”, tha Tahiri.

Tahiri bëri thirrje për inspektim, identifikim dhe eliminim të rreziqeve në vendet e punës, rritjen e masave të sigurisë dhe mbrojtjes për punëtorët./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Gjermani: Mbyllja më e fortë e bizneseve në gati 20 vjet

Published

on

Energjia e shtrenjtë, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar dhe mungesa e pasardhësve për biznesin po çojnë në shtimin numrit të mbylljeve të bizneseve dhe falimentimeve në Gjermani.

187.744 sipërmarrje në Gjermanindërprenë gjatë vitit të kaluar aktivitetin e tyre, duke shënuar numrin më të lartë të mbylljevenë pothuajse 20 vjet. Krahasuar me vitin pararendës, ky numër u rrit me gati 10 për qind. Këto janë të dhënat e analizës së përbashkët vjetore të agjencisë së informacionit ekonomik Creditreform dhe Qendrës Leibniz për Kërkime Ekonomike Evropiane (ZEW) në Mannheim.

Sipas analizës dinamika e krizës po përhapet tashmë në të gjitha fushat, përfshirë edhe gastronominë apo sektorin e shëndetësisë. Dhe ndryshe nga vitet e mëparshme tani po e ndërpresin aktivitetin e tyre edhe kompani që, në fakt, janë ekonomikisht të shëndosha dhe të qëndrueshme.

Gastronomia dhe hoteleria

Në analizë thuhet se rritja më e fortë e numrit të mbylljeve të bizneseve u regjistrua në sektorin e gastronomisë dhe të hotelerisë. Në vitin 2025 mbyllën aktivitetin e tyre rreth 15.000 restorante, kafene dhe sipërmarrje akomoduese, që përbën 15 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024.

Që nga 1 janari 2026 në gastronominë gjermane zbatohet një normë e reduktuar TVSH-je prej 7 për qind për ushqimet. Por “ulja e TVSH-së për të mbështetur sektorin e gastronomisë në krahasim me degët e tjera, duket se nuk ka arritur ta zbusë gjendjen e vështirë në këtë sektor”, thuhet në analizë.

Përkeqësim i gjendjes në sektorin e shëndetësisë

Në sektorin e shëndetësisë vazhdoi prirja negative që po vërehet prej rreth dhjetë vitesh: numri i mbylljeve të sipërmarrjeve në këtë fushë, arriti në rreth 11.000 raste, dhe  është tashmë rreth dy herë më i lartë se në vitin 2008.

Vetëm gjatë vitit të kaluar mbyllën aktivitetin e tyre afërsisht 5.500 klinika mjekësore,  pra rreth 23 për qind më shumë krahasuar me vitin 2024. Shpesh arsyeja është se mjekët dalin në pension dhe nuk arrijnë të gjejnë dikë që të marrë përsipër dhe të vazhdojë drejtimin e klinikës së tyre.

Edhe industria u godit rëndë

Në sektorin industrial ndërprenë aktivitetin e tyre rreth 11.000 ndërmarrje, që do të thotë 10 për qind më shumë mbyllje krahasuar me një vit më parë.

Eksperti i Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, e quajti rritjen e numrit të falimentimeve si një “darë krize” që po e “kap dhe dëmton ekonominë gjermane nga dy anë”: nga njëra anë trazirat gjeopolitike, si lufta me Iranin ose tarifat doganore amerikane, dhe nga ana tjetër çmimet e larta të energjisë dhe burokracia e madhe brenda vendit.

Studiuesja e ZEW-së, Sandra Gottschalk, thekson se vetëm 13 për qind e afro 190.000 mbylljeve të regjistruara gjatë vitit të kaluar ishin si pasojë falimentimi. Sipas saj shumica e bizneseve mbyllen pothuajse pa u vënë re, pa procedura formale falimentimi dhe pa tërhequr vëmendje të madhe publike./A.K/

Burimi:DW

 

Continue Reading

Të kërkuara